{"id":5935,"date":"2025-07-03T14:35:27","date_gmt":"2025-07-03T14:35:27","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=5935"},"modified":"2025-07-03T14:35:27","modified_gmt":"2025-07-03T14:35:27","slug":"nato-caydirilik-ve-baris-nato-deterrence-and-peace","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/nato-caydirilik-ve-baris-nato-deterrence-and-peace\/","title":{"rendered":"NATO: cayd\u0131r\u0131l\u0131k ve bar\u0131\u015f \/ NATO: deterrence and peace"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 03.07.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>NATO zirvesi bu y\u0131l, Hollanda\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Den Haag\u2019da yap\u0131ld\u0131&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n teritoryal olarak k\u00fc\u00e7\u00fck ancak etki bak\u0131m\u0131ndan, \u00f6nemi g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek \u00fclkesi Hollanda\u2019da yap\u0131lan zirve, kapsam\u0131 giderek geni\u015fleyen g\u00fcvenlik alan\u0131n\u0131n her vechesini ele almas\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Zirve\u2019ye 32\u2019si \u00fcye \u00fclkeler di\u011ferleri \u2018partner\u2019 devletlerden olmak \u00fczere toplam 45 devlet ve h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkanlar\u0131 i\u015ftirak etmesi, ortada sadece b\u00f6lgesel bir birlik olgusundan ziyade, k\u00fcresel etki g\u00fcc\u00fcne sahip bir olu\u015fumun ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finin g\u00f6stergesidir.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u0131sa bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapmak gerekirse, Asya-Pasifik b\u00f6lgesinde her y\u0131l d\u00fczenlenen Shanrg-la savunma ve g\u00fcvenlik toplant\u0131lar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00f6tesinde, NATO\u2019yu farkl\u0131 k\u0131lan aktif bir g\u00fcvenlik yap\u0131lanmas\u0131 olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu anlamda, Shargri-la bir d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu ve ilintili yap\u0131lar\u0131n katk\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131rken, NATO karar al\u0131c\u0131lar ba\u011flam\u0131nda belirleyicili\u011fiyle \u00f6nem kazan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>NATO: Neye hizmet eder?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu y\u0131l Hollanda\u2019n\u0131n ev sahipli\u011finde yap\u0131lan NATO zirvesinin neye hizmet etti\u011fi veya etmekte oldu\u011fu konusu, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, g\u00f6zlemcilerin ve ilgililerin dikkatle izledi\u011fi bir konuydu.<\/p>\n\n\n\n<p>Den Haag\u2019daki irili ufakl\u0131 toplant\u0131larda \u00f6nceli\u011fin, Avrupa\u2019n\u0131n ortas\u0131nda s\u00fcrmekte olan Rusya\u2019n\u0131n i\u015fgali ve Ukrayna\u2019n\u0131n, kendini savunmas\u0131 \u015feklinde tezah\u00fcr eden sava\u015f ortam\u0131na verildi\u011fini s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Benzer \u015fekilde Avrupa\u2019n\u0131n k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131\/s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan co\u011frafyalardaki \u00f6rne\u011fin, Akdeniz\u2019in Do\u011fu ve G\u00fcney b\u00f6lgelerindeki g\u00f6\u00e7, \u00e7at\u0131\u015fma, sava\u015f ger\u00e7ekliklerinin NATO g\u00fcvenlik kurullar\u0131nda g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi beklenen \u00f6nemli unsurlar oldu\u011funa ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Silahlanma ve \u2018cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k\u2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ulus devletlerin askeri varl\u0131klar\u0131 ile b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel askeri ittifaklar\u0131n varl\u0131k sebebi olarak s\u00fcrekli \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen husus \u2018cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k\u2019 olgusudur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu olguya, 24-25 Haziran g\u00fcnlerinde, Hollanda\u2019n\u0131n ba\u015fkenti den Haag\u2019da yap\u0131lan NATO zirvesi s\u00f6ylemlerinde de rastland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k temelde askeri yap\u0131lanmalar\u0131n t\u00fcm vechelerinin \u00f6rt\u00fck bir ifadesidir. Cayd\u0131r\u0131c\u0131 olmak, kar\u015f\u0131da tan\u0131mlanan veya tan\u0131mlanamayan d\u00fc\u015fmana y\u00f6nelik haz\u0131rl\u0131kl\u0131l\u0131k anlam\u0131 ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu kavram\u0131n, t\u00fcm\u00fcyle olumsuz bir vurguyu te\u015fkil etmedi\u011fini, \u2018cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u2019 bar\u0131\u015fa hizmet etmesi s\u00f6ylemi ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, \u00f6rne\u011fin NATO ba\u011flam\u0131nda ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n bu olumlu s\u00f6yleminin pek de, \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na vesile oldu\u011funu s\u00f6ylemek g\u00fc\u00e7.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, NATO zirvesinideki geli\u015fme bu konuda bir de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>24 Haziran g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan Savunma Sanayi Forumu sadece askeri liderleri de\u011fil, siyasileri de bir araya getirirken, \u0130ttifak b\u00fcnyesinde savunma sanayiinin geli\u015ftirilmesi konusunda al\u0131nan karar yine \u2018cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131kla\u2019 a\u00e7\u0131klan\u0131yor olsa gerek.<\/p>\n\n\n\n<p>Buna pararlel olarak, gayri safi milli has\u0131lan\u0131n y\u00fczde 5\u2019inin askeri harcamalara ayr\u0131lmas\u0131 konusundaki karar NATO\u2019da cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k olgusunun (!) gayet \u00f6nemli bir \u015fekilde devam etti\u011fini ortaya koyuyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Belki de, do\u011fru s\u00f6ylem \u015fu&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nce Bat\u0131 Avrupa ve ard\u0131ndan t\u00fcm Avrupa k\u0131tas\u0131, NATO\u2019nun varl\u0131\u011f\u0131 sayesinde 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan bu yana birbirinin g\u0131rtla\u011f\u0131na sar\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p>Evet bu durum, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, Avrupa ad\u0131na bir kazan\u0131m&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, Avrupa\u2019n\u0131n benzeri \u2018bar\u0131\u015f\u2019 s\u00fcre\u00e7lerini yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki co\u011frafyalara ya da eko-politik ilgisi nedeniyle zorunlu olarak kendini var etmek istedi\u011fi b\u00f6lgelerde ger\u00e7ekle\u015ftirip ger\u00e7ekle\u015ftirmedi\u011fi sorgulanmas\u0131 gereken bir husustur.<\/p>\n\n\n\n<p>Avrupa\u2019n\u0131n ortas\u0131nda 3.5 y\u0131ld\u0131r s\u00fcren sava\u015f ortam\u0131, NATO\u2019nun son d\u00f6nemde sergiledi\u011fi ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n bir \u00f6rne\u011fi olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda duruyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ukrayna\u2019y\u0131 NATO\u2019ya \u00fcye yap\u0131p yapmamak, Rusya istilas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Ukrayna\u2019n\u0131n talep etti\u011fi askeri varl\u0131klar\u0131 payla\u015f\u0131p payla\u015fmama noktas\u0131nda NATO\u2019nun kafas\u0131n\u0131n epeyce kar\u0131\u015f\u0131k oldu\u011fu ortada&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Yoksa, bu sava\u015f bug\u00fcne kadar s\u00fcrer miydi?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Organizasyonel ba\u015far\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>NATO\u2019nun kurulu\u015f y\u0131llar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00f6nce Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n ve 1989 y\u0131l\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, t\u00fcm Avrupa\u2019n\u0131n hatta Ortado\u011fu ve Bat\u0131 Asya\u2019ya do\u011fru geni\u015fleyecek \u015fekilde giderek b\u00fcy\u00fcyen ve geni\u015fleyen bir b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik \u015femsiyesi oldu\u011fu vurgusu herkesin malumudur.<\/p>\n\n\n\n<p>NATO\u2019nun sahip oldu\u011fu kapsaml\u0131 kurumsal yap\u0131la\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131n ba\u015fta, Avrupa olmak \u00fczere Avrupa\u2019y\u0131 do\u011frudan ilgilendiren b\u00f6lgelerde s\u00fcren \u00e7at\u0131\u015fma ve sava\u015f ortamlar\u0131n\u0131n s\u00fcrgit devam etmesinin, NATO\u2019nun temel s\u00f6ylemleri aras\u0131nda yer alan \u2018bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenli\u011fin\u2019 tesisi olgusunun ba\u015far\u0131l\u0131 giri\u015fimlere konu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcresel \u00e7apta etkinli\u011fi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilecek kurumlar\u0131n ba\u015far\u0131 ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, NATO\u2019nun i\u00e7inde bulundu\u011fu bu durumda \u015fa\u015f\u0131lacak bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir elbette&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>NATO sadece, bug\u00fcn de\u011fil, uzunca bir s\u00fcredir sorunlu yap\u0131s\u0131yla g\u00fcvenlik konusunda a\u00e7\u0131klar veren bir kurum.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD\u2019nin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde, 1991\u2019den itibaren birinci ve ikinci Irak sald\u0131r\u0131lar\u0131, Afganistan i\u015fgali vb. s\u00fcre\u00e7lerde yer alan bir NATO var kar\u015f\u0131m\u0131zda.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn Ukrayna \u00f6zelinde dikkat \u00e7ekilen Avrupa g\u00fcvenli\u011fi konusuna yakla\u015f\u0131mda sergilenen ikircikli durumu NATO benzer \u015fekilde, S\u0131rplar\u0131n Bosna Hersek topraklar\u0131ndaki ihlal ve i\u015fgal ile 1994-96 y\u0131llar\u0131ndaki geli\u015fmede de g\u00f6stermi\u015fti&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7lerin her birine, \u015fu veya bu \u015fekilde kurumsal ve\/ya \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00fcye devletleriyle i\u015ftirak etmesi, NATO\u2019nun g\u00fcvenlik konseptini ve buna dair politikalar\u0131n\u0131n ne denli sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcp y\u00fcr\u00fct\u00fclemedi\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada, g\u00fcvensizlik ve belirsizlik olgular\u0131yla tan\u0131mlanan bug\u00fcn\u00fcn d\u00fcnyas\u0131na NATO\u2019nun, ba\u015fta Avrupa olmak \u00fczere verebilece\u011fi olumlu kar\u015f\u0131l\u0131klar var m\u0131d\u0131r sorusunu y\u00fcksek sesle sormakta yarar var.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 03.07.2025 NATO zirvesi bu y\u0131l, Hollanda\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Den Haag\u2019da yap\u0131ld\u0131&#8230; Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n teritoryal olarak k\u00fc\u00e7\u00fck ancak etki bak\u0131m\u0131ndan, \u00f6nemi g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek \u00fclkesi Hollanda\u2019da yap\u0131lan zirve, kapsam\u0131 giderek geni\u015fleyen g\u00fcvenlik alan\u0131n\u0131n her vechesini ele almas\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor. Zirve\u2019ye 32\u2019si \u00fcye \u00fclkeler di\u011ferleri \u2018partner\u2019 devletlerden olmak \u00fczere toplam 45 devlet ve h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkanlar\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5936,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-5935","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5935","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5935"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5935\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5937,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5935\/revisions\/5937"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5936"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5935"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5935"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5935"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}