{"id":5794,"date":"2025-04-08T12:17:53","date_gmt":"2025-04-08T12:17:53","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=5794"},"modified":"2025-04-08T12:17:54","modified_gmt":"2025-04-08T12:17:54","slug":"abd-ve-dunya-cozum-arayisinda-the-us-and-the-world-are-looking-for-a-solution","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/abd-ve-dunya-cozum-arayisinda-the-us-and-the-world-are-looking-for-a-solution\/","title":{"rendered":"ABD ve \u2018d\u00fcnya\u2019 \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131nda (!) \/ The US and the \u2018world\u2019 are looking for a solution (!)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;08.04.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Donald Trump y\u00f6netiminin k\u00fcresel y\u00f6netimi ve ulus-devletleri kontripide b\u0131rakan g\u00fcmr\u00fck vergisi art\u0131r\u0131m\u0131yla ilgili a\u00e7\u0131klamas\u0131, beklendi\u011fi \u00fczere b\u00fcy\u00fck tepkilere yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>2 Nisan\u2019da Washington\u2019dan gelen a\u00e7\u0131klaman\u0131n ard\u0131ndan, Amerika\u2019n\u0131n \u00f6ncellendi\u011fi yeni bir k\u00fcresel ekonomi sistemine b\u00f6ylece girildi\u011finin ilk g\u00f6stergeleri, hafta ba\u015f\u0131nda yani, 6 Nisan\u2019da uluslararas\u0131 borsalardaki ciddi d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle fiili olarak kendini g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Rakamlar, k\u00fcresel olarak, 5.4 trilyon dolarl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fta ABD\u2019de olmak \u00fczere d\u00fcnya ba\u015fkentlerinde g\u00fcn\u00fcn sorusu, \u2018ABD ve k\u00fcresel ekonomi gerilemeye ba\u015flayacak m\u0131 ba\u015flamayacak m\u0131?\u2019 y\u00f6n\u00fcnde.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD\u2019de Hazine bakan\u0131 Scott Bessent ile Ticaret bakan\u0131 Howard Lutnick, Trump\u2019\u0131n g\u00fcmr\u00fck vergileri konusundaki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131na vurgu yaparken, uluslararas\u0131 borsalarda ya\u015fanan geli\u015fmelere kulak t\u0131kayarak, bir s\u00fcre sonra, ABD i\u00e7in \u2018Yeniden \u00d6zg\u00fcrle\u015fme\u2019nin maddi olarak ger\u00e7ekle\u015fece\u011fi s\u00f6ylemini tekrarl\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00fc\u00e7\u00fck g\u00fc\u00e7ler b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7ler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, k\u00fcresel sistem i\u00e7inde tekil akt\u00f6rler olarak ortaya \u00e7\u0131kmasalar da, k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki \u00fclkelerin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te nas\u0131l rol oynayacaklar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan takip etmekte yarar var.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun yan\u0131 s\u0131ra, G\u00fcneydo\u011fu Asya \u00dclkeleri Birli\u011fi (ASEAN) ile \u00c7in, Japonya, Hindistan, Kanada, Avustralya gibi \u00fclkelerin birlikte hareket edebilece\u011fi bir zeminin potansiyel olarak var oldu\u011funa ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00e7er\u00e7evede, \u00c7in devlet ba\u015fkan\u0131 \u015ei Cinping\u2019in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki hafta ASEAN d\u00f6nem ba\u015fkan\u0131 rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlenen Malezya\u2019ya yapaca\u011f\u0131 resmi ziyaretin, ne t\u00fcr a\u00e7\u0131l\u0131mlara konu olaca\u011f\u0131n\u0131 birlikte tan\u0131k olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Kan\u0131mca, bu s\u00fcre\u00e7te kritik nokta, ilgili \u00fclkelerin ve ASEAN gibi b\u00f6lgesel birli\u011fin ABD ile do\u011frudan hesapla\u015fmaya giri\u015fip giri\u015femeyecekleri karar\u0131nda yat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kim dost, kim d\u00fc\u015fman<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in y\u00f6netimi, 30 Mart g\u00fcn\u00fc Seul\u2019de yap\u0131lan toplant\u0131da ortaya koydu\u011fu \u00fczere \u2018rakibi\u2019 ve hatta, tarihsel olarak \u2018d\u00fc\u015fman\u0131\u2019 kabul edilebilecek G\u00fcney Kore ve Japonya ile biraraya gelebilece\u011finin ilk i\u015faretini vermi\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lgin\u00e7tir, ABD\u2019de ba\u015fkan Trump, \u201cd\u00fc\u015fmanlar\u0131m\u0131zdan \u00e7ok dostlar\u0131m\u0131zdan daha \u00e7ok \u00e7ekiyoruz\u201d, anlam\u0131na gelen a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi gibi, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te, ABD\u2019nin dostlar\u0131ndan ziyade d\u00fc\u015fmanlar\u0131na yak\u0131nla\u015fabilece\u011finin emarelerini g\u00f6rmek zor de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p>Farkl\u0131 gerek\u00e7elerle de olsa, Rusya\u2019n\u0131n g\u00fcmr\u00fck tarifelerine konu olmamas\u0131, ki zaten Ukrayna i\u015fgaliyle birlikte ABD\u2019de Biden y\u00f6netiminin yasaklara bo\u011fdu\u011fu bir Rusya kar\u015f\u0131s\u0131nda, Trump y\u00f6netiminin yeni bir tedbir almas\u0131na gerek yok d\u00fc\u015f\u00fcncesi do\u011fal olarak akla geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, bunun d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00f6tesinde, Trump\u2019\u0131n akl\u0131ndan nelerin ge\u00e7ti\u011fini ve Rusya ile \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te ne t\u00fcrden i\u015fbirlikleri geli\u015ftirebilece\u011finin tahminini yapmak biraz zor g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin, Trump\u2019\u0131n akl\u0131nda, BRICS\u2019\u0131n kurucular\u0131 aras\u0131nda yer alan Rusya ile \u2018di\u011ferleri\u2019nin aras\u0131n\u0131 a\u00e7mak gibi bir pl\u00e2n da var olabilir&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00fcrekli s\u00f6yledi\u011fimiz \u00fczere, ABD\u2019de ve Trump\u2019da temel hedef \u00c7in&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kapitalizmde yeni a\u015fama<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bir hegemon olarak Trump, kapitalist sistemin temellerinde var oldu\u011fu ifade edilen, \u201cserbest ticaret\u201d, \u201cpiyasan\u0131n dengeyi bulmada kendili\u011findenli\u011fi\u201d gibi normlar\u0131 rafa kald\u0131rm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durumda, yine \u2018piyasan\u0131n kendisini yenilemesi, d\u00fczenlemesi gibi\u2019 teorik a\u00e7\u0131klamalar\u0131n neredeyse, t\u00fcm ulus-devletlerde g\u00fcndem d\u0131\u015f\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemleniyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Yine, ABD Ticaret bakan\u0131 Bessent\u2019in a\u00e7\u0131klamas\u0131nda ortaya konuldu\u011fu \u00fczere \u201cpiyasalar organik hayvanlard\u0131r\u201d \u015feklinde bir tan\u0131mlamaya gidilmesi kapitalizmde dekonstr\u00fctif bir s\u00fcrecin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u015faretidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00fcrecin hen\u00fcz ba\u015flar\u0131nda olsak da, kan\u0131mca ekonomi uzmanlar\u0131 ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, kapitalizmin yeni kitab\u0131n\u0131 yazmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r bile&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Washington\u2019dan gelen a\u00e7\u0131klamalar\u0131n ard\u0131ndan, kendilerini ABD kar\u015f\u0131s\u0131nda rakip konumunda hisseden ve\/ya g\u00f6ren \u00fclkelerin referans noktalar\u0131ndan biri \u201cbiz ABD\u2019nin dostuyuz\u201dun iken, bir di\u011feri, \u201cABD\u2019nin k\u00fcresel ticaret politikas\u0131 D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc (<em>World Trade Organization<\/em>-WTO) normlar\u0131na ayk\u0131r\u0131\u201dl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylemi \u00fczerine temelleniyor.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD, do\u011frudan D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc kavram\u0131n\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131m\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, s\u00f6ylemler ve pratikler d\u00fczeyinde yapt\u0131\u011f\u0131 tastamam bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn kurallar\u0131yla ilgili olsa gerek.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin, serbest ticaret kurallar\u0131 ve\/ya pratikleri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, ABD\u2019de Ticaret bakan\u0131 Bessent \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi, y\u00f6neticilerin ileri s\u00fcrd\u00fckleri husus, \u201cBu \u00fclkeler, uzanca bir s\u00fcredir bize kar\u015f\u0131 k\u00f6t\u00fc akt\u00f6rleri oynuyorlar\u201d s\u00f6ylemidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu k\u00f6t\u00fc akt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn, \u00f6yle b\u00f6yle de\u011fil, yar\u0131m y\u00fczy\u0131l\u0131 bulan bir ge\u00e7mi\u015fe sahip olmas\u0131 da, gayet manidar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durumda, ABD\u2019nin ni\u00e7in bug\u00fcne kadar, D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc normlar\u0131n\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 veya bu k\u00fcresel kurum \u00fczerinden tedbir alma y\u00f6n\u00fcnde giri\u015fimde bulunmad\u0131\u011f\u0131 hususu cevaplanmay\u0131 bekliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Baz\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelere g\u00f6re, D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn ana oyun kurucusu ABD ise, bug\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kan ve ABD aleyhine geli\u015fme g\u00f6steren durumda, ABD\u2019ni ma\u011fdur rol\u00fcnde g\u00f6z\u00fckmesinin rasyonel bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 bulunmuyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun en bariz g\u00f6stergelerinden biri, 2 Nisan\u2019da Washington\u2019dan d\u00fcnyaya yay\u0131lan g\u00fcmr\u00fck vergisi yapt\u0131r\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 sonras\u0131, \u00fclkeler kendilerine uygulanan g\u00fcmr\u00fck tarifesini alg\u0131lamalar\u0131na g\u00f6re reddiye, benzeriyle kar\u015f\u0131l\u0131k verme ve uzla\u015fma gibi \u00fc\u00e7 farkl\u0131 tepki ortaya koymaya ba\u015flamalar\u0131 oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir \u00f6nceki yaz\u0131da dile getirdi\u011fim \u00fczere, say\u0131s\u0131 elli civar\u0131nda \u00fclke Trump y\u00f6netimi ile anla\u015fmak i\u00e7in s\u0131raya girmi\u015f durumda.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7are aray\u0131\u015f\u0131ndaki ulus-devletler, kar\u015f\u0131lar\u0131na ABD\u2019yi almak yerine, onunla masaya oturmaya ve m\u00fcmk\u00fcn olan, ABD y\u00f6netiminden tabiri caizse, \u201cazami ba\u011f\u0131\u015flanma oran\u0131n\u0131\u201d yakalamay\u0131 hedefleyeceklerdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7in fakt\u00f6r\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>2 Nisan sonras\u0131nda \u00c7in \u2018anla\u015fma\u2019 yolunu se\u00e7mek yerine g\u00fcmr\u00fck vergisi art\u0131\u015f\u0131na benzeri kar\u015f\u0131l\u0131k vermesinin ard\u0131ndan, Trump y\u00f6netimi y\u00fczde elli art\u0131r\u0131mla yeni bir kar\u015f\u0131l\u0131k vermesi ortada ciddi bir kap\u0131\u015fman\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Uzmanlar\u0131n ortaya koydu\u011fu rakamlara bak\u0131lacak olursa, \u015fu anda ABD\u2019nin \u00c7in\u2019e uygulad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcmr\u00fck vergisi y\u00fcze 104\u2019e ula\u015fm\u0131\u015f durumda!&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durumda dahi, Pekin y\u00f6netiminin geri ad\u0131m atmak yerine, \u201cWashington\u2019un tarihi bir hata yapmakta oldu\u011funa\u201d vurgu yaparken, pratikte de, yukar\u0131da dile getirdi\u011fim \u00fczere, \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerle kendine yeni bir ekonomi blo\u011fu olu\u015fturmakta oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcresel ticaret sisteminin sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yerine oturtulmas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnen ko\u015fullarda m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7ten ge\u00e7iliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Sorunun ticaret ve ekonomi kurallar\u0131n\u0131n veya kurals\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, iki k\u00fcresel g\u00fcc\u00fcn yani ABD ve \u00c7in\u2019de liderlerin k\u00fcresel toplum kar\u015f\u0131s\u0131nda psikolojik olarak nas\u0131l tepki verecekleriyle de do\u011frudan ilintili.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durumda \u00f6tekinin \u00f6n\u00fcnde diz \u00e7\u00f6kmeme olgusunun, ekonomi kararlar\u0131yla hatta ondan daha \u00f6nemli bir \u015fekilde belirleyicili\u011fi olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;08.04.2025 Donald Trump y\u00f6netiminin k\u00fcresel y\u00f6netimi ve ulus-devletleri kontripide b\u0131rakan g\u00fcmr\u00fck vergisi art\u0131r\u0131m\u0131yla ilgili a\u00e7\u0131klamas\u0131, beklendi\u011fi \u00fczere b\u00fcy\u00fck tepkilere yol a\u00e7t\u0131. 2 Nisan\u2019da Washington\u2019dan gelen a\u00e7\u0131klaman\u0131n ard\u0131ndan, Amerika\u2019n\u0131n \u00f6ncellendi\u011fi yeni bir k\u00fcresel ekonomi sistemine b\u00f6ylece girildi\u011finin ilk g\u00f6stergeleri, hafta ba\u015f\u0131nda yani, 6 Nisan\u2019da uluslararas\u0131 borsalardaki ciddi d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle fiili olarak kendini g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5795,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-5794","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5794"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5794\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5796,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5794\/revisions\/5796"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}