{"id":6078,"date":"2025-09-02T11:04:14","date_gmt":"2025-09-02T11:04:14","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=6078"},"modified":"2025-09-02T11:04:16","modified_gmt":"2025-09-02T11:04:16","slug":"cin-rusya-yakinlasmasi-kuresel-belirsizlige-bir-cozum-mu-china-russia-rapprochement-a-solution-to-global-uncertainty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/cin-rusya-yakinlasmasi-kuresel-belirsizlige-bir-cozum-mu-china-russia-rapprochement-a-solution-to-global-uncertainty\/","title":{"rendered":"\u00c7in-Rusya yak\u0131nla\u015fmas\u0131: k\u00fcresel belirsizli\u011fe bir \u00e7\u00f6z\u00fcm (m\u00fc?) \/\u00a0 China-Russia rapprochement: a solution to global uncertainty (?)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;02.09.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sondan bir \u00f6nceki yaz\u0131da, k\u00fcresel belirsizlik konusu ele alm\u0131\u015f ve buna, devam edece\u011fimi ifade etmi\u015ftim&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lgili yaz\u0131n\u0131n devam\u0131 olarak, \u00c7in ile Rusya yak\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n k\u00fcresel belirsizli\u011fin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne, alternatif olup olmayaca\u011f\u0131 konusu \u00fczerinde k\u0131saca duraca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada, bug\u00fcnlerde \u00c7in\u2019in Tianjin \u015fehrinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmekte olan \u2018\u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi Organizasyonu\u2019 (<em>Shangai Cooperation Organisation<\/em>-SCO) zirvesi nedeniyle ya\u015fananlar, bize \u00f6nemli bir fikir verecek niteliktedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6yle ki, s\u00f6z konusu bu zirve nedeniyle \u00c7in\u2019de bulunan Rusya devlet ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin\u2019in, \u00f6nemli bir heyetle ger\u00e7ekle\u015ftirmekte oldu\u011fu ziyaret, \u00c7in bas\u0131n\u0131 taraf\u0131ndan, \u201cbug\u00fcne kadar g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir ziyaret\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in devlet ba\u015fkan\u0131 \u015ei Cinping ve Rusya devlet ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin\u2019in bug\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fme, iki \u00fclke aras\u0131ndaki yak\u0131nla\u015fman\u0131n en \u00f6nemli ifadelerinden biri olarak an\u0131lmay\u0131 hak ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7in: k\u00fcresel bir fakt\u00f6r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da bahsetti\u011fim yaz\u0131da, yakla\u015f\u0131k on y\u0131ld\u0131r ya\u015fanmakta olan k\u00fcresel belirsizli\u011fin anlamland\u0131r\u0131lmas\u0131nda, yak\u0131n ve orta vadeli olmak \u00fczere tarihe g\u00f6z atmakta yarar oldu\u011funa de\u011finmi\u015ftim.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015ei Cinping\u2019in, \u00c7in\u2019de 2013 y\u0131l\u0131nda devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 koltu\u011funa oturmas\u0131ndan itibaren ba\u015flayan d\u00f6nem, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015f olarak adland\u0131r\u0131lan s\u00fcrece tekab\u00fcl ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>2013 y\u0131l\u0131ndan bu yana, \u00c7in\u2019de geli\u015ftirilen siyasal s\u00f6ylem ve bunun b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel uzant\u0131lar\u0131, bir ba\u015fka ifadeyle ikili ve b\u00f6lgesel ili\u015fkiler ile ekonomik yap\u0131la\u015fma bize, \u00c7in\u2019in kendine yeter bir \u00fclke olman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00f6tesinde, yeni bir g\u00fc\u00e7 tesisine do\u011fru yol ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, \u00c7in\u2019in gerek, kendi siyasal \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc gerekse, Bat\u0131\u2019dan ve \u00f6zellikle de, ABD\u2019den gelen tepkiler kar\u015f\u0131s\u0131nda, tek ba\u015f\u0131na bir k\u00fcresel akt\u00f6r olabilmek yerine, kendi \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde olu\u015fturaca\u011f\u0131 bir k\u00fcresel birlikle hareket etmekte oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu anlamda, \u00c7in\u2019in on y\u0131ld\u0131r uluslasarar\u0131 arenada ortaya koymakta oldu\u011fu siyasal ve ekonomik birlikler s\u00fcrecini iyi de\u011ferlendirmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00fcrecin \u00f6nemli bir boyutunu ve belki de, \u2018temel yap\u0131lanma\u2019 olarak de\u011ferlendirmeyi hak eden \u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00d6rg\u00fct\u00fc te\u015fkil ediyor. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SCO zirvesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in devlet ba\u015fkan\u0131 \u015ei Cinping \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde, Tianjin\u2019de bug\u00fcnlerde ev sahipli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131 ve bir g\u00fcvenlik i\u015fbirli\u011fi olu\u015fumu olarak dikkat \u00e7eken, \u2018\u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi Organizasyonu\u2019 (<em>Shangai Cooperation Organisation<\/em>-SCO), yukar\u0131da dikkat \u00e7ekti\u011fim geli\u015fmenin bir ifadesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Temelleri, bu y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00c7in ve Orta Asya T\u00fcrk Cumhuriyetleri ve Rusya aras\u0131nda yak\u0131nla\u015fma \u00e7abalar\u0131n\u0131n kurumsalla\u015fmas\u0131na dayanan bu olu\u015fum, bug\u00fcn sadece ABD kar\u015f\u0131s\u0131nda de\u011fil, genel itibar\u0131yla Bat\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bir blok olma y\u00f6n\u00fcndeki ad\u0131mlar\u0131yla an\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in ve Rusya\u2019n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, birli\u011fin \u00fcyeleri aras\u0131nda Kazakistan, K\u0131rgizistan, Tacikistan, \u00d6zbekistan, Belarus, Pakistan, \u0130ran ve Hindistan bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Genel itibar\u0131yla bu \u00fckelerin, eski Sovyet blo\u011fu mensubu ya da m\u00fcttefiki \u00fclkeler olmas\u0131 dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in\u2019in bu olu\u015fumdaki rol\u00fc kadar, -en az\u0131ndan, b\u00fct\u00fcn bir yirminci y\u00fczy\u0131ldaki askeri ve siyasi rol\u00fcnden \u00f6t\u00fcr\u00fc sahip oldu\u011fu devasa birikim, Orta Asya T\u00fcrk Cumhuriyetleri \u00fczerinde sahip oldu\u011fu g\u00fc\u00e7, Avrupa ile do\u011frudan s\u0131n\u0131r te\u015fkil etmesi gibi fakt\u00f6rler Rusya\u2019n\u0131n da, \u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi Organizasyonu\u2019nun do\u011fal ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u00fcyesi ve hatta, \u00c7in ile birlikte lideri demek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, SCO\u2019\u0131n kurulu\u015fundan bu yana ya\u015fanan geli\u015fmeler, Rusya\u2019n\u0131n hem, ABD hem de, Avrupa Birli\u011fi ile olan \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 politikalar\u0131 sonucu geldi\u011fi noktada, k\u00fcresel denklemde \u00c7in\u2019e daha da yak\u0131nla\u015fmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle, 2022 y\u0131l\u0131 \u015eubat\u2019\u0131nda Ukrayna i\u015fgaliyle ba\u015flayan s\u00fcre\u00e7te, Bat\u0131\u2019n\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 ambargo ve devlet ba\u015fkan\u0131 Putin\u2019in, uluslararas\u0131 su\u00e7lar mahkemesi taraf\u0131ndan \u2018sava\u015f su\u00e7lusu\u2019 s\u0131fat\u0131yla an\u0131lmas\u0131, ekonomik ve siyasal a\u00e7\u0131dan \u00c7in\u2019le ayn\u0131 platformda bulunmas\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren bir etki do\u011furmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00fcresel y\u00f6neti\u015fim<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcresel belirsizlikler ve belki de bir ba\u015fka ifadeyle k\u00fcresel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler arefesinde \u00c7in\u2019in, birincil akt\u00f6r olarak ortaya \u00e7\u0131kma niyeti gizli\/a\u00e7\u0131k kendini ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, \u00c7in siyasilerinden s\u0131kl\u0131kla i\u015fitti\u011fimiz \u00fczere, bunun tekil bir k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 tesisinden ziyade, ortakla\u015fa \u00e7abay\u0131 hedefeyin bir boyutu oldu\u011funa vurgu yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>SCO ba\u011flam\u0131nda bug\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirilen, \u201cK\u00fcresel Y\u00f6neti\u015fim \u0130nisiyatifi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 zirve toplant\u0131s\u0131nda, \u015ei Cinping, \u00c7in a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirdi\u011fi 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonucu geli\u015fmelere vurgu yaparken, \u00c7in\u2019le ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncede olan \u00fclkelerle yak\u0131n i\u015fbirli\u011fine atf\u0131 dikkat \u00e7ekiciydi.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada, iki temel husus oldu\u011funa hemen i\u015faret edelim&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lki, \u00c7in kendisini 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 olu\u015fan ve Bat\u0131 merkezli k\u00fcresel sistemden temel olarak ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve \u00c7in\u2019i \u201cFa\u015fist kar\u015f\u0131t\u0131 sava\u015f\u0131n kazanan\u0131\u201d s\u00f6ylemini g\u00fcndeme ta\u015f\u0131mas\u0131, Bat\u0131 merkezli k\u00fcresel sistem s\u00f6ylemiyle temel bir ayr\u0131\u015fmaya i\u015fadet ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n kazan\u0131m\u0131 olarak \u00c7in\u2019e atfetti\u011fi geli\u015fmenin yan\u0131 s\u0131ra, bir di\u011fer \u00f6nemli geli\u015fme ise, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, 1949\u2019da \u00c7in\u2019de kom\u00fcnist rejimin tesis edilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kincisi ise, \u00c7in\u2019in, Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi\u2019nde daimi \u00fcye s\u0131fat\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131d\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u015ei Cinping\u2019in s\u00f6ylemi aras\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler i\u015fleyi\u015fini adil ve e\u015fitlik\u00e7i bir k\u00fcresel y\u00f6neti\u015fime evirme d\u00fc\u015f\u00fcncesi kendi ba\u015f\u0131na olduk\u00e7a anlaml\u0131 bir s\u00f6ylemdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, \u00c7in\u2019in b\u00f6ylesi bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirebilme ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fcbilmesinin hangi \u015fart ve ko\u015fullarda ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fi ise detaylar\u0131yla ortaya konulmay\u0131 bekliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;02.09.2025 Sondan bir \u00f6nceki yaz\u0131da, k\u00fcresel belirsizlik konusu ele alm\u0131\u015f ve buna, devam edece\u011fimi ifade etmi\u015ftim&#8230; \u0130lgili yaz\u0131n\u0131n devam\u0131 olarak, \u00c7in ile Rusya yak\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131n k\u00fcresel belirsizli\u011fin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne, alternatif olup olmayaca\u011f\u0131 konusu \u00fczerinde k\u0131saca duraca\u011f\u0131m. Bu noktada, bug\u00fcnlerde \u00c7in\u2019in Tianjin \u015fehrinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmekte olan \u2018\u015eangay \u0130\u015fbirli\u011fi Organizasyonu\u2019 (Shangai Cooperation Organisation-SCO) zirvesi nedeniyle ya\u015fananlar, bize [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6079,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-6078","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6078"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6080,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6078\/revisions\/6080"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6079"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}