{"id":958,"date":"2011-12-09T21:59:00","date_gmt":"2011-12-09T21:59:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8080\/ini\/?p=427"},"modified":"2011-12-09T21:59:00","modified_gmt":"2011-12-09T21:59:00","slug":"siyasal-islam-dusuncesi-ve-pratigi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/siyasal-islam-dusuncesi-ve-pratigi\/","title":{"rendered":"Siyasal \u0130slam D\u00fc\u015f\u00fcncesi ve Prati\u011fi"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n


<\/b><\/div>\n
Mehmet \u00d6zay \/ Endonezya \/ Timeturk<\/b><\/div>\n
12 A\u011fustos 2008 <\/div>\n
<\/div>\n
Suharto\u2019nun 1998 y\u0131l\u0131 May\u0131s ay\u0131nda 32 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131n\u0131 sonland\u0131rmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ya\u015fayan reform s\u00fcrecinde \u0130slamc\u0131 hareketler yeniden g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde g\u00fcndeme geldi. <\/div>\n
Bu b\u00f6l\u00fcmde, siyasal \u0130slam\u2019\u0131n yeniden g\u00fcndeme geli\u015finin ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fananlarla \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki kimi teorik ve pratik temeller ba\u011flam\u0131nda, Suharto sonras\u0131 Endonezya siyasetinde siyasal \u0130slam\u2019\u0131n yeniden ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ele al\u0131nmaktad\u0131r. Suharto\u2019nun 1998 May\u0131s\u2019\u0131nda istifas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan olu\u015fan siyasal liberalle\u015fme ortam\u0131n\u0131n kamuoyunda olu\u015fturdu\u011fu heyecan ba\u011flam\u0131nde de\u011ferlendirilmelidir. B\u00f6ylece, siyasal \u0130slam\u2019\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, demokrasi talebinin bir ifadesi olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Bu arg\u00fcmanla, ayr\u0131ca kamuoyunda siyasal \u0130slam konusundaki korku ve kayg\u0131n\u0131n yersiz oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcr. 1999 y\u0131l\u0131ndaki genel se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131 b\u00fct\u00fcn \u0130slamc\u0131 partilerin ayn\u0131 g\u00fc\u00e7 ve potansiyele sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koydu. Asl\u0131nda sadece Birlikte Kalk\u0131nma Partisi (PPP), Ulusal Uyan\u0131\u015f Partisi (PKB), Ulusal Emanet (Mandate) Partisi (PAN) ve Ay Y\u0131ld\u0131z Partisi (PBB) parlamentoda kayda de\u011fer bir sandalye kazanabildi. Se\u00e7im kampanyalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda \u00f6nemli bir sempati toplayan pop\u00fcler parti g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeki Adalet Partisi (PK) %2\u2019lik se\u00e7im baraj\u0131n\u0131 dahi a\u015famad\u0131.<\/p>\n

Bununla birlikte, \u0130slamc\u0131 g\u00fc\u00e7lerin bir araya gelmesinin \u00f6nemli bir ba\u015far\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. 1999 se\u00e7imlerinin ard\u0131ndan Dan\u0131\u015fma Meclisi\u2019nde Abdurrahman Vahid\u2019in devlet ba\u015fkan\u0131 olarak se\u00e7ilmesi buna bir \u00f6rnek te\u015fkil eder. Bu d\u00f6nemde PAN\u2019dan Amien Rais, \u0130slamc\u0131 g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda Orta Yol (Middle Axis) ittifak\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda ba\u015far\u0131l\u0131 oldu. \u0130\u00e7erisinde pek \u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman siyaset\u00e7inin de bulundu\u011fu Golkar Partis\u2019nin deste\u011fiyle \u0130slamc\u0131 g\u00fc\u00e7ler, PDIP\u2019den Megawati Soekarnoputri\u2019nin ba\u015fkan olmas\u0131n\u0131 engellediler.<\/p>\n

Abdurrahman Vahid y\u00f6netimi, M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131ndaki b\u00f6ylesi bir ittifak\u0131n uzun s\u00fcreli olamayaca\u011f\u0131n\u0131 da kan\u0131tlad\u0131. Asl\u0131nda, sadece yirmi bir ay g\u00f6revde kalan Vahid\u2019in devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7an yard\u0131mc\u0131s\u0131 Amien Rais oldu.<\/p>\n

Ba\u011fl\u0131lar\u0131n\u0131n sosyo-ekonomik ve siyasal ya\u015famlar\u0131nda \u0130slam\u2019\u0131n yeri veya rol\u00fcn\u00fc tam anlam\u0131yla tespit etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Temelde, M\u00fcsl\u00fcmanlar \u0130slam\u0131, d\u00fcnyay\u0131, sosyo-ekonomik ve siyasal ya\u015famlar\u0131n\u0131 \u0130slami \u00f6\u011fretiye dayand\u0131rd\u0131klar\u0131 bir yer olarak alg\u0131lamalar\u0131nda il\u00e2hi bir ara\u00e7 olarak g\u00f6r\u00fcrler. Teoride, hi\u00e7bir M\u00fcsl\u00fcman Kur\u2019an ve S\u00fcnnet\u2019te yer alan ilkelere muhalif de\u011fildir. M\u00fcsl\u00fcman olmak, m\u00fcminin \u0130slam\u2019\u0131n bu iki temel kayna\u011f\u0131nda g\u00f6sterilen ilkelere uymas\u0131 \u015feklinde tezah\u00fcr eder. Bu, \u0130slam \u00f6\u011fretisinin her bir m\u00fcminin temel hayat rehberi olmas\u0131 gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir; bu durum \u2018m\u00fcminlerin eylemlerine hakl\u0131 bir moral yakla\u015f\u0131m\u2019 kazand\u0131rmal\u0131d\u0131r.<\/p><\/div>\n

Ger\u00e7ekte, bu temel ilkenin pratikte ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi kolay de\u011fil. Bunun sebebi, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n il\u00e2hi kaideleri uygulamaktan vazge\u00e7meleri veya \u0130slami ilkelerin uygulanamayacak kadar zor olmalar\u0131ndan kaynaklanm\u0131yor. \u0130slam\u0131n temel ilkelerinin uygulanamamas\u0131n\u0131n temel nedenlerinden biri, s\u00f6z konusu ilkelerin farkl\u0131 yorumlanmas\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n

Asl\u0131nda, sadece bir tek \u0130slam olmas\u0131na ra\u011fmen, pek \u00e7ok yorumu vard\u0131r. Maalesef, her ne kadar Kur\u2019an ve S\u00fcnnet\u2019te b\u00f6ylesi bir \u015fey olmamas\u0131na ra\u011fmen, pek \u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc tek ger\u00e7ek di\u011ferlerininkini de yanl\u0131\u015f olarak g\u00f6rme e\u011filimindedir.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, \u0130slam\u2019\u0131n \u00f6\u011fretilerinin do\u011fas\u0131 gere\u011fi b\u00fct\u00fcnc\u00fcl oldu\u011funu kabul etme konusunda herhangi bir problemleri yok. Asl\u0131nda, M\u00fcsl\u00fcmanlar \u0130slami bir b\u00fct\u00fcn olarak kabul etme yanl\u0131s\u0131d\u0131rlar. Ancak, yukar\u0131da ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, \u0130slam birbirinden farkl\u0131 pek \u00e7ok yoruma konu olmaktad\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar \u00f6zellikle bu konuda, \u00f6zellikle de ibadetler d\u0131\u015f\u0131ndaki konularda birbirlerinden ayr\u0131lmaktad\u0131r. \u0130slam hukukunu, yani \u015feriat\u0131, bir ya\u015fam tarz\u0131 olarak kabul etmekle, onu anlamak farkl\u0131 \u015feylerdir. Burada \u0130slam \u00f6\u011fretisinin, \u00f6zellikle de sosyo-ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasal a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 konusunda bir karma\u015fa s\u00f6z konusudur.<\/p>\n

Genellemeler, her ne kadar, M\u00fcsl\u00fcman toplumun ger\u00e7ekli\u011fini tam anlam\u0131yla tan\u0131mlamasa da, temelde bu ba\u011flamda iki d\u00fc\u015f\u00fcnce ekol\u00fcnden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn. Birincisini, \u0130slam \u00f6\u011fretisini literal olarak yorumlayanlar, ikincisi ise \u0130slam kaynaklar\u0131n\u0131 doktrinlerin genel ilkelerini olu\u015fturmak amac\u0131yla anlamaya \u00e7al\u0131\u015fanlar olu\u015fturur. Birinci ekol, doktrinin anlam\u0131n\u0131, kutsal metinlerde ge\u00e7en ifadeleri literal olarak ortaya koyma \u00e7abas\u0131 sergiler. \u0130kincisi ise, doktrinin temellerini metinlerde ge\u00e7en a\u00e7\u0131klamalar\u0131n \u00f6tesinde bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u0130\u015fte bu y\u00fczden kimi zaman birinci ekol yanl\u0131lar\u0131 kutsal metinleri zahiri (textualist) ba\u011flam\u0131yla ele alanlar, ikinci ekol yanl\u0131lar\u0131 ise bat\u0131ni (substantialist) y\u00f6n\u00fcyle ele alanlar olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar \u0130slam hukukunun kabul\u00fc veya uygulanmas\u0131 noktas\u0131nda herhangi bir problemleri yok. Ancak bu hukukun anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve yorumlanmas\u0131 konusunda farkl\u0131l\u0131klar var. Buna g\u00f6re, M\u00fcsl\u00fcmanlar \u0130slam\u2019\u0131n bir tek yorumu veya uygulamas\u0131 etraf\u0131nda birle\u015fememektedir. Sosyo-ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasal temellerdeki farkl\u0131l\u0131klar, tarih boyunca \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda birbirinden farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce ekollerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n temel kayna\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n

Her zaman ge\u00e7erli olan \u0130slam \u00f6\u011fretisinin do\u011fas\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, siyasal \u0130slam\u2019\u0131n teori ve pratikleri \u0130slam\u2019\u0131n \u00e7o\u011fulcu yorumu gibi adeta bir zorunluluktan ka\u00e7amamaktad\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar genelde \u0130slami ilkelerin siyasetteki \u00f6nemli rol\u00fcn\u00fc dile getirmektedirler; ancak \u0130slam ile siyaset aras\u0131nda nas\u0131l bir ba\u011flant\u0131 kurulaca\u011f\u0131 konusunda b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klar sergilerler. Bu nedenle, siyasal \u0130slam\u2019\u0131n teori ve prati\u011finin zengin ve farkl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6zlenir. Genelde bu farkl\u0131l\u0131k iki ak\u0131m \u015feklinde kategorilendirilebilir. Birincisi, \u0130slam\u2019\u0131n siyaset arenas\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn y\u00f6nelimleri kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131, yani \u0130slam\u2019\u0131n her t\u00fcrl\u00fc siyasal faaliyetin temeli olmas\u0131 gerekti\u011fini ileri s\u00fcrenlerdir.<\/p><\/div>\n

Bu g\u00f6r\u00fc\u015f i\u00e7erisinde \u0130slam devletinin benimsenmesi, \u0130slam hukukunun \u00fclkenin anayasas\u0131 olmas\u0131 ve b\u00fct\u00fcn devlet kurumlar\u0131nda \u0130slami ilkelerin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olmas\u0131 yer al\u0131r. \u0130kincisi ise, \u0130slam\u2019\u0131n \u00fcmmetin takip etmesi gereken her y\u00f6n\u00fcyle belirlenmi\u015f bir devlet teorisi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunanlard\u0131r. Aksine, Kur\u2019an ve S\u00fcnnet insan\u0131n sosyo-politik icraatlar\u0131nda bir tak\u0131m emir ve uyar\u0131larda bulunmaktad\u0131r. Bunlar aras\u0131nda \u2018adalet, e\u015fitlik, karde\u015flik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u2019 ilkeleri vard\u0131r. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f yanl\u0131lar\u0131na g\u00f6re, M\u00fcsl\u00fcmanlar devlet y\u00f6netiminde bu ilkeleri tatbik ettikleri s\u00fcrece herhangi bir sorun yoktur. Tart\u0131\u015fman\u0131n bu boyutunda \u0130slam \u00f6\u011fretisine dayanan formel bir devlet nizam\u0131n\u0131n o kadar da \u00f6nemli
\n olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. Sorun, devletin \u0130slami de\u011ferlerle emir ve yasaklar\u0131na uyup uymad\u0131\u011f\u0131 ile al\u00e2kal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda, \u00fcmmet \u0130slam\u2019\u0131n ve siyasetin nas\u0131l birle\u015ftirilece\u011fi sorunuyla ba\u015f etmektedir. Yukar\u0131da zikredilen iki d\u00fc\u015f\u00fcnce ekol\u00fc, kendini modern, k\u00fcreselle\u015fmi\u015f bir d\u00fcnyaya adapte etmeye \u00e7al\u0131\u015fan her M\u00fcsl\u00fcman \u00fczerinde \u00f6nemli bir etkisi vard\u0131r. Bu y\u00f6nde ba\u015far\u0131l\u0131 ad\u0131m at\u0131lamamas\u0131 k\u00fcresel normlar kar\u015f\u0131s\u0131nda uygun bir pozisyon almay\u0131 engellemektedir. Radikalizm, a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k veya fundamentalizm bu uyumsuzlu\u011fu dile getirmek i\u00e7in kullan\u0131lan kavramlar olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n en yo\u011fun M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusunun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Endonezya, k\u00fcresel ili\u015fkiler ba\u011flam\u0131nda yukar\u0131da bahsedilen iki kutuplu yakla\u015f\u0131mdan kendisini kurtaramamaktad\u0131r. Daha \u00f6nce de ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, bu iki olgudan hangisinin se\u00e7ilece\u011fi konusundaki tart\u0131\u015fmalar, 1945 y\u0131l\u0131nda ulusun kurucu babalar\u0131 devletin ne t\u00fcr ilkeler \u00fczerinde in\u015fa edilece\u011fi konusundaki tart\u0131\u015fmalar\u0131 ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Genelde kategorilendirme yan\u0131lg\u0131ya sevketmesine ra\u011fmen, bu d\u00f6nem zarf\u0131nda \u00fclkede temelde farkl\u0131 d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015flerine sahip iki grubun varl\u0131\u011f\u0131ndan bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn. Milliyet\u00e7i grup, teokratik olmayan bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn devletin ilkesi olmas\u0131n\u0131 benimsedi ve destekledi. Pancasila, Endonezya Devleti\u2019nin ulusal ideolojisi olarak en uygun ilkeler b\u00fct\u00fcn\u00fc kabul edildi.<\/p><\/div>\n

\u00d6te yandan, \u00fclkedeki M\u00fcsl\u00fcman gruplar, Endonezya halklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, devletin temel ilkelerinin \u0130slami esaslar do\u011frultusunda belirlenmesi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ileri s\u00fcrd\u00fcler. Pancasila ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda s\u00f6z konusu bu ilkelerden baz\u0131lar\u0131 Endonezya d\u0131\u015f\u0131ndaki bir tak\u0131m geli\u015fmelerden etkilendi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Endonezya halklar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u0130slam\u0131 -bir b\u00fct\u00fcn olarak- toplumsal, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasal olarak 13. y\u00fczy\u0131ldan itibaren benimsemeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar, sadece \u0130slami ilkelerin devletin temel ta\u015f\u0131 olmas\u0131 talebini ileri s\u00fcrmekle kalmad\u0131lar, ayn\u0131 zamanda, devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n da M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131n\u0131, Cuma g\u00fcnlerinin tatil ilan edilmesini de savundular.<\/p><\/div>\n

M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark eden Sukarno, Pancasila ilkeler b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn sadece ge\u00e7ici bir s\u00fcreli\u011fine \u00fclkenin ideolojisi olaca\u011f\u0131 konusunda s\u00f6z verdi. 1955 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan se\u00e7imlerin ard\u0131ndan Meclis bu amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek amac\u0131yla topland\u0131. Bir kez daha, \u0130slamc\u0131 ve milliyet\u00e7i gruplar bu konuyu g\u00fcndeme getirerek tart\u0131\u015ft\u0131lar; ancak bir uzla\u015fmaya var\u0131lamad\u0131. 1959 y\u0131l\u0131nda Sukarno, Pancasila\u2019n\u0131n devlet ideolojisi oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde bir kararname \u00e7\u0131kard\u0131 ve 1945 Anayasas\u0131\u2019n\u0131n devlet sisteminin temel dayanak noktas\u0131 oldu\u011funu il\u00e2n etti.<\/p>\n

Ancak, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u0130slam\u0131 devlet sisteminin temeli yapma konusundaki gayretleri her zaman i\u00e7in bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ara\u00e7lar kullan\u0131larak ger\u00e7ekle\u015ftirilmedi. Bat\u0131 Cava\u2019da Kartosuwirjo\u2019nun ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ve A\u00e7e lideri Daud Beureueh\u2019in ve G\u00fcney Sulawesi lideri Kahar Muzakkar\u2019\u0131n destek verdi\u011fi Darul Islam (DI) ve Endonezya \u0130slam Ordusu (TII) merkezi devletin g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leriyle silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmaya girdi.<\/p>\n

Siyasal \u0130slam, Endonezya ulus devletinin birli\u011fine y\u00f6nelik bir tehdit olarak alg\u0131land\u0131\u011f\u0131ndan, giderek daha yo\u011fun bir \u015fekilde, siyasal \u0130slam silahl\u0131 hareketlerle \u00f6zde\u015fle\u015ftirildi. 1965 y\u0131l\u0131nda, Yeni D\u00fczen y\u00f6netimince sol tehdit olarak alg\u0131lanan darbe giri\u015fiminin ard\u0131ndan, Endonezya Kom\u00fcnist Partisi (PKI) ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda siyasal \u0130slam genellikle devlete y\u00f6nelik \u2018sa\u011fc\u0131\u2019 tehdit olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmelerde \u0130slamc\u0131lar, temelde Kur\u2019an\u2019\u0131n belli ba\u015fl\u0131 ilkelerinden esinlendiler. \u0130slama dayal\u0131 teokratik bir devletin kurulmas\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rabilecek pek \u00e7ok Kur\u2019an ayeti bulunmas\u0131na ra\u011fmen, M\u00fcsl\u00fcmanlar genellikle Kur\u2019an\u2019da \u2018… Allah\u2019\u0131n indirdi\u011fi ile h\u00fckmetmeyenler, i\u015fte onlar kafirlerdir.\u2019 (Maide: 44) mealindeki ayetine referansta bulunurlar. Bu ayet Kur\u2019an\u2019da farkl\u0131 ba\u011flamlarda birka\u00e7 kez tekrar edilir. Kafir olarak adland\u0131rman\u0131n \u00f6tesinde Allah\u2019\u0131n indirdi\u011fi ile h\u00fckmetmeyenler \u2018zalim\u2019 (Maide: 45) veya \u2018fas\u0131k\u2019 (Maide: 47) olarak zikredilir.<\/p><\/div>\n

Yarg\u0131 bildiren bu g\u00f6r\u00fc\u015flerin \u00f6tesinde, \u00f6zellikle il\u00e2hi kanunu dikkate almayanlara g\u00f6re, Kur\u2019an ayn\u0131 zamanda, Allah\u2019\u0131n beyan etmi\u015f oldu\u011fu ilkelere uygun yarg\u0131lamada bulunma zorunlulu\u011fu ba\u011flam\u0131nda daha pek \u00e7ok \u00f6rnek ortaya koyar.<\/p>\n

Bu ba\u011flamda, M\u00fcsl\u00fcmanlar Allah\u2019\u0131n koydu\u011fu nizama uymak zorunda olmalar\u0131 son derece basit bir ilke olmas\u0131na ra\u011fmen, bu durum M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n teokratik bir devlet d\u00fc\u015f\u00fcncesini benimsemeye iten; yani n\u00fcfusun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n olu\u015fturmas\u0131 halinde bir devlet sisteminin \u0130slam h\u00fck\u00fcmlerine dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 en temel unsur olarak dikkat \u00e7eker. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n az\u0131nl\u0131kta oldu\u011fu Singapur, Filipinler gibi pek \u00e7ok \u00fclkede, \u0130slami h\u00fck\u00fcmlerin uyguland\u0131\u011f\u0131 mahkemeler mevcuttur.<\/p>\n

Endonezya\u2019da s\u00f6z konusu mevzunun can al\u0131c\u0131 noktas\u0131n\u0131 \u0130slam h\u00fck\u00fcmlerinin \u00fclkenin anayasas\u0131 olarak kabul edilebilece\u011fi bir t\u00fcr mekanizmaya ihtiya\u00e7 duymas\u0131 gerekti\u011fine dayan\u0131r. Bu m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131nda, en az\u0131ndan devlet otoritesinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, M\u00fcsl\u00fcman toplumu ba\u011flayacak \u015fekilde \u0130slam h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131na hasretmelidir. 1940\u2019l\u0131 y\u0131llardan 1960\u2019l\u0131 y\u0131llara de\u011fin siyasal \u0130slam olgusu yak\u0131ndan incelendi\u011finde, temel yakla\u015f\u0131m\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in \u0130slam h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131nda devletin temel bir rol oynamas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015fler i\u00e7erdi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n

Endonezya ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n il\u00e2n edilmesinden itibaren ge\u00e7en yirmi y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te, siyasal \u0130slam\u2019\u0131n teori ve prati\u011finin olumlu bir yakla\u015f\u0131m \u00fcretemedi\u011fi fark ettiklerinden, M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler ve aktivistler Yeni D\u00fczen rejimi d\u00f6neminde stratejilerini de\u011fi\u015ftirdiler. En dikkat \u00e7eken de\u011fi\u015fikliklerden biri siyasal \u0130slamc\u0131lar\u0131n art\u0131k bir \u0130slam devleti kurma veya \u0130slam\u0131 devletin temel ideolojisi yapma hedefi g\u00fctmemeleridir. Yeni D\u00fczen rejimi boyunca M\u00fcsl\u00fcmanlar kamuoyunu oldu\u011fu kadar h\u00fck\u00fcmeti de, temel sorunun M\u00fcsl\u00fcman toplumun devletin yard\u0131m\u0131yla veya bir ba\u015fka ara\u00e7 vas\u0131tas\u0131yla \u0130slami ilkeleri uygulamak oldu\u011fu konusunda ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Bu yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re, devlet bu ilkelere ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu s\u00fcrece, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n devletin me\u015fruiyetini sorgulamak i\u00e7in herhangi bir nedeni kalmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Pek \u00e7ok ba\u011f\u0131ms\u0131z M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr taraf\u0131ndan dile getirilen bu g\u00f6r\u00fc\u015f siyasal \u0130slam\u2019\u0131n yeni teori ve pratiklerini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmede ara\u00e7sal bir nitelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r. Siyasal \u0130slam yanl\u0131lar\u0131, bir \u0130slam devletinin temellerinin Kur\u2019an ve S\u00fcnnette bulunmad\u0131\u011f\u0131 (hatta Kur\u2019an\u2019da devlet kelimesi dahi ge\u00e7memektedir) g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne sahip olmakla kalmad\u0131lar, ayn\u0131 zamanda, \u0130slam\u2019\u0131n \u0130slami ara\u00e7lar kullan\u0131lmak suretiyle ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 da reddettiler. Daha da \u00f6tesi, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n maddi ve manevi kalk\u0131nmalar\u0131 i\u00e7in modernitenin talepleriyle uyumlu olmalar\u0131n\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc M\u00fcsl\u00fcmanlar sadece \u0130slam\u2019a sadakat beslerler, yoksa M\u00fcsl\u00fcman bireylere veya \u0130slami dahi olsa kurumlara kar\u015f\u0131 de\u011fil.<\/p>\n

Bu ba\u011flamda, Yeni D\u00fczen rejimi boyunca siyasal \u0130slam\u2019\u0131n teori ve prati\u011finde \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklikler g\u00fcndeme geldi. Bunlardan dikkat \u00e7ekeni \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinin art\u0131k modern Endonezya devleti d\u00fc\u015f\u00fcncesine ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir. Siyasal \u0130slam\u2019\u0131 ulus devlete kar\u015f\u0131 bir tehdit olarak
\n g\u00f6rmemektedirler.<\/p>\n

B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde bu de\u011fi\u015fiklikler nedeniyle, devlet M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeye ba\u015flad\u0131. Bunlar aras\u0131nda, b\u00fcrokraside, parlamentoda ve devletin di\u011fer kurumlar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman aktivistlerle i\u015fbirli\u011fi; dini h\u00fck\u00fcmlerin ge\u00e7mesi, Endonezya M\u00fcsl\u00fcman Entellekt\u00fceller Birli\u011fi\u2019nin (ICMI) kurulmas\u0131, \u0130slam yasas\u0131n\u0131n derlenmesi, zek\u00e2t toplanmas\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 konusunda ortak bir kurumun (Bazis) olu\u015fturulmas\u0131; ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc yasa\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131; \u0130slam dini bayramlar\u0131n\u0131n tatil il\u00e2n edilmesi ve milli piyango gibi \u015fans oyunlar\u0131n\u0131n iptal edilmesi de dahildir.<\/p>\n

B\u00f6ylece, Yeni D\u00fczen rejimi d\u00f6neminde \u0130slamla\u015fma yolunda mesafe kat edildi. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta M\u00fcsl\u00fcmanlar Suharto rejiminden b\u00fcy\u00fck ku\u015fku duyuyorlard\u0131. Ancak \u00f6zellikle son on y\u0131l\u0131nda, Yeni D\u00fczen y\u00f6netimi M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeye ba\u015flay\u0131nca, M\u00fcsl\u00fcmanlar siyasal yap\u0131larda oynad\u0131klar\u0131 rolden istifade etmeye ba\u015flad\u0131lar.<\/p><\/div>\n

Pek \u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman bu t\u00fcr bir siyasal a\u00e7\u0131l\u0131ma destek vermesine ra\u011fmen, devletin kas\u0131tl\u0131 olarak g\u00f6z ard\u0131 etti\u011fi baz\u0131 M\u00fcsl\u00fcman \u00e7evreler bulunmaktad\u0131r. NU \u00fcyeleri genelde bu kategoridedir. Bu uygulaman\u0131n sadece hizip\u00e7ili\u011fi art\u0131raca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dile getiren Abdurrahman Vahid s\u00f6z konusu d\u0131\u015flanm\u0131\u015flar\u0131n \u00f6nde gelen ki\u015fisidir. Siyasal \u0130slam\u2019\u0131n u\u011frad\u0131\u011f\u0131 bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn demokratik olmayan bir siyasal ortam i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmas\u0131 Abdurrahman Vahid\u2019in yakla\u015f\u0131m\u0131ndan \u00e7ok daha \u00f6nemlidir. Bundan dolay\u0131, s\u00f6z konusu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn hakiki bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusu kesin de\u011fildir.<\/p>\n

Suharto\u2019nun devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan istifas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, bu y\u00f6ndeki \u015f\u00fcpheler yerini g\u00fcvenilir cevaplara b\u0131rakt\u0131. Demokrasi ad\u0131na, pek \u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman formel ve sembolik siyasal \u0130slam\u2019\u0131 desteklemeye ba\u015flad\u0131. Se\u00e7imlerde kat\u0131lmak ve parlamentoda yer almak suretiyle bu hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirme gayesi g\u00fcdenler siyasal \u0130slam\u2019\u0131n hedeflerini ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fananlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ele almad\u0131. Birincisi, PKB ve PAN hari\u00e7 b\u00fct\u00fcn \u0130slami partiler siyasette herhangi bir \u0130slami sembole sahip olman\u0131n demokratik bir hak oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesini savundular. Bundan dolay\u0131, \u015fu veya bu \u015fekilde, \u0130slami ilkeleri parti ideolojisi olarak belirlediler.<\/p>\n

\u0130kincisi, kamuoyu kadar, b\u00fct\u00fcn siyasal g\u00fc\u00e7ler anayasada de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131n\u0131n bir zorunluluk arz etti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dile getirdi\u011finde, pek \u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman aktivist Cakarta S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin yeniden g\u00fcndeme getirilmesini savundu. Temel ilkelerden birinin anayasa olu\u015fturmak kadar, \u00fclkenin temel ideolojisinin de belirlenece\u011fi 1956-59 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Anayasa Meclisi\u2019nin temel yakla\u015f\u0131m\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, anayasada de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131 talebi Anayasa\u2019n\u0131n yeniden yaz\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na geliyordu. Bunun i\u00e7in PPP, PBB ve kendilerni Fraksi Persarikatan Daulatul Ummat (FPDU) olarak adland\u0131r\u0131lan parlamentodaki g\u00f6rece zay\u0131f \u0130slamc\u0131 partilerin olu\u015fturdu\u011fu birlik anayasaya \u2018M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u0130slam h\u00fck\u00fcmlerine tabi olmalar\u0131\u2019 \u015fart\u0131n\u0131 koymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Parlamentodaki M\u00fcsl\u00fcman \u00fcyelerin \u00e7o\u011funlu\u011fu bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi reddetti.<\/p>\n

\u0130lgin\u00e7 bir \u015fekilde, siyasal hedefleri PPP, PBB ve FPDU ile \u00f6rt\u00fc\u015fen Adalet Partisi (PK), anayasada yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en c\u00fcmlenin yer almas\u0131 konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015flere destek vermedi. Bunun yerine, Adalet Partisi\u2019nin lider kadrosu, \u0130slam h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 s\u00f6z konusu olmas\u0131 halinde, Adalet Partisi\u2019nin Medine S\u00f6zle\u015fmesi d\u00fc\u015f\u00fcncesine benzer bir yakla\u015f\u0131m\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 destekledi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131lar.<\/p>\n

Bu konuda Adalet Partisi\u2019nin yakla\u015f\u0131m\u0131ndan \u00e7ok daha ilgin\u00e7 olan\u0131 parlamentodaki M\u00fcsl\u00fcman siyaset\u00e7ilerin geri kalan\u0131n\u0131n genel tutumuydu. Sadece Golkar ve PDIP saflar\u0131nda bulunan M\u00fcsl\u00fcman siyaset\u00e7iler de\u011fil, PKB (NU) ve PAN (Muhammediyye) saflar\u0131ndakiler de Cakarta S\u00f6zle\u015fmesi d\u00fc\u015f\u00fcncesine destek vermediler. Asl\u0131nda, Muhammediyye lideri Ahmed Syafii Maarif ve NU lideri Hasyim Muzadi Cakarta S\u00f6zle\u015fmesi fikrini reddettikleri konusunda g\u00f6r\u00fc\u015fler beyan ettiler.<\/p>\n

\u015eayet Endonezya\u2019n\u0131n iki b\u00fcy\u00fck \u0130slami hareketi olan Muhammediyye ve NU Cakarta S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne destek vermiyorsa, siyasal \u0130slam\u2019\u0131n b\u00f6ylesi bir hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirme d\u00fc\u015f\u00fcncesi, siyasal oldu\u011fu kadar dini olarak da son derece problemli bir durum arz etmektedir. Dini ba\u011flamda, pek \u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman, \u0130slam ile devletin formel bir ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n gerekli olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015f\u0131r. Asl\u0131nda, kimi M\u00fcsl\u00fcmanlara g\u00f6re, bu durum devlet ayg\u0131t\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kimi insanlar\u0131n \u0130slam\u2019\u0131 benimsemek istemeyecekleri gibi bir durum do\u011furabilecektir. \u015eayet Cakarta S\u00f6zle\u015fmesi anayasada g\u00fcndeme getirilecek olsayd\u0131, herhangi bir ihl\u00e2l durumunda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 yarg\u0131lama ve cezaland\u0131rma hakk\u0131n\u0131 devlet ayg\u0131t\u0131na vercekti. Bunun i\u00e7erisine, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, (Muhammediyye hareketinin genellikle NU\u2019dan bir g\u00fcn \u00f6nce oruca ba\u015flamas\u0131nda oldu\u011fu gibi, ibadet uygulamalar\u0131nda, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n birbirlerinden farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler sergiledikleri) Ramazan ay\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 ve biti\u015f g\u00fcnlerinin tespiti gibi, devletin Din \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nca belirlenen emir ve y\u00f6nergelere uymak zorunda olmas\u0131 gibi hususlar da dahildir. Daha da \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olan\u0131, \u015fayet Endonezya \u0130slam yasalar\u0131na g\u00f6re y\u00f6netilmi\u015f olsayd\u0131, M\u00fcsl\u00fcmanlar Allah kar\u015f\u0131s\u0131nda de\u011fil de, devlet ayg\u0131t\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u0130slami hassasiyetlerini terk etme durumuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilirlerdi. Yani, bireysel olarak \u0130slami \u00f6\u011fretiye tabi olmakla ve g\u00fcndelik ya\u015famlar\u0131nda \u0130slami prensipleri uygulamakla birlikte, kimlik kartlar\u0131nda (KTP) ba\u015fka dinleri yazd\u0131rmalar\u0131 s\u00f6z konusu olabilirdi.<\/p>\n

Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc, Muhammediyye ve NU, siyasal \u0130slam yakla\u015f\u0131m\u0131nda bir orta yol izleme gere\u011fi duydular. Bu durum, Endonezya\u2019n\u0131n ne bir teokratik ne de tam anlam\u0131yla sek\u00fcler bir devlet oldu\u011funun ifadesidir. \u0130slam h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 konusunda her M\u00fcsl\u00fcman \u00e7aba g\u00f6stermelidir. \u015eayet ola ki devlet (\u0130slami mahkemeler \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi) kimi \u0130slami h\u00fck\u00fcmleri uygulama gere\u011fi duyarsa, bu g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck ilkesine tabi olmal\u0131d\u0131r. Yani, devlet taraf\u0131ndan uygulanacak herhangi bir \u0130slami h\u00fck\u00fcm devletin pozitif yasalar\u0131 ile de\u011fil de g\u00f6n\u00fcll\u00fc kurumlar veya yasal organlar vas\u0131tas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilmelidir.<\/p>\n

Ancak Endonezya M\u00fccahid Meclisi (MMI), Ehli S\u00fcnnet vel Cemaat Forumu (FKAWJ), FPI, M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler (IM), Hizbut Tahrir (HT) gibi yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte kurulmu\u015f olan \u0130slami te\u015fkil\u00e2tlar farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahiptirler. Bu olu\u015fumlar Cakarta S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin g\u00fcndeme getirilmesini savunan PPP, PBB ve FDU\u2019ya destek vermektedir. Siyasal parti olmamalar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla, kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda \u00fclkedeki siyasal ya\u015fama etki yapma noktas\u0131nda bir tak\u0131m siyaset d\u0131\u015f\u0131 stratejiler y\u00fcr\u00fctmektedirler. Bu \u015fekilde bir yakla\u015f\u0131m sergilemeleri kendi dini-siyasal g\u00f6r\u00fc\u015flerini savunmada radikal bir duru\u015f olarak g\u00f6r\u00fclebilir; i\u015fte bu durum herhangi bir uzla\u015fman\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131 engelleyen temel fakt\u00f6r\u00fc olu\u015fturur.<\/p>\n

FPI ve FKAWJ istisna olmak \u00fczere, bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ger\u00e7ekle\u015ftirme konusunda \u015fiddete ba\u015fvurmamaktad\u0131r. Yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar ve tart\u0131\u015fmalarla kamuoyu olu\u015fturmaktad\u0131rlar ve bu durum bir tak\u0131m \u00f6nemli sonu\u00e7lar do\u011furabilmektedir. 2000 y\u0131l\u0131nda A\u00e7e\u2019ye \u00f6zerklik stat\u00fcs\u00fc verilmesiyle, A\u00e7e Eyaleti\u2019nde \u0130slam h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131, kad\u0131nlar\u0131n ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc takma mecburiyeti vb. bir tak\u0131m uygulamalar\u0131 hayata ge\u00e7irilmesi s\u00f6z konusu oldu.<\/p>\n

Bu y\u00f6ndeki uygulamalar Do\u011fu Cava, G\u00fcney Sulawesi, Bat\u0131 Cava gibi pek \u00e7ok b\u00f6lgede y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. Bu uygulamalar \u0130slami giyim kodlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131, zek\u00e2t toplanmas\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131n organize edilmesi, kamu binalar\u0131nda namaz k\u0131l\u0131nmas\u0131 ve okullarda dini e\u011fitime daha \u00e7ok zaman ayr\u0131lmas\u0131 \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p><\/div>\n

Yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte kurulan \u0130slami te\u015fkilatlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 Endonezya Cumhuriyeti\u2019nin kimi b\u00f6lgelerinde \u0130slam h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 gibi bir sonuca yol a\u00e7mas\u0131na ra\u011fmen, b\u00f6lge politikalar\u0131n\u0131n ayn\u0131 zamanda, \u00f6nemli bir fakt\u00f6r oldu\u011funu zikretmeliyiz. Yerel meclislerden daha b\u00fcy\u00fck siyasal destek al\u0131nmas\u0131 giri\u015fimi ba\u011flam\u0131nda \u0130slam\u2019\u0131 temel bir siyasal kaynak olarak kullanmaktad\u0131rlar. \u0130slam H\u00fck\u00fcmlerinin Uygulanmas\u0131 Komitesi (KPSI) Genel Sekreteri Aswar Hassan\u2019a g\u00f6re, aralar\u0131nda PDI-P ve Golkar\u2019\u0131n da bulundu\u011fu Makassar\u2019daki siyasal g\u00fc\u00e7lerin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, \u0130slam h\u00fck\u00fcmlerinin bu b\u00f6lgede uygulanmas\u0131 konusunda parlamentoya ve merkezi h\u00fck\u00fcmete tavsiyelerde bulunma arzusundad\u0131rlar. B\u00f6ylece Makassar se\u00e7meninin deste\u011fini sa\u011flayabileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedirler. \u0130slam h\u00fck\u00fcmlerinin nelerden ibaret olaca\u011f\u0131 konusunda KPSI\u2019n\u0131n hen\u00fcz bir karara varamam\u0131\u015f olmas\u0131 da ilgin\u00e7tir. \u0130slam h\u00fck\u00fcmleri ba\u011flam\u0131nda daha ayr\u0131nt\u0131l\u0131 konular \u00fczerinde durmalar\u0131 halinde, \u0130slam h\u00fck\u00fcmlerinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 konusunda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sahip olmalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, M\u00fcsl\u00fcman toplumun birli\u011fini sa\u011flayamayacaklar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc bu zorluk anla\u015f\u0131labilmektedir.<\/p>\n

\u0130slam h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 konusundaki \u00e7a\u011fr\u0131lara il\u00e2ve olarak, FPI ve FKAWJ birka\u00e7 pratik eylem de ger\u00e7ekle\u015ftirdi. FPI \u00fcyeleri birka\u00e7 kez kumar, pornografi, fuhu\u015f ve alkol sat\u0131\u015f\u0131 ve t\u00fcketimi gibi faaliyetlerin yasaklanmas\u0131 konusunda kampanyalar ba\u015flatt\u0131lar. Bu yakla\u015f\u0131m, FPI\u2019\u0131n radikal bir te\u015fkilat oldu\u011fu yolunda izlenimler edinilmesine sa\u011flamakla kalmam\u0131\u015f, ayn\u0131 zamanda, olu\u015fturulan korku atmosferi M\u00fcsl\u00fcmanlardan da tepki ald\u0131. Sosyo-dini bir te\u015fkilat olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc i\u00e7erisinde FPI tek ba\u015f\u0131na bu tip eylemlerde bulunma hakk\u0131na sahip de\u011fildir. Kumar, pornografi ve di\u011fer sosyo-etik konularda yasalar\u0131n ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n uygulanmas\u0131 yasal kurumlar\u0131n faaliyet alan\u0131na girmektedir. Maalesef, Yeni D\u00fczen rejiminin sona ermesinden itibaren h\u00fck\u00fcmet pek \u00e7ok sosyo-ekonomik ve siyasal ger\u00e7ekleri g\u00f6zetme kadar yasalar\u0131n uygulanmas\u0131nda da yeterlilik sergileyememektedir.<\/p>\n

\u0130slam h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 konusundaki ate\u015fli \u00e7a\u011fr\u0131lara ra\u011fmen, FPI bir teokratik devlet kurulmas\u0131 taraftar\u0131 de\u011fildir. Liderleri \u00f6zellikle de Habib Rizieq, devletin esas ilkelerinin \u0130slam\u2019a dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunu hi\u00e7bir zaman g\u00fcndeme getirmedi. Daha \u00f6nemli olan husus, \u0130slam hukukuna sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi ve b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bu hukuku uygulamalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Militan kanad\u0131yla birlikte, FKAWJ\u2019n\u0131n \u00fczerinde durdu\u011fu husus Ambon, Maluku, Poso ve benzeri yerlerde ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fma ortamlar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman karde\u015flerine yard\u0131mc\u0131 olmak \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fti. Asl\u0131nda, pek \u00e7ok ki\u015finin dile getirdi\u011fi \u00fczere, bu olu\u015fumun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndaki temel neden, \u00f6zellikle Ambon\u2019da M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, ba\u015fka dinlere mensup topluluklar\u0131n tecav\u00fczleri kar\u015f\u0131s\u0131nda kendilerini koruyamamalar\u0131 ve zulme maruz kalmalar\u0131d\u0131r. Zaman zaman, otoriter y\u00f6netimlerden demokrasiye ge\u00e7i\u015f s\u00fcre\u00e7lerinde ya\u015fanan \u015fiddet olaylar\u0131 devletin vatanda\u015flar\u0131n\u0131 yeterince koruyamamas\u0131 durumunu do\u011furdu. FKAWJ\u2019nin \u0130slam h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131n\u0131 talep etti\u011fi i\u015fte bu b\u00f6lgelerdir. Bu ba\u011flamda, ger\u00e7ekle\u015ftirilen eylemlerden biri zina su\u00e7u i\u015fleyen \u00fcyelerinden birinin recm cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu.<\/p>\n

Endonezya\u2019da siyasal \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ve pratiklerinin olu\u015fumunu belirleyen pek \u00e7ok fakt\u00f6r oldu\u011funu s\u00f6ylemeliyiz. Dini doktrinler temelde siyasal \u0130slam\u2019\u0131n teori ve prati\u011finin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken fakt\u00f6rlerden sadece bir tanesidir. Bu ba\u011flamda, \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klara \u00f6zel bir \u00f6nem atfetmek gerekiyor. Bu nedenle, \u0130slami doktrinlerin \u0130slam ad\u0131na ger\u00e7ekle\u015ftirilen birtak\u0131m eylemlerin temel nedeni oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Toplumda \u0131l\u0131ml\u0131 ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc yanl\u0131s\u0131 samimi M\u00fcsl\u00fcmanlar da vard\u0131r. Endonezya \u00f6rne\u011finde, radikal olarak adland\u0131r\u0131lan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, Muhammediyye ve NU ile benzer g\u00f6r\u00fc\u015fler payla\u015fmalar\u0131 \u00f6nemli olmas\u0131na ra\u011fmen, \u00fclkenin \u00f6nde gelen iki \u0130slami cemaati Muhammediyye ve NU dini \u015fiddetin yay\u0131lmas\u0131na mani olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Ancak, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fananlar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, siyasal \u0130slam i\u00e7erisinde yer alan radikal teori ve prati\u011fin toplumda yayg\u0131n bir kabul g\u00f6rmedi\u011fini s\u00f6ylemeliyiz. 12 Ekim 2002 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen Bali bombalamalar\u0131ndan sorumlu tutulan Ngruki Pesantren\u2019i lideri Abu Bakar Be\u015fir\u2019in hapse at\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, militan politikalarda gerileme oldu. Bu olaydan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra, FKAWJ Lasykar Jihad (Kutsal Sava\u015f Tugaylar\u0131) grubunu da\u011f\u0131tt\u0131, FPI ise b\u00fct\u00fcn aktivitelerini durdurdu.<\/p>\n

Bu unsurlar\u0131n da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 veya faaliyetlerin durdurulmas\u0131n\u0131n nedenleri hen\u00fcz ortaya konulamad\u0131; ancak devletin, \u00f6zellikle ter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 kampanyalar ba\u011flam\u0131nda yasalar\u0131 uygulama konusundaki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bu organizasyonlar \u00fczerinde baz\u0131 etkileri oldu\u011fu konusunda spek\u00fclasyonlar yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n

\u0130slam h\u00fck\u00fcmlerinin uygulanmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde s\u00fcrekli yap\u0131lan \u00e7a\u011fr\u0131lardan ba\u015fka, di\u011fer dini te\u015fkilatlar taraf\u0131ndan \u00f6nemli bir g\u00fcndem olu\u015fturulmad\u0131.<\/p><\/div>\n

<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay \/ Endonezya \/ Timeturk 12 A\u011fustos 2008 Suharto\u2019nun 1998 y\u0131l\u0131 May\u0131s ay\u0131nda 32 y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131n\u0131 sonland\u0131rmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ya\u015fayan reform s\u00fcrecinde \u0130slamc\u0131 hareketler yeniden g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde g\u00fcndeme geldi. Bu b\u00f6l\u00fcmde, siyasal \u0130slam\u2019\u0131n yeniden g\u00fcndeme geli\u015finin ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fananlarla \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki kimi teorik ve pratik temeller ba\u011flam\u0131nda, Suharto sonras\u0131 Endonezya siyasetinde siyasal \u0130slam\u2019\u0131n yeniden ortaya […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-958","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-endonezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=958"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/958\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}