{"id":6397,"date":"2026-04-04T12:41:04","date_gmt":"2026-04-04T12:41:04","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=6397"},"modified":"2026-04-04T12:41:09","modified_gmt":"2026-04-04T12:41:09","slug":"natoda-tarihi-donum-noktasi-a-historic-turning-point-for-nato","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/natoda-tarihi-donum-noktasi-a-historic-turning-point-for-nato\/","title":{"rendered":"NATO\u2019da tarihi d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 \/ A historic turning point for NATO"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 04.04.2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ran\u2019a y\u00f6nelik s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen sava\u015f\u0131n belki de, \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen etkilerinden biri, NATO ba\u011flam\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00e7\u0131lan sava\u015f\u0131 kazand\u0131klar\u0131n\u0131 iddia eden ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel bat\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcvenlik ve askeri yap\u0131la\u015fmas\u0131 olan NATO\u2019ya y\u00f6nelik ele\u015ftirileriyle g\u00fcndemi i\u015fgal ediyordu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Starmer\u2019den tepki<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Gelinen noktada, Trump\u2019\u0131n s\u00f6yleminde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, NATO\u2019nun varl\u0131k nedeni dikkat \u00e7ekici \u00f6l\u00e7\u00fcde sorgulan\u0131rken, kendini NATO\u2019yu temsil makam\u0131nda g\u00f6ren baz\u0131 Avrupal\u0131 liderler, NATO\u2019yu savunma konumunda buluyorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Son geli\u015fmeler \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirildi\u011finde, bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u0130ngiltere ba\u015fbakan\u0131 Keir Starmer geliyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Starmer, hafta ba\u015f\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, NATO\u2019nun k\u00fcresel sistem i\u00e7erisinde, \u201cen etkili askeri ittifak\u201d oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n\n\n\n<p>NATO\u2019ya olan g\u00fcvenini bu \u015fekilde ifade eden Starmer, Trump\u2019\u0131n aksine, bu askeri ve g\u00fcvenlik kurumunun halen ihtiya\u00e7 duyulurlu\u011funa yapt\u0131\u011f\u0131 vurgu dikkat \u00e7ekiciydi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>NATO sorunu: yeni de\u011fil!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7en g\u00fcn kaleme ald\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131da dile getirdi\u011fim \u00fczere, Trump\u2019\u0131n, NATO\u2019ya y\u00f6nelik ele\u015ftirileri \u0130ran sava\u015f\u0131 ile ba\u015flam\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, gelinen noktada, ABD-\u0130srail ittifak\u0131n\u0131n askeri kaynaklar\u0131yla \u0130ran\u2019\u0131 arzu edilir \u015fekilde pes ettirmede ya\u015fanan zorluk Trump\u2019\u0131n, NATO \u00fcyesi baz\u0131 \u00fclkeleri H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131\u2019na davet etmesine neden olmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>NATO\u2019yu sadece kat\u0131 bir askeri varl\u0131k olarak g\u00f6rmek yerine, farkl\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131yla \u00f6nce, Avrupa ard\u0131ndan, Avrupa\u2019n\u0131n k\u00fcresel olarak \u00e7\u0131kar ve g\u00fcvenli\u011fini korumaya matuf yap\u0131s\u0131, Kramer\u2019in s\u00f6ylemine hakl\u0131l\u0131k kazand\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve Trump\u2019\u0131n t\u00fcm ele\u015ftirilerine kar\u015f\u0131n, NATO ad\u0131na mikrofonu eline alan Kramer bu kurumun, yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada, 35 \u00fclkenin kat\u0131l\u0131m\u0131yla yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 duyurdu\u011fu yeni olu\u015fumun sadece, H\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131\u2019nda denizcilik g\u00fcvenli\u011fi ve bar\u0131\u015f\u0131 tesisle s\u0131n\u0131rl\u0131 olup olmayaca\u011f\u0131na ilgili toplant\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinde tan\u0131k olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, yap\u0131lan ilk a\u00e7\u0131klamalarda, 35 \u00fclkenin i\u015ftirak\u0131yla yap\u0131lacak toplant\u0131n\u0131n akabinde, \u201cH\u00fcrm\u00fcz Bo\u011faz\u0131 seyir ve g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7layan olas\u0131 askeri pl\u00e2nlar\u0131 ele alacak g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ba\u015flayaca\u011f\u0131\u201d ifadesi, pragmatik bir a\u00e7\u0131l\u0131m anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, bu geli\u015fmenin ard\u0131ndan, Kramer ve ona yak\u0131n isimlerin, NATO\u2019yu yeniden yap\u0131land\u0131rma konusunda kayda de\u011fer ad\u0131mlar atmayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>NATO s\u00fcreci<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ancak \u015fu var ki, NATO gibi 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan bu yana \u00f6zellikle \u00f6nce, Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n ve ard\u0131ndan, Avrupa K\u0131tas\u0131\u2019n\u0131n askeri ve siyasal g\u00fcvenli\u011fine y\u00f6nelik varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bug\u00fcn geldi\u011fi nokta, yeni bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme i\u015faret etti\u011fini s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc anlayabilmek i\u00e7in, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fteki baz\u0131 geli\u015fmeleri hat\u0131rlamak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6yle ki, NATO\u2019nun modern Avrupa tarihinde ge\u00e7ti\u011fi \u015fu evreler \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nce, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi\u2019nin kom\u00fcnist rejim ihrac\u0131na y\u00f6nelik boyut. \u0130kinci olarak, ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde k\u00fcresel pl\u00e2nda a\u00e7\u0131lan yeni d\u00fc\u015fman kurgusuyla, halk\u0131n\u0131n kahir ekseriyeti M\u00fcsl\u00fcman olan \u00fclkelere -\u00f6rne\u011fin, Irak, Afganistan, Sudan vs.- yap\u0131lan g\u00fcvenlik konseptli icraatlar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, bu y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Rusya\u2019da y\u00f6netime gelen Vladimir Putin ve uzant\u0131l\u0131 veya g\u00fcd\u00fcm\u00fcndeki t\u00fcm h\u00fck\u00fcmetlerin, Bat\u0131 Avrupa ile olan tarihsel hesapla\u015fmas\u0131na neredeyse, yeniden ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 intiba\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde sunan ve \u00e7oklukla da, jeo-politik ve askeri boyutuyla ortaya \u00e7\u0131kan geli\u015fmeler.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu son geli\u015fmenin en a\u00e7\u0131k g\u00f6stergesi, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, Ukrayna topraklar\u0131na y\u00f6nelik giri\u015fim \u00f6nce 2014\u2019de K\u0131r\u0131m i\u015fgaliydi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ve ard\u0131ndan, 2022\u2019de ba\u015fkent Kiev\u2019e kadar uzanan askeri sald\u0131r\u0131lar ba\u015fta Kuzey Avrupa\u2019n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fclkeleri olmak \u00fczere, genel itibar\u0131yla Avrupa k\u0131tas\u0131\u2019nda, askeri ve g\u00fcvenlik olgular\u0131n\u0131n ciddi anlamda yer etmekte oldu\u011funa i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>NATO\u2019da yeni bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm (m\u00fc?)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>NATO\u2019ya \u00f6zellikle, askeri alt yap\u0131 anlam\u0131nda en b\u00fcy\u00fck katk\u0131y\u0131 sunan \u00fclkenin, ABD oldu\u011fu ortada.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenledir ki, Ba\u015fkan Trump 2016\u2019dan ba\u015flayarak, NATO\u2019ya y\u00f6nelik ele\u015ftirilerini dobra dobra ortaya koyabiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nce, ABD\u2019nin NATO\u2019ya y\u00f6nelik askeri alt yap\u0131 deste\u011finin ekonomi boyutunu g\u00fcndeme getirmi\u015fti. Bu durum, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 AB b\u00fcnyesindeki NATO \u00fcyelerini bu askeri alt yap\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi ve etkinli\u011fi konusunda bir davetti.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00f6ylemin jeo-politik ve g\u00fcvenlik noktas\u0131nda bir tehdit boyutuna ula\u015fmas\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n, Ukranya sald\u0131r\u0131s\u0131 ve halen devam eden sava\u015f s\u00fcrecinin b\u00fcy\u00fck bir rol\u00fc bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Benzer bir durumun, do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak \u0130ran sava\u015f\u0131yla g\u00fcncellenmesi, NATO b\u00fcnyesinde g\u00fc\u00e7 dengesin elinde tutan yap\u0131lar aras\u0131nda \u00f6nemli bir ayr\u0131\u015fmas\u0131 ortaya koymu\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>NATO\u2019nun Avrupal\u0131 \u00fcyelerini \u0130ran sald\u0131r\u0131s\u0131 hakk\u0131nda bilgilendirmeyen ABD\u2019nin, bug\u00fcn ayn\u0131 unsurlar\u0131 ele\u015ftiriyor olmas\u0131 gayet dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD y\u00f6netiminin, sald\u0131r\u0131 s\u00fcrecinde \u0130ngiltere, Polanya, Fransa, \u0130syanya gibi baz\u0131 Avrupa \u00fclkelerine ait baz\u0131 \u00fcstleri kullanma veya lojistik talebine ald\u0131\u011f\u0131 \u2018red\u2019 cevab\u0131n\u0131 da, bu s\u00fcrecin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olarak g\u00f6rmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum, Trump kadar, G-7 d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 toplant\u0131s\u0131na kat\u0131lan ABD d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 Marco Rubio\u2019nun, \u201cNATO\u2019yla ili\u015fkilerimizi yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irece\u011fiz\u201d s\u00f6ylemiyle a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda da yer ald\u0131&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u00fcven bulan\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Taraflar aras\u0131nda \u00f6nemli bir g\u00fcven bunal\u0131m\u0131 oldu\u011fu a\u015fik\u00e2r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n bir anlamda s\u00f6ylemek istedi\u011fi, \u201cBiz yoksak, NATO\u2019da yok&#8230;\u201d boyutunda. Bu s\u00f6ylemde hakl\u0131l\u0131k pay\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclemez.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, yar\u0131n veya \u00f6b\u00fcr g\u00fcn fikir de\u011fi\u015ftirmeyece\u011finden emin olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Trump bu yakla\u015f\u0131m\u0131nda istikrarl\u0131 bir tutum ortaya koyarsa bir s\u00fcre sonra, NATO b\u00fcnyesinde en az\u0131ndan, \u2018aktif\u2019 bir ABD varl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmeyece\u011fiz demektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durumun, Avrupa K\u0131tas\u0131\u2019nda bir alarma yol a\u00e7\u0131p a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131 hen\u00fcz belli de\u011fil&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin, baz\u0131 \u00fclke liderlerinin ABD\u2019de ba\u015fkanl\u0131k de\u011fi\u015fimine bir anlamda ramak kald\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayanarak, \u201cbiraz daha bekleyim\u201d karar\u0131 verebilirler.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan, AB i\u00e7erisinde \u00f6nc\u00fc \u00fclkeler olarak dikkat \u00e7eken \u0130ngiltere, Almanya, Fransa, \u0130talya\u2019n\u0131n kendi \u00f6z kaynaklar\u0131 kadar, AB b\u00fcnyesinde olu\u015fturulacak yeni kurumsal yap\u0131larla k\u0131ta\u2019n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamaya y\u00f6nelik ad\u0131mlar atmas\u0131 da, beklenen bir durum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 04.04.2026 \u0130ran\u2019a y\u00f6nelik s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen sava\u015f\u0131n belki de, \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen etkilerinden biri, NATO ba\u011flam\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. A\u00e7\u0131lan sava\u015f\u0131 kazand\u0131klar\u0131n\u0131 iddia eden ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump, ayn\u0131 zamanda k\u00fcresel bat\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcvenlik ve askeri yap\u0131la\u015fmas\u0131 olan NATO\u2019ya y\u00f6nelik ele\u015ftirileriyle g\u00fcndemi i\u015fgal ediyordu. Starmer\u2019den tepki Gelinen noktada, Trump\u2019\u0131n s\u00f6yleminde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, NATO\u2019nun varl\u0131k nedeni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6398,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-6397","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6397","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6397"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6399,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6397\/revisions\/6399"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}