{"id":5843,"date":"2025-05-12T04:27:18","date_gmt":"2025-05-12T04:27:18","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=5843"},"modified":"2025-05-12T04:27:19","modified_gmt":"2025-05-12T04:27:19","slug":"osmanli-devleti-egemenligini-nasil-kaybetti-how-did-the-ottoman-state-lose-its-sovereignty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/osmanli-devleti-egemenligini-nasil-kaybetti-how-did-the-ottoman-state-lose-its-sovereignty\/","title":{"rendered":"Osmanl\u0131 Devleti egemenli\u011fini nas\u0131l kaybetti? \/ How did the Ottoman State lose its sovereignty?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;12.05.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin siyasi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sona ermesi meselesi bug\u00fcn, \u00e7e\u015fitli vecheleriyle kendini hissettiriyor\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum, bize tarihi ge\u00e7mi\u015fe yeniden bakma ve olan biteni yeniden yorumlama imk\u00e2n\u0131 tan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun, bir imk\u00e2ndan ziyade, bir t\u00fcr zorunluluk olarak g\u00fcndeme getirilmesi de diyebiliriz\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Ya da, belirli \u00e7evreler, Osmanl\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sona ermesi \u00fczerinden baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla, bu siyasi b\u00fct\u00fcn\u00fcn bug\u00fcne nas\u0131l etki etti\u011fi konusunu, suni, y\u00fczeysel ya da ger\u00e7ek\u00e7i ba\u011flamlarda ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor \u015feklinde de anla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n nerede kaybetti\u011fi sorgulamas\u0131 yap\u0131l\u0131rken, cevab\u0131n \u2018yak\u0131nda\u2019 de\u011fil, \u2018uzakta\u2019 oldu\u011funu hat\u0131rlatmak ve vurgulamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada hemen cevab\u0131 vereyim\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131\u2019n\u0131n siyasi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybetmesi, Hint Okyanusu s\u0131n\u0131rlar\u0131nda geli\u015fmelerden dolay\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir di\u011fer ifadeyle, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n siyasi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybetmesi, Hint Okyanusu merkezli geli\u015fmelere kar\u015f\u0131l\u0131k verememesinden \u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu geli\u015fmenin somut y\u00f6n\u00fc ise, A\u00e7e Devleti\u2019nin Osmanl\u0131\u2019y\u0131 Hint Okyanusu\u2019na, \u2018her a\u00e7\u0131dan davetine\u2019 Osmanl\u0131 siyasi elitinin karars\u0131z, tarafs\u0131z, belirsiz yakla\u015f\u0131m\u0131nda kendini ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;<strong>Avrupa m\u0131, Hint Okyanusu mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131\u2019n\u0131n, nerede ve nas\u0131l kaybetti\u011fi tart\u0131\u015fmalar\u0131 ne, Osmanl\u0131 i\u00e7erisindeki siyasal, ekonomik, sosyal yozla\u015fmalarla ne de, Orta Avrupa fetihler ser\u00fcveninin do\u011fal s\u0131n\u0131rlar\u0131na ula\u015fmas\u0131yla ne de, Avrupa\u2019n\u0131n kendine gelerek Osmanl\u0131\u2019ya kar\u015f\u0131l\u0131k vermesi ya da tarihsel bir \u015fansla a\u00e7\u0131klanabilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131, bir an i\u00e7in bir kenara b\u0131rak\u0131p, farkl\u0131 bir alana, \u2018uzak\u2019ta bir alana bakmakta yarar var.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6yle ki, Osmanl\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcman toplumlar ba\u011flam\u0131nda de\u011fil, k\u00fcresel olarak geli\u015fen ve de\u011fi\u015fen bir tarihsel s\u00fcrecin Osmanl\u0131\u2019y\u0131 nereye s\u00fcrekledi\u011fini rasyonel bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klamam\u0131za el verecek bulgular, metinler ve bunlar \u00fczerinden geli\u015ftirilen yorumlar mevcuttur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130ki temel s\u00fcre\u00e7: 1453 ve 1517<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131\u2019n\u0131n, siyasi bir b\u00fct\u00fcn olarak kendini ortaya koymas\u0131nda, 29 May\u0131s 1453\u2019le \u0130stanbul\u2019un fethiyle belirlenen boyutunu destekleyici olarak, 1517 Ekim\u2019inde Kahire\u2019ye girilmesinin ba\u015fat bir y\u00f6n\u00fc bulunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu iki geli\u015fme, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n siyasal ve askeri y\u00fckseli\u015fini ger\u00e7ekle\u015ftirmede, iki \u00f6nemli parameter olarak dikkat \u00e7eker.<\/p>\n\n\n\n<p>Hem, \u0130stanbul -ki sonradan \u2018\u0130slambol\u2019 olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r- hem de, Kahire bu anlamda, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Do\u011fu toplumlar\u0131yla ili\u015fkisini ya da Do\u011fu toplumlar\u0131nda Osmanl\u0131 alg\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u00f6nemde unsurlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Her ne kadar, Bizans ba\u015fkenti Constantinople, Do\u011fu Roma niteli\u011fiyle Bat\u0131 Roma\u2019n\u0131n ve de dolay\u0131s\u0131yla, Avrupa\u2019n\u0131n dini-siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel dinamiklerinin temsilcisi olsa da, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Bizansa y\u00f6nelik siyasi ve askeri egemenlik tesisi s\u00fcre\u00e7lerinde Avrupa monar\u015filerinin belirsiz, mu\u011flak tutumu ve siyaseti temelde Contantinople\u2019un san\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine, pek de \u00f6yle, Avrupa\u2019n\u0131n yak\u0131n\u0131nda hissedilebilecek bir yer olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015fare eder.<\/p>\n\n\n\n<p>1453\u2019de Contantinople\u2019\u0131n al\u0131narak, \u2018\u0130slambol\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinin Do\u011fu\u2019da yani, M\u00fcsl\u00fcman toplumlardaki yans\u0131mas\u0131, bug\u00fcnk\u00fc modern M\u00fcsl\u00fcman toplumlar aras\u0131nda -halen- var olan ve bir \u015fekilde devaml\u0131l\u0131k arz eden alg\u0131da kendini ortaya koyar.<\/p>\n\n\n\n<p>1517\u2019de Kahire\u2019nin al\u0131n\u0131\u015f\u0131 ise, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n do\u011fuyla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesinin bir gere\u011fi oldu\u011fu gibi, \u2018din\u2019le ve de geni\u015f M\u00fcsl\u00fcman toplumlarla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi anlam\u0131na geldi\u011fine ku\u015fku yoktur.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada, Osmanl\u0131 siyasi elitinin, halifelik kurumunu benimseyip benimsemedi\u011fini, teo-politik olarak bu geli\u015fmenin neresinde bulundu\u011fu ya da i\u015fine geldi\u011fi zaman m\u0131 bu kurumun y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00fcst\u00fcne ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, Kahire\u2019nin al\u0131n\u0131\u015f\u0131, tarihsel kronolojik olarak Emeviler, Abbasiler, Memlukler \u00fczerinden geli\u015fen siyasal varl\u0131\u011f\u0131n, Kutsal Topraklar \u00fczerinde kurdu\u011fu \u2018korumac\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019, belki, -Osmanl\u0131 alg\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda- \u2018hizmetk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131\u2019, Osmanl\u0131\u2019ya devri anlam\u0131na gelmesiyle b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir yap\u0131 sunar.<\/p>\n\n\n\n<p>Yine, t\u0131pk\u0131, Constantinople\u2019\u0131n al\u0131nmas\u0131 ve \u0130slambol yap\u0131lmas\u0131nda oldu\u011fu gibi, Osmanl\u0131\u2019dan ba\u011f\u0131ms\u0131z geli\u015fen bir tarihsel s\u00fcrecin Kahire \u00fczerinden, Kutsal Topraklar\u2019da \u2018hizmetk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131\u2019n -\u00f6zellikle de, Do\u011fudaki- M\u00fcsl\u00fcman toplumlarda do\u011furdu\u011fu yeni bir siyasal alg\u0131n\u0131n olu\u015fumuna hizmet etti\u011fine ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durumu da yine, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Do\u011fu M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n\u0131n halifelik kurumuna y\u00f6nelik geli\u015ftirdikleri alg\u0131 ve bu kurum \u00fczerinden geli\u015ftirdikleri d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131na bakarak bir \u00f6l\u00e7\u00fcde de olsa, bu tarihsel ili\u015fkiyi kurmak m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Do\u011fu: Neresi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Do\u011fu\u2019dan kast\u0131\u011f\u0131m\u0131z, Avrupa\u2019n\u0131n tarih bilincinde milattan \u00f6nce ba\u015flayan ancak, en az\u0131ndan 2. y\u00fczy\u0131lda, Ptolemy\u2019den itibaren geli\u015fme g\u00f6steren, 11. ve 12. y\u00fczy\u0131l Ha\u00e7l\u0131 seferleriyle peki\u015fen ve 15. y\u00fczy\u0131l sonunda Hindistan\u2019a ula\u015f\u0131larak per\u00e7inle\u015ftirilen Do\u011fu yani, Hindistan \u00f6tesine g\u00f6nderme yap\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fka ifadeyle, Malay Tak\u0131madalar\u0131\u2019nda varl\u0131k s\u00fcren M\u00fcsl\u00fcman devletlerin \u0130slamla\u015fma s\u00fcre\u00e7leri ve bunu takip eden boyutuyla, Kutsal Topraklar ve \u00e7evresindeki siyasal ve entellekt\u00fcel geli\u015fmelere yak\u0131nla\u015fmalar\u0131 Malay toplumlar\u0131n\u0131n hem \u0130stanbul hem Kahire s\u00fcre\u00e7lerine y\u00f6nelik ilgi ve y\u00f6nelimlerini belirlemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada, Malay siyasal yap\u0131lar\u0131n\u0131n kas\u0131tl\u0131 ve bilin\u00e7li bir yakla\u015f\u0131m\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek abart\u0131 olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve bu durumun, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n nerede kaybetti\u011fi meselesiyle do\u011fruda ili\u015fkisi vard\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131\u2019n\u0131n siyasal varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitiri\u015fi yak\u0131n\u0131ndaki de\u011fil, uza\u011f\u0131ndaki ili\u015fkilerle belirlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fka ifadeyle s\u00f6ylemek gerekirse, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n kaybedi\u015fi Do\u011fu ile ili\u015fkilerinden kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Bu, basit ve geli\u015fig\u00fczel ortaya konulan bir iddia de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>Aksine, uzun erimli tarihsel s\u00fcre\u00e7lerde ger\u00e7ekle\u015fen geli\u015fmeler, eldeki farkl\u0131 kaynaklar ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve rasyonel yorumlarla desteklenen bir yakla\u015f\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Osmanl\u0131\u2019dan Do\u011fu\u2019ya<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131\u2019n\u0131n \u0130stanbul fethiyle Do\u011fu toplumlar\u0131na \u00f6rne\u011fin, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Bat\u0131 Asya ve bir \u00f6l\u00e7\u00fcde Kuzey-bat\u0131 Hindistan co\u011frafyas\u0131na fetihnameleri do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, en az\u0131ndan, b\u00f6lge tarihi kaynaklar\u0131na dayal\u0131 olarak s\u00f6yleyebilece\u011fim, bu s\u00fcrecin Malay Tak\u0131madalar\u0131\u2019na do\u011frudan ula\u015fan bir boyutu bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, Kahire \u00fczerinden Kutsal Topraklar\u2019a egemen olan veya \u2018hizmetk\u00e2rl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 edinen Osmanl\u0131\u2019dan Malay Tak\u0131madalar\u0131\u2019nda A\u00e7e Devleti\u2019nin haberdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ayn\u0131 y\u0131l yani, 1517\u2019de ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu yakla\u015f\u0131mda ne, tarihsel kronolojik olarak ne de, siyasal bilin\u00e7 geli\u015fimi noktas\u0131nda \u015fa\u015f\u0131lacak bir husus bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Nihayetinde, A\u00e7e Devleti\u2019nin b\u00f6lgesinde yani, Kuzey Sumatra\u2019da yeni kurulmu\u015f bir devlet olmad\u0131\u011f\u0131, aksine 12. y\u00fczy\u0131ldan itibaren b\u00f6lgede var olan Samudra-Pasai Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n devam\u0131 olmas\u0131, her a\u00e7\u0131dan Malay d\u00fcnyas\u0131ndaki tarihsel s\u00fcreklili\u011fe g\u00f6nderme yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kincisi, A\u00e7e Devleti\u2019nin yine, Samudra-Pasai d\u00f6neminden ticaret, ekonomi ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar noktas\u0131nda Hindistan ile olan ili\u015fkisi ve \u0130slam\u2019la ili\u015fkisi noktas\u0131nda Hicaz b\u00f6lgesiyle irtibat\u0131n\u0131n, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n 1517 s\u00fcrecinden haberdarl\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nemli iki alan oldu\u011fu ortadad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A\u00e7e\u2019de siyasal bilin\u00e7<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u0131pk\u0131 b\u00f6lgedeki M\u00fcsl\u00fcman olan ve olmayan di\u011fer toplumlar gibi denizcilikle ve de ticaretle me\u015fgul olan A\u00e7e Devleti\u2019nin, Bat\u0131 Avrupa denizci uluslar\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc olan Portekizlilerin Hint Okyanusu\u2019nun do\u011fusuna y\u00f6nelmeleriyle Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni Hint Okyanusu\u2019na daveti ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00e7e kaynaklar\u0131, bu s\u00fcreci i\u015faret ederken, 1530\u2019lara g\u00f6nderme yapar\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Eldeki somut belgeler ise, A\u00e7e\u2019den 1560\u2019larda birka\u00e7 kez tekrerlanan el\u00e7i g\u00f6nderme s\u00fcre\u00e7leriyle, Osmanl\u0131 saray elitini Hint Okyanusu geli\u015fmelerinden haberdar etmek kadar, bu geli\u015fmelere do\u011frudan taraf olabilmelerini sa\u011flayacak siyasi hamleyi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyar.<\/p>\n\n\n\n<p>Benzeri bir s\u00fcre\u00e7, bundan \u00fc\u00e7 y\u00fczy\u0131l sonra yeniden tezah\u00fcr etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>19. y\u00fczy\u0131l ko\u015fullar\u0131nda, Bat\u0131\u2019da Kuzey Afrika\u2019dan ba\u015flayarak Do\u011fu\u2019da Cava Adas\u0131\u2019na kadar Bat\u0131 Avrupa \u2018y\u00fcksek s\u00f6m\u00fcrgecilik\u2019 s\u00fcre\u00e7lerine konu oldu\u011fu bir d\u00f6nemde, ayn\u0131 A\u00e7e Devleti\u2019nin 19. y\u00fczy\u0131l ortas\u0131ndan y\u00fczy\u0131l sonuna kadar ki s\u00fcre\u00e7te, -en az- \u00fc\u00e7 kez Osmanl\u0131 ba\u015fkentine g\u00f6nderilen el\u00e7ilerle, Osmanl\u0131\u2019y\u0131 bir kez daha ve tedrici olarak b\u00f6lgedeki geli\u015fmelerde aktif rol almas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki siyasi davetini ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fini hat\u0131rlamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Osmanl\u0131\u2019da dev\u015firmelerin olu\u015fturdu\u011fu siyasal elitinin aralar\u0131ndaki i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalar, devletin Bat\u0131\u2019ya yani, Avrupa\u2019ya y\u00f6nelik bir t\u00fcr \u2018siyasal obsessif\u2019 haline gelen e\u011filimi, Do\u011fu\u2019yla temasta bilgi kaynaklar\u0131ndan yoksunluk vb. gibi birbiriyle ilintili pek \u00e7ok olgunun birle\u015fiminin neden oldu\u011fu bir t\u00fcr siyasal kay\u0131ts\u0131zl\u0131k, A\u00e7e Devleti\u2019nin 16. y\u00fczy\u0131l ve 19. y\u00fczy\u0131lda yapt\u0131\u011f\u0131 siyasi, ekonomik davete cevaplar veril\/e\/memesi y\u0131k\u0131m\u0131 getirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada gayet dikotomik bir durum bulundu\u011funu fark etmek gerekiyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>O da, A\u00e7e Devleti iki farkl\u0131 y\u00fczy\u0131lda uzun erimli bir tarihsel s\u00fcre\u00e7te, Osmanl\u0131 ile ili\u015fkisini devam ettirme siyasi basiretini g\u00f6sterirken, ayn\u0131 y\u00fczy\u0131llarda Osmanl\u0131\u2019n\u0131n, A\u00e7e Devleti\u2019nin Hint Okyanusu\u2019na davetine y\u00f6nelik ilgisizli\u011fi giderek yerini, Bat\u0131 Avrupa g\u00fc\u00e7lerinin bask\u0131s\u0131yla ilgi geli\u015ftirememesine neden olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Buraya kadarki s\u00f6ylemde, uzun d\u00f6nemli s\u00fcre\u00e7te, Avrupal\u0131lar\u0131n ne yap\u0131p ne yapmad\u0131klar\u0131na de\u011finmedim\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eu kadar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>Tarihsel s\u00fcre\u00e7leri, farkl\u0131 co\u011frafyalar\u0131n ve farkl\u0131 siyasal akt\u00f6rlerin yap\u0131la\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 kuvvetleriyle ele almak gerekti\u011finde, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Avrupa ile kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131yla, Avrupa\u2019n\u0131n \u00f6zellikle de Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n Hint Okyanusu s\u00fcre\u00e7lerini merkeze almak yerine, bu s\u00fcre\u00e7ler ba\u011flam\u0131nda Hint Okyanusu b\u00f6lgesine ve bu b\u00f6lgenin siyasi akt\u00f6rlerine dikkat \u00e7ekmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum bize, bir a\u00e7\u0131dan son be\u015f y\u00fcz y\u0131l\u0131, bir di\u011fer a\u00e7\u0131dan son bin y\u0131l\u0131 do\u011fru yeniden nas\u0131l de\u011ferlendirmemiz gerekti\u011fine dair fikir veriyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;12.05.2025 Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin siyasi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sona ermesi meselesi bug\u00fcn, \u00e7e\u015fitli vecheleriyle kendini hissettiriyor\u2026 Bu durum, bize tarihi ge\u00e7mi\u015fe yeniden bakma ve olan biteni yeniden yorumlama imk\u00e2n\u0131 tan\u0131yor. Bunun, bir imk\u00e2ndan ziyade, bir t\u00fcr zorunluluk olarak g\u00fcndeme getirilmesi de diyebiliriz\u2026 Ya da, belirli \u00e7evreler, Osmanl\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sona ermesi \u00fczerinden baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla, bu siyasi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5844,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,75],"tags":[],"class_list":["post-5843","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-sosyoloji-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5843","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5843"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5843\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5845,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5843\/revisions\/5845"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5844"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5843"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5843"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5843"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}