Tayland\u2019da beklenen erken genel se\u00e7imler d\u00fcn yap\u0131l\u0131rken bir s\u00fcredir devam eden siyasi istikrars\u0131zl\u0131ktan \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolunun bulundu\u011funu s\u00f6ylemek g\u00fc\u00e7. H\u00fck\u00fcmet 100.000 memurla ve 130.000 polis g\u00fcc\u00fcne il\u00e2ve olarak, 5000 ordu mensubunun da g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerde, ba\u015fta Bangkok olmak \u00fczere \u00fclkenin g\u00fcneyinde baz\u0131 b\u00f6lgelerde se\u00e7imi engelleme \u00e7abalar\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n
Bununla birlikte, \u00fclke genelinde 375 se\u00e7im b\u00f6lgesinden 127\u2019sinde oy kullanma i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015fmedi. Ba\u015fkent Bangkok\u2019da 6673 oy sand\u0131\u011f\u0131ndan 488\u2019inde g\u00f6stericiler halk\u0131n oy kullanmas\u0131n\u0131 engelledi. \u00d6te yandan, kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n bildirdi\u011fine g\u00f6re, muhalefet yanl\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fcneydeki Hat Yai \u015fehri havaliman\u0131ndaki m\u00fcdahaleleri nedeniyle Patani b\u00f6lgesine oy pusulalar\u0131 ula\u015fmamas\u0131 nedeniyle oy kullan\u0131lamad\u0131. B\u00f6ylece, \u00fclkenin g\u00fcneyinde, aralar\u0131nda Malay-M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Patani b\u00f6lgesinin de bulundu\u011fu sekiz eyaletteki 22 se\u00e7im b\u00f6lgesinde oy verme i\u015flemi ger\u00e7ekle\u015ftirilemedi.<\/p>\n
Ancak, se\u00e7im sand\u0131klar\u0131 ve oy pusulalar\u0131n\u0131n ilgili se\u00e7im b\u00f6lgelerine ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n engellenmesine tepkiler gelmedi de\u011fil. Bu anlamda, muhalefet g\u00f6stericilerine kontra bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiliyor. \u00d6rne\u011fin, Patani\u2019de merkez camii \u00f6n\u00fcnde toplanan100 ki\u015filik grup se\u00e7imlerin demokratik bir y\u00f6ntem oldu\u011fu ve \u00f6n\u00fcn\u00fcn al\u0131nmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyerek g\u00f6steri yapt\u0131. S\u00f6zc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Patani Eyalet Y\u00f6netim Organizasyonu ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 grup, Patani B\u00f6lgesindeki d\u00f6rt eyalete g\u00f6nderilen oy pusulalar\u0131n\u0131n muhalefet\u00e7e Hat Yai havaliman\u0131nda engellenmesine tepki g\u00f6sterildi.<\/p>\n
\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki haftalarda bu eyaletlerde ve Ba\u015fkent\u2019teki kimi se\u00e7im b\u00f6lgelerinde se\u00e7imin nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 ise merak konusu. Bu beklenen aksakl\u0131klara ra\u011fmen, Yingluck\u2019\u0131 ve ba\u015f\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 Pheu Thai Partisi\u2019ni sevindiren geli\u015fme ise \u00f6nemli destek\u00e7ilerinin oldu\u011fu \u00fclkenin kuzey ve kuzeydo\u011fu kesimlerinde ve de ba\u015fkentin baz\u0131 b\u00f6lgelerindeki kat\u0131l\u0131md\u0131.<\/p>\n
Yukar\u0131da zikredilen bu rakamsal ifadeler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda hem \u00fclke genelinde, hem de ba\u015fkent Bangkok\u2019da se\u00e7imi engellemeye y\u00f6nelik giri\u015fimlerin halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. \u00d6te yandan, yakla\u015f\u0131k alt\u0131 milyon se\u00e7menin oy kullanamamas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla da yeni parlamentonun olu\u015fumunu sa\u011flayacak bir se\u00e7im sonucu da ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f de\u011fil. Zaten kimi b\u00f6lgelerde adaylar se\u00e7im b\u00fcrolar\u0131na kay\u0131t yapt\u0131ramam\u0131\u015flard\u0131. Bu nedenle, parlamentonun i\u015flerlik kazanmas\u0131 ve yeni h\u00fck\u00fcmetin kurulabilmesi i\u00e7in se\u00e7im yap\u0131lamayan b\u00f6lgelerde en k\u0131sa s\u00fcrede se\u00e7imin yap\u0131lmas\u0131 bekleniyor. Asl\u0131nda bu geli\u015fme, \u00fclke modern siyasi tarihinde bir ilk anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor. Bug\u00fcne kadar \u015fu veya bu \u015fekilde yap\u0131lan se\u00e7imler sonras\u0131nda kurulan h\u00fck\u00fcmetlere ra\u011fmen, bug\u00fcn Tayland se\u00e7ime ra\u011fmen h\u00fck\u00fcmet kuramam\u0131\u015f bir \u2018G\u00fcneydo\u011fu Asya demokrasisi\u2019 \u00f6rne\u011fi g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Bu durum, \u00fclkenin sadece siyasi ya\u015fam\u0131n\u0131 de\u011fil, ekonomi sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc de olumsuz etkileyece\u011fine \u015f\u00fcphe yok. Daha parlamentonun b\u00fct\u00e7e g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini ger\u00e7ekle\u015ftirememi\u015f olmas\u0131, \u00e7eltik \u00e7ift\u00e7ilerinin alacaklar\u0131 i\u00e7in bekleyi\u015flerinin s\u00fcrmesi, turizm sekt\u00f6r\u00fcnde \u00f6nemli d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn ya\u015fanmas\u0131, yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n giderek artan kayg\u0131lar\u0131yla kom\u015fu \u00fclkelere y\u00f6nelmeleri ASEAN\u2019\u0131n ikinci en b\u00fcy\u00fck ekonomisinde derin darbeler olarak beliriyor. \u00d6zellikle \u00f6demeler i\u00e7in se\u00e7im sonras\u0131 bir tarih verilen \u00e7eltik i\u015f\u00e7ilerinin siyasi belirsizlik ortam\u0131nda daha ne kadar sab\u0131r g\u00f6sterebilecekleri ve sab\u0131rlar\u0131n\u0131n ta\u015fmas\u0131 halinde neler olabilece\u011fi de se\u00e7im h\u00fck\u00fcmetinin ve de Ba\u015fbakan Yingluck\u2019\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren bir ba\u015fka geli\u015fme olacak.<\/p>\n
T\u00fcm bu hususlar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, muhalefetin Kas\u0131m ay\u0131ndan bu yana Bangkok caddelerini i\u015fgali ve de h\u00fck\u00fcmeti i\u015f yapamaz hale getiren g\u00f6sterilerinin ard\u0131ndan il\u00e2n edilen erken se\u00e7im \u00fclkede siyasi m\u00fccadelenin hen\u00fcz durulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Shinawatra ailesi \u00f6zelinde halk\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn iktidara y\u00f6nelik deste\u011fi s\u00fcrerken, muhalefet \u00fclkede iktidar de\u011fi\u015fikli\u011fini, se\u00e7imlere de\u011fil, olu\u015fturulacak kaos ortam\u0131ndan sonra yap\u0131lacak \u2018atamalara\u2019 ba\u011flad\u0131\u011f\u0131na ku\u015fku yok. Kas\u0131m ay\u0131ndan bu yana sergilenen s\u00fcre\u00e7 bunu ger\u00e7ekle\u015ftiremese de, parlamentonun olu\u015fturulamada\u011f\u0131 bug\u00fcnk\u00fc ortamda yeni s\u00fcre\u00e7ler devreye konulacakt\u0131r.<\/p>\n
Bu geli\u015fme, iktidardaki Pheu Thai Partisi\u2019nin perde arkas\u0131ndaki lideri Thaksin Shinawatra ile monar\u015fi yanl\u0131lar\u0131n\u0131n siyasi arenadaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan Demokrat Parti ve geli\u015fmeler \u00fczerine bu partinin genel ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan istifa ederek son d\u00f6nemde s\u00f6zde sivil toplum giri\u015fimcisi\/reformcusu olarak ortaya \u00e7\u0131kan Suthep Thaugsuban aras\u0131ndaki m\u00fccadelenin bir ba\u015fka safhaya evrildi\u011fine i\u015faret ediyor. Suthep Thaugsuban liderli\u011findeki \u201dHalk\u0131n Demokratik Reform Komitesi\u201d kamu binalar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irerek h\u00fck\u00fcmeti etkisiz k\u0131lma ve Yingluck\u2019\u0131 istifaya zorlama hedefi ger\u00e7ekle\u015fmedi. \u00d6te yandan, Ba\u015fbakan Yingluck\u2019\u0131n \u2018toy\u2019 bir siyaset\u00e7i olarak son \u00fc\u00e7 ayda sergiledi\u011fi kararl\u0131 duru\u015f benzer \u00fclkeler normlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde asl\u0131nda bir ba\u015far\u0131 olarak da g\u00f6r\u00fclebilir. Erken se\u00e7im karar\u0131 alma ve se\u00e7imleri t\u00fcm engellemelere kar\u015f\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirme ba\u015far\u0131s\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc ba\u015far\u0131 hanesine art\u0131 olarak ge\u00e7ebilir.<\/p>\n
Se\u00e7imler \u00f6ncesinde iktidar yanl\u0131s\u0131 K\u0131rm\u0131z\u0131 G\u00f6mleklilerin pek de sokaklar\u0131 doldurmamas\u0131 Yingluck\u2019un ilk iki bu\u00e7uk y\u0131ll\u0131k iktidar\u0131nda bu grubun \u2018a\u015f\u0131r\u0131\u2019 kanatlar\u0131yla aras\u0131na mesafe koymas\u0131na ba\u011flanabilir. Ancak, bu Yingluck veya daha do\u011fru bir ifadeyle Thaksin yanl\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lerini ortaya koymayacaklar\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. Son \u00fc\u00e7 ayl\u0131k s\u00fcre zarf\u0131nda Yingluk h\u00fck\u00fcmetinin \u2018g\u00fcce ba\u015fvurmama\u2019 politikas\u0131, ku\u015fku yok ki, gerek \u00fclke i\u00e7erisinde gerekse uluslararas\u0131 arenada Ba\u015fbakan\u2019\u0131n elini g\u00fc\u00e7lendiren bir unsurdu. Bug\u00fcn, se\u00e7imlerin ard\u0131ndan Yingluck h\u00fck\u00fcmeti \u2018demokrasinin kural\u0131n\u0131 uygulad\u0131k\u2019 diyebilse de Ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funu talep edebilece\u011fi bir yap\u0131 hen\u00fcz ortada g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Bu durumda, \u00fclkede s\u00fcregiden \u201ck\u00f6kl\u00fc feodal \u00e7evrelerle\u201d, \u201ctoplumsal mobilizasyonu tadan ve bunu daha da geni\u015fletmek isteyen kesimler aras\u0131nda bir orta yol bulunmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece kaos ortam\u0131 devam edecektir.<\/p>\n