{"id":5497,"date":"2024-10-16T12:58:54","date_gmt":"2024-10-16T12:58:54","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=5497"},"modified":"2024-10-16T12:58:55","modified_gmt":"2024-10-16T12:58:55","slug":"cin-ve-tayvan-arasinda-gerilim-katlaniyor-increasing-the-tension-between-china-and-taiwan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/cin-ve-tayvan-arasinda-gerilim-katlaniyor-increasing-the-tension-between-china-and-taiwan\/","title":{"rendered":"\u00c7in ve Tayvan aras\u0131nda gerilim katlan\u0131yor \/ Increasing the tension between China and Taiwan"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;16.10. 2024<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in\u2019den Tayvan\u2019a g\u00f6z da\u011f\u0131 artarak devam ediyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Tayvan milli g\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fkan Lai Ching-te\u2019nin 10 Ekim\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fman\u0131n ard\u0131ndan, Pekin y\u00f6netimi ge\u00e7ti\u011fimiz Pazartesi g\u00fcn\u00fc t\u00fcm askeri birimlerin kat\u0131l\u0131m\u0131yla Tayvan\u2019\u0131 \u00e7evreleyen sularda bir g\u00fcnl\u00fck tatbik ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu geli\u015fme, Avrupa\u2019n\u0131n g\u00f6be\u011finde ve Ortado\u011fu\u2019da s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmalar s\u00fcrer ve bir \u015fekilde, bar\u0131\u015f ad\u0131mlar\u0131 at\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rken, d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde potansiyel \u00e7at\u0131\u015fma alanlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen Tayvan Bo\u011faz\u0131\u2019nda tehlike s\u00fcrekli b\u00fcy\u00fcmeye devam etti\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcresel bir g\u00fc\u00e7 olarak \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin (<em>People\u2019s Republic of China<\/em>-PRC), Tayvan\u2019a, ki resmi ad\u0131 \u00c7in Cumhuriyeti (<em>Republic of China<\/em>), y\u00f6nelik tehditlerinin sadece lafta kalmad\u0131\u011f\u0131 aksine, g\u00fcnden g\u00fcne artan askeri tatbikatlarla, neredeyse her an Ada\u2019ya y\u00f6nelik bir askeri harekat\u0131 ba\u015flataca\u011f\u0131 izlenimi veriyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kognitif sava\u015f<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz Pazartesi g\u00fcn\u00fc, \u2018Ortak K\u0131l\u0131\u00e7-2024B\u2019 ad\u0131 verilen ve \u00c7in ordusunun (<em>Chinese People\u2019s Liberation Army<\/em>-PLA) t\u00fcm birimleriyle kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve Tayvan\u2019\u0131 \u00e7evreleyen sularda ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir g\u00fcnl\u00fck tatbikat\u0131, geli\u015fig\u00fczel yap\u0131lm\u0131\u015f bir eylem olarak de\u011ferlendirmek yanl\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcm ordu birimlerinin i\u015ftirak etti\u011fi bu tatbikat, ayn\u0131 zamanda literat\u00fcrde \u201ckognitif sava\u015f\u201d (<em>cognitive warfare<\/em>) olarak adland\u0131r\u0131lan ve askeri yap\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki unsurlar\u0131n da kat\u0131lmas\u0131yla belki de, \u00f6nceki tatbikatlardan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu y\u00f6ntemle, Tayvan kamuoyunda alg\u0131 de\u011fi\u015fiklikleri hedeflenirken, bunun s\u0131cak sava\u015f unsurlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fcn a\u00e7acak bir yol olarak kullan\u0131laca\u011f\u0131 varsay\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in y\u00f6netiminin askeri tatbikatlar i\u00e7in, \u00e7e\u015fitli vesileleri gerek\u00e7e g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>Pazartesi g\u00fcnk\u00fc tatbikat i\u00e7in de Tayvan devlet ba\u015fkan\u0131 Lai Ching-te\u2019nin, 10 Ekim g\u00fcn\u00fc, ulusal g\u00fcn dolay\u0131s\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma Pekin\u2019de olduk\u00e7a \u015fiddetli bir kar\u015f\u0131l\u0131k buldu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ba\u015fkan Lai, ne dedi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fkan Lai uzun bir konu\u015fma yapt\u0131&#8230; Konu\u015fma metnine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, pek \u00e7ok konuya de\u011findi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, \u00f6ne \u00e7\u0131kan temel hususlara k\u0131saca de\u011finmekte yarar var.<\/p>\n\n\n\n<p>Lai, yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, \u201cTayvan ve \u00c7in\u2019in birbirinin hakimiyetine girmeyecektir\u201d ve \u201c\u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin Tayvan\u2019\u0131 temsil etme hakk\u0131 yoktur\u201d ifadeleri a\u00e7\u0131k\u00e7a, Pekin y\u00f6netiminin \u201cTek \u00c7in\u201d idealine muhalif bir ba\u011flamda yer ald\u0131\u011f\u0131na ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p>Tayvan\u2019da ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k g\u00fcn\u00fcn\u00fcn 1949 y\u0131l\u0131ndan ba\u015flayan d\u00f6nemden de\u011fil aksine, 1911 y\u0131l\u0131na yani, \u00c7in hanedanl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilen modern darbeye g\u00f6nderme yapmas\u0131 dikkat \u00e7ekiciydi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tarihi yakla\u015f\u0131m, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, 1945-1949 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Ana k\u0131ta \u00c7in\u2019de kom\u00fcnist ve milliyet\u00e7i \u00c7in aras\u0131nda yap\u0131lan ve kom\u00fcnistlerin galibiyetiyle sonu\u00e7lanan i\u00e7 sava\u015f\u0131 ve devam\u0131n\u0131 yok sayan bir a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 i\u00e7eriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fkan Lai\u2019nin 1911 g\u00f6ndermesinin \u00c7in hanedanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131ran milliyet\u00e7i g\u00fc\u00e7ler noktas\u0131nda do\u011frulu\u011fu i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, bu s\u00fcrecin ard\u0131ndan bir toplumsal hareket olarak ba\u015flayan ve ard\u0131ndan, kurumsalla\u015fan \u00c7in kom\u00fcnizminin ve de 1949 sonras\u0131 \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi ve y\u00f6netiminin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate almamas\u0131yla, gayet \u00f6nemli bir tarihi s\u00f6ylem ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pekin\u2019den g\u00fc\u00e7l\u00fc tepki<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu konu\u015fman\u0131n ard\u0131ndan, \u00c7in\u2019de Tayvan \u0130\u015fleri\u2019nden Sorumlu direkt\u00f6r Chen Binhua Ba\u015fkan Lai Ching\u2019i \u201cbar\u0131\u015f\u0131 baltalayan\u201d vb. s\u0131fatlarla su\u00e7larken, a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n devam\u0131nda, Pekin y\u00f6netiminin, Tayvan Bo\u011faz\u0131\u2019nda bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131n teminini sa\u011flamaya y\u00f6nelik olarak, olas\u0131 geli\u015fmelere kar\u015f\u0131 egemen devlet hakk\u0131n\u0131 kullanmaktan \u00e7ekinmeyece\u011fine vurgu yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ve bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n ard\u0131ndan, Pazartesi g\u00fcnk\u00fc tatbikat ger\u00e7ekle\u015ftirildi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Tatbikat\u0131n ertesinde yine, Chen Binhua\u2019n\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 g\u00fcndemde \u00f6nemli yer i\u015fgal etti\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Chen\u2019in, bu sefer, \u201c&#8230; Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l birle\u015fme konusunda \u00e7aba harcama niyetindeyiz. Ancak, g\u00fc\u00e7 kullanmaktan da vazge\u00e7meyece\u011fiz&#8230;\u201d \u015feklindeki ifadelerini, gayet g\u00fc\u00e7l\u00fc siyasi deme\u00e7ler olarak kabul etmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Elbette, bu s\u00f6ylem yeni de\u011fil&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ayn\u0131 ifadeleri, \u00c7in devlet ba\u015fkan\u0131 \u015ei Cinping\u2019in s\u00f6ylemlerinde de tan\u0131k olunmas\u0131, Pekin y\u00f6netiminin bu konuya ne denli \u00f6nem verdi\u011finin bir kez daha kan\u0131t\u0131 niteli\u011findedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te g\u00fcndeme gelen s\u00f6ylemler \u00e7er\u00e7evesinde bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, asl\u0131nda sorunun, \u00c7in ve Tayvan aras\u0131nda kalmayacak oldu\u011funun i\u015faretini de veren yine Chen.<\/p>\n\n\n\n<p>Chen\u2019in, olas\u0131 bir s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n hedefinin, \u201cTayvan\u2019daki az\u0131nl\u0131k kitleyi olu\u015fturan ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131lar ile m\u00fcdahaleci olacak d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler\u201ddir demesi, hem b\u00f6lgesel ve hem de k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lere g\u00f6nderme yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00f6kl\u00fc sorun<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 \u00fczere, Tayvan Bo\u011faz\u0131 sorununun G\u00fcney \u00c7in Denizi ile yak\u0131n ba\u011flant\u0131 kurulabilecek boyutlar\u0131n\u0131n olmas\u0131, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler yani, bu anlamda akla gelen ilk \u00fclke elbette ABD ile bu \u00fclkenin b\u00f6lgedeki m\u00fcttefiklerinden ilk akla gelen Japonya ve Filipinler oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in\u2019in \u2018Tek \u00c7in\u2019 politikas\u0131na ve bunun Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerce de tan\u0131nmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, Tayvan\u2019da son \u00fc\u00e7 d\u00f6nem devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 koltu\u011funda oturan devlet ba\u015fkanlar\u0131 ve iktidardaki Demokratik Geli\u015fimci Parti (<em>Democratic Progressive Party<\/em>-DPP) farkl\u0131 bir s\u00f6ylemle g\u00fcndeme geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Tayvan\u2019\u0131n demokratik kazan\u0131mlar\u0131na ve ekonomik geli\u015fmi\u015fli\u011fi ve \u00e7e\u015fitli alanlardaki \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne yap\u0131lan bu vurgu hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, gizli\/a\u00e7\u0131k Tayvan\u2019\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00fclke oldu\u011funa g\u00f6nderme yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu yap\u0131dan taviz verilmeyece\u011fi s\u00f6ylemi ise Pekin\u2019in siyasal olarak hazmedemeyece\u011fi bir konu.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in ve Tayvan aras\u0131nda ya\u015fanacak olas\u0131 bir s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n Tayvan Bo\u011faz\u0131\u2019n\u0131n iki yakas\u0131ndaki bu iki yap\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayaca\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;16.10. 2024 \u00c7in\u2019den Tayvan\u2019a g\u00f6z da\u011f\u0131 artarak devam ediyor&#8230; Tayvan milli g\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fkan Lai Ching-te\u2019nin 10 Ekim\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fman\u0131n ard\u0131ndan, Pekin y\u00f6netimi ge\u00e7ti\u011fimiz Pazartesi g\u00fcn\u00fc t\u00fcm askeri birimlerin kat\u0131l\u0131m\u0131yla Tayvan\u2019\u0131 \u00e7evreleyen sularda bir g\u00fcnl\u00fck tatbik ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Bu geli\u015fme, Avrupa\u2019n\u0131n g\u00f6be\u011finde ve Ortado\u011fu\u2019da s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmalar s\u00fcrer ve bir \u015fekilde, bar\u0131\u015f ad\u0131mlar\u0131 at\u0131lmaya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5498,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,33],"tags":[],"class_list":["post-5497","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-tayvan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5497"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5499,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5497\/revisions\/5499"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5498"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}