{"id":6745,"date":"2026-10-04T07:08:20","date_gmt":"2026-10-04T07:08:20","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=6745"},"modified":"2026-10-04T07:09:02","modified_gmt":"2026-10-04T07:09:02","slug":"abd-cin-iliskilerinde-yeni-donem-mi-a-new-era-in-us-china-relations-or-not","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/abd-cin-iliskilerinde-yeni-donem-mi-a-new-era-in-us-china-relations-or-not\/","title":{"rendered":"ABD-\u00c7in ili\u015fkilerinde yeni d\u00f6nem (mi?) \/ A new era in US-China relations (or not)?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 04.10.2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7in devlet ba\u015fkan\u0131 \u015ei Cinping\u2019in ABD\u2019ye yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaretin yank\u0131lar\u0131 s\u00fcr\u00fcyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu ziyaret ba\u011flam\u0131nda, \u00c7in-ABD ili\u015fkilerinde yeni bir s\u00fcrecin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6nce May\u0131s ay\u0131nda Donal Trump\u2019\u0131n Pekin ziyareti, ard\u0131ndan Eyl\u00fcl ay\u0131 sonunda \u015ei Cinping\u2019in Washington ziyareti iki \u00fclke ikili ili\u015fkilerinde yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir \u2018siyasi niyetin\u2019 oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Anlama<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u015fkan \u015ei Cinping\u2019in 23-25 Eyl\u00fcl g\u00fcnlerinde, ABD ba\u015fkenti Washington\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck ziyaret, \u00f6zellikle son on y\u0131lda tedirci olarak gerginle\u015fen iki \u00fclke ili\u015fkilerinin ad\u0131na, \u2018\u00f6tekini anlama\u2019 \u015feklinde kavramsalla\u015ft\u0131rabilece\u011fimiz bir s\u00fcrece getirmi\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kimi g\u00f6zlemciler bu geli\u015fmeyi, ABD\u2019nin \u00c7in kar\u015f\u0131s\u0131nda teslimiyet\u00e7ili\u011fine yorarak, bu s\u00fcreci k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 deviniminde ivmenin \u00c7in\u2019e do\u011fru evrilmesi y\u00f6n\u00fcndeki yakla\u015f\u0131mlar\u0131, ABD y\u00f6netiminin gizli\/a\u00e7\u0131k onaylad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde sunuluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Acaba durum b\u00f6yle mi?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Semboller ve siyaset<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD ba\u015fkan\u0131 Donald Trump\u2019\u0131n gayet nadir bir uygulama olarak bir yabanc\u0131 devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n havaliman\u0131nda kar\u015f\u0131lamas\u0131n\u0131n, s\u0131radan bir nezaketin \u00f6tesinde iki likedir ve iki \u00fclkenin birbirine bak\u0131\u015f\u0131nda nelerin de\u011fi\u015fmekte oldu\u011funa dair sembolik bir \u00f6nemi ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kaynaklar, bu y\u00f6nde bir talebin \u015ei Cinping taraf\u0131ndan geldi\u011fini ve b\u00f6ylesi bir kar\u015f\u0131laman\u0131n \u201csiyasal olarak\u201d onun i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemli oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu \u2018siyasal\u2019dan kas\u0131t ise, 26-29 Ekim g\u00fcnlerinde yap\u0131lacak olan, Kom\u00fcnist Partisi 5. Merkez Komite Toplant\u0131s\u0131 (<em>Plenum<\/em>)\u2019dur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir ba\u015fka ifadeyle s\u00f6ylemek gerekirse, \u015ei Cinping, k\u00fcresel lider ABD\u2019nin ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan, u\u00e7a\u011f\u0131ndan iner inmez kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131n, \u00c7in\u2019de siyasal rejimin ve bu rejimin sa\u011fl\u0131k derecesine etkisini hesaplad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak, buradan hareketle, sadece \u015ei Cinping istedi\u011fi i\u00e7in, Trump gibi bir liderin buna, \u00f6ylesine bir \u2018evet\u2019 diyerek kabul edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek ise yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Temel nedeni, Trump\u2019\u0131n sadece tekil bir siyaset\u00e7i olarak kendi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 de\u011fil, bundan daha da \u00f6tesi, siyasal ya\u015fam\u0131 boyunca ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, \u2018Amerikal\u0131l\u0131k\u2019 olgusuyla \u00e7eli\u015fen bir y\u00f6n\u00fc olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u015fkan Trump, velev ki, \u015ei Cinping\u2019den gelen b\u00f6ylesi bir talebi kabul etmi\u015f g\u00f6z\u00fckse de, yine tekrar ederek s\u00f6ylemek isterim ki, bunun \u00f6tesinde bir siyasal yakla\u015f\u0131m\u0131n bi\u00e7imlenmekte oldu\u011funa dair geli\u015fmenin bir a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 olarak da g\u00f6rmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu noktada, ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 bir di\u011fer geli\u015fme, d\u00f6rt ay aral\u0131kla iki liderin ziyaretlerini ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olmalar\u0131d\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yani, ge\u00e7ti\u011fimiz May\u0131s ay\u0131nda Donald Trump\u2019\u0131n Pekin ziyaretinin ard\u0131ndan, Eyl\u00fcl ay\u0131 sonunda \u015ei Cinping Washington\u2019a gelmi\u015f bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bir benzerlik var m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00f6zlemcilerin iki \u00fclke ili\u015fkilerinde bug\u00fcne kadar g\u00f6r\u00fclmemi\u015f olarak nitelendirdikleri bu a\u00e7\u0131l\u0131m, kan\u0131mca 1970\u2019lerin ba\u015flar\u0131nda ABD\u2019nin, \u00c7in\u2019in kap\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00fcnyaya a\u00e7ma s\u00fcrecine benzerli\u011fiyle dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla kast\u0131m, ABD-\u00c7in k\u00fcresel rekabetinde son otuz y\u0131lda \u00c7in\u2019in ald\u0131\u011f\u0131 mesafe dudak u\u00e7uklat\u0131rken, bu s\u00fcrecin ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131n, ABD taraf\u0131ndan al\u0131nan kararla at\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 unutmamak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn gelinen s\u00fcre\u00e7te, iki \u00fclkenin rakip haline gelmi\u015f, -veya en az\u0131ndan \u00f6yle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor olmas\u0131n\u0131, iki \u00fclke devlet ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n son d\u00f6rt i\u00e7erisinde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 resmi ziyaretlerinin, k\u00fcresel sistemin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131na matuf bir giri\u015fim olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durum, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 etkile\u015fiminde \u00f6ne \u00e7\u0131kan ve di\u011fer b\u00f6lgeleri ve \u00fclkeleri, belirlilik -hi\u00e7 ku\u015fku yok ki daha \u00e7ok, belirsizliklerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakan son on y\u0131ll\u0131k geli\u015fmelerin, yeni bir evreye do\u011fru y\u00f6nelmekte oldu\u011funun i\u015faretidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ak\u0131llar net mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Semboller \u00fczerinden yap\u0131lan bu de\u011ferlendirmenin \u00f6te yan\u0131nda, reel bir anla\u015fma s\u00fcrecinin g\u00fcndeme gelip gelmedi\u011fi meselesinde ak\u0131llar pek net de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durumu, do\u011fal kabul etmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nihayetinde, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan veya Asya-Pasifik\u2019deki ba\u011flam\u0131yla s\u00f6yleyecek olursak, Pasifik Sava\u015f\u0131\u2019ndan bu yana, k\u00fcresel sistemin tasar\u0131mc\u0131s\u0131 olan ABD\u2019nin, son otuz y\u0131lda k\u00fcresel kalk\u0131nman\u0131n motoru konumundaki \u00c7in\u2019le kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu gerilimin boyutu, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, \u00f6nemine ku\u015fku olmasa da, sadece birka\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015fme s\u00fcreciyle ile h\u00e2l yoluna konulabilecek gibi de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunun b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ABD Ba\u015fkan\u0131 Trump, \u00f6nce birinci ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6neminde gizli\/a\u00e7\u0131k ve ikinci ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6neminin ilk g\u00fcn\u00fcnden itibaren ise kas\u0131tl\u0131 ve bilin\u00e7li olarak sergiledi\u011fi, di\u011fer konular bir yana, g\u00fcmr\u00fck tarifeleri konusundaki politikalar\u0131 ile ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn gelinen noktada, ABD ve \u00c7in aras\u0131ndaki gerilimin k\u00fcresel sistemde gerilimleri ortadan kald\u0131rmaya y\u00f6nelik bir s\u00fcrece girebilmesi i\u00e7in, daha \u00e7ok etkile\u015fime ihtiya\u00e7 oldu\u011fu bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla birlikte, ABD ve \u00c7in aras\u0131nda temel meseleler hen\u00fcz masa ba\u015f\u0131nda onaylanmay\u0131 beklerken, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcvensizlik olgusunun etkisine yap\u0131lan vurgu \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buna ku\u015fku yok&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak, yukar\u0131da de\u011findim, 1970\u2019lerin ba\u015f\u0131ndaki geli\u015fmeyi hat\u0131rlayacak olursak, \u00c7in\u2019in kap\u0131lar\u0131n\u0131 k\u00fcresel geli\u015fmelere a\u00e7mas\u0131 s\u00fcrecinde acaba, o d\u00f6nem ABD ve \u00c7in y\u00f6netimleri aras\u0131nda g\u00fcven unsuru ne boyuttayd\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Elbette, iki d\u00f6nemi birbirinden ay\u0131ran temel unsurlar var. Bunu, yads\u0131m\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak, \u201cg\u00fcven\u201d sorunuyla ilgili geli\u015fmeleri her daim dikkate almam\u0131z\u0131 sa\u011flayacak temel bir duru\u015fun oldu\u011funu da kabul etmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6rne\u011fin, bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda, 1970\u2019lerin ortalar\u0131ndan itibaren, ABD ve k\u00fcresel kapitalizmin g\u00f6lgesinde k\u00fcresel a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 tedrici olarak ortaya koyan bir \u00c7in vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yani, her t\u00fcr\u00fcnden d\u0131\u015f sermayeye, yat\u0131r\u0131ma, <em>know-how<\/em>\u2019a vb. muhta\u00e7 bir \u00c7in vard\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn ise, ABD\u2019ye, a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa kafa tutmamakla birlikte, \u201ck\u00fcresel rekabet\u00e7i bir devlet olarak var\u0131m\u201d s\u00f6ylemini g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yan bir \u00c7in\u2019le kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u015fta, \u00c7in resmi medyas\u0131 olmak \u00fczere, iki \u00fclke ili\u015fkilerinde \u201cstratejik istikrar\u201d kavram\u0131 g\u00fcndeme getiriliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu \u201cstratejik istikrar\u201d\u0131n konsolide edilmesi ve\/ya buna bir ba\u015fka s\u0131fat eklenerek \u201cin\u015fac\u0131\u201d (<em>constructive<\/em>) denilmek suretiyle ortaya yeni bir yol haritas\u0131 konuluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anla\u015f\u0131lan o ki, ortada herhangi kayda de\u011fer bir anla\u015fma maddeleri zinciri olmamas\u0131na ra\u011fmen, en az\u0131ndan, sembolik a\u00e7\u0131l\u0131mlar ve verilen deme\u00e7ler iki \u00fclke ikili ili\u015fkilerinin \u2018\u00e7at\u0131\u015fmaya yana\u015fmama\u2019 y\u00f6n\u00fcnde bir y\u00f6nelim sergilemekte oldu\u011fudur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 04.10.2026 \u00c7in devlet ba\u015fkan\u0131 \u015ei Cinping\u2019in ABD\u2019ye yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaretin yank\u0131lar\u0131 s\u00fcr\u00fcyor&#8230; Bu ziyaret ba\u011flam\u0131nda, \u00c7in-ABD ili\u015fkilerinde yeni bir s\u00fcrecin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r. \u00d6nce May\u0131s ay\u0131nda Donal Trump\u2019\u0131n Pekin ziyareti, ard\u0131ndan Eyl\u00fcl ay\u0131 sonunda \u015ei Cinping\u2019in Washington ziyareti iki \u00fclke ikili ili\u015fkilerinde yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir \u2018siyasi niyetin\u2019 oldu\u011funu ortaya koyuyor. Anlama Ba\u015fkan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6746,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-6745","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6745"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6748,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6745\/revisions\/6748"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6746"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}