{"id":6022,"date":"2025-08-01T15:40:34","date_gmt":"2025-08-01T15:40:34","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=6022"},"modified":"2025-08-01T15:41:33","modified_gmt":"2025-08-01T15:41:33","slug":"muslumanlar-ne-yaptiklarini-biliyorlar-mi-do-muslims-know-what-they-do","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/muslumanlar-ne-yaptiklarini-biliyorlar-mi-do-muslims-know-what-they-do\/","title":{"rendered":"M\u00fcsl\u00fcmanlar ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 biliyorlar m\u0131? \/ Do Muslims know what they do?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;01.08.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu soruyu, bug\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fumuz toplum ve bu topluma benzerlikleriyle \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bu yap\u0131lar\u0131 kapsayacak \u015fekilde g\u00fcndeme getiriyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Yani, k\u00fcresel anlamda M\u00fcsl\u00fcman toplumlar&#8230; Ya da, bir ba\u015fka ifadeyle s\u00f6ylemek gerekirse M\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmeti&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Her ne kadar, co\u011frafyalarla ve ulus-devletlerle birbirinden ayr\u0131\u015fm\u0131\u015f ve ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olsalar da, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ne yap\u0131p ettiklerini bilip bilmemelerinin, t\u00fcm d\u0131\u015f etkilerden uzak bir \u015fekilde ele al\u0131nmas\u0131n\u0131, her bir M\u00fcsl\u00fcman toplum i\u00e7in gereklilik te\u015fkil etti\u011fine \u0131srarla vurgu yap\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u0131\u015f tehdit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bunu s\u00f6ylerken, M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan d\u0131\u015fardan gelen etkile\u015fimleri, zorlamalar\u0131, tehditleri vb. olgular\u0131 yads\u0131yor de\u011filim.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, d\u0131\u015fardan gelen etkile\u015fimler, zorlamalar, tehditler vb. olgulard\u0131r ki, uzunca bir s\u00fcredir M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131 y\u00f6neten, liderlik eden, sivil, bilimsel, siyasi, dini \u00e7evrelerin neredeyse vazge\u00e7ilmez bir \u015fekilde ele ald\u0131klar\u0131 s\u00f6ylemsel g\u00fcc\u00fc y\u00fcksek yap\u0131y\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ne yap\u0131p ettiklerini bilip bilmedikleri sorusuna, hakk\u0131yla cevap verme \u00e7abas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilememi\u015f olmas\u0131n\u0131 temelde, bu alana s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalm\u0131\u015fl\u0131kla izah etmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>Tam da, bu s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalm\u0131\u015fl\u0131k ortam\u0131nda, bu soruyu \u0131srarla g\u00fcndeme getirmek suretiyle, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hakikaten kendilerine d\u00f6n\u00fcp ne yap\u0131p ettiklerini sorgulay\u0131p sorgulamad\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kendinde tehdit<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu d\u0131\u015f etkinin, etkile\u015fimin do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak \u00fcretti\u011fi ve engelleri art\u0131r\u0131c\u0131 alanlar\u0131 da burada zikretmeliyim.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar\u0131n, birbiri ard\u0131na s\u0131ralanabilecek \u015fekilde, \u00f6rne\u011fin psikolojik, kurumsal, d\u00fc\u015f\u00fcnsel vb. ba\u011flamlarda, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ele\u015ftirel bir yakla\u015f\u0131mla kendilerine d\u00f6n\u00fcp bakmalar\u0131n\u0131 engelleyen unsurlar oldu\u011funa ku\u015fku bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada, bu ve benzeri engellerin nas\u0131l a\u015f\u0131laca\u011f\u0131 meselesinin, yukar\u0131daki soruya cevap aray\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6nce geldi\u011fi ortadad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada dikkat \u00e7ekilen sorumluluk, sadece M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n ne yap\u0131p ettiklerini bilip bilmediklerine cevap aramakla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan aksine, giderek i\u015fin daha da \u00e7etrefille\u015fmesine neden olan temel alt sorunlar\u0131 g\u00fcndeme almak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00d6tekinin \u00e7abas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada, bu ve benzeri \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n, farkl\u0131 ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda diyelim ki, \u2018anlamaya\u2019 ve de \u2018politika geli\u015ftirmeye\u2019 y\u00f6nelik olarak- Bat\u0131l\u0131 uluslar, kurumlar, akademiler yap\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizim bu konuyu g\u00fcndeme getirmemize sebep reaksiyoner bir tutumla, p\u00fcr bir yakla\u015f\u0131mla Bat\u0131\u2019y\u0131 kar\u015f\u0131m\u0131za alma ya da Bat\u0131\u2019dan etkilenme kast\u0131yla ortaya konmu\u015f de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>Aksine, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilip bilmedikleri konusu bizatihi bu da\u011f\u0131n\u0131k kitlenin mensubu olduklar\u0131 din\u2019in bu dinin temelleri, esaslar\u0131 ve hedefleri ve ama\u00e7lar\u0131yla ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve, bu tutum gayet anlaml\u0131d\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131\u2019n\u0131n veya Bat\u0131\u2019ya yak\u0131n unsurlar\u0131n M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n ne yap\u0131p ettiklerini sorgulama, irdeleme, anlama, analiz etme, yorumlama ve nihayetinde \u00f6nemli \u00e7\u0131kt\u0131lar olarak politikalar geli\u015ftirmelerin kendileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011funa ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p>Kald\u0131 ki, bu \u00e7abalar ve \u00f6nemin i\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00f6neme has, ya da yak\u0131n ve orta vade geli\u015fmeleri \u00e7er\u00e7evesinde ortaya konulmu\u015f \u00e7abalar de\u011fil, aksine, gayet uzun bir ge\u00e7mi\u015fe dayanan temelleri oldu\u011funu g\u00f6rmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Belki de bu nedenle, bilgiyi, bilgi edinimini, bilgi \u00fcretimini, bilgi da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 vb. s\u00fcre\u00e7leri elinde tutan\u0131n Bat\u0131 ve Bat\u0131l\u0131 unsurlar, Bat\u0131l\u0131 kurumlar olmas\u0131n\u0131 yads\u0131mamak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada durup, \u201cherkes bize vuruyor zaten, bir de sen vurma\u201d k\u0131s\u0131r yakla\u015f\u0131m\u0131na d\u00fc\u015fmemek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Metod eksikli\u011fi mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu soruya muhatap olan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ellerinde, bizatihi kendilerinin ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilip bilmediklerini \u00f6l\u00e7ecek baz\u0131 metodlar\u0131m\u0131z\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131 da bu sorunun kendisi kadar \u00f6nemli&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Hemen ilk etapta, \u201cb\u00f6ylesi ara\u00e7lar ve metodlar yok de\u011fil\u201d diyebilirim.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, bu ara\u00e7lar\u0131 ve metodlar\u0131 uygulamaya almak suretiyle hem, mikro ve mezo hem de, makro \u00f6l\u00e7ekte kapsaml\u0131 bir akademik ve entellekt\u00fcel \u00e7aba olarak ortaya konulmas\u0131 \u00f6n\u00fcndeki &nbsp;engellerin bizatihi, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendilerinden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k y\u00fcreklilikle dile getirmekte yarar var.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bilip bilmedikleri hususu diyelim ki, en mikro \u00f6zelden yani, aileden ba\u015flayarak toplumu belirleyen t\u00fcm yap\u0131sal olu\u015fumlar\u0131yla, kurumlar\u0131yla ilgili g\u00f6zlemler, analizler, fiiliyatlar, d\u00fc\u015f\u00fcnceler, vizyonlar vb. \u00fczerinden anlamak, analiz etmek, yorumlamak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n belki, tek tek bireyler olarak, \u00f6z ele\u015ftiriden uzak olmad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun temel nedenini, \u0130slami bir ilke prensip olarak kendini hesaba \u00e7ekme gibi \u00f6te d\u00fcnya ile do\u011frudan ilintili yap\u0131s\u0131ndan kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu hesaba \u00e7ekme olgusunun, tekil m\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in olu\u015fturdu\u011fu zihinsel, ruhsal, d\u00fc\u015f\u00fcnsel getirileri oldu\u011funu tek tek tecr\u00fcbelerimiz g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kendini hesaba \u00e7ekmenin, salt bir \u2018dini y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck\u2019 de\u011fil, bunun i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda var olu\u015fsal bir nedene dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek gerekir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Dini y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck\u2019 at\u0131f\u0131n\u0131 yaparken, dini y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fcmseme anlam\u0131nda s\u00f6ylemiyorum&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bizatihi, \u2018sorgulama\u2019 i\u015finin, M\u00fcsl\u00fcman olsun veya olmas\u0131n insan teklerininin t\u00fcm\u00fcyle ilgili bir yan\u0131 oldu\u011fu ortadad\u0131r. Bu nedenle de, \u2018varolu\u015fsal\u2019 kavram\u0131n\u0131 kullan\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, bireysel noktada sergilenen bu hassasiyetin tek tek M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ait olduklar\u0131, kendilerini i\u00e7inde bulduklar\u0131, benimsedikleri \/ benimsemedikleri kurumsal varl\u0131klarla ili\u015fkileri vb. ba\u011flam\u0131na aktard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kar\u015f\u0131m\u0131za bir y\u0131lg\u0131nl\u0131k, bir at\u0131ll\u0131k, bir ka\u00e7amakl\u0131k durumunun \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n\n\n\n<p>Okuldan, i\u015f \u00e7evresinden, kamusal alandan, sivil toplumdan, siyasetten, devletten, uluslararas\u0131 ili\u015fkilerden vb. her t\u00fcrl\u00fc kurumsal ve eylemsel pl\u00e2nda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, kendilerini hesaba \u00e7ekebilme yetkinli\u011finde ol\/a\/mad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Evet, bu bir genelleme ve bu genellemenin hakl\u0131 gerek\u00e7eleri oldu\u011funu gibi sadece, bug\u00fcne ait bir ger\u00e7ek\u00e7elerle de s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunu s\u00f6ylemekle i\u015fi tarihe de aktarm\u0131\u015f oluyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve bunu kas\u0131tl\u0131 ve bilin\u00e7li olarak yap\u0131yorum&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Nihayetinde bug\u00fcn, her t\u00fcr\u00fcnden M\u00fcsl\u00fcman kurumlar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131 sorunlar\u0131n bug\u00fcn\u00fcn veya yak\u0131n d\u00f6nemin geli\u015fimleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek ve anlamak, \u00f6nemli bir a\u015fama olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde duruyor.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ne yap\u0131p ettiklerini bilip bilmedikleri konusu \u00fczerinde kafa yormak ve \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015flar\u0131 sunmak, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, \u2018\u00fcmmet\u2019 i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck katk\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00f6ylesi bir yakla\u015f\u0131m\u0131, bireysel de\u011fil, kollektif olarak kayda de\u011fer \u015fekilde g\u00fcndeme al\u0131p i\u015flemek ve \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;01.08.2025 Bu soruyu, bug\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fumuz toplum ve bu topluma benzerlikleriyle \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bu yap\u0131lar\u0131 kapsayacak \u015fekilde g\u00fcndeme getiriyorum. Yani, k\u00fcresel anlamda M\u00fcsl\u00fcman toplumlar&#8230; Ya da, bir ba\u015fka ifadeyle s\u00f6ylemek gerekirse M\u00fcsl\u00fcman \u00fcmmeti&#8230; Her ne kadar, co\u011frafyalarla ve ulus-devletlerle birbirinden ayr\u0131\u015fm\u0131\u015f ve ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olsalar da, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ne yap\u0131p ettiklerini bilip bilmemelerinin, t\u00fcm [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6023,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,75],"tags":[],"class_list":["post-6022","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-sosyoloji-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6022","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6022"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6022\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6026,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6022\/revisions\/6026"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}