{"id":5146,"date":"2024-03-18T14:40:53","date_gmt":"2024-03-18T14:40:53","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=5146"},"modified":"2024-03-18T14:40:54","modified_gmt":"2024-03-18T14:40:54","slug":"aci-gercek-felsefe-yok-the-bitter-truth-there-is-no-philosophy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/aci-gercek-felsefe-yok-the-bitter-truth-there-is-no-philosophy\/","title":{"rendered":"Ac\u0131 ger\u00e7ek: Felsefe yok! \/ The bitter truth: There is no philosophy!"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 18.03.2024<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201c\u00dclkede ni\u00e7in felsefe yok?&#8230;\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sorunun cevab\u0131, kendi i\u00e7inde sakl\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. \u201cKi\u015filer gibi milletlerin de yatk\u0131nl\u0131klar\u0131 vard\u0131r\u201d diyor Hoca.<\/p>\n\n\n\n<p>Hoca bu yatk\u0131nl\u0131k meselesini \u2018felsefe\u2019 ile ili\u015fkili olarak g\u00fcndeme getiriyor. Ve devam ediyor, \u201cbizim\u201d, yani, \u00fclkemizin \u00fclkeyi olu\u015fturan toplumun, \u201cfelsefeye yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 yok&#8230;\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Felsefe yani, kendinde bir bireyin, ki\u015finin hayata tutunu\u015funun temelleri olarak bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, bir y\u00f6nelim ve tutum ortaya koymay\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bireyin, g\u00fcndelik ya\u015famda yap\u0131p etmelerine anlam kazand\u0131ran, onlar\u0131 ni\u00e7in ve neden yapmas\u0131 gerekti\u011fini gizli\/a\u00e7\u0131k ortaya koyan, bunlar\u0131n yek\u00fbnu ile hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc \u015fekillendirme iddias\u0131 sergiler felsefe.<\/p>\n\n\n\n<p>Sadece, bununla m\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 etkisi?<\/p>\n\n\n\n<p>Kan\u0131mca, \u201cToplumlar\u0131n ve de devletlerin de bir felsefesi olmas\u0131 gerekir\u201d demeye getiriyor, Hoca&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Yukar\u0131da, kendi sordu\u011fu soruya olumsuz cevap verirken asl\u0131nda, felsefe alan\u0131n\u0131n itilmi\u015f kak\u0131lm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, felsefeyi anlamland\u0131rma \u00e7abas\u0131ndan aciz olanlar\u0131 hedef g\u00f6steriyor gibi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBunca eser yazd\u0131m\u201d diyor Hoca ve ekliyor, \u201cetkisini hi\u00e7 g\u00f6rmedim ve g\u00f6rece\u011fimi de zannetmiyorum\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cBu eserleri g\u00f6mseydim, daha iyi olurdu!\u201d diye ekliyor Hoca. Ne kadar ac\u0131 de\u011fil mi?<\/p>\n\n\n\n<p>Buradaki \u201cg\u00f6mmeyi\u201d eserlerin yani, kitaplar\u0131n somut olarak &nbsp;topra\u011fa g\u00f6m\u00fclmesi yerene, bu eserleri okumayan toplumun \u2018g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne\u2019 bir g\u00f6nderme var gibi burada.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sorun ne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ac\u0131 olan, felsefemizin olmamas\u0131 m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>Felseye diye bir alan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan habersizli\u011fimiz mi?<\/p>\n\n\n\n<p>Yoksa, felsefeyi kaale almayacak kadar, gayet donan\u0131ml\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnce iklimine ve pratiklerine sahip olu\u015fumuz mu?<\/p>\n\n\n\n<p>Ya da, b\u00f6ylesi bir san\u0131ya kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan m\u0131d\u0131r felsefeyle ili\u015fkisizli\u011fimiz&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Peki, alan\u0131n ilgilileri taraf\u0131ndan h\u00e2l\u00e2 tart\u0131\u015fma konusu olmaya devam eden, din-felsefe kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 bize ne s\u00f6yl\u00fcyor?<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin, bu anlamda dini verileri yanl\u0131\u015f ve hatal\u0131 de\u011ferlendirmi\u015f olman\u0131n getirdi\u011fi bir sorundan bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Din\u2019den felsefe\u2019ye<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu yakla\u015f\u0131m\u0131, sadece oryantalist ba\u011flam\u0131n, daha ad\u0131 konulmam\u0131\u015f d\u00f6nemlerinde \u0130slam toplumlar\u0131na y\u00f6nelik ele\u015ftirilerle s\u0131n\u0131rland\u0131rmak da tarihsel bir yan\u0131lg\u0131 olsa gerek.<\/p>\n\n\n\n<p>Ya da, sadece bu ele\u015ftirelere konu\u015flanarak, bir t\u00fcr savunmac\u0131 edimle, felsefenin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yads\u0131mak ve\/ya ortadan kald\u0131rma \u00e7abalar\u0131 sergilemenin veya kay\u0131ts\u0131z kalman\u0131n anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ortada.<\/p>\n\n\n\n<p>Din\u2019in, felsefeye y\u00f6nelik bir tutumundan ziyade, dini alanda s\u00f6z sahibi oldu\u011fu s\u00f6ylenen kesimlerin, felsefeyi nas\u0131l anlamas\u0131 gerekti\u011fi konusu \u00fczerinde durup d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor galiba.<\/p>\n\n\n\n<p>Su\u00e7lamalar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u2018teologlara\u2019 yani, \u2018ilahiyat\u00e7\u0131lara\u2019 g\u00f6nderme yapan ele\u015ftirilerin temel ekseninde f\u0131k\u0131h alan\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f sahibi ki\u015filer oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ad\u0131na, \u201cortodoksi\u201d denilen alan\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclen f\u0131k\u0131h alan\u0131n\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi nerede konu\u015fland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde durup yeniden ve yeniden ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na tart\u0131\u015fmak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu alan\u0131n, bir t\u00fcr monopolle\u015ftirilmesine dair yakla\u015f\u0131mlar, M\u00fcsl\u00fcman toplumlarda \u201cak\u0131l \u00e7a\u011f\u0131\u201d nosyonunu olmad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde kar\u015f\u0131l\u0131k buluyor. Do\u011fal olarak bu durumun, M\u00fcsl\u00fcman toplumlarda, dini alan ile felsefi alan aras\u0131nda -genel itibar\u0131yla s\u00f6ylemek gerekirse-, aran\u0131n s\u00fcrekli a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<a href=\"#_ftn1\" id=\"_ftnref1\">[1]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7abalar kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7te, Hoca ve onun gibi baz\u0131 ki\u015filerin ortaya koyduklar\u0131 \u00e7abalar\u0131n da yetersizli\u011fi, bu alanda pek de \u00fcmitvar olunamayaca\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Hoca\u2019n\u0131n, s\u00fcrekli \u00fcretken bir yazar olmas\u0131na, akademisyen olarak ya\u015fam\u0131n\u0131n son an\u0131na de\u011fin dersler vermesine ra\u011fmen, \u00fclkede felsefe hakk\u0131ndaki bu kanaatinin \u2018abart\u0131l\u0131\u2019 oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/p>\n\n\n\n<p>Ya da, yazd\u0131\u011f\u0131 eserlerin ve verdi\u011fi derslerin, elbette bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olabilece\u011finden \u00f6rne\u011fin, yeti\u015ftirdi\u011fi \u00f6\u011frencilerinin kendi bireysel hayatlar\u0131na y\u00f6n veri\u015flerinde belirleyici olmas\u0131 ve mesleki ya\u015famlar\u0131nda anlaml\u0131l\u0131k, \u00fcretkenlik, sorgulay\u0131c\u0131l\u0131k gibi \u00f6zellikler sergilemesi ba\u011flam\u0131ndan s\u00f6z etmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kurumlar felsefesiz<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, felsefi bak\u0131\u015f\u0131n toplumda belirleyici bir haslet, toplumu yap\u0131land\u0131ran unsurlar\u0131n her biri diyelim ki, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131, yerel y\u00f6netimler, devlet mekanizmas\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u00e7e\u015fitli kurumlar, milyonlarca \u00f6\u011frenciye yol yordam g\u00f6sterme amac\u0131na sahip milli e\u011fitim bakanl\u0131\u011f\u0131, \u00fclkeye ve d\u00fcnyaya k\u00fcresel vatanda\u015flar yeti\u015ftirmek ve bu vatanda\u015flar\u0131n k\u00fcresel yap\u0131ya anlaml\u0131 katk\u0131lar yapmalar\u0131n\u0131 hedef ald\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131lacak y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n, nas\u0131l ve ne t\u00fcrden bir felsefe geli\u015ftirdi\u011fi veya bir felsefi tutumu ayakta tutacak dinamikleri ne \u00f6l\u00e7\u00fcde var etti\u011fi ve \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 hususlar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Asl\u0131nda, bizatihi bu sorgulama bile asl\u0131nda, felsefi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olmak kadar, felsefi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n, say\u0131lan ve say\u0131lmayan t\u00fcm bireysel alanlarda, \u00f6zel ve kamu kurumsal boyutlar\u0131nda var olup olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi gerektiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Dine yaslanmak suretiyle, \u201cbizim felsefeye ihtiyac\u0131m\u0131z yok\u201d demek bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir. G\u00f6r\u00fcnen o ki, b\u00fcy\u00fck kitleler i\u00e7in olan biten de bundan ibaret.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, toplumlara y\u00f6n verenlerin b\u00fcy\u00fck kitleler olmad\u0131\u011f\u0131, bu kitleleri harekete ge\u00e7irebilecek sistemik d\u00fc\u015f\u00fcnceler olaca\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eayet geni\u015f kitleler felsefeye ihtiya\u00e7 duymuyor ise, bu kitleleri harekete ge\u00e7iren tekil veya k\u00fc\u00e7\u00fck grup akt\u00f6rler neyle hareket ediyorlar? sorusunu g\u00fcndeme getirmemiz gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Evet, Teoman Hoca\u2019n\u0131n g\u00fcndeme getirdi\u011fi \u201cfelsefeye yatk\u0131ns\u0131zl\u0131k meselesi\u201d \u00fczerinde epeyce kafa yormak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Sadece bug\u00fcnden de\u011fil, epeyce bir ge\u00e7mi\u015ften ba\u015flayarak birhesapla\u015fmay\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131mak gerekiyor. Yani, biraz felfeseyle ilgilenmek gerekiyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\" id=\"_ftn1\">[1]<\/a> Will-Ariel Durant. (1961). <em>The Age of Reason Begins: A History of European Civilization in the Period of Shakespeare, Bacon, Montaigne, Rembrandt, Galileo and Descartes 1558-1648<\/em>, Part VII, New York: Simon and Schuster, s. 519.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 18.03.2024 \u201c\u00dclkede ni\u00e7in felsefe yok?&#8230;\u201d Bu sorunun cevab\u0131, kendi i\u00e7inde sakl\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. \u201cKi\u015filer gibi milletlerin de yatk\u0131nl\u0131klar\u0131 vard\u0131r\u201d diyor Hoca. Hoca bu yatk\u0131nl\u0131k meselesini \u2018felsefe\u2019 ile ili\u015fkili olarak g\u00fcndeme getiriyor. Ve devam ediyor, \u201cbizim\u201d, yani, \u00fclkemizin \u00fclkeyi olu\u015fturan toplumun, \u201cfelsefeye yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 yok&#8230;\u201d Felsefe yani, kendinde bir bireyin, ki\u015finin hayata tutunu\u015funun temelleri olarak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5147,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,75],"tags":[],"class_list":["post-5146","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-sosyoloji-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5146","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5146"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5146\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5148,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5146\/revisions\/5148"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5147"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}