Malezya Ba\u015fbakan\u0131 Necib bin Razak\u2019\u0131n iki g\u00fcn s\u00fcrecek T\u00fcrkiye ziyareti bug\u00fcn ba\u015fl\u0131yor. \u0130ki \u00fclke ili\u015fkilerinin ellinci y\u0131l\u0131 olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla bu ziyaret bir ba\u015fka anlam ta\u015f\u0131yor. Bu ziyaretin, Ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n Ocak ay\u0131nda Malezya\u2019ya yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaretin hemen ard\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015fmesi ise, \u00f6zellikle T\u00fcrkiye\u2019nin G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019da \u00f6nemli bir yeri bulunan Malezya ile ili\u015fkileri k\u0131sa s\u00fcrede ilerletme niyetinin bir yans\u0131mas\u0131 olarak de\u011ferlendirilebilir. Ba\u015fbakan Necib 2011 y\u0131l\u0131 \u015eubat ay\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019ye ilk resmi ziyareti yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u0130ki \u00fclke ili\u015fkilerine daha \u00f6nce de\u011finme f\u0131rsat\u0131 bulmu\u015ftuk. Burada ayn\u0131 \u015feyleri tekrar etmek yerine k\u0131sa bir hat\u0131rlatman\u0131n ard\u0131ndan farkl\u0131 bir \u2018tona\u2019 evrilmekte fayda var. Daha \u00f6nce dile getirdiklerimizi hat\u0131rlamak gerekirse, T\u00fcrkiye ve Malezya\u2019n\u0131n salt iki \u00fclke i\u015fbirli\u011fi ile kalam\/a\/yaca\u011f\u0131, iki \u00fclkenin tarihi, k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik hinterland\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu Ortado\u011fu\/Kuzey ve Orta Afrika\/Orta Asya ile ASEAN\/Malay D\u00fcnyas\u0131 \u00fczerinde \u00e7ok geni\u015f bir perspektiften bakmakta fayda oldu\u011fuydu. Bu \u00e7er\u00e7evede, s\u00f6z konusu iki \u00fclkenin \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fi co\u011frafyalar\u0131n son d\u00f6nemdeki geli\u015fmeler \u00e7er\u00e7evesinde yeniden \u015fekillenmekte oldu\u011fu dikkate al\u0131nmad\u0131k\u00e7a T\u00fcrkiye-Malezya ili\u015fkileri k\u0131s\u0131r bir d\u00f6ng\u00fcye mahkum edilecektir.<\/p>\n
Bu genel ifadelerin ard\u0131ndan, iki \u00fclke ili\u015fkilerinin \u00f6n\u00fcnde geli\u015fmeye matuf bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funa vurgu yapal\u0131m. Ancak bu potansiyeli ger\u00e7ekli\u011fe ta\u015f\u0131yacak ara\u00e7lar\u0131n in\u015fas\u0131na ba\u015fland\u0131 m\u0131 veya tamamlanabildi mi vb. sorular\u0131 da \u00f6nemli. Tabii ortada \u2018potansiyel\u2019 derken, bu ortada \u00f6ylesine \u2018ba\u015f\u0131bo\u015f\u2019 bir varl\u0131\u011f\u0131 olan potansiyelden bahsetmiyoruz. Malezya\u2019n\u0131n hangi -diyelim ki- ekonomik ve stratejik de\u011ferlere sahiptir ki, bu s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6neminden bug\u00fcne i\u015flenmemi\u015f ve yabanc\u0131 unsurlarca prati\u011fe d\u00f6k\u00fclmemi\u015f olsun. Bug\u00fcn\u00fcn geli\u015fmeleri ile de\u011ferlendirmek gerekirse \u201cG\u00fcneydo\u011fu Asya \u00dclkeleri \u0130\u015fbirli\u011fi (ASEAN)\u201d ve \u201cAsya-Pasifik Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi (APEC)\u201dne il\u00e2ve olarak ve de belki de \u00e7ok daha kapsay\u0131c\u0131 bir nitelikteki \u201cTrans-Pasifik \u0130\u015fbirli\u011fi Anla\u015fmas\u0131 (TPPA)\u201dn\u0131 imza yolundaki ad\u0131mlar, ABD\u2019nin sadece Do\u011fu Asya\u2019daki Japonya-Tayvan-G\u00fcney Kore ile de\u011fil, G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019da \u00f6zellikle Filipinler-Singapur-Tayland ile \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 giri\u015fti\u011fi g\u00fcvenlik\/savunma ili\u015fkilerinde Malezya\u2019n\u0131n da giderek \u00f6nemli bir yer ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zleniyor. Bu geli\u015fmeyi, bu ay sonunda elli y\u0131l sonra ilk kez bir Amerikan ba\u015fkan\u0131n\u0131n Malezya ziyaretinde bulmak m\u00fcmk\u00fcn. Barack Obama\u2019n\u0131n bu ziyareti iki \u00fclke ili\u015fkilerini stratejik boyuta ta\u015f\u0131mak kadar, ABD\u2019nin G\u00fcneydo\u011fu Asya\/Do\u011fu Asya etkile\u015fimini g\u00fc\u00e7lendirmede \u00f6nemli bir ara\u00e7 olacakt\u0131r.<\/p>\n
S\u00f6z konusu bu ekonomik ve jeo-stratejik a\u00e7\u0131l\u0131mlarda salt Malezya veya Malezya\u2019y\u0131 temsil kabiliyetindeki yerel\/ulusal g\u00fc\u00e7leri de kastetmiyoruz. Son iki y\u00fczy\u0131ld\u0131r b\u00f6lgenin \u2018k\u0131ymetlerini\u2019 kullanma istidad\u0131ndaki g\u00fc\u00e7lerin Malezya\u2019daki gerek do\u011frudan gerekse ortakl\u0131klar d\u00fczeyindeki i\u015fbirliklerinin ekonomik ve jeo-stratejik payla\u015f\u0131mlardaki rol\u00fc ve etkinli\u011fi ku\u015fkusuz ki, T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6n\u00fcnde bir dezavantaj. Yani ortada inan\u0131lmaz bir rekabet var. Bu yar\u0131\u015fta T\u00fcrkiye nas\u0131l \u00f6nlere ge\u00e7ebilir bunun hesab\u0131n\u0131n iyi yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. \u00d6rne\u011fin, ge\u00e7en g\u00fcn Kuala Lumpur\u2019da d\u00fczenlenen \u201c14. Asya Savunma Sistemleri Fuar\u0131\u201dnda -ki alan\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n ilk be\u015fi aras\u0131nda bulunuyor- g\u00f6r\u00fc\u015fme f\u0131rsat\u0131 buldu\u011fumuz Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan bir yetkilinin de belirtti\u011fi \u00fczere, savunma sistemleri i\u015fbirli\u011fi konusunda iki \u00fclke aras\u0131nda bir etkile\u015fim olsa da, bunun yeterli olmad\u0131\u011f\u0131, sab\u0131rla ve \u0131srarla \u00e7al\u0131\u015fmak gerekiyor.<\/p>\n
Asl\u0131nda t\u00fcm bu maddi unsurlardan \u00f6nce, ortada bir \u201cg\u00fcven\u201d tesisi gereklili\u011fi oldu\u011funu a\u00e7\u0131k y\u00fcreklilikle teslim etmek laz\u0131m. Bu husus, ayn\u0131 zamanda Malezya ile ili\u015fkilerde nelere dikkat etmeli sorusunun da cevab\u0131n\u0131 getirecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bahsetti\u011fimiz \u00fclkenin kendine has \u00f6zellikleri T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6ncelikleriyle uyu\u015fmayabilir. \u015eayet somut olarak bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 aranacaksa, ilgili \u00e7evrelerin \u00f6nceliklerinin ekonomi olmas\u0131ndan hareketle, herhalde ekonomik ve ticari i\u015fbirli\u011finin zaafiyetinde g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Olas\u0131 i\u015fbirli\u011fine kap\u0131 aralamak i\u00e7in kullan\u0131lan psikolojik arg\u00fcmanlar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u2018k\u00fclt\u00fcrel yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u2019 fenomeni kullan\u0131lsa da, uzmanlar\u0131n ifade etti\u011fi \u00fczere T\u00fcrkiye ve Malezya aras\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel bir yak\u0131nl\u0131ktan de\u011fil, olsa olsa dini alan benzerli\u011finden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn. Bunun somut kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n neye tekab\u00fcl etti\u011fine de\u011finecek olursak, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, kar\u015f\u0131m\u0131za \u2018Hac\u2019da kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan manzaralar \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Ancak \u2018Hac\u2019 mekan\u0131 ve ruhu itibar\u0131yla ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 bir referans oldu\u011fundan sosyo-ekonomik ve uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131ma yer olmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmaya gelmez.<\/p>\n
\u015eimdi Malezya\u2019n\u0131n neye tekab\u00fcl etti\u011fine k\u0131saca bakal\u0131m. Y\u00f6netim \u015fekli olarak Westminster temelli, \u2018monar\u015fik parlamenter\u2019 sistemin varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde \u2018parlamento\u2019 kavram\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011finin ne kadar geli\u015fkin oldu\u011funa ve bu kavram\u0131na toplumun geni\u015f kesimleriyle kesi\u015fen \u2018sivil\u2019 alanlar\u0131n deste\u011fiyle ne denli ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fuyla al\u00e2kal\u0131d\u0131r. \u00d6te yandan \u2018monar\u015fi\u2019nin tekab\u00fcl etti\u011fi ger\u00e7e\u011fin, \u00fclkedeki Malay M\u00fcsl\u00fcman etnik \u00e7o\u011funlu\u011fun varl\u0131\u011f\u0131yla birebir \u00f6rt\u00fc\u015fen bir yan\u0131 vard\u0131r. \u00dclkenin temel siyasi dinamikleri noktas\u0131nda \u2018monar\u015fi k\u00fclt\u00fcr\u00fc\u2019n\u00fcn \u2018parlamento k\u00fclt\u00fcr\u00fc\u2019ne bask\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Monar\u015finin toplumda kar\u015f\u0131l\u0131k geldi\u011fi alan Malayl\u0131l\u0131k oldu\u011fundan, \u00fclkenin teknik anlamda vatanda\u015flar\u0131 stat\u00fcs\u00fcne sahip olan di\u011fer az\u0131nl\u0131klar noktas\u0131nda bir psikolojik ve toplumsal geri \u00e7ekilmenin ortada oldu\u011funa \u015f\u00fcphe yok. Monar\u015fi, Malayl\u0131l\u0131\u011f\u0131 besler ve de korurken, Malayl\u0131l\u0131k da psikolojik, ideolojik, ve de y\u00f6netimsel \u2018varolu\u015fsal\u2019 \u015fartlar\u0131n\u0131 monar\u015fiye endekslemi\u015ftir.<\/p>\n
Bu durumun \u00fclkenin asli unsurlar\u0131 (bumiputra) denilen ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 M\u00fcsl\u00fcman Malaylar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu toplum kesimlerinde sosyo-siyasi \u2018garanti\u2019 anlam\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 gibi bir izlenim uyand\u0131rsa da, asl\u0131nda \u2018bir g\u00fcven problemine\u2019 neden olmaktad\u0131r. Bu g\u00fcven probleminin bizatihi kendisi, \u00fclke siyasi ya\u015fam\u0131na -tabiri caizse- s\u00fcrekli akredite edilen bir yap\u0131la\u015fmay\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak beslemektedir. O da, mevcut siyasi iktidar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve bu iktidar \u00e7evresi etraf\u0131nda \u00f6r\u00fcnt\u00fclenen ekonomik \u00e7\u0131kar birlikleridir. Monar\u015fi \u00f6ncelikli siyasi yap\u0131, y\u00f6netim ve devlet te\u015fekk\u00fclleri anlam\u0131nda ekonomi sekt\u00f6rlerinde korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131 her daim zorunlu k\u0131lmaktad\u0131r. Asl\u0131nda, \u00fclkede son k\u0131rk y\u0131lda g\u00f6zlemlenen kalk\u0131nma s\u00fcre\u00e7lerinin temelinde -tezat gibi g\u00f6r\u00fcnse de- bu \u2018g\u00fcven\u2019 sorunu yatmaktad\u0131r. Bu nedenledir ki, \u00fclkedeki parlamenter sisteme dair g\u00f6zlemlerin sonucunda ortaya konulan g\u00f6r\u00fc\u015flere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, siyasi evrim gere\u011fi ula\u015f\u0131lmas\u0131 beklenen \u2018demokratikle\u015fme\u2019nin -ki buna \u201ckendinde demokratikle\u015fme\u201d diyebiliriz- bu \u00fclke \u00f6zelinde dura\u011fan bir \u00f6zellik sergiledi\u011fi veya bask\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 dikkat \u00e7eker. Bu durum, ters bir refleksle, gene parlamento fenomeniyle etkile\u015fimi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sivil olu\u015fum mekanizmas\u0131n\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131na neden olur. Bu \u00fclkede \u2018sivil toplum kurulu\u015flar\u0131\u2019 olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor elbette. Ancak b\u00f6ylesi mevcut kurumlar\u0131n dinamiklerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, arka pl\u00e2nda korumac\u0131 devletin sivil alana uzan\u0131m\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131r. Hakim siyasi g\u00fc\u00e7 \u2018g\u00fcven\u2019in tesisinde yegane vas\u0131ta olurken, bu g\u00fc\u00e7 kendisini sadece M\u00fcsl\u00fcman olmayan az\u0131nl\u0131klar \u00fczerinde belirleyici olmakla s\u0131n\u0131rlam\u0131yor. Belki de kimi g\u00f6zlemcilerin ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ek var ki o da \u015fu. Ad\u0131na Malay M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 denilen sosyal grup i\u00e7erisinde \u00e7e\u015fitli s\u00fcre\u00e7ler vas\u0131tas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan sosyal ger\u00e7ekli\u011fi anlama \u00e7abas\u0131 ve bunun kurumsalla\u015fmaya y\u00fcz tutan y\u00f6n\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda mevcut siyasi yap\u0131 gene korumac\u0131l\u0131ktan taviz vermeme ad\u0131na bask\u0131n olma gere\u011fi duyuyor. Bunun siyasi terminolojideki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fclkenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Ba\u015fbakan\u0131, Dr. Mahathir Muhammed\u2019in \u201cAsyal\u0131l\u0131k De\u011ferleri\u201d kavram\u0131nda bulmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n
Ve bu durum, \u00fclke n\u00fcfus yap\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde g\u00f6rece \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturan kitle i\u00e7erisinde b\u00f6l\u00fcnmeyi getirirken, sosyal olan\u0131n zorlamalar\u0131yla, siyasi odak kendini yenileyebilme olanaklar\u0131n\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Ancak bu durum, sosyal evrim basamaklar\u0131n\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7\u0131k\u0131laca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir izlenime neden olmuyor. \u015eimdi b\u00f6yle bir siyasi ve sosyolojik ger\u00e7ekli\u011fe sahip bir \u00fclkeyle ekonomik, siyasi, k\u00fclt\u00fcrel ve dini alanlarda nas\u0131l bir etkile\u015fime girilebilece\u011fini, hangi dinamiklerin hesaba kat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 iyi hesap etmek gerekir. Bu nedenledir ki, i\u015f adam\u0131ndan b\u00fcrokrat\u0131na, \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisinden \u00f6\u011frencisine kadar Malezya toplum ger\u00e7ekli\u011fi i\u00e7inde yer almak ve e\u011fitim\/ekonomi\/ticari etkile\u015fimlerde bulunmak isteyen kesimlerin\u00a0 bu \u2018g\u00fcven\u2019 olgusuna sahici bir \u015fekilde yakla\u015fmalar\u0131 gerekiyor. Pratikte kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan gerek bireysel gerek kurumsal etkile\u015fimlerde bu \u2018g\u00fcven\u2019 olgusundan hareket edilmeli.<\/p>\n
B\u00f6lgesinde g\u00f6rece az yo\u011funluklu n\u00fcfusu, gene uluslararas\u0131 sanayiye ta\u015f\u0131nan \u00f6nemli baz\u0131 hammadde kaynaklar\u0131yla, t\u00fcketimci ekonominin neredeyse her y\u00f6n\u00fcyle varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirdi\u011fi bir \u00fclkeden ve toplumdan bahsediyoruz. Ancak t\u00fcm alanlarda sadece d\u0131\u015f akt\u00f6rlerle m\u00fccadele etmek yetmiyor, daha da \u00f6nemlisi Malezya toplumunda g\u00fcven olgusunun varl\u0131\u011f\u0131 ve te\u015fekk\u00fcl\u00fc konusunda da donan\u0131ml\u0131 olmak gerekiyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Malezya Ba\u015fbakan\u0131 Necib bin Razak\u2019\u0131n iki g\u00fcn s\u00fcrecek T\u00fcrkiye ziyareti bug\u00fcn ba\u015fl\u0131yor. \u0130ki \u00fclke ili\u015fkilerinin ellinci y\u0131l\u0131 olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla bu ziyaret bir ba\u015fka anlam ta\u015f\u0131yor. Bu ziyaretin, Ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n Ocak ay\u0131nda Malezya\u2019ya yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaretin hemen ard\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015fmesi ise, \u00f6zellikle T\u00fcrkiye\u2019nin G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019da \u00f6nemli bir yeri bulunan Malezya ile ili\u015fkileri k\u0131sa s\u00fcrede ilerletme niyetinin bir yans\u0131mas\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":797,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,27],"tags":[],"class_list":["post-796","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-malezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/796","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=796"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/796\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":798,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/796\/revisions\/798"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/797"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=796"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=796"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=796"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}