{"id":6330,"date":"2026-02-16T16:16:24","date_gmt":"2026-02-16T16:16:24","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=6330"},"modified":"2026-02-16T16:16:26","modified_gmt":"2026-02-16T16:16:26","slug":"bangdaleste-demokrasi-umudu-ama-nasil-hope-for-democracy-in-bangladesh-but-how","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/bangdaleste-demokrasi-umudu-ama-nasil-hope-for-democracy-in-bangladesh-but-how\/","title":{"rendered":"Bangdale\u015f\u2019te demokrasi umudu ama nas\u0131l? \/ Hope for democracy in Bangladesh, but how?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;16.03.2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Banglade\u015f\u2019te, 13 \u015eubat\u2019t yap\u0131lan se\u00e7imi ve ortaya \u00e7\u0131kan sonucu, kayda de\u011fer bir de\u011fi\u015fimin ilk i\u015fareti olarak g\u00f6rme konusunda aceleci olunmamas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Se\u00e7imi kazanan veya kazand\u0131r\u0131lan \u2018Banglade\u015f Milliyet\u00e7i Partisi\u2019nin (<em>Bangladesh Nationalist Party<\/em>-BNP), \u00fclkenin 1971\u2019deki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan bu yana, temelde iki rakibi bulundu\u011funu hat\u0131rlamak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu hususa a\u015fa\u011f\u0131da de\u011finece\u011fim&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Se\u00e7imle ne isteniyor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Genel se\u00e7imle birlikte, \u00fclke siyasal ya\u015fam\u0131n\u0131n yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda da, se\u00e7menin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvuruldu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu anlamda, se\u00e7menden hangi alanda karar vermesi istendi\u011fi konusu, asl\u0131nda tam da, \u00fclke siyasal ya\u015fam\u0131ndaki karga\u015fan\u0131n ne oldu\u011funu bize g\u00f6stermeye yetiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anayasa da yap\u0131lmas\u0131 beklenen de\u011fi\u015fimler ba\u015fbakanlar\u0131n g\u00f6rev s\u00fcresinin iki d\u00f6nemle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131, iki meclisli yap\u0131, kad\u0131n vekillerin say\u0131s\u0131 gibi alanlar\u0131 i\u00e7eriyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Se\u00e7men, iktidar\u0131 BNP\u2019ye verirken, bu alanlardaki de\u011fi\u015fiklikleri de, onaylad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bizatihi oylar\u0131yla teyit etmi\u015f oldu&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir se\u00e7im sonucu olarak bu geli\u015fmeyi, olumlu g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak, yap\u0131sall\u0131kla s\u0131n\u0131rl\u0131 olan bu de\u011fi\u015fim \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 ve olas\u0131 de\u011fi\u015fim s\u00fcrecini bizatihi kurtar\u0131c\u0131 olarak g\u00f6rmek i\u00e7in \u00f6nemli bir zaman dilimine ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6rne\u011fin, \u00fclkenin modern tarihinde kurulan h\u00fck\u00fcmetlerin \u015eeyh Hasina ve Begum Ziya gibi iki kad\u0131n ba\u015fbakan aras\u0131nda -bir anlamda- monopolle\u015ftirilmesinin kad\u0131n se\u00e7mene, kad\u0131n sorunlar\u0131na, kad\u0131n \u00fczerinden toplumsal ya\u015fama ve demokrasiye ne t\u00fcr katk\u0131s\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorgulanmadan, mecliste kad\u0131n temsilcilerin niceliksel art\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kartman\u0131n pek bir anlam\u0131 bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ya da izah\u0131 bir ba\u015fka \u015fekilde yapacak olursak, ekonomik ve siyasal yolsuzluklara maruz aklan Banglade\u015f\u2019te, siyasal sistemin zirvesinde yer alan iki ismin \u015eeyh Hasina ve Begum Ziya gibi iki kad\u0131n liderin s\u00f6z konusu geli\u015fmelerden ne denli soruml uolup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulamadan \u2018kad\u0131n merkezli\u2019 siyaset yapma bi\u00e7imini kurtar\u0131c\u0131 bir olgu olarak sunmak rasyonel bir tutum olarak g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sorunun salt \u2018kad\u0131n\u2019la ilgili bir y\u00f6n\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirteyim&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Benzer bir ele\u015ftirel s\u00f6ylemi di\u011fer siyasiler, siyasi partiler, toplumsal gruplar i\u00e7in de, gayet rahat bir \u015fekilde dile getirmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Siyasal yap\u0131 ve di\u011ferleri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunun \u00f6tesinde, Banglade\u015f\u2019te uzun d\u00f6nemli olarak ya\u015fanan sorunu, salt siyasal ya\u015fam \u00e7evresinde \u00f6rg\u00fctlenen partiler, parlamento ve h\u00fck\u00fcmet yap\u0131s\u0131 ile s\u0131n\u0131rland\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Temelde, bu alanda ortaya \u00e7\u0131kan kayda de\u011fer sorunlar\u0131n \u00fclkenin toplumsal yap\u0131daki dinamikler, e\u011fitim ve d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile bunlar\u0131n bile\u015fiminden te\u015fekk\u00fcl eden siyasal bilincinin, do\u011frudan yans\u0131mas\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rlamak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenle, Banglade\u015f\u2019le ilgili son d\u00f6nemde kaleme ald\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131larda, ne 2024 y\u0131l\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan toplumsal tepkiler ve ayaklanmalar\u0131, ne d\u00fcne kadar \u201cge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmet\u201d s\u0131fat\u0131yla \u00fclkede ta\u015flar\u0131 yerli yerine koymay\u0131 hedefleyen siyasi yap\u0131y\u0131, ne de ge\u00e7en hafta yap\u0131lan se\u00e7imleri ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kayda de\u011fer de\u011fi\u015fimin izleri olarak g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nihayetinde, siyasal bilince sahip -veya sahip olmayan- se\u00e7menin, siyasi organizasyonlar\u0131n, siyaset d\u0131\u015f\u0131 kurumlar\u0131n vb. belirleyicili\u011finin arzu edilen siyasal de\u011fi\u015fimin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde ba\u015fat ve belirleyici rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ekonomi\u2019nin \u00f6tesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu hususla ilgili olarak, \u00fclkenin sorunlar\u0131na dair yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar\u0131n i\u00e7inde yer alan i\u015fsizlik, yat\u0131r\u0131mc\u0131 g\u00fcveni vb. gibi ekonomi alan\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 olgular\u0131n ilk s\u0131ray\u0131 almas\u0131n\u0131n dahi, temelde anlamla bir yakla\u015f\u0131ma tekab\u00fcl etmedi\u011fini s\u00f6ylemeliyim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sorunun ekonomik dar bo\u011fazdan \u00f6te, ekonomi kurumunu ve bununla ilintili alanlar\u0131n y\u00f6netiminin yap\u0131sal niteliklerinin, ne olup olmad\u0131\u011f\u0131yla ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunu k\u0131saca, baz\u0131 g\u00f6zlemcilerin de dile getirdi\u011fi \u00fczere, \u201ckurumsal hesap verilebilirlik\u201d kavram\u0131 ile a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak, ben bu kavram\u0131n \u2018kurumlarla\u2019 ili\u015fkilendirmenin \u00f6tesinde, Bangdale\u015f toplumunda yer alan her bir bireyin, b\u00f6ylesi bir bilince sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirerek sorgulanmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>BNP<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Giri\u015f\u2019de dile getirdi\u011fim \u00fczere, bug\u00fcn iktidar koldu\u011funa oturmu\u015f veya oturtulmu\u015f olan BNP\u2019nin, biri do\u011fal di\u011feri gizli iki rakibi bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rakiplerden biri yani, do\u011fal olan\u0131, Halk Partisi\u2019dir (<em>Awamie League<\/em>). Ve rakiplerden gizli olan\u0131 ise ordu\u2019dur&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BNP i\u00e7in, bu iki rakip aras\u0131nda da, temelde bir ayr\u0131\u015fma oldu\u011fu da vurgulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Halk Partisi\u2019nin, ana rakip oldu\u011funa ku\u015fku bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durum, zaten \u00fclkenin k\u0131sa modern siyasal tarihine g\u00f6z at\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kendini gayet net bir \u015fekilde ortaya koyan bir ger\u00e7eklik.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">13 \u015eubat se\u00e7imlerine kat\u0131l\u0131m\u0131 yasaklanm\u0131\u015f olan Halk Partisi\u2019nin, ulusal bar\u0131\u015f\u0131n tesisi ad\u0131na yak\u0131n bir gelecekte yeniden siyasal sisteme kat\u0131l\u0131m\u0131na imk\u00e2n tan\u0131nmas\u0131, d\u00fcn var olan \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 politikan\u0131n yeniden ba\u015flamas\u0131 anlam\u0131na gelecektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BNP ile ordu aras\u0131ndaki ili\u015fkinin ise d\u00fcnk\u00fc boyutu, en az\u0131ndan 2008\u2019den itibaren ya\u015fanan geli\u015fmeler noktas\u0131nda, Halk Partisi\u2019nin iktidar\u0131n\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan y\u00f6n\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir ba\u015fka ifadeyle s\u00f6ylemek gerekirse, \u015eeyh Hasina h\u00fck\u00fcmetlerinin en \u00f6nemli destek\u00e7isinin ordu olmas\u0131d\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BNP ve ordu aras\u0131ndaki ili\u015fkide bug\u00fcn yani, 13 \u015eubat se\u00e7imleriyle belirlenen bir boyutu var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6yle ki, yn\u0131 ordu kurumunun, 2024 Temmuz\u2019undaki toplumsal ayaklanmalarda taraf de\u011fi\u015ftirmi\u015f ve bug\u00fcn, BNP iktidar\u0131n\u0131n tesisine olanak tan\u0131m\u0131\u015f olmas\u0131 gayet manidard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durum, Banglade\u015f\u2019te, hangi siyasi parti iktidar olursa olsun, bir sonraki se\u00e7im s\u00fcrecinin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 a\u015famas\u0131nda, iktidar olan ilgili parti taraftarl\u0131\u011f\u0131yla ve ordu kurumu aras\u0131nda kayda de\u011fer bir ili\u015fkinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En az\u0131ndan, \u00fclkenin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan bu g\u00fcne kadar se\u00e7im s\u00fcre\u00e7lerinde ya\u015fanan karga\u015fan\u0131n ve ordunun m\u00fcdahalesine kadar varan anar\u015finin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck kazanmas\u0131nda, bu olgunun bulundu\u011funu biliyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">13 \u015eubat se\u00e7imleriyle birlikte se\u00e7menin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne sunulan anayasal de\u011fi\u015fimlerin yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen s\u00fcreci sona erdirip erdirmeyece\u011fine \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde tan\u0131k olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130lgin\u00e7tir, -yan\u0131lm\u0131yorsam- \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen anayasal de\u011fi\u015fimlerde ordunun, siyasal ve toplumsal ya\u015famdaki rol\u00fcne dair herhangi bir a\u00e7\u0131l\u0131ma rast gelmiyoruz&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;16.03.2026 Banglade\u015f\u2019te, 13 \u015eubat\u2019t yap\u0131lan se\u00e7imi ve ortaya \u00e7\u0131kan sonucu, kayda de\u011fer bir de\u011fi\u015fimin ilk i\u015fareti olarak g\u00f6rme konusunda aceleci olunmamas\u0131 gerekiyor. Se\u00e7imi kazanan veya kazand\u0131r\u0131lan \u2018Banglade\u015f Milliyet\u00e7i Partisi\u2019nin (Bangladesh Nationalist Party-BNP), \u00fclkenin 1971\u2019deki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan bu yana, temelde iki rakibi bulundu\u011funu hat\u0131rlamak gerekiyor. Bu hususa a\u015fa\u011f\u0131da de\u011finece\u011fim&#8230; Se\u00e7imle ne isteniyor? Genel se\u00e7imle [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6331,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,6],"tags":[],"class_list":["post-6330","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-banglades","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6330"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6330\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6332,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6330\/revisions\/6332"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}