Malezya Ulusal Havayollar\u0131 (MAS)\u2019a ait bir u\u00e7a\u011f\u0131n Kuala Lumpur-Beijing seferini yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada kaybolmas\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131 yaz\u0131y\u0131 kaleme ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z saate kadar \u00e7\u00f6z\u00fclebilmi\u015f de\u011fildi. Kazan\u0131n Malezya\u2019da b\u00fcy\u00fck bir \u015foka neden oldu\u011funa ku\u015fku yok. D\u00fcnyan\u0131n g\u00fcvenilir havayollar\u0131 aras\u0131nda ad\u0131 ge\u00e7en ve bir zamanlar \u2018favori\u2019 kurulu\u015fu olarak Malezya\u2019n\u0131n gurur kaynaklar\u0131ndan biri olan MAS, son y\u0131llarda baz\u0131 y\u00f6netim ve mali krizler ya\u015fam\u0131yor de\u011fildi… Kazan\u0131n bu krizlerden kurtulma anlam\u0131nda \u00f6nemli ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, \u015firket y\u00f6netiminin \u00f6tesinde h\u00fck\u00fcmeti de en az\u0131ndan moral olarak etkiledi. Bununla birlikte, u\u00e7a\u011f\u0131n kaybolmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kan geli\u015fmelerin u\u00e7ak kazalar\u0131 tarihinde kendine \u00f6zel bir yeri oldu\u011funu \u015fimdiden s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. U\u00e7a\u011f\u0131n lokasyonundan, arama faaliyetlerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyan\u0131n geni\u015fli\u011fine ve bu faaliyetlere i\u015ftirak eden \u00fclke ve ara\u00e7 say\u0131s\u0131 kadar, d\u00fcne kadar aralar\u0131nda teritoryal ba\u011flamda ciddi s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fayan \u00fclkelerin biraraya gelebilmi\u015f olmas\u0131 bu anlamda dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n
U\u00e7a\u011f\u0131n kayboldu\u011fu haberinin g\u00fcndeme d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc andan itibaren ilk dikkatleri \u00e7eken husus, pilotlarla son ileti\u015fimin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi noktan\u0131n Malezya ile Vietnam\u2019\u0131n deniz s\u0131n\u0131r\u0131 olmas\u0131yd\u0131. Bu deniz s\u0131n\u0131r\u0131, ayn\u0131 zamanda bir ba\u015fka \u00f6zelli\u011fi ile de belirginlik kazan\u0131yordu. O da Tayland K\u00f6rfezi ile ad\u0131n\u0131 son \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r s\u0131kl\u0131kl\u0131 zikretti\u011fimiz G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019nin birle\u015fti\u011fi nokta olmas\u0131yd\u0131. U\u00e7ak, Malezya\u2019ya aitti. Ancak i\u00e7inde 14 ulustan yolcu ta\u015f\u0131yordu.. \u00c7o\u011funlu\u011fu da \u00c7inliler olu\u015fturuyordu… U\u00e7a\u011f\u0131n kaybolmas\u0131ndan bu yana alt\u0131 g\u00fcn ge\u00e7mesine ra\u011fmen, elde halen baz\u0131 zay\u0131f tahminlerden ba\u015fka bir \u015fey bulunmuyor… \u00d6zellikle iki ihtimal dikkat \u00e7ekiyor. Teknik bir ar\u0131za ile u\u00e7a\u011f\u0131n aniden havada infilak etmesiyle k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alara ayr\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131; ikincisi ise bir ter\u00f6r olay\u0131na konu olmas\u0131yla infilak etmesi. \u0130kincisinden ba\u015flayarak baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcrebiliriz.<\/p>\n
Kaza ihtimali, iki yolcunun u\u00e7a\u011fa sahte pasaportla binmesinin anla\u015f\u0131lmas\u0131yla ak\u0131lllara \u2018ter\u00f6r\u2019 ihtimalini getirdi. Tabii bu noktada u\u00e7a\u011f\u0131n Malezya\u2019ya ait olu\u015fu, kalk\u0131\u015f noktas\u0131n\u0131n \u00fclkenin ba\u015fkenti olu\u015fu gibi fakt\u00f6rlerden hareketle Malezya\u2019ya kar\u015f\u0131 giri\u015filmi\u015f bir ter\u00f6r vak\u2019as\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrtse de, Malezya gibi pek de d\u00fc\u015fman\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenemeyecek bir \u00fclkeye kim hangi nedenle ter\u00f6r ile ders vermeye kalks\u0131n sorusunu akla getiriyordu. \u00d6te yandan, u\u00e7a\u011f\u0131n istikametinin \u00c7in olmas\u0131 ter\u00f6r giri\u015fimi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131nda birden fazla nedeni ortaya koymaya yetiyordu. Ter\u00f6r hadisesinin olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnenler yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte uluslararas\u0131 g\u00fcvenlik birimlerinin bir uyar\u0131s\u0131n\u0131 hat\u0131rlayacakt\u0131r. O da, ayakkab\u0131lar\u0131n topuklar\u0131na yerle\u015ftirilen patlay\u0131c\u0131lar. \u00c7in\u2019e ders vermeye niyetlenmi\u015f birilerinin bunu yapt\u0131ktan sonra herhalde sessiz kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek son derece do\u011fal. \u00c7\u00fcnk\u00fc ama\u00e7 ses getirmekse bunu d\u00fcnya bas\u0131n\u0131na duyarmak gerekiyordu. Ancak b\u00f6ylesi bir eyleme y\u00f6nelebilecek potansiyel \u2018\u015f\u00fcphelilerden\u2019 b\u00f6ylesi bir a\u00e7\u0131klama gelmemesi \u00fczerine, \u00c7in\u2019de mensuplar\u0131ndan biri \u00f6ld\u00fcr\u00fclen bir \u2018klan\u2019 mensuplar\u0131 \u2018Tamam biz yapt\u0131k\u2019 demesini, kimse a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 ciddiye almad\u0131.<\/p>\n
U\u00e7a\u011f\u0131n teknik bir ar\u0131zayla aniden infil\u00e2k\u0131 neticesinde k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alara ayr\u0131lm\u0131\u015f olarak \u00fczerinde bulundu\u011fu son nokta kabul edilen Vietnam\u2019a ba\u011fl\u0131 \u201cTho Chu\u201d Adas\u0131 civar\u0131nda d\u00fc\u015fmesi gerekirdi. \u00d6nce Malezya ve Vietnam ard\u0131ndan say\u0131s\u0131 onu ge\u00e7en \u00fclkenin b\u00f6lgedeki ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda yak\u0131t izi ve baz\u0131 objelere rastlansa da, yetkililer bunlar\u0131 s\u00f6z konusu u\u00e7akla ili\u015fkilendiremediler. Bu g\u00f6rece dar sahada y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalarda say\u0131s\u0131 y\u00fcz\u00fc bulan deniz ve hava kaynaklar\u0131 seferber edildi\u011fi gibi, b\u00f6lgede farkl\u0131 \u00fclkelerden bal\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n avlanma sahas\u0131 oldu\u011fundan hareketle \u00e7ok daha fazla say\u0131da mobilitenin oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. Resmi \u00e7evreler dillendirmese de, \u2018bal\u0131k\u00e7\u0131 tan\u0131kl\u0131klar\u0131\u2019 alternatif medyada yer bulmad\u0131 de\u011fil. Bir de herhalde \u015funu s\u00f6ylemekte fayda var. Bu b\u00f6lgede deniz derinli\u011finin 1200 metreyi bulmas\u0131 bug\u00fcne kadar dikkat \u00e7ekmedi… Bu noktada, g\u00fcndeme 1 Haziran 2009 tarihinde Rio de Janeiro-Paris seferini yapan u\u00e7a\u011f\u0131n akibeti getirilse de, belki de 1 \u015eubat 2007 tarihinde Endonezya\u2019da Surabaya-Manado seferini yapan Adam Air Havayollar\u0131na ait u\u00e7a\u011f\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 kazay\u0131 dikkate almakta fayda var…<\/p>\n
Bu dar b\u00f6lgedeki aramalar\u0131n sonu\u00e7suz kalmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, Malezya Kraliyet Hava Kuvvetleri radar\u0131ndaki bir bilgi arama faaliyetlerinin vechesini de yeniden de\u011ferlendirilmesine yol a\u00e7t\u0131. O da, u\u00e7a\u011f\u0131n \u201cu\u201d d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc yapm\u0131\u015f olabilece\u011fi sonucuna g\u00f6t\u00fcren veri. Sivil-ordu radarlar\u0131n\u0131n \u2018\u00e7eli\u015fkisi\u2019 arama faaliyetleri Malay Yar\u0131madas\u0131, Malaka Bo\u011faz\u0131 ile s\u0131n\u0131rland\u0131rmad\u0131, Hint Okyanusu\u2019nun do\u011fusuna tekab\u00fcl eden Andaman Denizi\u2019ne kadar geni\u015fletti.<\/p>\n
Teknik anlamda t\u00fcm bunlar olup biterken, dikkat \u00e7ekmek istedi\u011fim bir husus var. Son d\u00f6nemde \u00c7in\u2019in b\u00f6lgedeki baz\u0131 kom\u015fu \u00fclkeleriyle ge\u00e7mi\u015fe dayanan s\u0131n\u0131r sorunlar\u0131n\u0131n adalar boyutunun yeniden n\u00fcksetmesidir. \u00dc\u00e7 y\u0131ld\u0131r takip etti\u011fimiz bu sorunun Do\u011fu Asya\u2019da Japonya\u2019dan G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019da Malezya\u2019ya kadar uzanan aralar\u0131nda di\u011fer baz\u0131 ASEAN \u00fclkelerinin de oldu\u011fu \u00e7ok tarafl\u0131 problem farkl\u0131 bir mecraya girmi\u015f bulunuyor. Giri\u015fte de\u011findi\u011fim \u00fczere, s\u00f6z konusu u\u00e7a\u011f\u0131n kayboldu\u011fu co\u011frafi nokta, i\u00e7inde yer alan yolcular\u0131n milliyetleri gibi hususiyetler bir anda arama faaliyetlerini Malezya\u2019n\u0131n yeterlili\u011finin \u00f6tesine ta\u015f\u0131yarak uluslararas\u0131 bir mahiyet kazand\u0131. Malezya\u2019n\u0131n koordinasyonunda ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi s\u00f6ylenen arama faaliyetlerinin ikinci g\u00fcn\u00fcnde, bizzat Malezya h\u00fck\u00fcmetinin Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nden teknik yard\u0131m talebi kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z kalmay\u0131nca b\u00f6lgeye u\u00e7ak ve gemi g\u00f6nderen \u00fclkeler zincirine ABD de kat\u0131ld\u0131. B\u00f6ylesi bir u\u00e7ak kazas\u0131 sonras\u0131nda arama ve kurtarma faaliyetlerinde, bu denli \u00e7ok say\u0131da \u00fclkenin ve vas\u0131tan\u0131n biraraya gelmesi herhalde bir ilke i\u015faret ediyor. Bununla birlikte, deniz ve hava koordinasyonun nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fine dair detaylar\u0131na vak\u0131f de\u011filiz. Ancak \u00e7ok temel bir insani duruma tekab\u00fcl edecek \u015fekilde b\u00f6lgeye gemi ve u\u00e7aklar\u0131n\u0131 g\u00f6nderen her \u00fclkenin di\u011ferleri ile etkile\u015fiminin b\u00f6lgedeki siyasi ili\u015fkilerin farkl\u0131 bir boyutta \u015fekillenmesine katk\u0131 yapaca\u011f\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekiyor.<\/p>\n
<\/p>\n