{"id":6619,"date":"2026-08-17T07:27:57","date_gmt":"2026-08-17T07:27:57","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=6619"},"modified":"2026-08-17T07:27:58","modified_gmt":"2026-08-17T07:27:58","slug":"acede-barisin-20-yili-20st-anniversary-of-peace-in-aceh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/acede-barisin-20-yili-20st-anniversary-of-peace-in-aceh\/","title":{"rendered":"A\u00e7e\u2019de, bar\u0131\u015f\u2019\u0131n 20. y\u0131l\u0131 \/ 20st Anniversary of peace in Aceh"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 15.08.2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yirmi y\u0131l toplumlar\u0131n tarihinde belki, k\u0131sa bir s\u00fcreye tekab\u00fcl ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz modern ya da post-modern toplumlar\u0131nda yirmi y\u0131l, h\u0131zla ya\u015fanan de\u011fi\u015fim s\u00fcre\u00e7lerine konu olmas\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">T\u0131pk\u0131, \u00f6zellikle, son birka\u00e7 nesildir d\u00fcnya toplumlar\u0131n\u0131n, -en az\u0131ndan- az\u0131msanmayacak bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn tecr\u00fcbe etti\u011fi \u00fczere, de\u011fi\u015fimin h\u0131z\u0131 bizi, 20 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrecin \u00f6nemli oldu\u011funu hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu noktada, Helsinki Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n 20. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc olan bug\u00fcn, d\u00f6n\u00fcp aradan ge\u00e7en yirmi y\u0131ll\u0131k s\u00fcrece bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bu anla\u015fman\u0131n ne t\u00fcr de\u011fi\u015fimlere neden oldu\u011fu, ne t\u00fcr yeni s\u00fcre\u00e7leri ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131, ilgili anla\u015fmaya taraf olanlar\u0131n birbirlerine kar\u015f\u0131 ne t\u00fcr tutum, davran\u0131\u015f ve d\u00fc\u015f\u00fcncelere evirdi\u011fini durup d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu k\u0131sa yaz\u0131n\u0131n bu hususlar\u0131 kapsaml\u0131 bir \u015fekilde ele almas\u0131n\u0131 beklemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla birlikte, en az\u0131ndan bu y\u00f6nde bir dile\u011fi yerine getirmenin gereklili\u011fini payla\u015fman\u0131n \u00f6nemine de ku\u015fku bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu \u00e7er\u00e7evede, bu k\u0131sa yaz\u0131da, daha \u00e7ok birtak\u0131m sorular\u0131 g\u00fcndeme getirmenin kafi olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A\u00e7e\u2019de bar\u0131\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f6z konusu bu anla\u015fmayla kast etti\u011fim, 15 A\u011fustos 2015 tarihinde Endonezya merkezi h\u00fck\u00fcmetiyle, o d\u00f6nem ad\u0131nda \u00e7ok\u00e7a bahsettiren, A\u00e7e \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi (<em>Gerakan Aceh Merdeka<\/em>-GAM) aras\u0131nda imzalanan \u2018bar\u0131\u015f\u2019 anla\u015fmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n ad\u0131n\u0131n \u2018Helsinki\u2019 olmas\u0131 t\u0131pk\u0131, benzeri anla\u015fmalarda tan\u0131k olundu\u011fu \u00fczere, zikredilen taraflar\u0131n Finlandiya\u2019n\u0131n ba\u015fkentinde biraraya gelmi\u015f olmalar\u0131 ve s\u00fcrecin orada nihayete erdirilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Her y\u0131l oldu\u011fu gibi bu y\u0131l da, s\u00f6z konusu tarihi d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131na dair, k\u0131sa, hat\u0131rlat\u0131c\u0131 ve belki biraz zihnimizi k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 birka\u00e7 hususa de\u011finmekte yarar var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Helsinki<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yukar\u0131da dikkat \u00e7ekti\u011fim \u00fczere, yirmi y\u0131ll\u0131k s\u00fcre kadar, k\u00fcresel geli\u015fmelere veya co\u011frafi uzakl\u0131k gibi tarihsel tekrara konu olan bir olgudan \u00f6t\u00fcr\u00fc, geni\u015f Malay co\u011frafyas\u0131na pek de, a\u015fina olmayanlar i\u00e7in, genel bir bilgiye yer vermek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Helsinki\u2019den, Finlandiya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti olmas\u0131 kadar, bu ba\u015fkentte, Endonezya merkezi h\u00fck\u00fcmeti ile bu ulus-devletin bir eyaleti olan A\u00e7e\u2019de 1976 y\u0131l\u0131ndan itibaren var olan \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n, 2005 y\u0131l\u0131nda sona erdirilmesinde \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015f bir mek\u00e2n anla\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Her ne kadar, \u00f6rne\u011fin, s\u0131radan bir A\u00e7eli ve Endonezya vatanda\u015f\u0131 i\u00e7in Helsinki\u2019nin d\u00fcnya haritas\u0131 \u00fczerindeki yerini bilmemek pek o kadar da dikkat \u00e7ekici olmasa da, bu \u00fclkenin siyasi elitinin, akademisyeninin, gazetecisinin A\u00e7e\u2019yi ve Endonezya\u2019y\u0131 biliyor olmalar\u0131, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, manidard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sorular<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu noktada, s\u00f6z konusu bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 s\u00fcreciyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak belki, \u015fu soru birka\u00e7 soruyu hakl\u0131 bir \u015fekilde ortaya koyabiliriz&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ni\u00e7in, bir Do\u011fu ba\u015fkenti de\u011fil de, Helsinki?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ni\u00e7in, halk\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu M\u00fcsl\u00fcman olan bir ulus-devlet de\u011fil de, Finlandiya?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ni\u00e7in, Hint Okyanusu\u2019nu \u00e7evreleyen \u00fclkelerden biri de\u011fil de, Avrupa\u2019n\u0131n kuzeyinde, bir \u00fclke?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ni\u00e7in, aidiyeti, kimli\u011fi itibar\u0131yla M\u00fcsl\u00fcman bir devlet adam\u0131, bir diplomat de\u011fil de, Martti Ahtisaari gibi Finlandiya eski devlet ba\u015fkan\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu minvalde sorular\u0131 niceliksel olarak \u00e7o\u011faltmak m\u00fcmk\u00fcn&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla birlikte, s\u00f6z konusu bu nicelikselli\u011fin gizli\/a\u00e7\u0131k i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u2018niteli\u011fi\u2019, g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ve bu \u2018Ni\u00e7in\u2019 soru c\u00fcmlesiyle ba\u015flayan soru c\u00fcmlelerine, \u2018nas\u0131l?\u2019, \u2018neden?\u2019, \u2018kim?\u2019, \u2018nerede?\u2019 gibi di\u011fer soru c\u00fcmlelerini de eklememiz m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Giri\u015f\u2019te dikkat \u00e7ekti\u011fim yirmi y\u0131ll\u0131k zaman diliminin, b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel olarak, gayet \u00f6nemli de\u011fi\u015fimlere konu olan s\u00fcre\u00e7lere paralel ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmas\u0131n\u0131, tarihi bir tesad\u00fcf olarak yorumlamak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla birlikte, A\u00e7e\u2019de, 1976 y\u0131l\u0131ndan 2005 y\u0131l\u0131na de\u011fin \u015fu veya bu \u015fekilde var olan, zaman zaman etkisi artan, zaman zaman azalan \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131 sona erdiren bu bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n A\u00e7e\u2019ye, Endonezya\u2019ya ve hatta, b\u00f6lgeye neler kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ya da kazand\u0131rmad\u0131\u011f\u0131, ne t\u00fcr geli\u015fmelere imk\u00e2n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ya da tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 veya ne t\u00fcr geli\u015fmelere imk\u00e2n tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ya da tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde, zihinleri kurcalay\u0131c\u0131 sorular\u0131 g\u00fcndeme getirmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kim, ne \u00f6\u011frendi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunlara il\u00e2ve olarak, bir iki ilgin\u00e7 soru daha \u00fcretebiliriz&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mesel\u00e2, bu bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getiren Finlandiya\u2019da faaliyet g\u00f6steren d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015funun, Finlandiya eski devlet ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n, Finlandiya akademisinin, Finlandiya\u2019da bar\u0131\u015f ve \u00e7at\u0131\u015fma s\u00fcre\u00e7lerini \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7e\u015fitli kurumlar\u0131n, bu bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131ndan neler \u00f6\u011frenip \u00f6\u011frenmedikleri de, gayet dikkat \u00e7ekici sorular olsa gerek.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Avrupa\u2019n\u0131n en kuzeyindeki bir noktadan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yani Finlandiya\u2019dan yani Helsinki\u2019den bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, d\u00fcnyan\u0131n \u00f6teki ucuna tekab\u00fcl eden Endonezya\u2019da, bu ulus-devletin teritoryal olarak k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6lgesini te\u015fkil eden A\u00e7e Eyaleti\u2019nde olan biten geli\u015fmeleri anlamak, siyasi akt\u00f6rlerini, siyasal tarihlerini analiz etmek, bu analiz \u00fczerinden birbiriyle sadece, fiziki olarak de\u011fil, dini ve k\u00fclt\u00fcrel olarak da gayet yak\u0131n olmas\u0131na ra\u011fmen, birbirinden yine olduk\u00e7a uzak olan Endonezya merkezi h\u00fck\u00fcmeti ve siyasi eliti ile A\u00e7e siyasi elitini ve de halk\u0131n\u0131, birbirlerini anlamaya sevk edecek bir platform te\u015fkil ettirebilmek ve bu platformu ad\u0131na, \u2018bar\u0131\u015f\u2019 denilen s\u00fcrece evirebilmek olduk\u00e7a \u00f6nemli bir ilgi ve al\u00e2ka, \u00f6nemli bir bilgi birikimi, dikkat \u00e7ekici bir sab\u0131r, gayet \u00f6nemli bir diplomatik \u00e7aba vb. ortaya konmu\u015f olsa gerek&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Peki, ni\u00e7in bir Do\u011fu ba\u015fkenti bu s\u00fcrecin merkezinde olam\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Peki, ni\u00e7in, halk\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu M\u00fcsl\u00fcman olan bir ulus-devlet bu s\u00fcreci y\u00f6netmeyi \u00fczerine alam\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Peki, ni\u00e7in, aidiyeti, kimli\u011fi itibar\u0131yla M\u00fcsl\u00fcman bir devlet adam\u0131, bir diplomat, bir d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu vb. Endonezya gibi \u00f6nemli bir \u00fclkenin, A\u00e7e gibi \u00f6nemli bir b\u00f6lgenin bar\u0131\u015f\u2019la bulu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayam\u0131yor?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u00e7e\u2019de bar\u0131\u015f\u0131n 20. y\u0131l\u0131na girilirken, aradan ge\u00e7en s\u00fcrecin A\u00e7e toplumuna, siyasetine, akademisine neler kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 veya kazand\u0131rmad\u0131\u011f\u0131, Endonezya merkezi y\u00f6netiminin bu s\u00fcre\u00e7te ne t\u00fcr roller oynad\u0131\u011f\u0131 veya oynamad\u0131\u011f\u0131 her y\u0131l oldu\u011fu gibi bu y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc dolay\u0131s\u0131yla yine bu y\u0131l da ele al\u0131nmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\nhttps:\/\/guneydoguasyacalismalari.blogspot.com\/2026\/08\/acede-barsn-21-yl-21st-anniversary-of.html\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 15.08.2026 Yirmi y\u0131l toplumlar\u0131n tarihinde belki, k\u0131sa bir s\u00fcreye tekab\u00fcl ediyor. Ancak, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz modern ya da post-modern toplumlar\u0131nda yirmi y\u0131l, h\u0131zla ya\u015fanan de\u011fi\u015fim s\u00fcre\u00e7lerine konu olmas\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor. T\u0131pk\u0131, \u00f6zellikle, son birka\u00e7 nesildir d\u00fcnya toplumlar\u0131n\u0131n, -en az\u0131ndan- az\u0131msanmayacak bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn tecr\u00fcbe etti\u011fi \u00fczere, de\u011fi\u015fimin h\u0131z\u0131 bizi, 20 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrecin \u00f6nemli oldu\u011funu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6620,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,6],"tags":[],"class_list":["post-6619","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ace","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6619","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6619"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6619\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6621,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6619\/revisions\/6621"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6620"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}