{"id":5021,"date":"2024-01-02T10:33:35","date_gmt":"2024-01-02T10:33:35","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=5021"},"modified":"2024-01-02T10:33:36","modified_gmt":"2024-01-02T10:33:36","slug":"yilin-ilk-secimi-tayvanda-the-first-election-of-the-new-year-in-taiwan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/yilin-ilk-secimi-tayvanda-the-first-election-of-the-new-year-in-taiwan\/","title":{"rendered":"Y\u0131l\u0131n ilk se\u00e7imi Tayvan\u2019da \/ The first election of the new year in Taiwan"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;02.01.2024<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tayvan\u2019da halk, 13 Ocak g\u00fcn\u00fc ba\u015fkanl\u0131k ve parlamento se\u00e7imleri i\u00e7in sand\u0131\u011fa gidiyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>13 Ocak Cumartesi g\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirilecek \u00fclke tarihinde sekizincisi olacak do\u011frudan ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleri, sadece Ada halk\u0131n\u0131n kendi y\u00f6netimini belirlemesi anlam\u0131 ta\u015f\u0131makla kalm\u0131yor, uluslararas\u0131 camia i\u00e7in Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019da var olan gerilimli ortam\u0131n yeniden alevlenmesi anlam\u0131 da ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Se\u00e7imlere on g\u00fcn kala, iktidardaki Demokratik \u0130lerlemeci Parti\u2019nin (<em>Democratic Progressive Party<\/em>-DPP) yeni aday\u0131 Lai-Ching-te, rakipleri kar\u015f\u0131s\u0131nda az bir farkla da olsa \u00f6nde g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>13 Ocak g\u00fcn\u00fc yap\u0131lacak se\u00e7imlerde \u00fc\u00e7 parti aday\u0131 se\u00e7men kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kacak. DPP\u2019nin aday\u0131 Lai\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra, Ada\u2019n\u0131n k\u00f6kl\u00fc siyasi yap\u0131s\u0131 \u00c7in Milliyet\u00e7i Partisi (<em>Kumotiang<\/em>-KMT) Hou Yu-ih ve Tayvan Halk Partisi (<em>Taiwan People\u2019s Party<\/em>-TPP) aday\u0131 Ko Wen-je yeni d\u00f6nemde Ada y\u00f6netimine talip olan isimler.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7in\u2019in egemenlik iddias\u0131 ve se\u00e7imler<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>De facto<\/em> ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00fclke olsa da, Tayvan\u2019da, yap\u0131lacak se\u00e7imler \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin egemenlik iddialar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde devam etti\u011fi bir siyasi ortamda ger\u00e7ekle\u015fecek.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki Ada siyasetini k\u00fcresel siyasetin merkezinde yer almas\u0131 i\u00e7in yeter bir sebeb.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu iddias\u0131n\u0131 destekleyecek \u015fekilde, \u00c7in y\u00f6netimi Ada\u2019daki ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imini, \u201c\u00fclkenin bir i\u00e7 meselesi oldu\u011fu\u201d iddias\u0131n\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yarak, se\u00e7imlere m\u00fcdahale etti\u011fi yolundaki ele\u015ftirilere meydan okuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in Cumhuriyeti (<em>Republic of China<\/em>-RoC) olarak da tan\u0131nan Tayvan, \u00c7in\u2019le (<em>Peoples of Republic of China<\/em>-PRC) ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 gerilimli siyaset \u00f6zellikle de, Pekin y\u00f6netiminin 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131ndan bu yana kaydetti\u011fi ekonomik ve siyasi geli\u015fimler nedeniyle \u00e7e\u015fitli \u00fclkelee &nbsp;uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131lar sonucu uluslararas\u0131 arenada tan\u0131n\u0131rl\u0131\u011f\u0131 gayet k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131k arz ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>DPP zafere yak\u0131n (m\u0131?)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>DPP aday\u0131 Lai\u2019nin \u00f6nde g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc kampanya d\u00f6nemi dikkate al\u0131nacak olursa, 2016 y\u0131l\u0131ndan bu yana Tayvan\u2019\u0131 y\u00f6neten ba\u015fkan Tsai Ing-wen\u2019in yerinin yeni bir DPP politikac\u0131 taraf\u0131ndan doldurulaca\u011f\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, kamuoyu yoklamalar\u0131nda DPP aday\u0131 Lai\u2019ye verilen deste\u011fin %35 civar\u0131nda olmas\u0131 ve KMT aday\u0131 ile aras\u0131nda sadece birka\u00e7 puan fark olmas\u0131ndan hareket ederek, se\u00e7imin bir s\u00fcprize gebe oldu\u011funu da s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan, Pekin y\u00f6netiminin do\u011frudan m\u00fcdahalesi anlam\u0131na gelen \u201cbu se\u00e7imler, sava\u015f ve bar\u0131\u015f aras\u0131ndaki m\u00fccadeledir\u201d \u015feklindeki a\u00e7\u0131klama, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerin daha da gerilimli ge\u00e7ece\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ki d\u00f6nem \u015fart\u0131n\u0131n oldu\u011fu \u00fclkede, yap\u0131lacak ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imlerine yeni bir isimle giren DPP\u2019nin oy oran\u0131 gerileme g\u00f6sterse de, se\u00e7imi kazanacak en yak\u0131n taraf oldu\u011funa i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum, \u00f6zellikle demokratik idealler \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirildi\u011finde, halk\u0131n \u00f6nemli az\u0131msanmayacak bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00c7in\u2019le ili\u015fkilere \u015f\u00fcpheli bakt\u0131\u011f\u0131 ve <em>de facto<\/em> ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 destekledi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ada tarihi, 1949 y\u0131l\u0131nda \u00c7in komunist partisi ve \u00c7in milliyet\u00e7i partisinin uzun s\u00fcre m\u00fccadeleleri sonras\u0131nda milliyet\u00e7ilerin kaybetmesiyle sonu\u00e7lanmas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Aradan ge\u00e7en 75 y\u0131l sonra \u00c7in milliyet\u00e7i partisi\u2019nin, Ada siyasetindeki yeri, \u00c7in\u2019e yak\u0131nla\u015fan veya yak\u0131nla\u015fma e\u011filimi sergileyen bir yap\u0131 arz ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Hatta, DPP ba\u015fkan\u0131 aday\u0131 Lai\u2019n\u0131n ge\u00e7en hafta yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klamaya dikkat \u00e7ekecek olursak, milliyet\u00e7i parti\u2019nin \u201ckom\u00fcnist \u00c7in yanl\u0131s\u0131\u201d oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki iddiay\u0131 yabana atmamak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Vurgu \u2018demokrasi\u2019ye<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Her ne kadar, Bat\u0131 demokrasilerinde son d\u00f6nemde gerileme ya\u015fansa da, Do\u011fu Asya\u2019da -bu noktada, Tayvan \u00f6rne\u011finde, demokratik de\u011ferlere y\u00f6nelik ilginin devam etti\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00e7er\u00e7evede, mevcut ba\u015fkan Tsai, yeni y\u0131l mesaj\u0131nda, \u201c\u00c7in\u2019le ili\u015fkilerde merkezi konunun demokrasi oldu\u011fu\u201d y\u00f6n\u00fcndeki a\u00e7\u0131klamas\u0131, DPP ve Tayvan halk\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 i\u00e7in liberal-demokratik ideallerin halen ge\u00e7erlili\u011fini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fkan Tsai\u2019nin konu\u015fmas\u0131nda en \u00f6nemli vurgulardan biri de son sekiz y\u0131ld\u0131r iktidar\u0131 d\u00f6neminde Tayvan\u2019\u0131n uluslararas\u0131 g\u00fcndemde yer alan bir \u00fclke konumunda olmas\u0131yd\u0131. Ba\u015fkan\u2019\u0131n bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde gayet isabetli oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum, \u00c7in\u2019de \u015ei Cinping\u2019in iktidara geldi\u011fi 2013 y\u0131l\u0131ndan itibaren Tayvan\u2019la ikili ili\u015fkileri olan baz\u0131 \u00fclkeler \u00fczerinde uygulad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zellikle ticari ve ekonomik bask\u0131lar sonucu Tayvan yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lmaya itilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lsa da, hem geli\u015fmi\u015f end\u00fcstrisi, e\u011fitimi ve insan g\u00fcc\u00fc hem de Bat\u0131 demokrasilerince desteklenmesi nedeniyle Tayvan bug\u00fcn, jeo-stratejik ve jeo-ekonomik \u00f6neme sahip bir \u00fclke konumunda.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu anlamda, Bat\u0131l\u0131 demokratik \u00e7evreler i\u00e7in Tayvan, Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019da \u2018demokrasi\u2019nin kalesi\u2019 olarak de\u011ferlendirildi\u011fi s\u00f6ylersek abatm\u0131\u015f olmay\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p>Her ne kadar, ulusal politikalarda Tayvan ad\u0131 pek zikredilmese de, \u00f6zellikle G\u00fcneydo\u011fu Asya \u00fclkeleri nezdinde Tayvan\u2019\u0131n bu geli\u015fmi\u015f ve demokratik yap\u0131s\u0131n\u0131n g\u0131pta edici bir y\u00f6n\u00fc oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>De facto<\/em><\/strong><strong> kazan\u0131r!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tayvan\u2019da kamuoyu yoklamalar\u0131n\u0131, 13 Ocak g\u00fcn\u00fc se\u00e7im sand\u0131\u011f\u0131na yans\u0131mas\u0131 halinde, Tayvan halk\u0131n\u0131n \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019yle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmek istemedi\u011fi yakla\u015f\u0131m\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131labilece\u011fi gibi, mevcut <em>de facto<\/em> ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan da vazge\u00e7mek istemedi\u011fi anlam\u0131na gelen bir sonucun \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 varsayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum, \u00f6zellikle, halk\u0131n kahir ekseriyetinin KMT aday\u0131n\u0131 desteklememesiyle do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan, DPP\u2019nin oy oran\u0131 d\u00fc\u015fse de, az bir \u00e7o\u011funlukla da olsa se\u00e7imi kazanma \u015fans\u0131 bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kamuoyu yoklamalar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan bu durum, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, uluslararas\u0131 \u00e7evrelerde, \u00f6zellikle de, \u00c7in Halk Cumhuriyeti ve ABD taraf\u0131ndan da yak\u0131ndan takip ediliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00e7er\u00e7evede, \u00c7in devlet ba\u015fkan\u0131 \u015ei Cinping \u201c\u00c7in Halk Cumhuriyeti ve Tayvan\u2019\u0131n birle\u015fmesinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu\u201d belirtmesi s\u0131radan bir ifade olarak de\u011ferlendirilmemeli.<\/p>\n\n\n\n<p>Aksine, \u00c7in\u2019in sergiledi bu siyasi tav\u0131r, Tayvan\u2019da tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131 kanat kadar, \u00f6nemli bir kitle aras\u0131nda, Ada\u2019n\u0131n demokratik siyasal ve toplumsal ya\u015fam\u0131na y\u00f6nelik do\u011frudan bir tehdit olarak de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;02.01.2024 Tayvan\u2019da halk, 13 Ocak g\u00fcn\u00fc ba\u015fkanl\u0131k ve parlamento se\u00e7imleri i\u00e7in sand\u0131\u011fa gidiyor&#8230; 13 Ocak Cumartesi g\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirilecek \u00fclke tarihinde sekizincisi olacak do\u011frudan ba\u015fkanl\u0131k se\u00e7imleri, sadece Ada halk\u0131n\u0131n kendi y\u00f6netimini belirlemesi anlam\u0131 ta\u015f\u0131makla kalm\u0131yor, uluslararas\u0131 camia i\u00e7in Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019da var olan gerilimli ortam\u0131n yeniden alevlenmesi anlam\u0131 da ta\u015f\u0131yor. Se\u00e7imlere on [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":5023,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,33],"tags":[],"class_list":["post-5021","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-tayvan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5021","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5021"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5021\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5024,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5021\/revisions\/5024"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5023"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}