{"id":6283,"date":"2026-01-18T03:49:16","date_gmt":"2026-01-18T03:49:16","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=6283"},"modified":"2026-01-18T03:49:18","modified_gmt":"2026-01-18T03:49:18","slug":"abd-ve-avrupa-bati-bolunmeye-dogru-mu-the-u-s-and-europe-the-west-is-heading-towards-division","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/abd-ve-avrupa-bati-bolunmeye-dogru-mu-the-u-s-and-europe-the-west-is-heading-towards-division\/","title":{"rendered":"ABD ve Avrupa: Bat\u0131 b\u00f6l\u00fcnmeye do\u011fru (mu?) \/ The U.S. and Europe: The West is heading towards division"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;18.01.2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>ABD ba\u015fkan\u0131 Donald Trump\u2019\u0131n, Gr\u00f6nland\u2019da teritoryal egemenli\u011fi ele ge\u00e7irme noktas\u0131nda sarf etmekte oldu\u011fu \u0131srar, son d\u00f6nemde, Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7inde ya\u015fanan en \u00f6nemli siyasal ve askeri olgu olarak dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump y\u00f6netiminin, t\u0131pk\u0131 di\u011fer uluslararas\u0131 politikalar\u0131nda oldu\u011fu \u00fczere, \u2018ulusal g\u00fcvenlikle\u2019 ili\u015fkilendirmek suretiyle, Gr\u00f6nland \u00fczerinde siyasal y\u00f6netimi ve de hakimiyeti \u00fcstlenme yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n, d\u00fcne kadar pek \u00e7ok ki\u015fi taraf\u0131ndan konumu dahi bilinmeyen Ada\u2019n\u0131n k\u00fcresel g\u00fcndeme oturmas\u0131na neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump\u2019\u0131n, \u2018ulusal g\u00fcvenli\u011fi\u2019 merkeze almak suretiyle me\u015fruiyet sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 siyasal hakimiyetin ayn\u0131 b\u00f6lgenin yani, Gr\u00f6nland\u2019\u0131n, Danimarka ulus-devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde kabul edildi\u011fi olgusunu yani, me\u015fruiyetini yok sayd\u0131\u011f\u0131 ortada.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD ve Avrupa ili\u015fkilerinde bir s\u00fcredir var olan gerginli\u011fin, ya\u015fanan bu geli\u015fme ile yeni bir boyuta evrilece\u011fine ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, Ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n, hafta ortas\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar dikkate al\u0131nacak olursa, Gr\u00f6nland \u00fczerindeki teritoryal emelinin ard\u0131nda, Rusya ve \u00c7in fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1990\u2019dan bu yana<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Trump\u2019\u0131n hem, ilk ve hem de, halen devam etmekte olan ikinci ba\u015fkanl\u0131k s\u00fcrecinde uluslararas\u0131 politika temellerini \u00c7in\u2019le m\u00fccadeleye ay\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131nda \u015fa\u015f\u0131lacak bir husus bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Nihayetinde, -Rusya bir yana, \u00c7in\u2019in son k\u0131rk y\u0131lda kat etti\u011fi geli\u015fme ivmesi 1990\u2019lardan itibaren bizatihi, ABD akademi ve d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131 raporlar\u0131yla ortaya konmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu raporlar\u0131n ortak noktas\u0131n\u0131, k\u00fcresel ekonominin sadece, Asya\u2019ya \u00f6zelde Do\u011fu Asya\u2019ya kaymakta oldu\u011fu ile s\u0131n\u0131rl\u0131 bir jeo-ekonomik a\u00e7\u0131klama olu\u015fturmuyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Aksine, s\u00f6z konusu bu raporlar, 20. y\u00fczy\u0131l ikinci yar\u0131s\u0131nda ba\u015fta ABD olmak \u00fczere ve ard\u0131ndan, Avrupa Birli\u011fi ile \u015fekillenmi\u015f olan k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 olu\u015fumu ve yay\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde zemin kayb\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ortaya koyuyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fka ifadeyle s\u00f6ylemek gerekirse, ad\u0131na akademik denilen bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n, ABD gibi k\u00fcresel bir g\u00fcc\u00fcn yeni y\u00fczy\u0131lda nas\u0131l k\u00fcresel bir rekabet\u00e7i g\u00fc\u00e7le kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalaca\u011f\u0131 ve ya\u015fanacak geli\u015fmelere, ne t\u00fcr tepkiler verece\u011fini de, gizli a\u00e7\u0131k tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>NATO g\u00fcvensizli\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Asl\u0131nda, bug\u00fcn ABD\u2019nin ya da Trump y\u00f6netiminin \u00f6nce Panama Kanal\u0131 ve ard\u0131ndan, Gr\u00f6nland \u00fczerinde geli\u015ftirmekte oldu\u011fu stratejik a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131n jeo-politik, jeo-ekonomik ve de jeo-g\u00fcvenlik boyutlar\u0131 i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD\u2019nin, -Latin Amerika boyutu bir yana, Atlantik ba\u011flam\u0131nda Avrupa g\u00fcvenlik konsepti ile payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 Gr\u00f6nland \u00fczerinde, tekelci bir g\u00fcvenlik olgusu yaratmak arzusunun ard\u0131nda, Kuzey Atlantik Pakt\u0131 (<em>North Atlantic Treaty Organization<\/em>-NATO) ba\u011flam\u0131nda ya\u015fanan tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6nemli bir yer tuttu\u011funu ileri s\u00fcrebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump\u2019\u0131n, 2016 y\u0131l\u0131ndan ba\u015flayarak ekonomik nedenler ileri s\u00fcrerek NATO\u2019ya ili\u015fkileri s\u0131n\u0131rland\u0131rma \u00e7abas\u0131 bug\u00fcn, ABD y\u00f6netimi ile NATO gibi b\u00f6lgesel ve hatta k\u00fcresel askeri ve g\u00fcvenlik i\u015fbirli\u011fine evrilmi\u015f olan yap\u0131 aras\u0131nda bir kopu\u015fa do\u011fru gidildi\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eayet, Trump y\u00f6netimi, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00f6nemde yeni bir k\u00fcresel d\u00fczen kurma \u00e7abas\u0131nda ise, -ki, buna ku\u015fku bulunmuyor, hedefe sadece \u00c7in ve Rusya gibi rakip yap\u0131lar\u0131 de\u011fil, d\u00fcne kadar yan yana bulundu\u011fu, \u00f6rne\u011fin NATO gibi, Bat\u0131 ittifak g\u00fcc\u00fcn\u00fc olu\u015fturan yap\u0131lar\u0131 da ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>Gelinen noktada, \u00c7in\u2019i -ve bu g\u00fcce eklemlenen Rusya\u2019y\u0131- eksene alan g\u00fcvenlik politikalar\u0131yla ABD\u2019nin, Avrupa\u2019yla giderek daha da yak\u0131nla\u015fmak yerine, tam aksine, ayr\u0131\u015fan ve hatta z\u0131tla\u015fan bir politikaya evrilmekte oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fka ifadeyle s\u00f6ylemek gerekirse, ABD, \u00f6zellikle de, Trump\u2019\u0131n ilk ve ikinci ba\u015fkanl\u0131k s\u00fcre\u00e7lerinde Avrupa ile ili\u015fkilerin g\u00fcvenlik boyutu giderek \u00f6ne \u00e7\u0131karken, Atlantik Okyanusu\u2019nun iki yakas\u0131 aras\u0131nda kayda de\u011fer bir g\u00fcven bunal\u0131m\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na neden oldu\u011funa ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada, Trump\u2019\u0131n \u00f6zellikle, 20 Ocak 2025 tarihinden bu yana geli\u015ftirmekte oldu\u011fu ve neredeyse, t\u00fcm uluslararas\u0131 kurumlar ve bu uluslararas\u0131 kurumlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu -ne kadar adaletli olup olmad\u0131klar\u0131 bir yana- kriterleri \u00f6ncelleyen ulus-devlet y\u00f6netimlerinin de ele\u015ftirilerine konu olan uluslararas\u0131 ili\u015fkileri, normlar\u0131, kurallar\u0131, vb. yeniden \u015fekillendirme \u00e7abas\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Suyollar\u0131 egemenli\u011fi m\u00fccadelesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sadece Trump y\u00f6netiminin de\u011fil, Joe Biden, Barack Obama gibi \u00f6nceki y\u00f6netimler d\u00f6neminde de, ABD\u2019nin d\u00fcnya suyollar\u0131 ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak geli\u015ftirmekte oldu\u011fu k\u00fcresel politikalar\u0131na tan\u0131k oluyorduk.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada, \u00f6rne\u011fin, G\u00fcney \u00c7in Denizi, Tayvan Bo\u011faz\u0131, a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmese de, G\u00fcney \u00c7in Denizi ve Hint Okyanusu\u2019nu birbirine ba\u011flayan Malaka Bo\u011faz\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump\u2019\u0131n ikinci ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ile birlikte, ABD\u2019nin k\u00fcresel sisteme y\u00f6nelik yeniden yap\u0131land\u0131rma niyetini agresif olarak ortaya koymas\u0131 sadece, bilinen suyollar ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan, aksine, bunlar\u0131 a\u015fan boyutlar\u0131yla g\u00fcndeme gelmesi, k\u00fcresel kamuoyunun ilgisinin ya da \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131na neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, genel itibar\u0131yla de\u011ferlendirildi\u011finde, Bat\u0131\u2019n\u0131n suyollar\u0131 \u00fczerinde k\u00fcresel hakimiyet projeleri noktas\u0131nda, bug\u00fcn Trump y\u00f6netiminin sergilemekte oldu\u011fu \u2018yenilik\u00e7i\u2019 yakla\u015f\u0131mda pek de, \u015fa\u015f\u0131lacak bir y\u00f6n bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump, \u00f6nce Panama Kanal\u0131 \u00fczerinde siyasi ve askeri hedefini ortaya koyarken, temelde hedefinde \u00c7in\u2019in oldu\u011fu a\u015fik\u00e2rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>NATO ve ayr\u0131\u015fma<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn, benzer bir tehdidin gayet a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde, Gr\u00f6nland \u00fczerinde geli\u015ftirmekte olu\u015fu, Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n iki \u00f6nemli blo\u011fu yani, ABD ve Avrupa Birli\u011fini kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmi\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum, -biraz da abartarak s\u00f6ylemek gerekirse-, Amerikan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan bu yana, iki blok aras\u0131nda ya\u015fanan en \u00f6nemli \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 s\u00fcrece g\u00f6nderme yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Trump\u2019\u0131n, Gr\u00f6nland\u2019da hakimiyeti ele ge\u00e7irme s\u00fcrecini Venez\u00fcella \u00f6rne\u011fi ile a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n, yukar\u0131daki yakla\u015f\u0131m\u0131 destekleyen bir y\u00f6n\u00fc oldu\u011funu s\u00f6ylemeliyim.<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirildi\u011finde, Venez\u00fcella ile Gr\u00f6nland\u2019\u0131n ayn\u0131 kefeye konulmas\u0131, Bat\u0131\u2019n\u0131n geli\u015ftirdi\u011fi uluslararas\u0131 normlar ve ilkeler noktas\u0131nda da \u00f6nemli bir fire olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131\u2019n\u0131n bu iki blo\u011fu aras\u0131ndaki ayr\u0131\u015fman\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 noktan\u0131n ne denli kayda de\u011fer oldu\u011funun bir di\u011fer g\u00f6stergesi ise ge\u00e7ti\u011fimiz \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc Washington\u2019da yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ard\u0131ndan, Danimarka d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 Lars L\u00f8kke Rasmussen\u2019in, \u201cTrump\u2019la aram\u0131zda k\u00f6kl\u00fc bir anla\u015fmazl\u0131k\u201d var ifadesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Danimarka\u2019n\u0131n Gr\u00f6nland\u2019dan vazge\u00e7meme y\u00f6n\u00fcndeki tutumundaki ciddiyet, AB \u00fclkelerince desteklenmekle kalm\u0131yor \u00f6zellikle, en az\u0131ndan \u015fu a\u015famada, kuzey Avrupa \u00fclkelerinin Danimarka\u2019ya destek anlam\u0131nda Gr\u00f6nland\u2019da askeri y\u0131\u011f\u0131nak yapma kararlar\u0131nda kendini ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Buna ilave olarak, Danimarka ba\u015fbakan\u0131 Mette Frederiksen\u2019nin a\u00e7\u0131klamas\u0131nda dikkat \u00e7eken bir y\u00f6n var ki, o da \u201cGr\u00f6nland savunmas\u0131 t\u00fcm NATO \u00fclkeleri i\u00e7in ortak bir sorun te\u015fkil ediyor\u201d c\u00fcmlesiydi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fbakan\u2019\u0131n sarfetti\u011fi NATO \u00fclkeleri ifadesi elbette, ABD\u2019yi i\u00e7ermiyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131n\u0131n giri\u015finden itibaren vurgulamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00fczere asl\u0131nda, var olan anla\u015fmazl\u0131k, iki ulus devlet aras\u0131nda de\u011fil, ABD ile Avrupa Birli\u011fi aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;18.01.2026 ABD ba\u015fkan\u0131 Donald Trump\u2019\u0131n, Gr\u00f6nland\u2019da teritoryal egemenli\u011fi ele ge\u00e7irme noktas\u0131nda sarf etmekte oldu\u011fu \u0131srar, son d\u00f6nemde, Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7inde ya\u015fanan en \u00f6nemli siyasal ve askeri olgu olarak dikkat \u00e7ekiyor. Trump y\u00f6netiminin, t\u0131pk\u0131 di\u011fer uluslararas\u0131 politikalar\u0131nda oldu\u011fu \u00fczere, \u2018ulusal g\u00fcvenlikle\u2019 ili\u015fkilendirmek suretiyle, Gr\u00f6nland \u00fczerinde siyasal y\u00f6netimi ve de hakimiyeti \u00fcstlenme yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n, d\u00fcne [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6284,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-6283","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6283","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6283"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6283\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6285,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6283\/revisions\/6285"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6283"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6283"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}