{"id":5304,"date":"2024-07-01T14:03:02","date_gmt":"2024-07-01T14:03:02","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=5304"},"modified":"2024-07-01T14:04:09","modified_gmt":"2024-07-01T14:04:09","slug":"guney-cin-denizinde-filipinler-ve-cin-arasinda-gerginlik-the-tension-between-the-philippines-and-china-in-the-south-china-sea","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/guney-cin-denizinde-filipinler-ve-cin-arasinda-gerginlik-the-tension-between-the-philippines-and-china-in-the-south-china-sea\/","title":{"rendered":"G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019nde Filipinler ve \u00c7in aras\u0131nda gerginlik \/ The tension between the Philippines and China in the South China Sea"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 01.07.2024<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019nde, son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r Filipinler ve \u00c7in aras\u0131nda ya\u015fanan gerilim, bug\u00fcn iyice artm\u0131\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6yle ki, artan bu gerilimin, herhangi bir s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin an meselesi olup olmad\u0131\u011f\u0131 konu\u015fumuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tart\u0131\u015fman\u0131n merkezinde ise, G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019nde Thomas Shoal olarak adland\u0131r\u0131lan b\u00f6lgede 17 Haziran g\u00fcn\u00fc, Filipinler ve \u00c7in sahil g\u00fcvenlik birimlerinin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmesi bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu anlamda, o g\u00fcnden bu yana, b\u00f6lgede gerilimin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacak&#8230; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En az\u0131ndan taraflar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar b\u00f6ylesi bir izlenimi olu\u015ftu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u015eans eseri&#8230;<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kimi g\u00f6zlemcilerin, \u201cb\u00fcy\u00fck bir \u015fans eseri s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u0131kmad\u0131\u201d \u015feklinde de\u011ferlendirdi\u011fi s\u00f6z konusu geli\u015fme sonras\u0131nda, taraflar sadece &#8216;bekle-g\u00f6r&#8217; politikas\u0131 takip etmiyor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7in taraf\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, sorunun k\u00f6keninde Filipinli sahil g\u00fcvenlik birimlerinin, \u00c7in bal\u0131k\u00e7\u0131lara ait a\u011flar\u0131 kesmesi bulunuyor. Filipinler taraf\u0131 ise, bu geli\u015fme \u00fczerine \u00c7in sahil g\u00fcvenlik birimleri Filipinler\u2019e ait ve 1999 y\u0131l\u0131ndan bu yana, s\u0131\u011fl\u0131k b\u00f6lgede bulunan ve Filipinler ordusunca, bir t\u00fcr kararg\u00e2h olarak kullan\u0131lan gemiye \u00e7\u0131karak \u00e7e\u015fitli malzemelere el koymas\u0131na dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Taraflar aras\u0131nda b\u00f6ylesine fiziki geli\u015fme ilk defa ya\u015fan\u0131rken, Filipler sahil g\u00fcvenlik birimlerinin, silahl\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131k vermemi\u015f olmalar\u0131 sergilenen \u201cprofesyonel\u201d davran\u0131\u015fla izah ediliyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6te yandan, geli\u015fmelere dair, bu iki farkl\u0131 a\u00e7\u0131klama ne olursa olsun, en az\u0131ndan konuya tarafs\u0131z olan \u00e7evreler herhangi bir s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n \u00e7\u0131kmamas\u0131 bir \u015fans olarak de\u011fenlendiriliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00c7in sahil g\u00fcvenli\u011finden bask\u0131n<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Taraflar\u0131n, g\u00f6rece s\u0131radan kabul edilebilecek bu geli\u015fmenin tehlike i\u00e7eren boyutu ise, Filipinlere ait tekneye \u00c7in sahil g\u00fcvenlik birimlerinin bask\u0131n yapmas\u0131 geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durum, Filipinler g\u00fcvenlik hatt\u0131n\u0131n ihl\u00e2li olarak yorumlan\u0131rken. Belki de bundan daha \u00f6nemli yorum ise, olas\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fma halinde Amerika Birle\u015fik Devletleri ordusu\u2019nun Filipinlerin yan\u0131nda yer alacak olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD\u2019nin bu geli\u015fmelerin neresinde durdu\u011fu meselesi ise, Filipinler ve ABD aras\u0131nda var olan \u201cOrtak Savunma Antla\u015fmas\u0131\u201d ile kendini ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7ok de\u011fil, sadece bir ay \u00f6nce Singapur\u2019da d\u00fczenlenen, Shangri-La savunma zirvesinde a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131 yapan Filipinler devlet ba\u015fkan\u0131 Ferdinand Marcos\u2019un, \u201csivil veya askeri herhangi bir Filipinli\u2019nin hayat\u0131n\u0131 kaybetmesinin k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgileri oldu\u011funu\u201d s\u00f6ylemi\u015fti. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Marcos\u2019un bu a\u00e7\u0131klamas\u0131 ile 17 Haziran\u2019daki geli\u015fmeyi birlikte ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, taraflardan hangisi olursa olsun, s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmaya yol a\u00e7mam\u0131\u015f olmas\u0131 b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fme olarak g\u00f6rmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Filipinler bl\u00f6f m\u00fc yap\u0131yor?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durumda, geli\u015fmelere ve s\u00f6ylemlere farkl\u0131 bir perspektiften bak\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin, Filipinler devlet ba\u015fkan\u0131 Marcos\u2019un \u201cbl\u00f6f\u201d yapt\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Veya Filipinler ile ABD aras\u0131ndaki \u2018Ortak Savunma Antla\u015fmas\u0131\u2019na ra\u011fmen, olas\u0131 bir s\u0131cak geli\u015fmede ABD\u2019nin, Filipinlerin yan\u0131nda yer almayaca\u011f\u0131 ve Filipinler\u2019in kurban edilebilece\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu her iki tutuma dair, elimizde farkl\u0131 b\u00f6lgelerde ve farkl\u0131 \u00fclkelerde ya\u015fanan geli\u015fmelerin olmas\u0131, bu hususlar\u0131n yabana at\u0131l\u0131r g\u00f6r\u00fc\u015fler olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmemize neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6te yandan, Filipinler\u2019in 2013 y\u0131l\u0131ndaki ba\u015fvurusu \u00fczerine, Uluslararas\u0131 Daimi Tahkim Mahkemesi\u2019nin (<em>Permanent Court of Arbitration<\/em>) s\u00f6z konusu k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 sorununda, \u00c7in\u2019in iddialar\u0131n\u0131n temelsizli\u011fi ve dolay\u0131s\u0131yla, Filipinler\u2019i \u00c7in kar\u015f\u0131s\u0131nda hakl\u0131 bulmas\u0131n\u0131n, k\u00fcresel kamuoyu \u00f6n\u00fcnde Filipinleri hakl\u0131 k\u0131lmaya yetecek bir nedeni oldu\u011funu teknik olarak s\u00f6ylenebilir. Ancak, bu y\u00f6ndeki g\u00f6r\u00fc\u015f ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131n reel bir geli\u015fme durumunda s\u0131nanmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Filipinler\u2019in Birle\u015fmi\u015f Milletler nezdinde 15 Haziran\u2019da yeni bir giri\u015fimi ise uluslararas\u0131 kurumlar nezdinde hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlama konusunda \u0131srarc\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Buna g\u00f6re,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019nde k\u0131ta fay hatt\u0131 uzant\u0131s\u0131n\u0131n Filipinler\u2019in do\u011fal s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 te\u015fkil etti\u011fi iddias\u0131na BM\u2019nin nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131k verece\u011fi merak konusu. Filipinlerin bu iddias\u0131, BM Deniz Yasas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne dayan\u0131rken, \u00f6zellikle sualt\u0131 do\u011fal kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m hakk\u0131 konusunda olduk\u00e7a \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ASEAN konunun neresinde?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcney \u00c7in Denizi sorununun temelinde, \u00c7in\u2019in, neredeyse t\u00fcm bu geni\u015f suyolunda hakimiyet iddias\u0131 bulunmas\u0131na ra\u011fmen, \u00f6rne\u011fin Malezya, Bruney ve Endonezya ile herhangi bir s\u0131cak geli\u015fme -en az\u0131ndan \u015fimdilik- ya\u015fam\u0131yor. \u00dcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck, Malezya ve Endonezya ile ikili ili\u015fkileri gayet \u00fcst d\u00fczeyde devam ediyor. Bu \u00fclkelerle birlikte, ASEAN \u00fcyesi bir \u00fclke olan Filipinler ile \u00c7in aras\u0131nda bu t\u00fcrden ili\u015fkilerin neredeyse tamamen rafa kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 da asl\u0131nda, bug\u00fcn gizli\/a\u00e7\u0131k var olan tehdit atmosferinin ciddiye al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektiren bir ba\u015fka y\u00f6n\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor. ASEAN \u00fcyesi \u00fclkelerden son geli\u015fmeye dair herhangi kayda de\u011fer bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f olmamas\u0131, d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Kambo\u00e7ya\u2019n\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcyor olmas\u0131yla izah edilebilir. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l, d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Malezya\u2019ya ge\u00e7ecek olmas\u0131 ve \u015fimdiden verilmeye ba\u015flanan sinyaller ASEAN i\u00e7erisinde farkl\u0131 siyasi yakla\u015f\u0131mlar\u0131n ortaya konulabilece\u011finin habercisi niteli\u011finde.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu noktada, Filipinler y\u00f6netiminin sa\u011f duyuyu bir kenara b\u0131rakmam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 takdir etmek gerekiyor. 17 Haziran geli\u015fmesi sonras\u0131nda Marcos\u2019un, 23 Haziran\u2019da askeri birliklere yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada, \u201csava\u015f\u0131 ba\u015flatan taraf olmayaca\u011f\u0131z\u201d y\u00f6n\u00fcndeki ifadesi gayet \u00f6nemliydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6te yandan, Filipinler y\u00f6netimi temkinlili\u011fi de elden b\u0131rakm\u0131yor. G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019nde veya Filipinlileri\u2019in tan\u0131mlamas\u0131yla Bat\u0131 Filipinler Denizi\u2019nde ger\u00e7ekle\u015fecek olas\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fmada deniz kuvvetleri kadar, s\u00fcre\u00e7te orta ve uzun menzilli f\u00fczelerin kullan\u0131laca\u011f\u0131na ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Filipinler y\u00f6netimi bunun haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131, Luzon Adas\u0131\u2019n\u0131n bat\u0131 sahilinde in\u015fas\u0131 s\u00fcren s\u00fcpersonik f\u00fcze sistemleriyle ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019nde Filipinler ve \u00c7in aras\u0131nda ya\u015fanan geli\u015fmelerde k\u0131ta sahal\u0131\u011f\u0131 ile \u00c7in\u2019in b\u00f6lge denizine egemenlik iddias\u0131 aras\u0131nda temel bir fark bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Thomas Shoal ad\u0131yla an\u0131lan b\u00f6lge, \u00c7in\u2019e 1100 km mesafede iken, Filipin sahillerinin ise sadece, 194 km a\u00e7\u0131\u011f\u0131nda. Bu durum, -di\u011fer nedenler bir yana-, Filipinler i\u00e7in do\u011frudan ulusal g\u00fcvenlik meselesi derecesinde ele al\u0131nmas\u0131n\u0131n hakl\u0131l\u0131k pay\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019nde ya\u015fanan hak iddialar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, \u00f6zellikle Filipinler ve \u00c7in sahil g\u00fcvenlik birimleri aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen do\u011frudan kar\u015f\u0131la\u015fma b\u00f6lgede bar\u0131\u015f atmosferinin zedelenmesine y\u00f6nelik bir geli\u015fme olarak de\u011ferlendirilmelidir. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u015fta ASEAN olmak \u00fczere, b\u00f6lge \u00fclkelerinin olas\u0131 bir s\u0131cak geli\u015fme kar\u015f\u0131s\u0131nda ne t\u00fcr tav\u0131r alacaklar\u0131 bilinmese de, k\u00fcresel ekonominin dinamosu h\u00fckm\u00fcndeki Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Asya kadar d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinin de bu geli\u015fmeden etkilenece\u011fine ku\u015fku yok. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durumda, \u00f6zellikle ASEAN i\u00e7erisinde ilgili taraflarla g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin giderek daha \u00e7ok \u00f6nem arz etti\u011fini s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 01.07.2024 G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019nde, son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r Filipinler ve \u00c7in aras\u0131nda ya\u015fanan gerilim, bug\u00fcn iyice artm\u0131\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u00d6yle ki, artan bu gerilimin, herhangi bir s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin an meselesi olup olmad\u0131\u011f\u0131 konu\u015fumuyor. Tart\u0131\u015fman\u0131n merkezinde ise, G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019nde Thomas Shoal olarak adland\u0131r\u0131lan b\u00f6lgede 17 Haziran g\u00fcn\u00fc, Filipinler ve \u00c7in sahil g\u00fcvenlik birimlerinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5306,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-5304","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5304","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5304"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5304\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5305,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5304\/revisions\/5305"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}