T\u00fcrkiye\u2019deki Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7iminin ge\u00e7mi\u015fteki se\u00e7imlerden fark\u0131n\u0131n sadece ulusal boyutu olmad\u0131\u011f\u0131, aksine yak\u0131n co\u011frafyadan uzak co\u011frafyalara kadar \u00e7e\u015fitli saiklerle yak\u0131ndan izlenmekte oldu\u011funa \u015fahit olduk. Bu ba\u011flamda, 10 A\u011fustos\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen se\u00e7imin Malezya ve kom\u015fu \u00fclkelerde yank\u0131 bulup bulmad\u0131\u011f\u0131, bulduysa bunun nedenleri \u00fczerinde ve de \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki yak\u0131n d\u00f6nem i\u00e7in beklentilere hem g\u00f6zlemlerimiz hem de ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz baz\u0131 m\u00fcl\u00e2katlar \u00fczerinden de\u011finmekte fayda var.<\/p>\n
\u00d6ncelikle \u015funu s\u00f6ylemekte fayda var. T\u00fcrkiye\u2019deki Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imini yak\u0131ndan izleyen kitleler sadece Malezya ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildi. Bu anlamda s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 Banglade\u015f\u2019den Arakan (Myanmar), Patani (Tayland), Mindanao (Filipinler), A\u00e7e ve Endonezya\u2019ya kadar uzatabilece\u011fimiz geni\u015f bir co\u011frafyada T\u00fcrkiye\u2019de olup bitenlere kulak kabartan kitleler var. Ve bu co\u011frafyalara mensup STK y\u00f6neticileri, entellekt\u00fceller, akademisyenler ve s\u0131radan insanlar se\u00e7im sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan manzaradan olduk\u00e7a memnun olduklar\u0131n\u0131 ortaya koyuyorlard\u0131.. Daha se\u00e7im \u00f6ncesinde g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kimi bireyler, T\u00fcrkiye\u2019deki geli\u015fmeye \u2018dualar\u0131yla\u2019 katk\u0131da bulunduklar\u0131n\u0131 ortaya koyuyorlard\u0131. Temelde bu kitlelerin, salt Malay ve di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman gruplar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fcnyan\u0131n \u2018geli\u015fmekte\u2019 olan ekonomileri aras\u0131nda yer almas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla \u00fclke y\u00f6netimleri, i\u015f \u00e7evrelerince de pragmatik dolay\u0131mda dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131na ku\u015fku yok. Ancak, yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m b\u00f6lgeler \u00f6zelinde durmak, i\u015fin ekonomik boyutunun d\u0131\u015f\u0131nda s\u00f6z s\u00f6ylemeyi gerektiriyor.<\/p>\n
Ba\u015fbakan Erdo\u011fan ni\u00e7in bu co\u011frafyalarda olumlu tepki al\u0131yor sorusu \u00f6nemli. \u00d6ncelikle g\u00fc\u00e7l\u00fc liderlik vasf\u0131na at\u0131fta bulunuluyor. T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomik kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131nda al\u0131nan yol; siyasi istikrar; b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel sorunlara dair cesaretle g\u00f6r\u00fc\u015f beyan etme gibi hususiyetler \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Bir akademisyenin dile getirdi\u011fi \u00fczere, Ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n son 12 y\u0131lda sergiledi\u011fi g\u00fc\u00e7l\u00fc liderlik yap\u0131s\u0131 onu sadece M\u00fcsl\u00fcman toplumlar i\u00e7in de\u011fil, k\u00fcresel anlamda bir rol model olmas\u0131na neden oluyor. Bu noktada, Ba\u015fbakan\u2019\u0131n Myanmar, Filistin, Somali gibi co\u011frafyalara ilgisi ve pratikteki m\u00fcdahale etme gayreti \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Malezya\u2019dan bir milletvekili ise Erdo\u011fan\u2019\u0131n bu duru\u015funu \u2018moral otorite\u2019 olarak kavramsalla\u015ft\u0131rarak, benzer co\u011frafyalarda ihtiya\u00e7 duyulan liderlik olgusuna dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n
Bu co\u011frafyalarda ilginin temel nedeninin siyasi bir fig\u00fcr olarak Ba\u015fbakan Erdo\u011fan oldu\u011funa ku\u015fku yok. Ba\u015fbakan\u2019\u0131n, gerek k\u00fcresel anlamda gerekse b\u00f6lgedeki kimi geli\u015fmeler \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcksek sesle g\u00f6r\u00fc\u015flerini dile getirmesi ve baz\u0131 inisiyatifler almakla eylem kabiliyetinde olu\u015fu onun b\u00f6lgedeki kitleler nezdinde dikkate al\u0131n\u0131l\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getiriyor. Bu anlamda, bu b\u00f6lgeler ile T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki ilgiyi, sadece Ba\u015fbakan \u00fczerinden okumak eksiklik olur. Ortada kayda de\u011fer bir toplumsal ve tarihsel bilincin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 gibi az\u0131msanmayacak bir durumun da varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmeliyim. Bu bilin\u00e7 noktas\u0131nda b\u00f6lge topluluklar\u0131n\u0131n kimi \u00f6l\u00e7eklerde biz T\u00fcrklerden \u00e7ok daha canl\u0131 ve diri olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemek m\u00fcmk\u00fcn. Bu noktada, ortaya bir sinerji \u00e7\u0131k\u0131yor veya \u00e7\u0131kacaksa bu topluluklar\u0131n neye-ni\u00e7in dikkat \u00e7ekmekte olduklar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde de\u011ferlendirmekte fayda var. Ancak bu husus, burada de\u011ferlendirilemeyecek kadar geni\u015f.<\/p>\n
Bu topluluklar bir anlamda i\u00e7inde y\u00fcksekdikleri kendi co\u011frafyalar\u0131nda bulamad\u0131klar\u0131 bir lideri Ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u015fahs\u0131nda buluyorlar. Banglade\u015fli bir akademisyenin dile getirdi\u011fi bir hususu payla\u015farak ifade edecek olursam, Ba\u015fbakan, di\u011fer liderlerin aksine ciddi anlamda bir risk al\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k, siyonizm, \u0130slam korkusu gibi konulardaki yakla\u015f\u0131m\u0131yla Ba\u015fbakan Erdo\u011fan\u2019\u0131n sadece M\u00fcsl\u00fcman toplumlar nezdinde de\u011fil, d\u00fcnya kamuoyunun bilincinin \u015fekillenmesinde de bir rol oynuyor. Bu anlam\u0131yla, \u201cBa\u015fbakan Erdo\u011fan d\u00fcnya kamuoyunun ilgisini \u00e7ekmeyi ba\u015farm\u0131\u015f bir lider\u201d. Bu hususta, \u00f6rne\u011fin 26 Aral\u0131k 2004\u2019de A\u00e7e\u2019de b\u00fcy\u00fck tahribata yol a\u00e7an deprem ve tsunami; 2012 y\u0131l\u0131nda Myanmar\u2019\u0131n Arakan Eyaleti\u2019nde ya\u015fananlar; ge\u00e7en Aral\u0131k ay\u0131nda ve devam\u0131nda Banglade\u015f\u2019te ya\u015fananlar kar\u015f\u0131s\u0131nda Erdo\u011fan\u2019\u0131n sergiledi\u011fi tutum ve eylemlere i\u015faret etmek ve hat\u0131rlatmak gerekir. Bu yakla\u015f\u0131m\u0131n g\u00fcn\u00fc kurtarmaya y\u00f6nelik bir \u2018el \u00e7abuklu\u011fu marifeti\u2019 olmad\u0131\u011f\u0131, Ba\u015fbakan\u2019\u0131n benzer durumlarda ayn\u0131 tepkileri tekrarlamas\u0131yla ortaya koydu\u011funa tan\u0131k olunuyor ve geli\u015fmeleri takip etme konusunda da bir ciddiyet sahibi oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.\u00a0Yine g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ki\u015filer, bu insani ve siyasi tutumun Ba\u015fbakan\u2019\u0131n liderlik kalibresinin niteli\u011fini g\u00f6sterdi\u011fine de\u011finiyorlar.<\/p>\n
Se\u00e7im sonucundan memnuniyetini dile getiren \u00e7evreler, ayn\u0131 zamanda \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki be\u015f y\u0131ll\u0131k s\u00fcre zarf\u0131nda ne t\u00fcrden beklentiler i\u00e7inde olduklar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyorlar. \u00d6rne\u011fin Arakanl\u0131 bir STK yetkilisi Arakan Eyaleti\u2019ndeki zulm\u00fcn devam etti\u011fine, bu noktada T\u00fcrkiye\u2019nin -her ne kadar b\u00f6lgeye yabanc\u0131 olsa da- \u00e7e\u015fitli ara\u00e7lar vas\u0131tas\u0131yla arzu edilebilir bir \u00e7\u00f6z\u00fcme katk\u0131da bulunaca\u011f\u0131ndan emin olduklar\u0131n\u0131 dile getiriyor. Tabii burada \u2018su\u00e7lu\u2019 aranacaksa, sadece i\u015faret parmaklar\u0131n\u0131n \u2018Myanmar\u2019\u0131n merkezi h\u00fck\u00fcmetine \u00e7evrilmekle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmamas\u0131na da dikkat \u00e7ekilmeli. Malezya, Endonezya, Suudi Arabistan gibi \u00fclkelerde yasad\u0131\u015f\u0131 g\u00f6\u00e7men stat\u00fcs\u00fcyle ya\u015fayan Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ad\u0131na \u2018\u0130slam \u00fclkeleri\u2019 denilen bu co\u011frafyalarda \u2018insanca ya\u015fama standard\u0131n\u0131\u2019 yakalamalar\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin ba\u015fat rol oynamas\u0131 konusunda da ciddi bir beklenti var. Arakanl\u0131lar\u0131n bir di\u011fer talebi ise, Avustralya, Kanada, ABD ve kimi Avrupa \u00fclkelerinin bu insanlar\u0131 \u00fclkelerine \u00e7ekme konusunda resmi kanallar\u0131yla ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar sergilerken, T\u00fcrkiye\u2019nin ni\u00e7in b\u00f6ylesi bir politika g\u00fctmedi\u011fi de g\u00fcndeme getirilen sorular aras\u0131nda.<\/p>\n
\u00d6te yandan, ortaya \u00e7\u0131kan bu alg\u0131 ile sahada mevcut sorunlar\u0131n ne kadar \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulup kavu\u015fturulmad\u0131\u011f\u0131 ise bir ba\u015fka konu. Bu noktada, inisiyatif ve risk alan Ba\u015fbakan\u2019\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n kurumsal boyutu ile ilgili b\u00f6lgelerde icraat bulmas\u0131 ise devlet kurumlar\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 yap\u0131la\u015fma noktas\u0131ndaki g\u00fcc\u00fc veya zaafiyetiyle al\u00e2kal\u0131. Ancak g\u00f6r\u00fcnen o ki, Ba\u015fbakan bug\u00fcne kadar kurumsal yap\u0131la\u015fmalar\u0131n \u00f6n\u00fcnde seyrediyor. Tabii bir de bu noktada, d\u00fcne kadar kendilerini \u2018biz devletiz\u2019 diyerek bu ve benzeri topluluklar \u00fczerinde bir t\u00fcr manevi bask\u0131 kurmakta yar\u0131\u015fan ve \u00e7e\u015fitli imk\u00e2nlar\u0131 kendi \u2018hedefleri\u2019 noktas\u0131nda kazan\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ama\u00e7layan kimi \u00e7evrelerin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde yeri olmamal\u0131. Devlet do\u011fal ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde sivil toplum ile etkile\u015fimi sa\u011flarken, temellerini sa\u011flam atmal\u0131. Bu sa\u011flam temellerin at\u0131l\u0131p at\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ise zamanla g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
T\u00fcrkiye\u2019deki Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7iminin ge\u00e7mi\u015fteki se\u00e7imlerden fark\u0131n\u0131n sadece ulusal boyutu olmad\u0131\u011f\u0131, aksine yak\u0131n co\u011frafyadan uzak co\u011frafyalara kadar \u00e7e\u015fitli saiklerle yak\u0131ndan izlenmekte oldu\u011funa \u015fahit olduk. Bu ba\u011flamda, 10 A\u011fustos\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen se\u00e7imin Malezya ve kom\u015fu \u00fclkelerde yank\u0131 bulup bulmad\u0131\u011f\u0131, bulduysa bunun nedenleri \u00fczerinde ve de \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki yak\u0131n d\u00f6nem i\u00e7in beklentilere hem g\u00f6zlemlerimiz hem de ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz baz\u0131 m\u00fcl\u00e2katlar \u00fczerinden […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,27],"tags":[],"class_list":["post-727","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gunluk-yazilar","category-malezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/727","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=727"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/727\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":728,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/727\/revisions\/728"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=727"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=727"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=727"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}