Bug\u00fcn Banda A\u00e7e\u2019de \u00f6nemli bir inisiyatif geli\u015ftirilerek Amiral Malahayati, \u015eah Kuala \u00dcniversitesi\u2019nde, ard\u0131ndan bizzat onun kurdu\u011fu kad\u0131n ordusunun (Inong Balee) ad\u0131yla an\u0131lan kalede hem de mezar\u0131 ba\u015f\u0131nda an\u0131ld\u0131. Malahayati\u2019yi anma g\u00fcn\u00fcn\u00fcn, Endonezya\u2019da 21 Nisan Kartini G\u00fcn\u00fc\u2019ne denk gelmesinin ku\u015fkusuz ki bir anlam\u0131 var. Eyaletin en \u00f6nemli y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumunda, sadece A\u00e7e tarihi ba\u011flam\u0131nda de\u011fil, Tak\u0131madalar ve G\u00fcneydo\u011fu Asya \u0130slam tarihi ve de k\u0131smen d\u00fcnya tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemlibir mevkiye sahip oldu\u011funa ku\u015fku olmayan Inong Balee ad\u0131yla an\u0131lan kale\u2019de yap\u0131lan m\u00fctevazi bir t\u00f6renle Malahayati\u2019nin an\u0131lmas\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemli bir geli\u015fmedir. Hemen burada, \u2018Kartini G\u00fcn\u00fc\u2019 nedir, neye tekab\u00fcl eder k\u0131saca de\u011finmekte fayda var.<\/p>\n
Hollanda s\u00f6m\u00fcrgecili\u011finin emperyalizme evrildi\u011fi y\u0131llarda do\u011fan ve 1874\u2019de do\u011fan ve 1904\u2019de 25 ya\u015f\u0131nda vefat eden Kartini, gen\u00e7 ya\u015f\u0131na ra\u011fmen, d\u00f6nemin Hollanda y\u00f6netimi e\u011fitiminden ge\u00e7en \u2018yar\u0131-soylu\u2019 bir aileden gelmesi d\u00f6nemin kad\u0131n hareketlerine ilgilenmesine neden oldu. Gen\u00e7 ya\u015fta kad\u0131nlar\u0131n e\u011fitimine verdi\u011fi \u00f6nemin bir sonucu ve kocas\u0131n\u0131n da deste\u011fiyle ilk k\u0131z okulunu a\u00e7mas\u0131 onu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde Cava Adas\u0131\u2019nda kad\u0131n hareketinin \u00f6nc\u00fcs\u00fc konumuna y\u00fckseltti. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sonras\u0131n\u0131n ulus in\u015fas\u0131 s\u00fcrecinde ulusal kahraman olarak an\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Devam\u0131n\u0131 tahmin etmek g\u00fc\u00e7 de\u011fil. Modern ulus devletin kurulmas\u0131, k\u0131zlar\u0131n\/kad\u0131nlar\u0131n e\u011fitim olanaklar\u0131ndan yararlanamamas\u0131, geri kalm\u0131\u015fl\u0131k, ulusal kalk\u0131nmada kad\u0131n\u0131n rol\u00fc ve i\u015flevi gibi olgularla ihtiya\u00e7 duyulan bir \u2018\u00f6nc\u00fc rol\u2019 nihayetinde 1964 y\u0131l\u0131nda d\u00f6nemin devlet ba\u015fkan\u0131 Sukarno taraf\u0131ndan Kartini\u2019ye verildi. Buraya kadar ortada herhangi bir sorun g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Ancak sorun \u015fu ki, Endonezya Cumhuriyeti gibi kar\u015f\u0131m\u0131zda resmi rakamlarla \u00fc\u00e7 y\u00fcz elliye yak\u0131n etnik unsuru bar\u0131nd\u0131ran bir modern devlette ulus-devlet nosyonunu yayma ad\u0131na kad\u0131n g\u00fcn\u00fc olarak Cava k\u00f6kenli \u2018yar\u0131 aristokrat\u2019 bir aileye mensup bir kad\u0131n\u0131n se\u00e7ilmesi ile bu \u2018modelli\u011fin\u2019 di\u011fer Adalar\/Eyaletler ve etnik unsurlar i\u00e7in bug\u00fcne kadar herhangi bir anlam ifade edip etmedi\u011fini de g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
A\u00e7e Eyaleti \u00f6zelinde konuya bakacak olursak, Kartini\u2019nin d\u00f6nemin Avrupa sosyal de\u011fi\u015fiminin ba\u015fat unsurlar\u0131ndan olan \u2018kad\u0131n ve \u00f6zg\u00fcrle\u015fme\u2019 ba\u011flam\u0131n\u0131 Cava Adas\u0131\u2019na ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131n \u2018Cava\u2019 nezdinde bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olabilir. Ancak, bunun kendi \u2018\u00f6z tarihleri\u2019, \u2018sosyal yap\u0131lar\u0131\u2019, \u2018toplumsal liderleri\u2019 olan di\u011fer etnik unsurlar nezdinde nereye oturdu\u011fu konusu gizli\/a\u00e7\u0131k soru olarak ortada duruyor. Bu \u00e7er\u00e7evede, tarihin erken d\u00f6nemlerinden itibaren Samudra-Pasai Sultanl\u0131\u011f\u0131ndan itibaren kad\u0131n sultanlar, liderler \u00e7\u0131karm\u0131\u015f bir b\u00f6lgede Kartini gibi s\u00f6m\u00fcrge y\u00f6netiminin do\u011frudan veya dolayl\u0131 etkile\u015fimlerine maruz kalan \u2018modernist bir kad\u0131n hareketi \u00f6nc\u00fcs\u00fcn\u00fcn\u2019 neye tekab\u00fcl etti\u011fi sorgulanmay\u0131 hak ediyor. Bu nedenledir ki, 21 Nisan\u2019da A\u00e7e\u2019de Kartini G\u00fcn\u00fc kutlamalar\u0131na dair somut, kayda de\u011fer bir \u00e7aban\u0131n da ger\u00e7ekle\u015ftirilmedi\u011fine tan\u0131k olunmamas\u0131 A\u00e7eliler nezdinde \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fcl\u00fc bir sorgulamaya i\u015faret ediyor. Ancak bu g\u00fcn\u00fcn, yani 21 Nisan\u2019\u0131n A\u00e7elilere hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 bir ba\u015fka \u2018model kad\u0131n\u2019 var ki, o da Amiral Malahayati. Bu ad\u0131 ilk duyanlar \u2018kad\u0131n\u0131n ad\u0131ndan\u2019 \u00f6nce, unvan\u0131na tak\u0131lacaklar\u0131na ku\u015fku yok. Evet, yanl\u0131\u015f de\u011fil… Malahayati ad\u0131ndaki kad\u0131n d\u00fcnya tarihine \u2018Amiral\u2019 olarak ad\u0131n\u0131 yazd\u0131rm\u0131\u015f ikinci kad\u0131n unvan\u0131na sahip.<\/p>\n