{"id":504,"date":"2015-09-10T03:04:56","date_gmt":"2015-09-10T03:04:56","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=504"},"modified":"2016-10-03T03:05:47","modified_gmt":"2016-10-03T03:05:47","slug":"malay-osmanli-calismalari-merkezi-the-center-for-malay-worlds-and-ottoman-studies","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/malay-osmanli-calismalari-merkezi-the-center-for-malay-worlds-and-ottoman-studies\/","title":{"rendered":"Malay-Osmanl\u0131 \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131 Merkezi \/The Center for Malay Worlds and Ottoman Studies"},"content":{"rendered":"<p>Yakla\u015f\u0131k be\u015f y\u0131l \u00f6nce T\u00fcrk \u00fcniversitelerinde ni\u00e7in Malay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 konusunu i\u015fleyen ve bu anlamda bir \u00e7a\u011fr\u0131da bulunan bir yaz\u0131 yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131k. Aradan ge\u00e7en s\u00fcre zarf\u0131ndan bu yaz\u0131n\u0131n ne kadar etkisi oldu bilinmez ancak, nihayet b\u00f6ylesi bir inisiyatif geli\u015ftirildi. Son bir y\u0131ld\u0131r a\u015fa\u011f\u0131da de\u011finece\u011fim kurumlar\u0131n tabiri caizse hummal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yeni bir kurumun hayata ge\u00e7irilmesine vesile oldu. Malezya\u2019dan Malezya Uluslararas\u0131 \u0130slam \u00dcniversitesi ile T\u00fcrkiye\u2019den Fatih Sultan Mehmed Vak\u0131f \u00dcniversitesi i\u015fbirli\u011fi bu hafta ba\u015f\u0131nda Kuala Lumpur\u2019da yap\u0131lan m\u00fctevazi bir t\u00f6ren ve akabinde heyetler aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015f veri\u015finin ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi toplant\u0131larla hayata ge\u00e7irilmi\u015f oldu. \u0130stanbul ve Kuala Lumpur\u2019da olmak \u00fczere iki merkezli y\u00fcr\u00fct\u00fclecek \u00e7al\u0131\u015fmalar \u201cMalay D\u00fcnyas\u0131 ve Osmanl\u0131 Ara\u015ft\u0131rmalar Merkezi\u201d ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yor. Gerek Malezya\u2019da gerekse T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fanan \u2018hengameler\u2019 aras\u0131nda, kimilerince pek dikkat \u00e7ekici bir geli\u015fme olarak de\u011ferlendirilmese de, tarihe ge\u00e7ecek bir boyutu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p>P\u00fcr sivil bir inisiyatifin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan bu merkezin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n, uluslararas\u0131 mahiyet ta\u015f\u0131mas\u0131 ve iki \u00fclkenin \u00f6zellikleri dolay\u0131s\u0131yla h\u00fck\u00fcmetlerin de manevi destek verdi\u011fi bu olu\u015fumun hay\u0131rl\u0131 olmas\u0131n\u0131 diliyorum. S\u00f6z konusu a\u00e7\u0131l\u0131\u015f t\u00f6reninin, Prof. Dr. Seyid Naqib Al-Attas\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck gayretleriyle, d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerinden gelen k\u0131ymetli bilim adamlar\u0131n\u0131n e\u011fitim \u00f6\u011fretim faaliyetlerine katk\u0131da bulundu\u011fu ISTAC salonunda ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131 anlaml\u0131yd\u0131. Her ne kadar, ISTAC s\u00fcre\u00e7te eski h\u00fcviyetinden \u00e7ok \u015fey kaybetmi\u015f olsa da, bunun gerekli \u00e7abalar ortaya konulmas\u0131 halinde, yeni do\u011fan bu kurum vas\u0131tas\u0131yla devam ettirilebilece\u011fine inan\u0131yorum. Zaten gerekli \u00e7abalar ortaya konmazsa, bunu ilk ele\u015ftiren de biz olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>\u0130lk etapta, \u00f6zellikle T\u00fcrkiye perspektifinden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u2018Malay d\u00fcnyas\u0131\u2019 kavram\u0131 mu\u011flak duruyor olabilir. Kurumun bir aya\u011f\u0131n\u0131n Malezya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Kuala Lumpur\u2019da olmas\u0131n\u0131n, \u2018Malay\u2019 kelimesinin \u2018Malezya\u2019 ile \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc gibi bir yan\u0131lg\u0131n\u0131n hemen \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mekte fayda var. Malay d\u00fcnyas\u0131, t\u00fcm etnik ve dilsel zenginli\u011fine ra\u011fmen, tarihsel olarak geli\u015ftirdikleri dini, toplumsal, k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik ili\u015fkiler a\u011f\u0131 nedeniyle ayn\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve medeniyet i\u00e7erisinde ele al\u0131nan geni\u015f bir co\u011frafyaya at\u0131fta bulunuluyor. Bu co\u011frafyan\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 Borneo Adas\u0131, Filipinlerin ve Tayland\u2019\u0131n g\u00fcneyi, modern Malezya ve Endonezya devletleri s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, a\u00e7\u0131l\u0131\u015f seremonisinde konu\u015fma yapan IIUM Onursal Ba\u015fkan\u0131 eski K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131 Dr. Rais Yatim\u2019in de vurgulad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere Sri Lanka, Madagaskar ve G\u00fcney Afrika\u2019ya uzanan bir vechesi de bulunuyor.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, \u2018Osmanl\u0131\u2019 kelimesinin kullan\u0131m\u0131n\u0131n, b\u00fcy\u00fck bir ge\u00e7mi\u015fe at\u0131fla ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funa \u015f\u00fcphe yok. Bu \u2018b\u00fcy\u00fck ge\u00e7mi\u015fin\u2019 Avrupa sular\u0131nda ve kara par\u00e7as\u0131nda, Do\u011fu Akdeniz ve S\u00fcvey\u015f\u2019deki Osmanl\u0131 varl\u0131\u011f\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmay\u0131p, Basra ve Zamorin\u2019den Bat\u0131 Hindistan\u2019a, Malaka\u2019dan Tidor, A\u00e7e\u2019den Ternate\u2019ye kadar uzanan boyutuna at\u0131f yapmak m\u00fcmk\u00fcn (Bkz.: M. N. PEARSON. (2005). The World of the Indian Ocean 1500-1800: Studies in Economic, Social and Cultural Historys, s. 60) Bununla birlikte, Osmanl\u0131\u2019dan kasd\u0131n \u2018T\u00fcrk\u2019 vurgusu oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Bu noktada, \u00f6rne\u011fin Malay d\u00fcnyas\u0131yla ili\u015fkiler \u00e7er\u00e7evesinde \u2018Osmanl\u0131 T\u00fcrkleri\u2019 diyerek genelle\u015ftirdi\u011fimiz boyutun, \u00e7e\u015fitli vesilelerle dile getirdi\u011fimiz ve bizden \u00f6ncede baz\u0131 k\u0131ymetli bilim insanlar\u0131n\u0131n metinlerinde yer alan \u2018Sel\u00e7uklu ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131\u2019 yerli yerine oturtmak gerekir.<\/p>\n<p>Tam da bu noktada, 1985-88 y\u0131llar\u0131nda Endonezya B\u00fcy\u00fckel\u00e7imiz merhum Metin \u0130neg\u00f6ll\u00fco\u011flu\u2019nun, b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik vas\u0131f\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak bir sosyal antropolog misali, Suhartolu y\u0131llar\u0131n zorlu ko\u015fullar\u0131nda A\u00e7e\u2019ye giderek T\u00fcrklerle ba\u011flant\u0131s\u0131 oldu\u011fu belirtilen mekanlar\u0131 ziyaret edip, oradaki insanlarla bizzat g\u00f6r\u00fc\u015fmesi, d\u00f6nemin \u00f6nde gelen bilim adam\u0131, Prof. Ali Ha\u015fimi ile yaz\u0131\u015fmas\u0131n\u0131, bunlar\u0131 makale ve kitap boyutunda yay\u0131nlamas\u0131 ve payla\u015fmas\u0131n\u0131 bir \u00f6rnek vak\u0131a olarak hat\u0131rl\u0131yorum. Kald\u0131 ki, Bat\u0131l\u0131 referanslar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u2018T\u00fcrk\u2019 unsuruna tekab\u00fcl eden Rum, Rumi, T\u00fcrkoman gibi \u00e7e\u015fitli farkl\u0131 kullan\u0131mlar\u0131n do\u011frudan Osmanl\u0131 ana k\u00fctlesine de\u011fil, Delhi, Buhara, Ba\u011fdat vb. daha farkl\u0131 co\u011frafyalardaki T\u00fcrk unsurlar\u0131na g\u00f6nderme oldu\u011funa tan\u0131k olunur.<\/p>\n<p>Kurumun ad\u0131n\u0131n \u2018Malay d\u00fcnyas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131\u2019 ve \u2018Osmanl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131\u2019 \u015feklinde alg\u0131lanmas\u0131 beklendi\u011finde kar\u015f\u0131m\u0131za devasa bir \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Tabii bu noktada, ilk yakla\u015f\u0131m\u0131n T\u00fcrk-Malay d\u00fcnyas\u0131 aras\u0131nda geli\u015ftirildi\u011fi varsay\u0131lan ili\u015fkilerin toplam\u0131na ula\u015fmak gibi pratik bir yakla\u015f\u0131m da sunabiliriz. \u0130\u015fin ilk safhas\u0131nda, yani \u2018Malay d\u00fcnyas\u0131\u2019nda diyelim ki, bizi daha \u00e7ok ilgilendirdi\u011fi varsay\u0131lan vechesiyle \u0130slamla\u015fmayla ba\u015flayan d\u00f6nem\/ler bug\u00fcne kadar hi\u00e7 \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131 m\u0131 acaba diye hakl\u0131 olarak soru sorulabilir. Bunun bir ad\u0131m \u00f6tesine ge\u00e7erek, \u2018Osmanl\u0131\/T\u00fcrk-Malay ili\u015fkileri\u2019yle ilgilenen var m\u0131yd\u0131?\u2019 sorusu da bir o kadar hakl\u0131l\u0131k pay\u0131 ta\u015f\u0131yor. Her iki soruya da verilecek kar\u015f\u0131l\u0131k oldu, hem de kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar ger\u00e7ekle\u015ftirildi \u015feklinde verebiliriz. 16. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131ndan itibaren s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin Malay d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir ucundan di\u011ferine uzanan ser\u00fcveninde t\u00fcccarlar\u0131n\u0131n ve ordular\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra tarih\u00e7ilerini, sosyal ve fen bilimcilerini yanlar\u0131nda getiren Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n ilgili \u00fclkelerininin \u2018Do\u011fu Hint \u015eirketleri\u2019, ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla Malay d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tabiri caizse alt\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcne getirdiler. El de\u011fmemi\u015f bir nehir, bir da\u011f; incelenmemi\u015f bir el yazmas\u0131; \u00e7izimleri yap\u0131lmam\u0131\u015f bir mimari yap\u0131 kald\u0131 m\u0131 acaba diye sormak istiyorum. Bunlar\u0131 s\u00f6ylerken, yukar\u0131da zikretti\u011fim yeni kurumun \u00f6n\u00fcndeki zorluklar kadar dolayl\u0131 olarak baz\u0131 imk\u00e2nlara da dikkat \u00e7ekmek istiyorum.<\/p>\n<p>Bu noktada, k\u0131ymetli tarih\u00e7ilimiz Halil \u0130nalc\u0131k\u2019\u0131n 1960 y\u0131l\u0131nda kaleme ald\u0131\u011f\u0131 \u201cBursa and The Commerce of the Levant\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesinde dile getirdi\u011fi hususun bu merkezin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda bir yol g\u00f6sterici olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130nalc\u0131k, Do\u011fu Akdeniz liman \u015fehirlerinde Avrupal\u0131 t\u00fcccarlar\u0131 konu alan Avrupal\u0131 tarih\u00e7ilerin Venedik ve Cenova ar\u015fivleri temelli yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndaki \u2018tarafl\u0131l\u0131\u011fa\u2019 dikkat \u00e7ekiyor. \u0130nalc\u0131k\u2019a g\u00f6re, bu tarih\u00e7iler Osmanl\u0131 y\u00f6neticilerinin bu b\u00f6lgedeki ticareti konu alan tedbirlerini ele almakla birlikte, b\u00f6lgenin kendi i\u00e7 dinamiklerini g\u00f6rmezden geldiklerini s\u00f6yleyerek ele\u015ftiriyor. Bu ve benzeri hususlar\u0131 Malay d\u00fcnyas\u0131n\u0131 veya Malay-T\u00fcrk tarihsel ba\u011flant\u0131s\u0131 ele alan Bat\u0131l\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarda da bulmak m\u00fcmk\u00fcn. Merkezin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda bu husus bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 olarak duruyor.<\/p>\n<p>Bir di\u011fer \u00f6ncelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm husus, t\u00fcm sava\u015flara, toplumsal karga\u015falara, y\u0131k\u0131mlara ra\u011fmen, A\u00e7e\u2019den ba\u015flayarak Malay d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00fccra k\u00f6\u015felerine kadar ellerinde silsileler bulunan aileler, naif bir kolleksiyoner olarak el yazma eserlere sahip yerli kolleksiyonerler, y\u00fczy\u0131llar\u0131n \u0130slami bilimler alan\u0131ndaki birikiminin devam ettiricisi konumundaki geleneksel alimler sahada ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 bekliyor. Umulur ki, \u0130stanbul ve Kuala Lumpur merkezli bu olu\u015fum, ilgili alt \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131n\u0131 olu\u015fturarak, lisan d\u00fczeyinden ba\u015flayarak gen\u00e7 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 sahaya y\u00f6nlendirebilme politikalar\u0131n\u0131 bir an \u00f6nce s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde uygulamaya ge\u00e7irir. B\u00f6ylece akademi d\u00fcnyas\u0131yla, yukar\u0131da zikretti\u011fim halk kesimlerinin sahip olduklar\u0131 zenginli\u011fi biraraya getirme imk\u00e2n\u0131 do\u011far.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/www.dunyabulteni.net\/haber-analiz\/340322\/malay-osmanli-calismalari-merkezi\">http:\/\/www.dunyabulteni.net\/haber-analiz\/340322\/malay-osmanli-calismalari-<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yakla\u015f\u0131k be\u015f y\u0131l \u00f6nce T\u00fcrk \u00fcniversitelerinde ni\u00e7in Malay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131 konusunu i\u015fleyen ve bu anlamda bir \u00e7a\u011fr\u0131da bulunan bir yaz\u0131 yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131k. Aradan ge\u00e7en s\u00fcre zarf\u0131ndan bu yaz\u0131n\u0131n ne kadar etkisi oldu bilinmez ancak, nihayet b\u00f6ylesi bir inisiyatif geli\u015ftirildi. Son bir y\u0131ld\u0131r a\u015fa\u011f\u0131da de\u011finece\u011fim kurumlar\u0131n tabiri caizse hummal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yeni bir kurumun hayata ge\u00e7irilmesine vesile [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":459,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,27],"tags":[],"class_list":["post-504","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-malezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/504","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=504"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/504\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":505,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/504\/revisions\/505"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}