Malay dünyası ve Osmanlı ilişkilerinde “iki gemi” olgusu / The phenomenon of the “two ships” in relations between the Malay World and the Ottoman State

Mehmet Özay 10.09.2026 Malay dünyası ve Osmanlı ilişkilerine dair gündeme getirilen çeşitli görüşler, temel itibarıyla Osmanlı merkezciliğinin ürünü olarak zuhur ediyor. Bu durum, bize, geçmişin farklı evrelerinde var olduğu ifade edilen tarihsel ilişkilerin, farklı bakış açılarıyla da ele alınması gerektiği…

Siyaset kurumu ve yükseköğretim kurumları / Political institutions and higher education institutions

Mehmet Özay 08.09.2026 Hatırlarsanız, bir süre önce Münire Hoca’nın önemli katkıda bulunduğu Ivory Tower Reform: A Vision for Higher Education in Malaysia başlıklı bir kitap yayınını gündeme getirmiştim. Çalışma, ülkenin yükseköğretim kurumlarında yer alan akademisyenlerin akademik ve entellektüel çabalarının yetersizliği…

Akademide temel sorun: Eğitim-öğretim ve araştırma dikotomisi (2) / The fundamental problem in academia: The dichotomy between teaching and research (2)

Mehmet Özay 03.08.2026 Akademi kurumlarında, eğitim-öğretim ve araştırma süreçlerinin sorununa dair geçen gün kaleme aldığım yazıya devam ediyorum. Söz konusu bu sorunu salt tekil, geçici, güncel, bireysel olarak nitelendirilebilecek bir bağlamda ele almadığım anlaşılmıştır kanaatindeyim. Öyle ki, sorunu sadece, bugün…

Akademide temel sorun: Eğitim-öğretim ve araştırma dikotomisi / The fundamental problem in academia: The dichotomy between teaching and research

Mehmet Özay 01.08.2026 Modern dönemde ve halen içerisinde yaşamakta olduğumuz kimilerince, post-modern olarak adlandırılan ve diğer bazı kesimce, yüksek modernleşme (high-modernity) olarak tanımlanan süreçlerde, Müslüman toplumların bilgi üretimi ve bilgi üretimine konu olacağı varsayılan akademi kurumlarının ne halde oldukları, ne…

İbrahim Müteferrika ve dönemine dair bazı görüşler / Some opinions upon İbrahim Müteferrika and his era

Mehmet Özay 31.07.2026 Osmanlı Devleti’nde, “bir dönemin açılıp bir dönemin kapanması” ifadesine muhatap olacak azımsanmayacak süreçlerin olduğuna kuşku bulunmuyor. Bunlardan birinin, 18. yüzyıl başlarında daha çok, 1718’de başlayan veya başlatılan ‘Lâle Devri’ ile zihinlere kazınan bununla birlikte, yine bu dönemi,…

Peringatan HUT 93 T. L. Sinar

Faisal Riza – Mehmet Özay 28.07.2026 Tanggal 27 Juli adalah peringatan ulang tahun ke-93 almarhum Tengku Luckman Sinar. Karena beliau telah menjadi tokoh intelektual melalui kehidupan akademis dan intelektualnya serta kontribusinya kepada masyarakat, maka tepat untuk meninjau kembali pandangan dunianya…

İbrahim Müteferrika üzerine tartışmalar ve çelişkiler / Debates and contradictions regarding Ibrahim Mutaferrika

Mehmet Özay 27.07.2026 İbrahim Müteferrika’nın, Osmanlı toplumunda genel itibarıyla modernleşme süreci olarak adlandırılabilecek yapılaşma içerisindeki rolü kadar, kişiliği, ait olduğu dini yapı, Osmanlı toplumuna ne şekilde adapte olduğu gibi konular da ilgili yazarlar tarafından tartışma konusu yapılıyor. Sosyolojik olarak böylesi…

İbrahim Müteferrika üzerine tartışmada Baki Tezcan ne diyor? / What does Baki Tezcan say in the debate about Ibrahim Müteferrika?

Mehmet Özay 24.07.2026 İbrahim Müteferrika üzerine kaleme alınmış akademik düzeydeki çalışmaların, Osmanlı entellektüel tarihi bağlamında değerlendirilmesi gerektiği konusu bizi mevcut eserler üzerinde daha dikkatli durmamızı gerektiriyor. Bir hatırlatma olarak, Niyazi Berkes’in, 1962 yılında yayınlanan “İbrahim Müteferrika” (TTK Belleten) makalesinde, Ebüzziya…

İbrahim Müteferrika üzerine Esad Hoca’nın bazı görüşleri / Some views of Esad Hoca on Ibrahim Muteferrika

Mehmet Özay 22.07.2026 İbrahim Müteferrika adının bize hatırlattığı belki de, en temel husus, Osmanlı modernleşmesi içerisindeki yeridir. Bu modernleşmeye, çokça maddi temel teşkil eden ‘matbaacılığı’nın, İbrahim Müteferrika’nın entellektüel kimliği ve kişiliğinin önüne geçtiğini ileri sürmek de mümkün. Bu maddi yönün…
en_USEnglish