{"id":6296,"date":"2026-01-29T02:29:20","date_gmt":"2026-01-29T02:29:20","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=6296"},"modified":"2026-01-29T02:29:26","modified_gmt":"2026-01-29T02:29:26","slug":"trump-ve-uluslararasi-sistemde-normsuzluk-trump-and-normlessness-in-the-international-system","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/trump-ve-uluslararasi-sistemde-normsuzluk-trump-and-normlessness-in-the-international-system\/","title":{"rendered":"Trump ve uluslararas\u0131 sistemde normsuzluk \/ Trump and normlessness in the international system"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;25.01.2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>ABD ba\u015fkan\u0131 Donald Trump\u2019\u0131n, ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturmas\u0131ndan bu yana ge\u00e7en ilk y\u0131lda, k\u00fcresel anlamda \u00f6nemli geli\u015fmeler g\u00fcndeme geldi. Ve de gelmeye devam ediyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>2024 ba\u015fkanl\u0131k yar\u0131\u015f\u0131na, \u2018\u00d6nce Amerika\u2019 ve \u2018Yeniden B\u00fcy\u00fck Amerika\u2019 sloganlar\u0131yla giren Donald Trump, ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturdu\u011fu 20 Ocak 2025 tarihinden bu yana, icraatlar\u0131yla Amerika Bile\u015fik Devletleri\u2019ni yeniden in\u015fa ve ihya etme konusunda ne denli azimli ve kararl\u0131 oldu\u011funu ortaya koymu\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada, ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n ABD\u2019nin, yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki kom\u015fu \u00fclkeler ve NAFTA \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda ticaret orta\u011f\u0131 oldu\u011fu Kanada ve Meksika\u2019dan ba\u015flayarak, k\u00fcrenin \u00f6te yakas\u0131na de\u011fin uzanan \u00e7e\u015fitli siyasal, ekonomik ve askeri geli\u015fmeleri ortaya \u00e7\u0131karan, tetikleyen, belirleyen ve de y\u00f6nlendiren isim oldu\u011fu konusunda herhangi bir ku\u015fku bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Normsuzluk<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n, \u2018\u00d6nce Amerika\u2019 idealini hangi temeller \u00fczerine in\u015fa edece\u011fi konusunda temelde b\u00fcy\u00fck bir s\u00fcrpriz bulunmamakla beraber, son bir y\u0131l i\u00e7inde ya\u015fananlara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Trump\u2019\u0131n bu kadar\u0131n\u0131 da yapabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin say\u0131s\u0131 herhalde pek az olsa gerek.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump\u2019\u0131n 2016-2020\u2019daki ilk ba\u015fkanl\u0131k s\u00fcrecini yak\u0131ndan izleyenler, Trump\u2019\u0131n o d\u00f6nem a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve \u201culuslararas\u0131 normsuzluk politikas\u0131\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m yakla\u015f\u0131m\u0131, 2025 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda, ikinci kez ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturmas\u0131yla ortaya koydu\u011fu politikalarla, daha da geli\u015ftirece\u011fi ve ilerletece\u011fi ve d\u00fcnyay\u0131 belirsizli\u011fe mahkum edece\u011fi konusunda art\u0131k \u015f\u00fcphe kalmam\u0131\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>Aradan ge\u00e7en bir y\u0131l, Trump\u2019\u0131n s\u00f6z konusu \u2018uluslararas\u0131 normsuzluk politikas\u0131\u2019, d\u00fcne kadar -t\u00fcm eksikliklerine ve ele\u015ftirilere ra\u011fmen- k\u00fcresel sistem ve i\u015fleyi\u015fte var olan \u2018norm temelli\u2019 yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ve politikalar\u0131 ne denli alt\u00fcst edebilece\u011fini kan\u0131tlam\u0131\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6rne\u011fin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi, k\u00fcrenin her k\u00f6\u015fesini ve her ulusunu do\u011frudan ilgilendiren bir konuda norm temelli yakla\u015f\u0131mlar b\u00fcnyesinde var olan eksikliklere ra\u011fmen, bu eksikliklerin d\u00fczenlenmesi konusundaki kararl\u0131ktan bile geriye pek bir eser kalmamas\u0131, gelinen durumun ac\u0131kl\u0131 y\u00f6n\u00fcn\u00fc ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya da, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k Te\u015fkilat\u0131 (WHO) gibi k\u00fcresel sa\u011fl\u0131k organizasyonunda ba\u015fat kurum olarak ortaya \u00e7\u0131kan kurumla ABD aras\u0131nda ya\u015fanan ileti\u015fimsizli\u011fin nihayetinde -ge\u00e7en g\u00fcn verilen kararla- art\u0131k ABD\u2019nin destek vermeyecek olmas\u0131 normsuzlu\u011fun kurumsal alanlara ne denli n\u00fcfuz edebilece\u011fini kan\u0131tlam\u0131\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Amerika ve \u00d6tekiler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da dikkat \u00e7ekti\u011fim ve d\u00fcnyada ya\u015fayan ve her bir bireyi do\u011frudan ilgilendirmesi nedeniyle, di\u011fer ekonomi, siyasal ve askeri sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda gayet \u2018insani\u2019, gayet \u2018naif\u2019 ba\u011flamlar\u0131 bulunan alanlardaki \u00e7at\u0131\u015fmalar, gerilimler ve kopmalar, \u2018\u00d6nce Amerika\u2019 s\u00f6yleminin geldi\u011fi noktay\u0131 g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekonomik, siyasal ve askeri ili\u015fkilere gelindi\u011finde, \u2018\u00d6nce Amerika\u2019 slogan\u0131n\u0131 sarf eden Trump, bu politak\u0131n\u0131n neleri i\u00e7ere\u011fi konusunda ortaya koydu\u011fu yakla\u015f\u0131m\u0131ndan hareketle, kaleme ald\u0131\u011f\u0131m bir yaz\u0131da, Trump\u2019la i\u015fbirli\u011fi yapmayanlar\u0131n sadece, muhalefet s\u0131ralar\u0131nda kalmayaca\u011f\u0131, bunun \u00f6tesinde do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak, Trump\u2019\u0131n hedef tahtalar\u0131ndan biri olaca\u011f\u0131na vurgu yapm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcre zarf\u0131nda olan biten geli\u015fmeler, bu yakla\u015f\u0131m\u0131n do\u011fruland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermeye yetecek verileri bize yeterince sunuyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7en bir y\u0131la bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda hangi \u00fclkelerin ve hangi b\u00f6lgelerin, Trump\u2019\u0131n derin normsuzluk yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ma\u011fduru, kurban\u0131 oldu\u011fu veya bu ma\u011fduriyete ve kurbanl\u0131\u011fa gayet yak\u0131n aday olduklar\u0131na \u015f\u00fcphe bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>AB\u2019de kayg\u0131 b\u00fcy\u00fck<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu hedeflerden biri haline gelen Avrupa Birli\u011fi i\u00e7erisinden y\u00fckselen sesler, Trump\u2019\u0131n normsuzluk politikas\u0131n\u0131, pek de uzak olmayan bir tarihi s\u00fcre\u00e7te sonland\u0131r\u0131lan, \u2018s\u00f6m\u00fcrgecilik\u2019 s\u00fcre\u00e7lerine at\u0131fla zihinleri yeniden tarihe y\u00f6nlendiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa Birli\u011fi sab\u0131k Komisyon Ba\u015fkan\u0131 Jean-Claude Juncker ge\u00e7enlerde kendisine y\u00f6neltilen bir soruya verdi\u011fi cevapta, \u015fu an komisyon ba\u015fkan\u0131 olsayd\u0131, ABD ba\u015fkan\u0131 Trump\u2019a do\u011frudan, \u201cAB\u2019nin, herhangi bir yeni-s\u00f6m\u00fcrgecilik yakla\u015f\u0131m\u0131na maruz b\u0131rak\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131\u201d s\u00f6yleyece\u011fini dile getirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Buna il\u00e2veten, Juncker a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n devam\u0131nda, \u201cAB\u2019nin Amerika\u2019n\u0131n k\u00f6lesi olmad\u0131\u011f\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcndeki ifadesi ise yabana at\u0131l\u0131r gibi de\u011fil&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Fransa devlet ba\u015fkan\u0131 Emmanuel Macron ise, benzer bir s\u00f6m\u00fcrgecilik referans\u0131 ile ABD ba\u015fkan\u0131 Donald Trump\u2019\u0131n, -\u00f6zellikle Gr\u00f6nland- ba\u011flam\u0131nda sergiledi\u011fi siyasal yakla\u015f\u0131ma kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump\u2019\u0131n daha ilk g\u00fcnden hedefe koydu\u011fu \u00fclkelerden Kanada ba\u015fkaban\u0131 Mark Carney, Davos toplant\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, ABD ba\u015fkan\u0131 Trump\u2019\u0131n s\u00f6ylem ve icraatlar\u0131n\u0131n neye tekab\u00fcl etti\u011fini yukardaki iki liderin g\u00f6r\u00fc\u015flerini ayn\u0131 tonda ancak, farkl\u0131 bir a\u00e7\u0131dan yorumu \u015feklindeydi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fbakan Carney, olan biteni, \u201ck\u00fcresel g\u00fcc\u00fc elinde tutanlar\u0131n, ekonomik entegrasyonu zorlay\u0131c\u0131 bir unsur olarak olarak uygulad\u0131klar\u0131 b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 rekabet\u00e7ili\u011finin yo\u011funla\u015fmas\u0131\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu olan biten kar\u015f\u0131s\u0131nda, herhangi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da sormak gerekiyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTrumpla m\u0131 Trumps\u0131z m\u0131\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan, 10.11.2024 tarihli kaleme ald\u0131\u011f\u0131m yaz\u0131da, devletlerin hangi e\u011filimi sergilemeleri halinde ayakta kalabilecekleri ya da Trump\u2019\u0131n h\u0131\u015fm\u0131ndan, -en az\u0131ndan ge\u00e7ici bir s\u00fcre- korunabileceklerine k\u0131saca de\u011finmi\u015ftim.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump\u2019\u0131n ba\u015fkanl\u0131k s\u00fcrecinin ilk y\u0131l\u0131nda Trump\u2019\u0131n h\u0131\u015fm\u0131ndan pay alanlar ve almayanlara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bu k\u0131stas\u0131n yerinde bir yakla\u015f\u0131m oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fc\u015f oluyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, bu durumun, k\u00fcresel sisteme veya uluslararas\u0131 ili\u015fkiler yap\u0131la\u015fmas\u0131na herhangi bir katk\u0131 yap\u0131p yapmad\u0131\u011f\u0131 konusunda ise gayet ciddi kayg\u0131lar bulunuyor. <a href=\"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.blogspot.com\/2026\/01\/trump-ve-uluslararas-sistemde.html\">http:\/\/guneydoguasyacalismalari.blogspot.com\/2026\/01\/trump-ve-uluslararas-sistemde.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;25.01.2026 ABD ba\u015fkan\u0131 Donald Trump\u2019\u0131n, ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturmas\u0131ndan bu yana ge\u00e7en ilk y\u0131lda, k\u00fcresel anlamda \u00f6nemli geli\u015fmeler g\u00fcndeme geldi. Ve de gelmeye devam ediyor&#8230; 2024 ba\u015fkanl\u0131k yar\u0131\u015f\u0131na, \u2018\u00d6nce Amerika\u2019 ve \u2018Yeniden B\u00fcy\u00fck Amerika\u2019 sloganlar\u0131yla giren Donald Trump, ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturdu\u011fu 20 Ocak 2025 tarihinden bu yana, icraatlar\u0131yla Amerika Bile\u015fik Devletleri\u2019ni yeniden in\u015fa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6297,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-6296","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6296"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6296\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6298,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6296\/revisions\/6298"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}