Hindistan\u2019da se\u00e7imler yakla\u015f\u0131rken, kamuoyu yoklamalar\u0131nda (Bharatiya Janata Party) BJP\u2019nin birinci parti olmas\u0131, Kongre Partisi\u2019nin uzun s\u00fcren iktidar\u0131n\u0131n sona erece\u011finin g\u00f6stergesi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Uluslararas\u0131 \u00e7evrelerin yak\u0131ndan izledi\u011fi se\u00e7im s\u00fcrecinde \u00f6nce Amerika Birle\u015fik Devletleri, ard\u0131ndan \u00c7in, Avustralya, Malezya, \u0130ngiltere ve Kanada\u2019n\u0131n \u00fclkeni yeni ba\u015fbakan\u0131 olma ihtimali y\u00fcksek g\u00f6z\u00fcken BJP lideri Narendra Modi ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131klar\u0131 veya yapmaya haz\u0131rland\u0131klar\u0131 biliniyor. 2010\u2019da G\u00fccerat Eyaleti Ba\u015fbakan\u0131 iken yakla\u015f\u0131k bin kadar M\u00fcsl\u00fcman\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine g\u00f6z yumdu\u011fu gerek\u00e7esiyle uluslararas\u0131 \u00e7evrelerden tepki \u00e7eken Modi\u2019nin ABD\u2019ye girmesine izin verilmemi\u015fti. Aradan ge\u00e7en on y\u0131la ra\u011fmen, G\u00fccerat Eyalet Mahkemesi ge\u00e7en 26 Aral\u0131k\u2019ta, eski ba\u015fkan hakk\u0131nda yeterli kan\u0131t bulunamad\u0131\u011f\u0131 sonucuna ula\u015farak May\u0131s se\u00e7imleri \u00f6ncesinde Modi\u2019yi aklam\u0131\u015f oldu.<\/p>\n
Bu noktada, eyaletler b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olan bu dev \u00fclkede merkezi h\u00fck\u00fcmet kadar eyelet h\u00fck\u00fcmetleri de siyasi g\u00fc\u00e7 ba\u011flam\u0131nda \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamak gerekiyor. \u0130ktidar de\u011fi\u015fikli\u011fi konu\u015fulurken, bir di\u011fer \u00f6nemli husus, \u00fclke siyasal ya\u015fam\u0131nda yeni bir olgu olarak Halk Partisi (Aam Aadmi)\u2019nin yerle\u015fik siyaset dilinden farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steren yakla\u015f\u0131m\u0131 oluyor. Bu anlamda, \u00fclkenin modern siyasal ya\u015fam\u0131na damgas\u0131n\u0131 vurmu\u015f k\u00f6kl\u00fc ve de \u2018elitist\u2019 Kongre Partisi ile Hindu milliyet\u00e7ili\u011fi ile \u00f6ne \u00e7\u0131kan BJP aras\u0131ndaki m\u00fccadeleye alternatif bir yap\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc parti\u2019nin siyasi hayata giri\u015fi Delhi\u2019de 2010 y\u0131l\u0131nda d\u00fczenlenen \u2018\u0130ngiliz Milletler Toplulu\u011fu Oyunlar\u0131\u201d haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecinde ya\u015fanan yolsuzluk olaylar\u0131n\u0131 kamuoyunun g\u00fcndemine ta\u015f\u0131yan sivil olu\u015fumla ba\u015flad\u0131. Yolsuzlukla m\u00fccadelede sivil bir ses olarak do\u011fan hareket halktan gelen destekle ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ortalar\u0131nda siyasi partiye evrildi ve Delhi Ba\u015fbanl\u0131k se\u00e7imlerinde 70 sandalyeli parlamentoda 28 milletvekili \u00e7\u0131kartarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde koyan lideri Arvind Kejrival\u2019i ba\u015fkent politikas\u0131nda en \u00fcste ta\u015f\u0131d\u0131. Arvind\u2019in Delhi se\u00e7imlerindeki ba\u015far\u0131s\u0131, ba\u015fkenti 15 y\u0131l y\u00f6netmi\u015f ve uluslararas\u0131 bir metropole d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme ba\u015far\u0131s\u0131 g\u00f6stermi\u015f olan Shelia Dikshit kar\u015f\u0131s\u0131nda sergilemesi yerel siyaset d\u00fczleminde \u00f6nemli bir geli\u015fme olarak de\u011ferlendirilmeyi hak ediyor.<\/p>\n
Ba\u015fkentte bunlar olurken ge\u00e7enlerde \u00fclkenin g\u00fcneyinde de yeni bir y\u00f6netim \u2018tasar\u0131m\u0131\u2019 hayata ge\u00e7irildi. \u00dclke siyasal ya\u015fam\u0131ndaki en \u00f6nemli geli\u015fmelerden biri g\u00fcneydeki Andhra Pradesh Eyaleti\u2019nin ikiye ayr\u0131lmas\u0131 oldu. Telengana b\u00f6lgesi\u2019nin eyalet stat\u00fcs\u00fc kazanmas\u0131yla toplam eyelet say\u0131s\u0131 29\u2019a \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu. Bunun s\u0131radan bir b\u00f6l\u00fcnme olmad\u0131\u011f\u0131, parlamento tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00fclkenin modern tarihine kara bir g\u00fcn olarak ge\u00e7mesine neden olan geli\u015fmelerden g\u00f6r\u00fclebilir. Asl\u0131nda bu geli\u015fme, pek \u00e7ok etnik\/dini farkl\u0131l\u0131klara konu olan Hindistan gibi bir \u00fclkede anla\u015f\u0131labilir bir toplumsal durum. Ancak bunun se\u00e7imlere birka\u00e7 ay kala ger\u00e7ekle\u015fmesi ak\u0131llarda soru i\u015faretleri yarat\u0131yor. Burada ayr\u0131ca, yasalar gere\u011fi Hindistan merkezi h\u00fck\u00fcmeti\u2019nin\u00a0 eyaletleri b\u00f6lme, birle\u015ftirme vb. gibi \u00f6nemli siyasi kararlar alma hakk\u0131n\u0131n\u00a0 olmas\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak gerekir. Bu ba\u011flamda, se\u00e7im \u00f6ncesi ger\u00e7ekle\u015fen eyalet d\u00fczenlemesinin iktidardaki Kongre Partisi\u2019nin se\u00e7im yat\u0131r\u0131m\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yeni Eyalet\u2019e verilen 17 milletvekili kotas\u0131n\u0131n neredeyse tamam\u0131n\u0131n Kongre Partisi\u2019ne gidece\u011fi haberleri bunu destekleyici mahiyette. B\u00f6l\u00fcnme \u00f6ncesinde Andhra Pradesh\u2019in \u00e7o\u011funluk itibar\u0131yla yoksul bir b\u00f6lge oldu\u011fu, Telengana\u2019n\u0131n ise kaynaklar bak\u0131m\u0131ndan zengin olmas\u0131yla bu b\u00f6l\u00fcnmeye \u2018s\u00fcr\u00fcklendi\u011fi\u2019 y\u00f6n\u00fcnde g\u00f6r\u00fc\u015fler var. Burada ilgi \u00e7eken nokta, kamuoyu yoklamalar\u0131na bak\u0131l\u0131rsa Kongre Partisi\u2019nin May\u0131s se\u00e7imlerinde iktidar koltu\u011funu kaybedece\u011fi g\u00f6stergelerine ra\u011fmen, yeni Eyalet \u00fczerinden siyasi giri\u015fimlerini devam ettiriyor olu\u015fu. Ve bunda muhalefetteki BJP ile Telengana Eyaleti \u00fczerinde \u2018ittifak\u2019\u0131n kurulmu\u015f olmas\u0131.<\/p>\n
Kongre Partisi\u2019nin bu \u2018eyalet\u2019 se\u00e7ene\u011fine kar\u015f\u0131l\u0131k, BJP\u2019den \u00f6nemli bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f geldi. Partinin \u00f6nde gelen bir ismi, \u00fclkede az\u0131nl\u0131k konumundaki M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 ge\u00e7mi\u015fte yap\u0131lanlardan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00f6z\u00fcr diledi. Bunun a\u00e7\u0131k\u00e7a bir se\u00e7im yat\u0131r\u0131m\u0131 oldu\u011fu a\u015fik\u00e2r. \u00d6zellikle de, yukar\u0131d ifade etti\u011fimiz \u00fczere partinin lideri Narendra Modi\u2019nin G\u00fccerat \u2018icraatlar\u0131yla\u2019 ilintili. Parti lider kadrosunun M\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6nelik bu yakla\u015f\u0131m ku\u015fkusuz ki partinin Hindu Milliyet\u00e7ili\u011fi \u00fczerinden siyaset yapma gelene\u011fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor olmas\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131. Ancak, parti se\u00e7imlerde i\u015fi \u015fansa b\u0131rakmama ad\u0131na M\u00fcsl\u00fcman se\u00e7menlerden gelecek oylar\u0131 da \u00f6nemsedi\u011fini bu a\u00e7\u0131klama ile g\u00f6stermi\u015f oldu.<\/p>\n
Peki bu \u015fartlarda activist k\u00f6kenli Arvind Kejriwal, iki siyasal u\u00e7 aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalm\u0131\u015f se\u00e7menden umulmad\u0131k bir kar\u015f\u0131l\u0131k bulur mu? Arvind\u2019in Ba\u015fkent y\u00f6netiminde yolsuzlukla m\u00fccadele kanunun engellenmesini protesto amac\u0131yla g\u00f6revini b\u0131rakarak \u00f6nemli bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapmas\u0131 da se\u00e7imler \u00f6ncesinin en \u00f6nemli hamlelerinden biriydi. \u00dclkenin ulusal ba\u015fkenti Delhi ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan istifa etmesi ile g\u00f6zler partisi taraf\u0131ndan ba\u015fkan adayl\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirilece\u011fi s\u00f6ylentilerinin de g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde kamuoyunda payla\u015f\u0131lmas\u0131na neden oluyor. Arvind\u2019in Delhi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na geli\u015fi gibi gidi\u015fi de \u00f6nemli bir siyasi a\u00e7\u0131l\u0131mla al\u00e2kal\u0131. Delhi gibi \u00fclkenin g\u00f6z bebe\u011fi bir beldede ya\u015fam\u0131 bir y\u0131l \u00f6ncesine kadar politika sahnesinde g\u00f6r\u00fclmemi\u015f ve aktivistli\u011fi ile \u00f6ne \u00e7\u0131kan birine y\u00f6nelmeleri, \u00fclke siyasal sisteminin ele\u015ftirilmesinin somut bir g\u00f6stergesi olarak da g\u00f6sterilebilir. 28 Aral\u0131k\u2019ta ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 Delhi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini 15 \u015eubat\u2019ta b\u0131rakan Arvind siyasi partilere ve de daha \u00f6nemlisi kamuoyuna g\u00fc\u00e7l\u00fc bir mesaj verdi. Bu kamuoyunun i\u00e7inde May\u0131s se\u00e7imlerinde ilk defa oy kullanacak 170 milyon gen\u00e7 se\u00e7menin yeri ayr\u0131 bir \u00f6neme sahip.<\/p>\n
Arvind\u2019in, Delhi parlamentosu\u2019nda yolsuzluklar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda yeni yasa tasar\u0131 haz\u0131rlanmas\u0131 giri\u015fiminin Kongre Partisi ve BJP taraf\u0131ndan engellenmesini protesto ederek g\u00f6revinden ayr\u0131lmas\u0131, bu gibi konularda hassasiyetini ortaya koymas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan dikkat \u00e7ekici. T\u00fcm bunlar olurken, Arvind ne yapmak istiyor sorusunu da beraberinde getiriyor. Arvind, yeni bir liderlik yap\u0131lanmas\u0131 ile \u00fclkenin \u201ckirli b\u00fcrokratik yap\u0131lanmas\u0131n\u0131\u201d temizleme ve \u015feffaf y\u00f6netim hedefiyle g\u00fcndeme oturuyor. Ancak bu noktada, Arvind\u2019in bu dev \u00fclkeyi y\u00f6netecek en az\u0131ndan belli eyaletlerde g\u00fc\u00e7 tesisine te\u015febb\u00fcs\u00a0 edip yak\u0131n ve orta vade gelece\u011finde s\u00f6z sahibi olabilece\u011fi siyasi elitlere saip mi? Bu noktada, yak\u0131n \u00e7evresine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u015f \u00e7evrelerinden \u2018parlak beyinlerin\u2019 varl\u0131\u011f\u0131 dikkat \u00e7ekici. \u0130\u015f d\u00fcnyas\u0131 ile siyaset d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ayr\u0131m\u0131, y\u00f6netilebilirlik noktas\u0131ndaki farkl\u0131la\u015fmas\u0131, geni\u015f ve birbirinden farkl\u0131 toplumsal kesimlere y\u00f6nelik politikalar geli\u015ftirme becerisi ve dahas\u0131 sa\u011flam bir ideolojik dayana\u011f\u0131na sahip olmak \u00f6nemli. T\u00fcm bunlar\u0131n Arvind\u2019in kurdu\u011fu partide ne kadar kar\u015f\u0131l\u0131k buldu\u011fu ise \u015fimdilik bir muamma. Kald\u0131 ki, \u00fclkede se\u00e7imle gelmeyen, kendi hiyerar\u015fisi i\u00e7inde olu\u015fmu\u015f g\u00fc\u00e7l\u00fc b\u00fcrokratik yap\u0131 ve bu yap\u0131n\u0131n \u00fclkeyi \u015fekillendirme becerisi siyasi hareketleri s\u0131n\u0131rland\u0131ran \u00f6nemli bir yap\u0131 olarak ortada duruyor. Arvind\u2019in ve partisinin \u00fclke sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zme konusunda \u00e7ok\u00e7a idealist olup olmad\u0131\u011f\u0131, yukar\u0131da bahsedilen b\u00fcrokratik yap\u0131y\u0131 ne kadar dikkate al\u0131p almad\u0131\u011f\u0131 konusu da tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6nemli bir husus.<\/p>\n
Belki, tam da bu noktada Arvind ve hareketinin g\u00fcc\u00fcnden ziyade, halk\u0131n bu harekete y\u00fckledi\u011fi misyonun \u00f6nemine de\u011finmekte fayda var. \u00f6nceki yaz\u0131da da de\u011findi\u011fimiz \u00fczere, n\u00fckleer ve uzay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, silahlanma, \u00c7in ile b\u00f6lgesel m\u00fccadele gibi \u2018b\u00fcy\u00fck projeler\u2019 pe\u015findeki bir \u00fclkede h\u00e2l\u00e2 yoksullu\u011fun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ve n\u00fcfusun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn temel insani hizmetlerden yoksun b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131n\u0131d\u011f\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00f6ncesinden bu g\u00fcne \u00fclkeye h\u00fckmeden Kongre Partisi ile Hindu milliyet\u00e7ili\u011fine dayal\u0131 bir siyasi anlay\u0131\u015f sergileyen BJP\u2019nin toplumun en az\u0131ndan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc tatmin etmekten epeyce uzak oldu\u011fu sonucu \u00e7\u0131kart\u0131labilir.<\/p>\n
Hindistan\u2019daki bu de\u011fi\u015fim talebini biraz da bu \u00fclkenin yak\u0131n ve uzak b\u00f6lgesinde neler olup bitti\u011fine bakarak de\u011ferlendirmek gerekir. Bu ba\u011flamda, \u00f6rne\u011fin Endonezya ve Tayland\u2019da \u00e7e\u015fitli boyutlarda s\u00fcren de\u011fi\u015fim ve reform \u00e7abalar\u0131na; baz\u0131 \u00e7evrelerin Hindistan\u2019la -en az\u0131ndan \u00e7e\u015fitli hususiyetler noktas\u0131nda- e\u015fde\u011fer g\u00f6rmek istedi\u011fi \u00c7in\u2019in kurgulamakta oldu\u011fu orta vadeli sosyo-ekonomik gelece\u011fini kurgulama \u00e7abas\u0131na tan\u0131kl\u0131k eden Hindistan kamuoyu, elbette baz\u0131 de\u011fi\u015fimleri kendi siyasi ve toplumsal sisteminde tecr\u00fcbe etme g\u00f6rme arzusunda. Bollywood m\u00fczi\u011fi ve filmleriyle uyu\u015fturulmu\u015f bir toplumdan, \u2018kendinde\u2019 bir topluma ge\u00e7i\u015f misyonu belki de Arvind\u2019e y\u00fckleniyor.<\/p>\n
<\/p>\n