{"id":6691,"date":"2026-09-05T09:59:36","date_gmt":"2026-09-05T09:59:36","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=6691"},"modified":"2026-09-05T09:59:52","modified_gmt":"2026-09-05T09:59:52","slug":"akademi-kurumlari-ve-memurluk-olgusu-academic-institutions-and-the-phenomenon-of-civil-servant","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/akademi-kurumlari-ve-memurluk-olgusu-academic-institutions-and-the-phenomenon-of-civil-servant\/","title":{"rendered":"Akademi kurumlar\u0131 ve memurluk olgusu \/ Academic institutions and the phenomenon of civil servant"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 05.09.2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyan\u0131n akademi kurumlar\u0131n\u0131n bug\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fu zaafiyeti, modernle\u015fme ile mi yoksa gelene\u011fin bir t\u00fcr devam\u0131 olarak m\u0131 de\u011ferlendirmek gerekir?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hangisi olursa olsun, kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan tablonun hi\u00e7 de, i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2rd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu yaz\u0131da, akademi kurumlar\u0131n\u0131n i\u015fletimi ve i\u015fleyi\u015fi konusuna \u2018b\u00fcrokrasi ve memurluk\u2019 kavramlar\u0131 \u00f6zelinde de\u011finmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6yle ki, akademik kurumlar\u0131n\u0131 standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f b\u00fcrokratik yap\u0131la\u015fman\u0131n ve bu kurumlarda yer alan akademisyenleri standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f memurluk normlar\u0131na hapsetme gelene\u011finin, M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n ara\u015ft\u0131rma, bilgi \u00fcretimi ve entelekt\u00fcel ya\u015famda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 \u00f6nemli problemlerin olu\u015fmas\u0131nda kayda de\u011fer bir rol oynuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durumun, ilgili \u00e7evreler taraf\u0131ndan s\u0131radan bir mesele olarak alg\u0131lan\u0131yor olmas\u0131n\u0131 veya hi\u00e7 dikkate al\u0131nmamas\u0131n\u0131, en ba\u015fta en temel bir hata oldu\u011funu g\u00f6rmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nihayetinde, M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n siyaset d\u00fcnyas\u0131ndan, k\u00fclt\u00fcr ya\u015fam\u0131na de\u011fin var olan ve de giderek artan t\u00fcm sorunlar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131mas\u0131 beklenen ve bu sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm sunma imk\u00e2n\u0131n\u0131 b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131ran unsurlar olarak akademik kurumlar\u0131n, bug\u00fcn i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durum, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, s\u00f6z konusu sorunlar\u0131n ne \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde katk\u0131da bulunuyor, ne de halk\u0131n kahir ekseriyeti M\u00fcsl\u00fcman olan toplumlar ile k\u00fcresel \u00e7apta insanl\u0131\u011fa alternatif g\u00f6r\u00fc\u015f, d\u00fc\u015f\u00fcnce, felsefe, kurumsal ve sistemik yap\u0131la\u015fmalar sunabiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu hususun \u00f6neminin, ayn\u0131 akademik d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7inde bulunan belki de, az\u0131msanmayacak say\u0131da ki\u015fi taraf\u0131ndan hissedildi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla birlikte, ortada var olan ger\u00e7eklik, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f, alternatif s\u00f6ylem \u00fcretme, yenileyici bir alan a\u00e7ma gibi yap\u0131la\u015fmalar\u0131 g\u00fcndeme getirmek yerine, bu alanda s\u00f6z s\u00f6yleme c\u00fcretini g\u00f6sterme e\u011filimi sergilemek isteyenleri, temelde ekonomik varolu\u015fsall\u0131k zorunlulu\u011fu, mevcut sisteme eklemlenme yani akomodatif yakla\u015f\u0131ma ve de nihayetinde var olan stat\u00fckoyu desteklemeye veya yeni stat\u00fckolar\u0131n olu\u015fumuna e\u011filimler nedeniyle neredeyse, yok h\u00fckm\u00fcnde kal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Buna alternatif olarak, bu kitlelerin akademik d\u00fcnyas\u0131ndaki memurluklar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00f6tesinde, \u00f6zel ya\u015famlar\u0131 i\u00e7erisinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilecek \u015fekilde sivil toplum ve d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131 i\u00e7inde varl\u0131k s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp mevcut sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretebilecekleri veya \u00fcrettikleri konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc de yabana atmamak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak, bir \u00e7\u00f6z\u00fcmm\u00fc\u015f gibi sunulan bu geli\u015fmenin bile, mevcut akademi kurumlar\u0131n\u0131n i\u015fleyi\u015fi, s\u00fcreklili\u011fi gibi bizatihi kendi varl\u0131\u011f\u0131yla ilgili sorunlar\u0131n \u00fcstesinden gelmeye yetmedi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Akademi ger\u00e7ekli\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kald\u0131 ki, akademi kurumlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda, ortada kaynak, sistem ve anlay\u0131\u015f konusunda ciddi aksakl\u0131klar ve yolsuzluklar oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nihayetinde, ad\u0131na akademi denilen kurumlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6yle geli\u015fig\u00fczel s\u0131radan yap\u0131lar olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinden hareket etti\u011fimizde, bunlar\u0131n gayet \u00f6nemli maddi ve manevi varl\u0131klara ihtiya\u00e7 duydu\u011funu g\u00f6rmezden gelmek, halk\u0131n\u0131n kahir ekseriyeti M\u00fcsl\u00fcman olan toplumlar\u0131n s\u00f6m\u00fcrge sonras\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131 s\u00fcrecinde kendi kaynaklar\u0131n\u0131 nas\u0131l hunharca yok ettiklerini bize g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Akademi d\u00fcnyas\u0131n\u0131n memurluk s\u0131n\u0131rlar\u0131na hapsedilmesinin g\u00f6stergelerinden biri, kat\u0131 organizasyonel yap\u0131la\u015fman\u0131n h\u00e2kim k\u0131l\u0131nmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu organizasyonel yap\u0131la\u015fman\u0131n, baz\u0131 kurumlarda, baz\u0131 \u00fclkelerde iki boyutta ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunlardan ilki, akademi kurumunu akademisyen olmayan b\u00fcrokrat ve memurlar\u0131n kal\u0131pla\u015fm\u0131\u015f, kat\u0131, h\u00fckmedici yap\u0131s\u0131na terk etmek, ikincisi, akademisyenler aras\u0131ndan -t\u0131pk\u0131 birincisine benzer \u015fekilde eylemde bulunan- akademi kurumunu y\u00f6netecek b\u00fcrokrat ve memur \u00fcretmek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f6z konusu bu iki boyut aras\u0131nda, bu yaz\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde dile getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m sorunlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 pek de b\u00fcy\u00fck bir fark bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nihayetinde, b\u00fcrokrasinin ve memurluk olgusunun -nereden gelirse gelsin- belirleyici olmas\u0131, her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda akademi kurumunun ak\u0131\u015fkan, dinamik ve \u00fcretken do\u011fas\u0131 \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engeli olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu \u00e7er\u00e7evede dile getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m, akademi d\u00fcnyas\u0131 ile memurluk olgusunun bir dikotomiye denk geldi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu temel sorunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 bizatihi, her iki d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 vechelere sahip olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u00fcrokrasi ve memurluk s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131c\u0131, tektiple\u015ftirici vb. do\u011fas\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oysa, akademi d\u00fcnyas\u0131, ki b\u00fcnyesinde sadece e\u011fitim-\u00f6\u011fretimi de\u011fil, ara\u015ft\u0131rmay\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi, uygulamay\u0131, \u00fcretmeyi yeniden sorgulamay\u0131 gerektiren bir dizi ili\u015fkiler a\u011f\u0131yla gayet dinamik ve kendine \u00f6zg\u00fc bir yap\u0131lanma sergiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu alanlar\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmaya matuf oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen b\u00fcrokrasi ve memurluk d\u00fc\u015f\u00fcncesi sadece, akademi d\u00fcnyas\u0131n\u0131 de\u011fil, b\u00fct\u00fcn bir ulusu ve ulusu \u015fekillendiren k\u00fclt\u00fcr, d\u00fc\u015f\u00fcnce, bilgi vb. s\u00fcre\u00e7leri gizli veya a\u00e7\u0131k engelleyici bir rol oynuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tarihi derinlik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00fcn ve bug\u00fcn ili\u015fkisi \u00e7er\u00e7evesinde, -ki, halk\u0131n\u0131n kahir ekseriyeti M\u00fcsl\u00fcman olan toplumlar\u0131n bu ili\u015fkiden \u00e2zade olmad\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r-, \u00f6zellikle akademi kurumlar\u0131n\u0131n yap\u0131la\u015fmas\u0131 veya yeniden yap\u0131la\u015fmas\u0131 noktas\u0131nda \u015fu hususun g\u00fcndeme getirilmesinde yarar var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O da, b\u00fcrokrasi, memurluk ba\u011flam\u0131n\u0131n, sadece bizim neslin veya ya\u015famakta oldu\u011fumuz s\u00fcreci payla\u015fan birka\u00e7 neslin de\u011fil, tarihin uzak ve yak\u0131n evrelerinde de, benzeri s\u00fcre\u00e7lerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kald\u0131 ki, bu konuda elimizde, \u00f6rne\u011fin, Osmanl\u0131 gibi bir devletin kurumsal yap\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n, d\u00f6neminin sistemik b\u00fcrokratik olu\u015fumunun, bu olu\u015fumu \u015fekillendiren insan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ve t\u00fcm ilgili alanlar\u0131n\u0131n -g\u00f6rece, k\u0131sa s\u00fcren ba\u015far\u0131larla dolu d\u00f6nemin ard\u0131ndan- ya\u015fanan gerilemelerin, ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n, yolsuzluklar\u0131n vb. temelinde yer ald\u0131\u011f\u0131 gayet a\u00e7\u0131k se\u00e7ik anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu tarihi olgunun, \u201cAlt\u0131n Devir\u201d (Golden Age) s\u00f6ylemi ile modern devlet, b\u00fcrokrasi, kurumsalla\u015fma ile ne denli \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcp \u00f6rt\u00fc\u015fmedi\u011fi elbette, tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k bir konudur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ve bunu, ba\u015fka yaz\u0131\/lar\/da tart\u0131\u015fabilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 05.09.2026 M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyan\u0131n akademi kurumlar\u0131n\u0131n bug\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fu zaafiyeti, modernle\u015fme ile mi yoksa gelene\u011fin bir t\u00fcr devam\u0131 olarak m\u0131 de\u011ferlendirmek gerekir? Hangisi olursa olsun, kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan tablonun hi\u00e7 de, i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Bu yaz\u0131da, akademi kurumlar\u0131n\u0131n i\u015fletimi ve i\u015fleyi\u015fi konusuna \u2018b\u00fcrokrasi ve memurluk\u2019 kavramlar\u0131 \u00f6zelinde de\u011finmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. \u00d6yle ki, akademik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6692,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,75],"tags":[],"class_list":["post-6691","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-sosyoloji-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6691","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6691"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6691\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6693,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6691\/revisions\/6693"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}