{"id":50,"date":"2016-09-06T08:30:35","date_gmt":"2016-09-06T08:30:35","guid":{"rendered":"http:\/\/td_uid_4_57cd3c2be588b"},"modified":"2016-09-15T07:00:30","modified_gmt":"2016-09-15T07:00:30","slug":"rodrigo-duterte-uluslararasi-arenada-yeni-bir-fenomen-rodrigo-duterte-a-new-phenomenon-in-international-arena","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/rodrigo-duterte-uluslararasi-arenada-yeni-bir-fenomen-rodrigo-duterte-a-new-phenomenon-in-international-arena\/","title":{"rendered":"Rodrigo Duterte: Uluslararas\u0131 Arenada Yeni Bir Fenomen \/ Rodrigo Duterte: A New Phenomenon in International Arena"},"content":{"rendered":"<div class=\"td-paragraph-padding-1\">\n<p>Filipinler\u2019de uzun y\u0131llar Mindanao Adas\u0131\u2019nda Davao \u015fehri belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f olan Rodrigo Duterte Laos\u2019a yapaca\u011f\u0131 ilk yurt d\u0131\u015f\u0131 seyahati \u00f6ncesinde, ABD Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama\u2019ya y\u00f6nelik k\u00fcf\u00fcrl\u00fc demeciyle g\u00fcndeme oturdu.<\/p>\n<p>G\u00fcneydo\u011fu Asya \u00dclkeler Birli\u011fi (ASEAN) d\u00f6nem ba\u015fkan\u0131 Laos\u2019un ba\u015fkenti Vientiane\u2019de ba\u015flayacak zirveye saatler kala, Filipinler devlet ba\u015fkan\u0131 Rodrigo Duterte\u2019nin ABD ba\u015fkan\u0131 Barack Obama\u2019ya y\u00f6nelik adab-\u0131 mua\u015ferete mugayir s\u00f6zleri g\u00fcndemi belirledi. Sadece ASEAN\u2019\u0131 de\u011fil, farkl\u0131 \u00fclke devlet ba\u015fkanlar\u0131 ve delegasyonlar\u0131n\u0131 da biraraya getirmesi nedeniyle k\u00fcresel bir \u00f6nem arz eden ASEAN toplant\u0131lar\u0131, daha ba\u015flamadan herkesi \u015fa\u015f\u0131rtan ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 bir g\u00fcndeme sahip oldu.<\/p>\n<p>S\u00f6z konusu iki liderin Vientiane\u2019de biraraya gelece\u011fi, G-20 zirvesi dolay\u0131s\u0131yla \u00c7in\u2019de bulunan Obama taraf\u0131ndan duyurulmu\u015ftu. Obama, Filipinler\u2019in \u00e7i\u00e7e\u011fi burnunda devlet ba\u015fkan\u0131 Duterte ile g\u00f6r\u00fc\u015fece\u011fini s\u00f6ylemekle kalmam\u0131\u015f, g\u00f6r\u00fc\u015fmenin i\u00e7eri\u011fi konusunda, yani Filipinler\u2019de insan haklar\u0131 konusuna g\u00fcndeme getirece\u011fini belirtmi\u015fti. \u2018\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya\u2019 \u00fclkeleriyle ili\u015fkilerde sadece Ba\u015fkan Obama\u2019n\u0131n de\u011fil, genel itibar\u0131yla ABD politikalar\u0131nda \u00f6nemli bir yer tutan \u2018insan haklar\u0131\u2019 konusu, bu kez Filipinler ba\u011flam\u0131nda g\u00fcndeme getiriliyor. ABD y\u00f6netimince Filipinler\u2019e, daha do\u011frusu ba\u015fkan Duterte\u2019nin a\u015fa\u011f\u0131da de\u011finece\u011fim baz\u0131 uygulamalar\u0131na y\u00f6nelik olarak daha \u00f6nce de de\u011fi\u015fik vesilelerle tepkiler g\u00fcndeme getirilmi\u015fti.<\/p>\n<p>Burada hat\u0131rlanmas\u0131 gerek bir di\u011fer husus, ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 John Kerry, 26-27 Temmuz g\u00fcnleri Manila\u2019y\u0131 ziyaret ederek Duterte ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesidir. Kerry\u2019nin ki\u015fisel yakla\u015f\u0131m\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc olsa gerek, Duterte\u2019nin a\u011fz\u0131ndan ona kar\u015f\u0131 k\u00f6t\u00fc bir s\u00f6z sad\u0131r olmam\u0131\u015ft\u0131. Ancak Duterte bas\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u201cKerry\u2019le g\u00f6r\u00fc\u015febilirim, ancak onun b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi e\u015fcinsel diyerek\u201d ABD y\u00f6netimine y\u00f6nelik hakaret anlam\u0131 i\u00e7erek bir s\u00f6ylemi g\u00fcndeme ta\u015f\u0131maktan da geri durmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Vientiane toplant\u0131lar\u0131 \u00f6ncesi ya\u015fanan bu gerginlik, Obama ve Duterte aras\u0131nda ki\u015fisel bir at\u0131\u015fman\u0131n \u00f6tesinde anlam ta\u015f\u0131yor. Bu noktada Rodrigo Duterte\u2019nin kim oldu\u011fu, nas\u0131l bir siyasi ge\u00e7mi\u015fi oldu\u011funu k\u0131saca ele almak gerekir. 8 May\u0131s 2016 se\u00e7imleri yap\u0131laca\u011f\u0131 duyuruldu\u011funda Filipinler\u2019de ba\u015fkan adaylar\u0131 aras\u0131nda ad\u0131 ge\u00e7meyen, ancak k\u0131sa bir s\u00fcre sonra aday olabilece\u011fini a\u00e7\u0131klanan Duterte, \u00fclkenin g\u00fcneyinde Mindanao Adas\u0131\u2019nda uzun y\u0131llar belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve il y\u00f6netim meclisinde g\u00f6rev yapm\u0131\u015f bir isim. Mindanao Adas\u0131\u2019n\u0131, Filipinli M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tarihsel olarak ya\u015fam olan\u0131 olarak biliyoruz. Son d\u00f6nemde ise, Moro \u0130slami Kurtulu\u015f Cephesi\u2019nin (MILF) ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve akabinde \u00f6zerk y\u00f6netim taleplerine konu olan bir b\u00f6lge. Ancak \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgelerinin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 geri kalm\u0131\u015fl\u0131k, zorunlu ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc g\u00f6\u00e7lerden ne\u015fet eden etnik \u00e7e\u015fitlilik, su\u00e7 oranlar\u0131n\u0131n y\u00fcksekli\u011fi gibi hususiyetleri de b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Filipinler\u2019de su\u00e7 denilince akla ilk gelen ise uyu\u015fturucu mafyalar\u0131 oluyor. Sadece \u2018\u00e7etelerle\u2019 s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan, ekonomik kazan\u0131m\u0131 olduk\u00e7a y\u00fcksek bu \u2018i\u015ften\u2019 de\u011fi\u015fik d\u00fczeylerde kimi \u2018memurlar\u0131n\u2019 da i\u015ftirak etti\u011fi biliniyor.<\/p>\n<p>Duterte, Ada\u2019n\u0131n \u00f6nemli \u015fehirlerinden biri olan Davao\u2019daki 22 y\u0131ll\u0131k belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcresince bir yerel y\u00f6netici olman\u0131n \u00f6tesinde, bir \u2018\u015ferif\u2019 h\u00fcviyetiyle \u015fehir ve \u00e7evresini uyu\u015fturucu mafyalar\u0131ndan temizleme u\u011fra\u015f\u0131n\u0131 \u00fcstlenmi\u015f ve bunda da ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f bir yerel politikac\u0131. Ancak Duterte\u2019nin bu \u2018ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131\u2019 ger\u00e7ekle\u015ftirirken, uygulad\u0131\u011f\u0131 \u2018gayri resmi\u2019 y\u00f6ntem, o y\u0131llar boyunca ulusal g\u00fcndemin d\u0131\u015f\u0131nda pek yer bulmad\u0131. Gayri resmi y\u00f6ntemden kast\u0131m\u0131z, Duterte\u2019nin kurdu\u011fu iddia edilen \u2018\u00f6l\u00fcm timleri\u2019 diye an\u0131labilecek bir yap\u0131yla uyu\u015fturucu \u00e7etelerini hizaya getirmesi oldu. Bu s\u00fcrecin sonunda Davao en g\u00fcvenli \u015fehir unvan\u0131n\u0131 kazan\u0131rken, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, Duterte\u2019nin uygulad\u0131\u011f\u0131 gayri resmilik te o kadar \u00fczerinde durulan bir konu olarak dikkat \u00e7ekmedi.<\/p>\n<p>Ancak i\u015fler, Duterte\u2019nin devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na aday olmas\u0131yla ve akabinde kampanya d\u00f6nemindeki s\u00f6ylemiyle yava\u015f yava\u015f uluslararas\u0131 g\u00fcndemde yer i\u015fgal etmeye ba\u015flad\u0131. \u00d6yle ki, Duterte \u2018Davao ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131\u2019 ulusal d\u00fczeye \u00e7\u0131karmaya ant i\u00e7mesi \u00fczerine, eski ba\u015fkan Benigno Aquino \u00fclkenin \u2018yasalar\u0131n ihl\u00e2l edilece\u011fi\u2019 bir d\u00f6neme girmek \u00fczere oldu\u011funu g\u00f6rerek iki g\u00fc\u00e7l\u00fc aday\u0131 ittifak yapmaya ve Duterte\u2019nin \u00f6n\u00fcn\u00fc almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Aquino bunda muvaffak olamay\u0131nca, 71 ya\u015f\u0131ndaki Duterte 8 May\u0131s se\u00e7imlerinde ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir oy oran\u0131yla ba\u015fkan se\u00e7ilip 30 Haziran\u2019da resmen g\u00f6reve ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Duterte, se\u00e7im kampanyas\u0131 boyunca i\u00e7 siyasete y\u00f6nelik olarak, \u00fclkenin en \u00f6nemli sorunlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen g\u00fcvenlik olgusuna yo\u011funla\u015ft\u0131 ve bu y\u00f6ndeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131yla g\u00fcndemi belirledi. Ayn\u0131 Duterte o g\u00fcnlerde, 1989 y\u0131l\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybeden Avustralyal\u0131 kad\u0131n misyoner \u00fczerinden Avustralya h\u00fck\u00fcmetine ve Papa Francis\u2019in Ocak ay\u0131nda Manila\u2019y\u0131 ziyaretinde ya\u015fanan trafik karma\u015fas\u0131 sonras\u0131nda buna sebep oldu\u011fu iddias\u0131yla Papa\u2019ya y\u00f6nelik gayr-i ahlaki \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ile uluslararas\u0131 bas\u0131n\u0131n g\u00fcndemine oturmaya ba\u015flad\u0131. Duterte bu t\u00fcrden \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131na d\u00fcn Barack Obama\u2019y\u0131 hedef alan k\u00fcf\u00fcrl\u00fc s\u00f6ylemiyle devam etti. Duterte, uyu\u015fturucuyla m\u00fccadeleyle ilgili olarak k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce baz\u0131 uyar\u0131lar\u0131 g\u00fcndeme getiren ve kendisiyle Laos\u2019da g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi talep BM Genel Sekreteri\u2019yle g\u00f6r\u00fc\u015fmeyi de reddetmi\u015fti.<\/p>\n<p>Filipinler devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n t\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7lerde benzer bir s\u00f6ylemi tekrarlamas\u0131 nedeniyle s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir fenomen olmaya do\u011fru gitti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. \u00dclkesinde su\u00e7larla ilgili m\u00fccadelede se\u00e7ti\u011fi y\u00f6ntemi, yerel y\u00f6neticilik d\u00f6nemindeki ba\u015far\u0131lar\u0131na bina ederek tart\u0131\u015f\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131na g\u00fcvenen Duterte, uluslararas\u0131 \u00e7evrelerin bu konudaki ele\u015ftirilerine ise \u2018ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131za m\u00fcdahale ediyorsunuz\u2019 diyerek geri \u00e7eviriyor. Duterte\u2019nin g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerine \u00e7eteleri sorgusuz sualsiz \u00f6ld\u00fcrme hakk\u0131 veren uygulamas\u0131 ile son iki ayda yakla\u015f\u0131k 2000\u2019i a\u015fk\u0131n ki\u015fi \u00e7at\u0131\u015fmalarda \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc ve \u00fclke hapishanelerinin teslim olan uyu\u015fturucu \u00e7ete mensubu ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131yla doldu. D\u00fcn Obama\u2019ya y\u00f6nelik yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klaman\u0131n bir yerinde de, \u201cFilipinler s\u00f6m\u00fcrgecilikten kurtulal\u0131 \u00e7ok oldu\u201d diyerek, 19. y\u00fczy\u0131l sonu ve 20. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131na kadar s\u00fcren ABD s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fine at\u0131fta bulunarak, Obama\u2019n\u0131n insan haklar\u0131 s\u00f6ylemini reddediyordu.<\/p>\n<p>Duterte\u2019nin yukar\u0131da zikredilen \u2018g\u00fcvenlik politikas\u0131na\u2019 y\u00f6nelik kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar \u00fclkedeki baz\u0131 siyasi \u00e7evrelerden de gelse, genel itibar\u0131yla y\u00fcksek bir oyla devlet ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilen bir lider olmas\u0131 ve siyasi g\u00fcc\u00fc ele ge\u00e7irmesi nedeniyle ele\u015ftiriler -en az\u0131ndan \u015fimdilik- kurumsal bir boyut kazanm\u0131\u015f de\u011fil. Ancak Duterte\u2019nin en son Obama\u2019y\u0131 da hedef alan uluslararas\u0131 politikac\u0131 ve \u015fahsiyetlere y\u00f6nelik \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n \u00fclkelere aras\u0131 ili\u015fkileri etkileyecek boyutu olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca, Filipinler\u2019in \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l ASEAN d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00fcstlenecek olmas\u0131yla, Birli\u011fe \u00fcye \u00fclkeler aras\u0131 ili\u015fkiler de olumsuz y\u00f6nde etkilenebilir.<\/p>\n<p>Bunun \u00f6tesinde, Filipinler ABD\u2019nin b\u00f6lgedeki en \u00f6nemli m\u00fcttefiklerinden biri. 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda \u00fclkede ABD kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 tepkiler \u00fczerine o d\u00f6nemki ABD \u00fcstleri kapat\u0131l\u0131r ve say\u0131s\u0131 azalt\u0131l\u0131rken, son y\u0131llarda G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019ndeki egemenlik iddialar\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu anla\u015fmazl\u0131k Filipinler\u2019i ABD\u2019ye yeniden yakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu anlamda, bir \u00f6nceki ba\u015fkan Aquino d\u00f6neminde ikili ili\u015fkilerde askeri boyut yeniden \u00f6n pl\u00e2na \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Duterte\u2019nin, Bat\u0131 Filipinler Denizi olarak adland\u0131r\u0131lan b\u00f6lgede giderek artan \u00c7in bal\u0131k\u00e7\u0131 ve sahil g\u00fcvenlik teknelerinin varl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u2018\u00c7in\u2019le masaya oturur hallederiz\u2019 s\u00f6ylemi bug\u00fcne kadar somut bir a\u00e7\u0131l\u0131ma konu olmad\u0131. Kald\u0131 ki, benzer sorunlarla y\u00fczle\u015fen b\u00f6lgedeki di\u011fer \u00fclkeler de \u00c7in\u2019le tek tek masaya oturmak yerine ABD ile yak\u0131nla\u015farak politika geli\u015ftiriyorlar.<\/p>\n<p>Duterte\u2019nin Obama\u2019y\u0131 hedef alan k\u00fcf\u00fcrl\u00fc s\u00f6zlerinin ABD politikalar\u0131n\u0131 pek etkilemeyece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ancak burada Duterte\u2019nin ve Duterte g\u00fcd\u00fcm\u00fcndeki Filipinler h\u00fck\u00fcmetin alaca\u011f\u0131 kararlar\u0131n belirleyicili\u011fini de unutmamak gerekir. Bu s\u00fcre\u00e7te, ASEAN i\u00e7inde \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u00fclkelerin Duterte y\u00f6netimini \u015fu veya bu \u015fekilde \u2018hizaya \u00e7ekme\u2019 \u00e7abas\u0131 olabilir. ABD ise, b\u00f6lgede \u00c7in fakt\u00f6r\u00fcnden hareketle Filipinlerle ili\u015fkileri koparmas\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fil. Ancak iki \u00fclke ili\u015fkilerini daha alt d\u00fczeyde s\u00fcrd\u00fcrme politikas\u0131 izleyerek Duterte\u2019nin uluslararas\u0131 politikaya \u2018adaptasyonunu\u2019 bekleyecektir.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.dunyabulteni.net\/haber-analiz\/376653\/rodrigo-duterte-uluslararasi-arenada-yeni-bir-fenomen\">http:\/\/www.dunyabulteni.net\/haber-analiz\/376653\/rodrigo-duterte-uluslararasi-arenada-yeni-bir-fenomen<\/a><\/p>\n<p>(Not: Cihan Kurtaran arkada\u015f\u0131m\u0131za blo\u011fumuza katk\u0131lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc te\u015fekk\u00fcr ederiz.)<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Filipinler\u2019de uzun y\u0131llar Mindanao Adas\u0131\u2019nda Davao \u015fehri belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f olan Rodrigo Duterte Laos\u2019a yapaca\u011f\u0131 ilk yurt d\u0131\u015f\u0131 seyahati \u00f6ncesinde, ABD Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama\u2019ya y\u00f6nelik k\u00fcf\u00fcrl\u00fc demeciyle g\u00fcndeme oturdu. G\u00fcneydo\u011fu Asya \u00dclkeler Birli\u011fi (ASEAN) d\u00f6nem ba\u015fkan\u0131 Laos\u2019un ba\u015fkenti Vientiane\u2019de ba\u015flayacak zirveye saatler kala, Filipinler devlet ba\u015fkan\u0131 Rodrigo Duterte\u2019nin ABD ba\u015fkan\u0131 Barack Obama\u2019ya y\u00f6nelik adab-\u0131 mua\u015ferete [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62],"tags":[],"class_list":["post-50","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bangsamoro-filipinler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":101,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50\/revisions\/101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}