ASEAN ad\u0131yla bilinen G\u00fcneydo\u011fu Asya birli\u011fi, alt\u0131 y\u00fcz milyona varan n\u00fcfusuyla ekonomik kalk\u0131nman\u0131n son d\u00f6nemdeki ad\u0131 olarak dikkat \u00e7ekiyor. ASEAN\u2019da enerji sorununa dair k\u0131s abir de\u011ferlendirme olan bu yaz\u0131da, ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgenin en \u00f6nemliticaret partneri konumundaki \u00c7in ve bir \u00f6l\u00e7\u00fcde de Hindistan\u2019la ilgili ba\u011flamlara de\u011finece\u011fim. \u00c7\u00fcnk\u00fc ASEAN\u2019\u0131n kalk\u0131nma s\u00fcre\u00e7lerindeki b\u00f6lgenin en \u00f6nemli iki \u00fclkesi \u00c7in ve Hindistan\u2019la ili\u015fkilerde de baz\u0131 geli\u015fmeler\/gerilimlerden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n
1990\u2019lardan bu yana ASEAN\u2019da dikkat \u00e7eken kalk\u0131nma hamleleri, enerji kullan\u0131m\u0131nda 2.5 kat art\u0131\u015f\u0131 g\u00fcndeme getirdi. Mevcut b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131 ve n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alan uzmanlar, gelecek birka\u00e7 on y\u0131l i\u00e7erisinde b\u00f6lgenin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131na ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131 noktas\u0131nda hem fikir. Bu durum, ekonomik kalk\u0131nma ve yat\u0131r\u0131mlarda Bat\u0131\u2019dan Do\u011fu\u2019ya y\u00f6nelen de\u011fi\u015fim dalgas\u0131n\u0131n enerji alan\u0131ndaki yans\u0131mas\u0131n\u0131n da o oranda b\u00fcy\u00fcmesi anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
End\u00fcstrile\u015fme ve \u015fehirle\u015fmenin son d\u00f6nemde art\u0131\u015f g\u00f6stermesi, ayn\u0131 zamanda birlik i\u00e7ersinde enerji talebinin de artmas\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor. Bu tespitin ard\u0131ndan \u015fu soruyla devam etmek gerekir: Bu talep art\u0131\u015f\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lama noktas\u0131nda b\u00f6lge \u00fclkelerinin kapsaml\u0131 bir gelecek projeksiyonu bulunuyor mu?<\/p>\n
B\u00f6lge yer alt\u0131 ve yer \u00fcst\u00fc enerji kaynaklar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan zengin oldu\u011funa ku\u015fku yok. Konvansiyonel enerji kaynaklar\u0131na il\u00e2ve olarak alternatif kaynaklar da potansyiel olarak bir de\u011fer ta\u015f\u0131yor. Bu anlamda, k\u00f6m\u00fcr, petrol gibi yer alt\u0131 enerji kaynaklar\u0131 kadar, r\u00fczg\u00e2r, dalga ve g\u00fcne\u015f enerjisi gibi alternatif enerji kaynaklar\u0131na da sahip. Genel kullan\u0131ma bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda elektrik \u00fcretiminde k\u00f6m\u00fcr \u00f6nemli bir rol oynuyor. Petrol vb. \u00fcr\u00fcnlerle k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda k\u00f6m\u00fcr\u00fcn daha ekonomik olmas\u0131 b\u00f6lge \u00fclkelerinin tercihlerindeki temel neden. Elektrik \u00fcretiminde ikinci s\u0131rada ise \u2018hidro elektrik santralleri\u2019 yer al\u0131yor. Mekong ve \u0130rawadi (Irrawaddy) nehirleri gibi \u00f6nemli su yollar\u0131 \u00fczerinde baraj yat\u0131r\u0131mlar\u0131 Laos, Kambo\u00e7ya, Vietnam ve Myanmar i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u00d6rne\u011fin kambo\u00e7ya\u2019n\u0131n 2010-2019 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 10 adet hidroelektrik santralini planlad\u0131\u011f\u0131 biliniyor.<\/p>\n
\u00d6te yandan, alternatif enerji kaynaklar\u0131 ba\u011flam\u0131nda hen\u00fcz kayda de\u011fer \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerine ge\u00e7ilememi\u015f olsa da, orta ve uzun vadede bu alanda yat\u0131r\u0131mlar\u0131 beklemek m\u00fcmk\u00fcn. Bu alanda gerek yat\u0131r\u0131m maliyetleri gerekse teknoloji a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00c7in b\u00f6lge \u00fclkeleriyle \u00f6nemli ili\u015fkileri bulunuyor.<\/p>\n
Bununla birlikte b\u00f6lge \u00fclkelerinin enerji kaynaklar\u0131na eri\u015fim konusunda Birlik i\u00e7erisinde keskin ayr\u0131mlar oldu\u011fu g\u00f6zleniyor. Malezya-Singapur-Tayland-Brunei bir yana, di\u011fer alt\u0131 \u00fclkede enerji eri\u015fimi noktas\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131lar bulunuyor. B\u00f6lge \u00fclkeleri aras\u0131nda Malezya, Singapur, Vietnam ve Brunei %95 ortalama ile elektrik eri\u015fiminde \u00f6n s\u0131rada yer al\u0131yor. Bu noktada \u015fu ger\u00e7e\u011fi ortaya koymak gerekir. D\u00fcnya genelinde elektrik eri\u015fimi olmayan 1.3 milyar ki\u015fiden 127.4 milyonu ASEAN \u00fclkelerinde. \u00dclkeler i\u00e7inde en \u00e7ok dikkat \u00e7ekenler ise Endonezya ve Filipinler. Tabii bunda her iki \u00fclkenin -ki biri 240, di\u011fer 100 milyon gibi- kalabal\u0131k bir n\u00fcfus yap\u0131s\u0131na sahip olmas\u0131n\u0131n ve birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z adalar \u00fczerinde kurulu olmas\u0131n\u0131n rol\u00fc b\u00fcy\u00fck.<\/p>\n
ASEAN i\u00e7erisinde Malezya\u2019ya ve Myanmar\u2019a de\u011finmekte fayda var. Malezya b\u00f6lgenin en \u00f6nemli ikinci petrol ve do\u011fal gaz ihra\u00e7atc\u0131s\u0131 konumunda. Petrol rezervleri daha \u00e7ok a\u00e7\u0131k denizlerde bulunan \u00fclkenin, 2013 y\u0131l\u0131 Ocak ay\u0131 verilerine g\u00f6re tahmini 4 milyar varil rezervi bulunuyor. Malezya \u00fcretti\u011fi petrol\u00fcn yar\u0131s\u0131n\u0131 ihra\u00e7 ediyor. Bu ihra\u00e7ta hedef \u00fclkeler ise Avustralya, Japonya, Tayland ve Hindistan. Bu rakaml, Malezya\u2019y\u0131 Asya-Pasifik b\u00f6lgesinde \u00c7in-Hindistan, Vietnam ve Endonezya\u2019dan sonra be\u015finci s\u0131rada yer al\u0131yor.<\/p>\n
Enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan b\u00f6lgenin son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r en g\u00f6zde \u00fclkesi ise Myanmar (Burma). Neredeyse t\u00fcm modern tarihi boyunca d\u0131\u015fa kapal\u0131 bir rejime sahip \u00fclkedeki son d\u00f6nemdeki \u2018demokratikle\u015fme\u2019 s\u00fcre\u00e7lerine paralel olarak, bat\u0131l\u0131 \u015firketlerin yat\u0131r\u0131mlar noktas\u0131nda \u00f6nemli anla\u015fmalar imzalad\u0131klar\u0131 biliniyor. So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6neminden bu yana \u00c7in\u2019in Myanmarla olan yak\u0131n ili\u015fkisi bug\u00fcn potansiyel enerji kaynaklar\u0131n\u0131n aktivasyonu noktas\u0131nda i\u015fbirli\u011fi olarak yerini al\u0131yor. \u00c7in\u2019in b\u00f6lge enerji koridorunda Myanmar\u2019\u0131n ayr\u0131 bir \u00f6nemi var. \u00c7in\u2019in \u2018tek ku\u015fak-tek yol\u2019 (one belt\/one road) ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi Hindistan, Myanmar, Banglade\u015f rotas\u0131nda hem kara hem deniz ba\u011flant\u0131s\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n
ASEAN ba\u011flam\u0131nda genel yakla\u015f\u0131m\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, dikkat \u00e7ekilmesi gereken \u00f6nemli bir alan da Hint Okyanusu\u2019na kom\u015fu olmas\u0131ndan kaynaklanan husus. Bu durum, b\u00f6lgeyi enerji konusunda \u00e7ok daha hassas k\u0131lmaya yetiyor. Bu noktada, G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019y\u0131 enerji alan\u0131nda dikkatlere sunan bir di\u011fer olgu ise, \u00c7in ve Japonya gibi ekonomik kalk\u0131nmada d\u00fcnya s\u0131ralamas\u0131nda ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131radaki \u00fclkelerin enerji ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n artarak devam etmesi. Bu iki temel \u00f6zellik G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019y\u0131 enerji sekt\u00f6r\u00fcnde k\u00fcresel dikkatlerin \u00fczerine \u00e7evrildi\u011fi bir b\u00f6lge k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Hint Okyanusu\u2019ndan ge\u00e7en petrol tankerleri \u00c7in\u2019in toplam petrol ihtiyac\u0131n\u0131n %80\u2019ini, Japonya\u2019n\u0131n %60\u2019\u0131n\u0131, Hindistan\u2019\u0131n ise %65\u2019ini kar\u015f\u0131l\u0131yor.\u00a0 Dolay\u0131s\u0131yla bu su yolunun g\u00fcvenli\u011fi sadece bu \u00fc\u00e7 \u00fclke \u00f6zelinde dikkat \u00e7ekilmiyor. K\u00fcresel ekonomi ve kalk\u0131nma s\u00fcre\u00e7lerini kontrol eden ABD\u2019de bu sularda kimin egemen olaca\u011f\u0131 konusunda ciddi d\u00fc\u015f\u00fcncelere sahip.\u00a0 \u00c7in\u2019in bu ana deniz yolunu \u00e7eperlere ba\u011flayan yak\u0131n b\u00f6lgede Andaman Denizi, Bengal K\u00f6rfezi ve g\u00f6nece uzak b\u00f6lgede \u00a0Basra K\u00f6rfezi gibi sularda da etkin olma \u00e7abas\u0131 son d\u00f6nemde g\u00fcndemde \u00f6nemli yer i\u015fgal ediyor.<\/p>\n
\u00c7in\u2019in karadan kom\u015fusu olan Myanmar\u2019\u0131n Bengal K\u00f6rfezi\u2019ne bakan ve birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r k\u00fcresel medyaya konu olan Arakan Eyaleti a\u00e7\u0131klar\u0131nda petrol sondaj \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, liman in\u015faat\u0131, petrol boru hatt\u0131 gibi organik kalk\u0131nma ve yat\u0131r\u0131m i\u015fleriyle me\u015fguliyeti sabit. Bu giri\u015fimde, \u00c7in\u2019in \u00f6zellikle son otuz y\u0131lda sergiledi\u011fi ve s\u00fcreklilik arz eden b\u00fcy\u00fcmesi, ortado\u011fu eksenli enerji ithalinin yan\u0131 s\u0131ra orta ve uzun vadede kendi kaynaklar\u0131n\u0131 olu\u015fturma noktas\u0131nda \u00e7abalar olarak da zuhur ediyor…<\/p>\n
<\/p>\n
Bu ama\u00e7la, ASEAN\u2019a kom\u015fu olman\u0131n ve tarihsel ili\u015fkilerin getirdi\u011fi avantajlarla hareket eden \u00c7in, Endonezya, Myanmar, Laos, Kambo\u00e7ya\u2019dakiler ba\u015fta olmak \u00fczere, b\u00f6lge enerji kaynaklar\u0131 \u00fczerinde bat\u0131l\u0131 \u015firketlerle girdi\u011fi bir t\u00fcr rekabetin giderek artaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ASEAN ad\u0131yla bilinen G\u00fcneydo\u011fu Asya birli\u011fi, alt\u0131 y\u00fcz milyona varan n\u00fcfusuyla ekonomik kalk\u0131nman\u0131n son d\u00f6nemdeki ad\u0131 olarak dikkat \u00e7ekiyor. ASEAN\u2019da enerji sorununa dair k\u0131s abir de\u011ferlendirme olan bu yaz\u0131da, ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgenin en \u00f6nemliticaret partneri konumundaki \u00c7in ve bir \u00f6l\u00e7\u00fcde de Hindistan\u2019la ilgili ba\u011flamlara de\u011finece\u011fim. \u00c7\u00fcnk\u00fc ASEAN\u2019\u0131n kalk\u0131nma s\u00fcre\u00e7lerindeki b\u00f6lgenin en \u00f6nemli iki \u00fclkesi \u00c7in […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":465,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,6],"tags":[],"class_list":["post-720","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asean","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/720","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=720"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/720\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":721,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/720\/revisions\/721"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/465"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}