{"id":5682,"date":"2025-02-07T12:52:01","date_gmt":"2025-02-07T12:52:01","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=5682"},"modified":"2025-02-07T12:52:02","modified_gmt":"2025-02-07T12:52:02","slug":"panama-kanali-trump-mutlu-cin-kizgin-the-panama-canal-trump-glad-china-furious","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/panama-kanali-trump-mutlu-cin-kizgin-the-panama-canal-trump-glad-china-furious\/","title":{"rendered":"Panama Kanal\u0131: Trump mutlu, \u00c7in k\u0131zg\u0131n! \/ The Panama Canal: Trump glad, China furious!"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mehmet \u00d6zay                                                                                                                               07.02.2025<br><\/strong>ABD ba\u015fkan\u0131 Donald Trump d\u00fcnya siyasetini ve kamuoyunu verdi\u011fi deme\u00e7ler ve ald\u0131\u011f\u0131 kararlarla me\u015fgul etmeye devam ediyor.<br>Ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n Panama Kanal\u0131 idaresiyle ilgili bir s\u00fcredir yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar, d\u00fcn olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k buldu.<br>Buna g\u00f6re, Panama devleti, kanal y\u00f6netimini ger\u00e7ekle\u015ftiren Hong Kong merkezli \u015firketin kontrat\u0131n\u0131 uzatmayac\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<br>B\u00f6ylece, ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n \u00c7in kar\u015f\u0131s\u0131nda ilk g\u00fc\u00e7l\u00fc hamlesi ba\u015far\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015f oldu.<br><strong>Trump memnun<\/strong><br>Ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n Panama Kanal\u0131\u2019n\u0131n i\u015fletiminin \u00c7in\u2019den al\u0131nmas\u0131 konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, Panama y\u00f6netimi Ku\u015fak-Yol Projesi\u2019nden \u00e7ekildi\u011fini il\u0203n etmesiyle bug\u00fcn somut kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmu\u015f oldu.<br>20 Ocak\u2019ta ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturmas\u0131ndan bu yana, yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla ana ak\u0131m uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde ana ak\u0131m yakla\u015f\u0131mlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan Trump, Panama\u2019ya y\u00f6nelik s\u00f6yleminin arzu etti\u011fi \u015fekilde sonu\u00e7lanmas\u0131ndan gayet mutlu.<br>Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, \u00c7in\u2019den ba\u015flay\u0131p bir yandan kara, \u00f6te yandan, deniz g\u00fczerg\u0203hlar\u0131yla ku\u015fak-yol projesinin mimar\u0131 olan \u00c7in\u2019de y\u00f6netim ise k\u0131zg\u0131n.<br>Panama devlet ba\u015fkan\u0131 Jose Raul Mulino\u2019nun d\u00fcn yani, Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada \u00c7in\u2019le yap\u0131lan anla\u015fman\u0131n uzat\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtmi\u015fti.<br>B\u00f6ylece, Hong Kong merkezli Hutchinson Limanlar\u0131 ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan \u015firketin 80 km uzunlu\u011fundaki Panama Kanal\u0131 i\u015fletim hakk\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f oldu.<br><strong>\u201cBask\u0131 ve zorlama\u201d<\/strong><br>Bunun ard\u0131ndan, \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinden yap\u0131lan ilk a\u00e7\u0131kmalarda, ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n \u00c7in\u2019in ku\u015fak-yol projesine m\u00fcdahalesi \u201cbask\u0131 ve zorlama \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fu\u201d belirtilerek ele\u015ftiriliyor.<br>Bask\u0131 ve zorlama s\u00f6yleminin ard\u0131nda ise, Trump\u2019\u0131n Panama Kanal\u0131\u2019n\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flama hususunda g\u00fc\u00e7 kullanmay\u0131 devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki imas\u0131 bulunuyor\u2026<br>\u00c7in\u2019in, 150\u2019yi a\u015fk\u0131n \u00fclkeyle \u00e7e\u015fitli d\u00fczeylerde i\u015fbirli\u011fi anlam\u0131na gelen ku\u015fak-yol projesi\u2019nde Panama Kanal\u0131 i\u015fletiminin yitirilmesi nicelik olarak de\u011filse bile, nitelik olarak gayet \u00f6nemli.<br>Bu durum, ge\u00e7en y\u0131l se\u00e7im kampanyas\u0131ndan bu yana, \u00c7in\u2019i hedefe koydu\u011funu defaatle g\u00fcndeme getiren Trump\u2019\u0131n ilk somut kazan\u0131m\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<br>Panama\u2019n\u0131n iki k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 aras\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 \u00e7eli\u015fkili durumdan, ABD\u2019de Trump y\u00f6netiminin bask\u0131s\u0131na boyun e\u011fme y\u00f6n\u00fcnde kullanm\u0131\u015f oldu.<br>\u00d6yle ki, ge\u00e7en Pazar g\u00fcn\u00fc d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 Marco Rubio, Panama devlet yetkililerine \u00e7a\u011fr\u0131da bulunarak, acilen Panama \u00fczerindeki \u00c7in n\u00fcfuzunun sona erdirilmesini aksi halde, Trump\u2019\u0131n kar\u015f\u0131 hamleleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalacaklar\u0131n\u0131 duyurmu\u015ftu.<br><strong>Panama iki dev aras\u0131nda<\/strong><br>\u0130lgin\u00e7tir, \u00c7in taraf\u0131 da yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, Panama\u2019y\u0131 ABD\u2019nin n\u00fcfuzu alt\u0131na girmemesi y\u00f6n\u00fcnde uyar\u0131da bulunuyordu.<br>Bununla birlikte, \u00c7in\u2019in elinde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yapt\u0131r\u0131m organ\u0131n\u0131n bulundu\u011funu s\u00f6ylemek \u015fu ortamda m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<br>Panama \u00fczerinde olan biten siyasal geli\u015fmelerin iki akt\u00f6r\u00fc yani, ABD ve \u00c7in y\u00f6netimlerinin tarihsel verilerle hareket ettiklerini s\u00f6yleyebiliriz.<br>\u00d6yle ki, Trump, Panama\u2019ya y\u00f6nelik s\u00f6ylemini \u201cy\u00fcz y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre \u00f6nce ABD taraf\u0131ndan in\u015fa edilen ve ard\u0131ndan, 1999 y\u0131l\u0131nda Panama\u2019ya devredilmesini g\u00fcndeme ta\u015f\u0131rken, -en az\u0131ndan, bu \u00f6l\u00e7\u00fcde olmasa da-, \u00c7in de ku\u015fak-yol projesini temelde kadim Kara ve Deniz \u0130pek Yollar\u0131 varl\u0131\u011f\u0131na dayand\u0131r\u0131yordu.<br>Yukar\u0131daki c\u00fcmlede \u2018en az\u0131ndan\u2019 dememe sebep tarihin erken d\u00f6nemlerinde Panama\u2019n\u0131n \u00c7in\u2019in siyasi kontrol veya ticari etkisi alt\u0131nda bir b\u00f6lge olmad\u0131\u011f\u0131ndan hareketle belirtildi.<br>Ancak, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u00fcresel geli\u015fmeleri \u00e7er\u00e7evesinde, \u00c7in y\u00f6netimi kadim tarihsel ticaret a\u011f\u0131n\u0131 geni\u015fleterek Latin Amerika\u2019ya kadar ta\u015f\u0131m\u0131\u015f durumda.<br>B\u00f6lgede yakla\u015f\u0131k yirmi \u00fclke ile i\u015fbirli\u011fi anla\u015fmalar\u0131 tam da, ku\u015fak-yol projesinin do\u011fas\u0131na uygun bir nitelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<br>Kanal\u2019\u0131n iki \u00fclke a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli oldu\u011funu belirtelim.<br>\u00d6yle ki, ABD d\u0131\u015f ticaretinin y\u00fczde 40\u2019\u0131n\u0131 bu kanal \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirirken, Kanal\u2019\u0131n ikinci en b\u00fcy\u00fck kullanc\u0131s\u0131 ise \u00c7in\u2026<br>Bu durum, bug\u00fcn Panama \u00fczerinden iki \u00fclkenin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmesinin temel sebebini olu\u015fturuyor.<br><strong>ABD donanmas\u0131<\/strong><br>Panama Kanal\u0131 ile ilgili geli\u015fmelerin bir di\u011fer yan\u0131nda ise ABD\u2019nin donanma g\u00fc\u00e7lerini kanaldan herhangi bir \u00f6deme yapmadan ge\u00e7irme konusunda Panama y\u00f6netimiyle anla\u015ft\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde\u2026<br>Ancak, bunun teyidinin yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz\u2026<br>Washington\u2019da yetkililerin bu y\u00f6ndeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131na kar\u015f\u0131n Panama ba\u015fkan\u0131 Mulino, savunma bakan\u0131 Pete Hegseth ile yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmede, b\u00f6yle bir konunun konu\u015fulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<br>Bu durum, Trump y\u00f6netiminin Panama Kanal\u0131 i\u015fletiminin \u00c7in\u2019den al\u0131nmas\u0131 konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn \u00c7in\u2019le olan ticaret sava\u015f\u0131n\u0131n bir konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<br>\u00d6yle ki, ABD y\u00f6netimi, herhangi bir sava\u015f durumu halinde Panama Kanal\u0131\u2019n\u0131 korumakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olduklar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir anla\u015fmaya at\u0131fta bulunuyorlar.<br>Ve Kanal\u2019dan herhangi bir \u00f6deme yapmadan ge\u00e7me konusunu da bu sava\u015f ba\u011flam\u0131na dayand\u0131r\u0131yorlar.<br>Ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturmas\u0131ndan bu yana, ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar ve bug\u00fcn Panama \u00f6zelinde ald\u0131\u011f\u0131 somut geli\u015fme, onun b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel konularda ortaya att\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle g\u00fcndemi belirlemeye devam edece\u011finin bir i\u015faretidir.<br>Bu anlamda, Trump hem ABD\u2019de \u00f6nemli bir farkla kazand\u0131\u011f\u0131 se\u00e7im hem de k\u00fcresel ortamda kendisine meydan okuyabilecek akt\u00f6r\u00fcn olmamas\u0131ndan g\u00fc\u00e7 bularak konvansiyonel d\u0131\u015f ili\u015fkiler ve uluslararas\u0131 ili\u015fkiler kurallar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edebilece\u011fini her an g\u00f6stermeye haz\u0131r.<br>Ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturmas\u0131ndan bu yana yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 hafta ge\u00e7mesine ra\u011fmen, bu k\u0131sa s\u00fcrede kom\u015fu \u00fclkelerden ba\u015flayarak, Ortado\u011fu\u2019ya kadar ula\u015fan s\u00f6ylemleriyle Trump d\u00fcnyaya nizam verme s\u00f6ylemine devam ediyor.<br>Bu a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n ilk i\u015fareti Panama Kanal\u0131 oldu\u2026 Trump\u2019\u0131n \u00c7in\u2019i hedef alan politika ve icraatlar\u0131n\u0131n nerede duraca\u011f\u0131n\u0131 tahmin etmek g\u00fc\u00e7.<br>\u00d6te yandan, Pekin y\u00f6netiminin ba\u015fta Panama Kanal\u0131 konusu olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli alanlarda Washington\u2019da belirlenen politikalara -bug\u00fcn d\u0131\u015fi\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zc\u00fcs\u00fcnden gelen a\u00e7\u0131klamay\u0131 bir yana koyarsak- nas\u0131l g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kar\u015f\u0131l\u0131k verece\u011fi ise merak konusu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay 07.02.2025ABD ba\u015fkan\u0131 Donald Trump d\u00fcnya siyasetini ve kamuoyunu verdi\u011fi deme\u00e7ler ve ald\u0131\u011f\u0131 kararlarla me\u015fgul etmeye devam ediyor.Ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n Panama Kanal\u0131 idaresiyle ilgili bir s\u00fcredir yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar, d\u00fcn olumlu kar\u015f\u0131l\u0131k buldu.Buna g\u00f6re, Panama devleti, kanal y\u00f6netimini ger\u00e7ekle\u015ftiren Hong Kong merkezli \u015firketin kontrat\u0131n\u0131 uzatmayac\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.B\u00f6ylece, ba\u015fkan Trump\u2019\u0131n \u00c7in kar\u015f\u0131s\u0131nda ilk g\u00fc\u00e7l\u00fc hamlesi ba\u015far\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015f oldu.Trump [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5683,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-5682","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5682"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5682\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5684,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5682\/revisions\/5684"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5683"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}