Mehmet Özay 10.11.2026
3 Kasım seçimleri sonrasında, ABD’de yeni bir dönemin başlamakta olduğu ortadadır.
Bir iktidar değişikliği gündemde olmasa da, bugün ortaya çıkan sonuç, Amerikan demokrasisinde önümüzdeki iki yılının zorlu geçeceğinin bir garantisidir.
Senato ve Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu elde eden Demokratlar ile azınlık konumuna düşen ancak, güçlü bir kurum olan başkanlığı ellerinde tutan Cumhuriyetçiler arasında, ne türden siyasi etkileşim olacağı merak konusu.
Benzer bir durumu hem, Demokrat Part ve hem de, Cumhuriyetçi Parti içinde liderlik ve politikalar konusunda alınacak kararlar çerçevesinde de düşünmek mümkün.
Bu noktada, dikkate alınabilecek bakış açılarına göre, farklı senaryoları gündeme taşımak mümkün.
Halkla diyalog
Cumhuriyetçiler açısından en önemli sorunun, Başkan Donald Trump’ın halkla olan diyalogu olduğu anlaşılıyor.
Seçimlerin ardından, Cumhuriyetçi çevrelerden yükselmeye başlayan eleştiriler, Başkan Trump’la halk arasındaki kopuşu ortaya koyuyor.
Ortaya böylesi bir sonucu çıkmasında, 2024 seçimleri öncesinde Trump’ın Amerikan seçmenine vaatlerinin tersine politikalarla geçtiğimiz iyi yılı geçirmesini göz ardı etmemek gerekir.
Bu noktada, örneğin, “ABD’yi herhangi bir savaş macerasına sokmayacağı”, dış politika da ise “müdahaleci bir politika izlemeyeceği” gibi ABD seçmeninin ekonomik ve moral değerleriyle doğrudan ilintili alanlarda sınıfta kalmıştır.
Haddi zatında, seçimlerde Demokratların elde ettiği başarıya bakıldığında, karşımıza tam da, böylesi bir kopukluğun, Demokratlar tarafından başarıyla kullanıldığı bir durumla karşılaşıyoruz.
Bu konuda başkan Trump, seçim sonrasında sergilediği ortaya çıkan sonuçlardan ders almamış tavrıyla aslında, kendi partisi içinden de kendisine yönelik eleştirilere çanak tutuyor.
Çatışma (mı?)
Buna ilâve olarak, Başkan Donald Trump’ın, ‘siyasal kişiliği’nden hareketle ve 3 Kasım seçimleri sonrasında yaptığı açıklamalar dikkate alındığında, ortaya çatışmacı bir sürecin çıkacağını tahmin etmek güç değil.
Seçim sonuçları dikkate alındığında, “Trump, ne yaptı?”ve “Trump, ne yapmalıydı? yönündeki sorulara bugün için olumlu cevap verilemiyor…
Trump’ın, seçim sonrasında yaptığı önemli değişikliklerin başında, ‘göçmen karşıtı’ fikirleriyle tanınan Stephen Miller’i Beyaz Saray özel kalem müdürü olarak ataması, göçmenler konusu başta olmak üzere benzeri konularda kutuplaştırıcı politikaların gündeme gelebileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Burada hatırlanması gereken husus, hiç kuşku yok ki, 3 Kasım seçimlerinde azınlıkların ve azınlıklar içinden çıkan adayların Amerikan iç politikasında belirleyici rolleriyle öne çıkmalarıdır.
Miller ve benzeri yöneticilerin bu gelişmeleri nasıl sindireceklerini ve ne tür politikalar ortaya koyacaklarını yakın zamanda göreceğiz.
Bununla birlikte, Başkan Trump’ın sürpriz yapmayı seven bir yönünün de olduğunu hesaba kattığımızda Demokratlarla gayet iyi ilişkilerle hem iç politikayı hem dış politikayı yeniden yapılandırıcı bir sürece imza atacağını varsayabiliriz.
Bir diğer husus, Trump’ın seçim mağlubiyetinde kendini aklamaya yönelik gayet açık söylemlerinin, Cumhuriyetçi Parti içerisinde nasıl karşılık bulacağını Senato ve Temsilciler Meclisi göreve yeniden başladığında ortaya koyacaktır.
Cumhuriyetçi Parti bünyesinde, azınlıkta da olsa var olan ‘çatlak’ seslerin, Trump’ın kendini aklamaya ve bazı adayları suçlamaya yönelik söylemiyle hacminin artabileceğini öngörebiliriz.
Demokratlar: Sağduyu ve ikna
Demokratlar açısından bakıldığında ise, hedeflerinin 3 Kasım’da seçmene verilen sözler kadar, hazırlığın bugünden ziyade, iki yıl sonraki seçim olduğuna kuşku bulunmuyor.
Agresif çıkışlar ve bunların, başkan Trump yönetimince daha da ötelere taşınabilecek politik çatışmalar yerine, sağduyulu hareket ederek Trump’ı iknaya yönelik söylemlerle bu süreci yönetebilecekleri ileri sürülebilir.
Demokratların bu süreçte hedeflerinin sadece iç politika ve Amerikan seçmeni olmadığını, aynı zamanda başta, Avrupa Birliği olmak üzere, ABD’nin klasik ittifak güçleri olmak üzere, küresel toplumda olumlu izlenimler ve iyimserliği temin edecek bir yaklaşımı benimseyeceklerini söyleyebiliriz.
Bu ikinci alana yönelik olarak küresel iklim değişikliği gibi artık, dünyadaki her bir bireyi ilgilendiren konuda yeniden iyileştirici tedbirler; başta Ortadoğu olmak üzere, çok yönlü diplomasiyle çatışma bölgelerindeki tarafları ‘barış’a yöneltecek girişimler; küresel ticareti yeniden güvenilir ve sürdürülebilir bir alana doğru çekme gibi bir dizi alanda yakın geleceğe dair olumlu adımlar atmaları beklenebilir.
Bu ve benzeri açılımların gerçekleştirilmesi ve küresel çapta doğru karşılık bulması halinde, bu gelişmenin, Demokratların iki yıl sonraki seçimlerde hanesine yazılacak olumlu gelişmeler olacağına ise kuşku bulunmuyor.
