{"id":600,"date":"2015-03-05T04:20:45","date_gmt":"2015-03-05T04:20:45","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=600"},"modified":"2016-10-03T04:21:56","modified_gmt":"2016-10-03T04:21:56","slug":"banglades-kaos-ve-seyh-hasina-bangladesh-chaos-and-syeikh-hasina","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/banglades-kaos-ve-seyh-hasina-bangladesh-chaos-and-syeikh-hasina\/","title":{"rendered":"Banglade\u015f, Kaos ve \u015eeyh Hasina \/ Bangladesh, Chaos and Syeikh Hasina"},"content":{"rendered":"<p>Banglade\u015f\u2019te siyasi kaos dinmek bilmiyor&#8230; \u00dczerinde y\u00fckseldi\u011fi toprak par\u00e7as\u0131 olarak k\u00fc\u00e7\u00fck, ancak 160 milyonluk n\u00fcfusu a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir \u00fclke olan Banglade\u015f\u2019te ya\u015fanan kaos, bir anlamda ad\u0131na \u0130slam co\u011frafyas\u0131 denilen b\u00fct\u00fcn i\u00e7erisinde M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n halinin son d\u00f6nemdeki \u00f6rneklerinden biri olarak dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p>Banglade\u015f, halk\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla bir \u0130slam \u00fclkesi olarak tan\u0131nmas\u0131 ve tan\u0131mlanmas\u0131, D-8 gibi Bat\u0131dan Do\u011fuya n\u00fcfus, jeo-stratejik ve jeo-ekonomik \u00f6zellikleriyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00fclkeler blo\u011funda ve \u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 (\u0130\u0130T) gibi uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlerde yer almas\u0131na ra\u011fmen, \u201cHalk Partisi\u201d (<em>Awami League<\/em>) h\u00fck\u00fcmetinin 2009 y\u0131l\u0131ndan bu yana, \u00fclkenin \u00f6nde gelen \u0130slami sivil toplum grubu Jemaat-i \u0130slami ba\u015fta olmak \u00fczere, genel anlamda muhalefete y\u00f6nelik bask\u0131 ve \u015fiddeti devam ediyor. Bu s\u00fcre\u00e7te, ne ulusal siyasette rol alan akt\u00f6rler, siyasi partiler, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, ne de yukar\u0131da zikredilen s\u00f6zde \u0130slam toplumlar\u0131n\u0131 temsil kabiliyetindeki kurumlar\u0131n Banglade\u015f siyaseti ve toplumsal yap\u0131s\u0131nda a\u00e7\u0131lan yaralar\u0131 kapatmaya yarayacak yap\u0131c\u0131 bir i\u015flev g\u00f6rmelerine tan\u0131k olunuyor. 2006 y\u0131l\u0131nda ba\u015f g\u00f6steren kaos ortam\u0131nda, ayn\u0131 y\u0131l Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc\u2019ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fclen Banglade\u015f\u2019in son d\u00f6nemde yeti\u015ftirdi\u011fi en \u00f6nemli bilim adam\u0131 Prof. Dr. Muhammed Yunus\u2019un siyasilere yapt\u0131\u011f\u0131 \u2018Oturun, sorunlar\u0131 birlikte halledin\u2019 tarz\u0131ndaki tavsiyesi de i\u015fe yaramad\u0131. Kald\u0131 ki, Muhammed Yunus\u2019da s\u00fcre\u00e7te \u015eeyh Hasina\u2019n\u0131n h\u0131\u015fm\u0131ndan pay\u0131n\u0131 alanlar aras\u0131na kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bu durumda, g\u00f6zler ve de talepler ister istemez \u00a0Bat\u0131\u2019ya, Bat\u0131\u2019n\u0131n temsilcisi Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ne ve birlik havas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sorguland\u0131\u011f\u0131 Avrupa Birli\u011fi\u2019ne d\u00f6n\u00fcyor. Bu anlamda, Bat\u0131 kulvar\u0131nda i\u015flerin \u201ctek v\u00fccud\u201d gitti\u011fini de s\u00f6ylemek zor. Uzun erimli bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, b\u00f6lgenin en sorunlu \u00fclkesi konumundaki Myanmar ba\u015fta olmak \u00fczere gerek do\u011fuda gerekse Ortado\u011fu\u2019da \u0130slam co\u011frafyas\u0131nda olup bitenin bir anlamda m\u00fcsebbibi, devam ettiricisi konumunda olan Bat\u0131l\u0131 kurumlar ve yap\u0131lar\u0131n Banglade\u015f gibi bir \u00fclkede sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ne kadar katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131 pek de konu\u015fulmuyor, sorgulanm\u0131yor. Kald\u0131 ki, t\u0131pk\u0131 benzeri \u00fclkelerde oldu\u011fu gibi s\u00f6m\u00fcrgecilik\/s\u00f6m\u00fcrgecilik sonras\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k d\u00f6nemlerindeki girift ili\u015fkiler ele al\u0131nmadan anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmas\u0131 da olduk\u00e7a zor.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, Banglade\u015f s\u00f6z konusu oldu\u011funda \u00fclke siyasetinde etkisi hissedilen yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki dev kom\u015fusu Hindistan\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin Banglade\u015f siyasetinde etkin olmalar\u0131n\u0131 da s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 bir etkisi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcn. \u0130\u015f ekonomi ve ticarete geldi\u011finde hi\u00e7bir Bat\u0131 \u00fclkesinin parma\u011f\u0131n\u0131 k\u0131p\u0131rdatmayaca\u011f\u0131 malum. Bu ba\u011flamda, Banglade\u015f\u2019te bug\u00fcne nas\u0131l gelindi sorusuna k\u0131saca cevap vererek devam edelim.<\/p>\n<p>Ulusal Parti iktidar\u0131n\u0131n 2006 y\u0131l\u0131nda sona ermesi ve y\u00f6netimin askeri cuntaya ge\u00e7mesinin ard\u0131ndan 2008 y\u0131l\u0131 sonlar\u0131nda yap\u0131lan se\u00e7imler \u00fclkenin yeni y\u00f6netiminin \u015eeyh Hasina Wajed liderli\u011findeki Halk Partisi\u2019ne ge\u00e7mesini sa\u011flad\u0131. O g\u00fcnden bu yana \u00fclkeyi y\u00f6neten \u015eeyh Hasina, bir anlamda t\u0131pk\u0131 1970\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00f6nce \u2018demokratik\u2019 bir yap\u0131lanma arzu eden, ancak ard\u0131ndan \u2018tek lider\u2019 ideolojisine sar\u0131lan babas\u0131 Mucibburrahman\u2019\u0131n izinden gitti\u011fini kan\u0131tlarcas\u0131na \u00fclkenin \u00f6nde gelen siyasi parti lideri ve sivil toplum grubunun liderlerine y\u00f6nelik bask\u0131, \u015fiddet, yarg\u0131lama s\u00fcre\u00e7lerini birbiri ard\u0131na ortaya koymaya devam ediyor. \u015eeyh Hasina\u2019n\u0131n bu siyasi rotas\u0131 g\u00f6zlemciler taraf\u0131ndan onun M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n H\u00fcsn\u00fc M\u00fcbarak\u2019i ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na bile neden oluyor.<\/p>\n<p>2013 y\u0131l\u0131 Aral\u0131k ay\u0131nda yarg\u0131lama s\u00fcre\u00e7lerinden ilki Abdulkadir Molla\u2019n\u0131n \u00f6l\u00fcm cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ard\u0131ndan benzer bir s\u00fcrecin Prof. Dr. Gulam Azzam\u2019a uygulanmas\u0131yla g\u00fcndemde yer i\u015fgal etmi\u015fti. Ne yaz\u0131k ki, Ortado\u011fu\u2019daki geli\u015fmeler, Myanmar, Endonezya, Malezya ve Banglade\u015f gibi \u00fclkelerde olup bitene dikkat \u00e7ekilmesi zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Bunda bas\u0131n kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ve mensuplar\u0131n\u0131n rol\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek de g\u00fc\u00e7.<\/p>\n<p>Aradan ge\u00e7en s\u00fcre\u00e7te, Banglade\u015f\u2019te iyile\u015fme bir yana, durum giderek daha da vahim bir h\u00e2l ald\u0131. Yarg\u0131lamalar s\u00fcr\u00fcyor ve Cemaat-i \u0130slami liderlerine y\u00f6nelik \u00f6l\u00fcm ve di\u011fer \u00e7e\u015fitli hapis cezalar\u0131 verilmeye devam ediyor. Aslen Banglade\u015fli akademisyen Prof. Dr. Abdullah al-Ahsan kendisiyle yapt\u0131\u011f\u0131m m\u00fclak\u00e2tta dile getirdi\u011fi \u00fczere, s\u00f6z konusu yarg\u0131lamalarla ilgili en \u00f6nemli sorun san\u0131k konumunda bulunanlar\u0131n kendilerin savunma ara\u00e7lar\u0131ndan yoksun olmalar\u0131 ve buna h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan bir t\u00fcrl\u00fc olanak tan\u0131nmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Peki \u015eeyh Hasina ne yapmak istiyor? Ya\u015f\u0131 yetmi\u015fe yakla\u015fm\u0131\u015f Ba\u015fbakan, yoksulluk, i\u015fsizlik ve benzeri temel sorunlarla \u00e7alkalanan \u00fclkesini ray\u0131na sokmak ve ad\u0131n\u0131 gelecekte hay\u0131rla an\u0131lacak bir siyaset\u00e7i olarak b\u0131rakmak yerine, \u2018siyasi g\u00fc\u00e7\u2019 olgusuna s\u0131ms\u0131k\u0131 yap\u0131\u015fm\u0131\u015f b\u0131rakmak istemiyor. Sergiledi\u011fi \u2018tekil\u2019 siyaset anlay\u0131\u015f\u0131, kendi partisi Halk Partisi kadrolar\u0131nda da hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. \u00d6yle ki, geni\u015f halk kesimleri \u00e7areyi \u2018Askerden medet ummaya\u2019 kadar vard\u0131racak bir umutsuzluk kulvar\u0131nda bulunuyor. Ya\u015flar\u0131 altm\u0131\u015f il\u00e2 doksan aras\u0131nda de\u011fi\u015fen liderleri hapsedilen, idama mahkum edilen Cemaat-i \u0130slami\u2019nin gen\u00e7lik kollar\u0131 da benzer bir k\u0131r\u0131lmaya maruz b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Geni\u015f halk kesimlerinde do\u011furulan korku psikolojisinden yurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan Banglade\u015fli vatanda\u015flar da nasibini al\u0131yor. Kendisiyle g\u00f6r\u00fc\u015fme f\u0131rsat\u0131 buldu\u011fum bir akademisyenin dile getirdi\u011fi \u00fczere bu kitle \u00fclkeye d\u00f6nmekten \u00e7ekiniyor ve hatta korkuyor. Bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Ulusal Parti Ba\u015fkan\u0131 Khaleda Zia\u2019n\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 grevleri takiben polisin hedef g\u00f6zetmeksizin ate\u015f a\u00e7mas\u0131 \u00fczerine \u00f6lenler kadar, g\u00f6z alt\u0131na al\u0131nanlar\u0131n karakollarda can vermesi bu korku atmosferinin olu\u015fmas\u0131nda ba\u015fat rol oynuyor.<\/p>\n<p>\u00d6yle ki, ba\u015fkent Dhakka\u2019da hi\u00e7bir \u015fekilde halk\u0131n g\u00f6steri yapmas\u0131na izin verilmiyor. Bu korku ortam\u0131, Ba\u015fbakan \u015eeyh Hasina\u2019n\u0131n \u00fclkeyi bir polis g\u00fcc\u00fcne emanet etmesinin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak yorumlan\u0131yor. Bu s\u00fcrecin de ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 gene 2009\u2019da dayan\u0131yor. \u015eeyh Hasina 2009 y\u0131l\u0131ndan bu yana emniyet m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne 100.000 ki\u015filik kadro olu\u015fturdu\u011fu ve bunun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de memleketi Gobalganj\u2019dan sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde bir anlamda uzun erimli bir projeyi g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve buna devam etmekte kararl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Yukar\u0131da at\u0131fta bulundu\u011fum, bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndaki grevlerin ard\u0131nda muhalefetin adil se\u00e7imlerin yap\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na \u201cBa\u015fbakan\u2019\u0131n 2019 y\u0131l\u0131na kadar se\u00e7im yok\u201d kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7lerde sek\u00fcler ve \u0130slamc\u0131 ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetmeksizin sindirmeye ve hatta ortadan kald\u0131rmaya and i\u00e7mi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndeki Ba\u015fbakan \u015eeyh Hasina\u2019n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda Cemaat-i \u0130slami\u2019nin de kendi kabu\u011funa \u00e7ekilerek tepki verdi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Kimi g\u00f6zlemcilerin dile getirdi\u011fi \u00fczere, Cemaat-i \u0130slami bir anlamda, fiziki olarak b\u00fcy\u00fck zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc son y\u0131llardaki uygulamalar ard\u0131ndan bir s\u00fcredir Ulusal Parti taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fccadelede arka pl\u00e2nda yer almay\u0131 tercih ediyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Banglade\u015f\u2019te siyasi kaos dinmek bilmiyor&#8230; \u00dczerinde y\u00fckseldi\u011fi toprak par\u00e7as\u0131 olarak k\u00fc\u00e7\u00fck, ancak 160 milyonluk n\u00fcfusu a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir \u00fclke olan Banglade\u015f\u2019te ya\u015fanan kaos, bir anlamda ad\u0131na \u0130slam co\u011frafyas\u0131 denilen b\u00fct\u00fcn i\u00e7erisinde M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n halinin son d\u00f6nemdeki \u00f6rneklerinden biri olarak dikkat \u00e7ekiyor. Banglade\u015f, halk\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla bir \u0130slam \u00fclkesi olarak tan\u0131nmas\u0131 ve tan\u0131mlanmas\u0131, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":602,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,6],"tags":[],"class_list":["post-600","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-banglades","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/600","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=600"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/600\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":601,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/600\/revisions\/601"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/602"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=600"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=600"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=600"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}