{"id":5608,"date":"2024-12-26T13:27:46","date_gmt":"2024-12-26T13:27:46","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=5608"},"modified":"2024-12-26T13:27:47","modified_gmt":"2024-12-26T13:27:47","slug":"tsunaminin-20-yili-aceden-ne-ogrendik-20th-commemoration-of-tsunami-what-we-learnt-from-aceh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/tsunaminin-20-yili-aceden-ne-ogrendik-20th-commemoration-of-tsunami-what-we-learnt-from-aceh\/","title":{"rendered":"Tsunami\u2019nin 20. y\u0131l\u0131: A\u00e7e\u2019den ne \u00f6\u011frendik? \/ 20th commemoration of tsunami: What we learnt from Aceh?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 26.12.2024<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn, tsunami\u2019nin 20. y\u0131l\u0131&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ge\u00e7en yirmi y\u0131lda, A\u00e7e\u2019den ne \u00f6\u011frenip \u00f6\u011frenmedi\u011fimiz konusu gayet \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunu bir i\u00e7 hesapla\u015fma olarak de\u011ferlendirmek kadar, \u2018\u00f6teki\u2019ne bak\u0131\u015f\u0131n bizim bizatihi, kendi i\u00e7imize bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 ne denli derinle\u015ftirip derinle\u015ftirmedi\u011fi boyutuyla da d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Y\u00fczy\u0131l\u0131n fel\u00e2keti olgusu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBundan bir y\u0131l \u00f6nce Avustralya tabakas\u0131 ile Avro-Asya tabakas\u0131n\u0131n deniz yata\u011f\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 25 km. alt\u0131nda, 9.2 Richter \u015fiddetinde k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan olu\u015fan dev dalgalar, Endonezya&#8217;n\u0131n A\u00e7e Eyaleti&#8217;nde y\u00fczlerce kilometrelik bir alanda etkisini g\u00f6stermi\u015f ve karada bir bu\u00e7uk, iki kilometre i\u00e7erilere kadar n\u00fcfuz ederek buralardaki b\u00fct\u00fcn hayat\u0131 sona erdirmi\u015fti\u201d (26.12.2005 tarihli yaz\u0131mdan al\u0131nt\u0131).<\/p>\n\n\n\n<p>Samudra Denizi veya Hint Okyanusu\u2019nun g\u00fcney bat\u0131s\u0131nda, Sumatra Adas\u0131 a\u00e7\u0131klar\u0131nda, denizalt\u0131 tabakas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen deprem ve bunun tetikledi\u011fi dev dalgalar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu maddi y\u0131k\u0131mdan bug\u00fcne pek az \u015fey kald\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u00e7e Eyaleti\u2019ni, Bat\u0131 Sumarta\u2019dan ay\u0131ran Singkil\u2019den ba\u015flayarak, A\u00e7e\u2019nin kuzeyinde Sigli\u2019ye kadar uzanan geni\u015f bir sahil \u015feridinde etkili olmakla kalmayan tsunami, kom\u015fu \u00fclke Malezya ve ard\u0131ndan, Tayland\u2019\u0131n bat\u0131 sahil \u015feritlerini takip ederek, Hint Okyasunu\u2019nun en do\u011fusunda Do\u011fu Afrika, -Somali- sahillerine kadar etkisini hissettirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u2018do\u011fal afet\u2019in maddi g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc olarak, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen sahil \u015feritlerinde, \u015fu veya bu \u015fekilde etkili olan tsunami, daha 21. y\u00fczy\u0131l ba\u015f\u0131nda, \u201cy\u00fczy\u0131l\u0131n fel\u00e2keti\u201d olarak tarihe ge\u00e7ti.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu fel\u00e2ketin ard\u0131ndan, d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde ortaya \u00e7\u0131kan di\u011fer fel\u00e2ketler sanki, birbiriyle yar\u0131\u015f\u0131rcas\u0131na, \u201cy\u00fczy\u0131l\u0131n fel\u00e2keti\u201d olarak an\u0131l\u0131rken, bu yakla\u015f\u0131m, k\u00fcresel medyatik g\u00f6r\u00fcn\u00fcmde bir t\u00fcr \u00f6ne \u00e7\u0131kma \u00e7abas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde sanki, Kuzey Sumatra\u2019da olan bitenlerin unutulmu\u015f oldu\u011fu intiba\u0131n\u0131 i\u00e7inde ta\u015f\u0131mas\u0131yla da dikkat \u00e7ekiyordu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yeni evre\/n<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>26 Aral\u0131k 2004 tarihi sadece, A\u00e7e\u2019de bir tarihi d\u00f6nemin sona erip yeni bir evrenin a\u00e7\u0131lmas\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Do\u011fal afet\u2019, \u2018maddi y\u0131k\u0131m\u2019 vb. olgular\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00f6tesinde, A\u00e7elilerden ve Endonezya merkezi h\u00fck\u00fcmetinden ve bu co\u011frafyan\u0131n geni\u015f toplumsal ba\u011flam\u0131ndan ba\u015flayarak, yeni veya tekrar\u0131 \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kan toplumsal, siyasal, tarihsel, akademik vb. olgular, birbiri ard\u0131na veya e\u015f-zamanl\u0131 olarak g\u00fcndeme geldi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve bir \u00f6l\u00e7\u00fcde, bu ba\u011flam ve s\u00fcre\u00e7 g\u00fcndeme gelmeye devam ediyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A\u00e7e\u2019nin \u00f6\u011frenmesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yirmi y\u0131l \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kan bu geli\u015fmenin ilk g\u00fcnlerinden ba\u015flayarak bug\u00fcne kadar, \u201cA\u00e7e\u2019den ne \u00f6\u011frendik?\u201d sorusunu g\u00fcndeme getirmek ve bu sorunun cevab\u0131n\u0131 hakk\u0131yla vermek durumunday\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131daki soru g\u00fcndeme getirilirken, soruya muhataplar\u0131 aras\u0131nda bizatihi, A\u00e7elilerin kendilerini yads\u0131yor de\u011filim.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, en ba\u015fta A\u00e7e toplumunun ya\u015fanan bu \u2018do\u011fal afet\u2019in ard\u0131ndan, bir i\u00e7 hesapla\u015fma s\u00fcreci ya\u015fam\u0131\u015f olmalar\u0131 ihtimalini g\u00f6zden \u0131rak tutmuyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, bu i\u00e7 hesapla\u015fman\u0131n kollektif bir haf\u0131za olu\u015fumuna ve toplumu in\u015fa etmekle g\u00f6revli, her kurumsal yap\u0131 ba\u011flam\u0131nda yeniden ayaklar\u0131 \u00fczerinde durabilmeye ne denli etkisi ve katk\u0131s\u0131 oldu\u011fu sorusunu da unutulmamas\u0131 gerekti\u011fi kanaatindeyim.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Biz neredeyiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bunun yan\u0131 s\u0131ra, s\u00f6z konusu bu soruya muhatap olanlar\u0131n sadece, belirli bir toplum kesimini i\u00e7ermedi\u011fini aksine, A\u00e7elilerden ba\u015flayarak geni\u015fleyen halkalar \u015feklinde, k\u00fcresel \u00e7apta kurumsal alanlara do\u011fru geni\u015fleyen b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir boyutu kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z konusu bu b\u00fct\u00fcnc\u00fcl boyut i\u00e7erisinde bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan, A\u00e7e\u2019nin bir \u00f6\u011frenme s\u00fcreci olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorusu h\u00e2l\u00e2 g\u00fcncelli\u011fini koruyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcne kadar bu soruyu sorabilen ve buna olumlu cevaplar arayanlar\u0131n fazla olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorglamas\u0131 kadar, bir ad\u0131m \u00f6teye ge\u00e7erek b\u00f6ylesi bir \u00e7aban\u0131n ortaya konulup konulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ciddi anlamda g\u00fcndeme getirmemiz gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Tam da bu noktada, bir t\u00fcr \u00fcst\u00fcnl\u00fck kompleksi yans\u0131tacak \u015fekilde, \u201cA\u00e7e bize ne \u00f6\u011fretebilir ki?\u201d kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla yakla\u015fmak yerine, \u201cAcaba A\u00e7e\u2019den neler \u00f6\u011frenmeyi ka\u00e7\u0131rd\u0131k?\u201d sorusunu yerli yerinde kabul etmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu anlamda, ilgili \u00e7evreler \u015fayet bug\u00fcne kadar b\u00f6ylesi bir sorgulamay\u0131 yapmad\u0131larsa, epeyce bir vakit kayb\u0131n\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak h\u00e2l\u00e2 vaktin oldu\u011funu ve bu sorgulaman\u0131n yap\u0131labilmesine imkan tan\u0131yacak alanlar\u0131n oldu\u011funu hat\u0131rlatmakta yarar var.<\/p>\n\n\n\n<p>Tsunami\u2019nin yirminci y\u0131l\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybedenlere Allah\u2019tan rahmet dilerim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 26.12.2024 Bug\u00fcn, tsunami\u2019nin 20. y\u0131l\u0131&#8230; Bu ge\u00e7en yirmi y\u0131lda, A\u00e7e\u2019den ne \u00f6\u011frenip \u00f6\u011frenmedi\u011fimiz konusu gayet \u00f6nemlidir. Bunu bir i\u00e7 hesapla\u015fma olarak de\u011ferlendirmek kadar, \u2018\u00f6teki\u2019ne bak\u0131\u015f\u0131n bizim bizatihi, kendi i\u00e7imize bak\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 ne denli derinle\u015ftirip derinle\u015ftirmedi\u011fi boyutuyla da d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir. Y\u00fczy\u0131l\u0131n fel\u00e2keti olgusu \u201cBundan bir y\u0131l \u00f6nce Avustralya tabakas\u0131 ile Avro-Asya tabakas\u0131n\u0131n deniz yata\u011f\u0131n\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5610,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,6],"tags":[],"class_list":["post-5608","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ace","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5608","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5608"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5608\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5611,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5608\/revisions\/5611"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5610"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}