{"id":4946,"date":"2023-10-26T05:58:12","date_gmt":"2023-10-26T05:58:12","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=4946"},"modified":"2023-10-26T06:02:15","modified_gmt":"2023-10-26T06:02:15","slug":"osmanli-ve-turk-toplumunda-geri-kalmislik-olgusu-ve-hint-okyanusu-politikalari-the-phenomenon-of-economic-underdevelopment-in-the-ottoman-and-turkish-society-and-the-indian-ocean-policies","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/osmanli-ve-turk-toplumunda-geri-kalmislik-olgusu-ve-hint-okyanusu-politikalari-the-phenomenon-of-economic-underdevelopment-in-the-ottoman-and-turkish-society-and-the-indian-ocean-policies\/","title":{"rendered":"Osmanl\u0131 ve T\u00fcrk toplumunda geri kalm\u0131\u015fl\u0131k olgusu ve Hint Okyanusu politikalar\u0131 \/\u00a0 The phenomenon of economic underdevelopment in the Ottoman and Turkish society and the Indian Ocean policies"},"content":{"rendered":"\n

Mehmet \u00d6zay                                                                                                           25.10.2023<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Osmanl\u0131 ve T\u00fcrk toplumunun ekonomik geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 meselesi sona ermi\u015f, tamamlanm\u0131\u015f bir olgu de\u011fildir. Aksine, bu olgu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnler noktas\u0131nda pratikler ve tarihte olan biten geli\u015fmelere dair yeni anlama bi\u00e7imleri ile yeni bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, kendini ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu yaz\u0131da, Osmanl\u0131 ve T\u00fcrk toplumunun geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 meselesinin ele al\u0131n\u0131\u015f\u0131nda, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Hint Okyanusu ile ili\u015fkileri \u00fczerinden de\u011ferlendirerek, alternatif bir ba\u011flam geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Ke\u015fifler (!) ve s\u00f6m\u00fcrgecilik<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hint Okyanusu merkezli (Indian Ocean-centric<\/em>) b\u00f6ylesi alternatif bir yakla\u015f\u0131m olanakl\u0131 g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc, nihayetinde, ilerleme (development<\/em>) ve geri kalm\u0131\u015fl\u0131k (underdevelopment<\/em>) gibi ekonomi alan\u0131ndaki moderniteye \u00f6zg\u00fc kavramlar\u0131n, terminolojilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olan somut geli\u015fmenin, -biz de h\u00e2l\u00e2 tam anlam\u0131yla anla\u015f\u0131lmay\u0131 bekleyen- s\u00f6m\u00fcrgecilik s\u00fcre\u00e7leriyle birebir ve do\u011frudan ba\u011flant\u0131s\u0131 bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n

Orta \u00f6\u011fretimden ba\u015flayarak pop\u00fcler anlat\u0131lara kadar, \u2018ke\u015fifler \u00e7a\u011f\u0131\u2019 (discovery ages<\/em>) \u00fczerinden de\u011ferlendirilen Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n geli\u015fme s\u00fcre\u00e7lerini, s\u00f6m\u00fcrgecilikten ba\u011f\u0131ms\u0131z ele almak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Kald\u0131 ki, \u2018ke\u015fifler \u00e7a\u011f\u0131\u2019 kavram\u0131n\u0131n bile, ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir sorunsala tekab\u00fcl etti\u011fini ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, asl\u0131nda, zihniyetimizin gizli\/a\u00e7\u0131k nelerle me\u015fgul edildi\u011fini ve me\u015fgul oldu\u011funu gayet a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6sterecektir…<\/p>\n\n\n\n

Bu noktada, Osmanl\u0131 ve T\u00fcrk toplumunun ekonomik geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131, genelde s\u00f6m\u00fcrgecilik ve \u00f6zelde, Hint Okyanusu \u00e7er\u00e7evesinde ortaya konulan s\u00f6m\u00fcrgecilik s\u00fcrecinin d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00f6tesinde ba\u011flamlara ta\u015f\u0131mak asl\u0131nda, Bat\u0131 Avrupa\u2019da hem teorik olarak \u00fcretilen, hem de pratik olarak ortaya konulan kavramlar, s\u00f6ylemler nezdinde ve kar\u015f\u0131s\u0131nda da, bizim bir t\u00fcr handikap i\u00e7inde bulundu\u011fumuz anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n

\u2018Kalk\u0131nma\u2019 ve \u2018geri kalm\u0131\u015fl\u0131k\u2019 ili\u015fkisini, Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n s\u00f6m\u00fcrgecilik s\u00fcre\u00e7leriyle ve bu s\u00fcrecin, en \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc te\u015fkil eden Hint Okyanusu ba\u011flam\u0131nda ele almak kan\u0131mca, gayet rasyonel ve b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir giri\u015fim olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Literat\u00fcre at\u0131f<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Her ne kadar literat\u00fcrde yer etmi\u015f olsa da, \u2018Osmanl\u0131 ve T\u00fcrk toplumu\u2019 yerine belki k\u0131saca, Osmanl\u0131 Devleti ve\/ya toplumu demek daha makul geliyor. Ya da bu yakla\u015f\u0131m\u0131n, derdimizi anlatmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan, daha tumturakl\u0131 bir tutuma i\u015faret etti\u011fini ileri s\u00fcrebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

\u015eayet, \u2018T\u00fcrk toplumu\u2019 ile kastedilen, Osmanl\u0131 Devleti s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde ya\u015fayan -irili ufakl\u0131 di\u011fer t\u00fcm toplumlar bir yana, hususen antropolojik ve sosyolojik \u00f6zellikleriyle dikkat \u00e7ekilen \u2018T\u00fcrk toplumu\u2019nun  geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde duruluyorsa, bunun da kendi i\u00e7inde gayet anlaml\u0131 oldu\u011funu ve di\u011fer toplumlardan ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131larak ortaya konmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, bunun Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin konu oldu\u011fu bir ekonomik geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamam\u0131za el verir mi, bunu da tart\u0131\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n

\u015eimdilik bu konuyu bir kenara b\u0131rakarak, var olan kavramsalla\u015ft\u0131rma \u00fczerinden yani, Osmanl\u0131 ve T\u00fcrk toplumunun ekonomik geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde dural\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Yerle\u015fik g\u00f6r\u00fc\u015fler<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Osmanl\u0131 ve T\u00fcrk toplumunun ekonomik geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 hususunda g\u00f6r\u00fc\u015f beyan edenler ve bu g\u00f6r\u00fc\u015flerini akademi ve akademik olmayan eserlerle kaleme alanlar\u0131n, uzun erimli tarihsel geli\u015fmeleri dikkate ald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Bu yakla\u015f\u0131mlar\u0131n, Cumhuriyet\u2019in erken d\u00f6nemlerinde yeti\u015fmeye ba\u015flayan nesille ve bu noktada, yeni bir \u2018\u00fclke\u2019 ile yeni bir \u2018d\u00fcnyan\u0131n\u2019 akademi ve entellekt\u00fcel \u00e7evrelerine mensup bireylerinden sad\u0131r olmas\u0131 gayet do\u011fal.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte, \u2018Osmanl\u0131 ve T\u00fcrk toplumunda ekonomik geri kalm\u0131\u015fl\u0131k\u2019 gibi bir ara\u015ft\u0131rma konusuna yakla\u015f\u0131rken, bu bireylerin gerek ailelerinin, gerekse e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerinin y\u00f6nlendirmesiyle ve yap\u0131land\u0131rmas\u0131yla edindikleri ve tak\u0131nd\u0131klar\u0131 siyasal ideolojik ve tutumlardan ari olmad\u0131klar\u0131 da ger\u00e7ektir.<\/p>\n\n\n\n

Bu konuda, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte yay\u0131nlanan bir makalede bu g\u00f6r\u00fc\u015flerin kan\u0131mca, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc i\u00e7eren bir tablo bize, bu noktada yard\u0131mc\u0131 oluyor.[1]<\/a><\/p>\n\n\n\n

S\u00f6z konusu tart\u0131\u015fmay\u0131 Hint Okyanusu ile ba\u011flant\u0131land\u0131rmadan \u00f6nce, k\u0131saca bir iki hususa de\u011finmekte yarar var…<\/p>\n\n\n\n

Mehmet Fuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fc\u2019den ba\u015flat\u0131lan ve \u015eevket Pamuk ile Halil Berktay Hoca\u2019ya kadar getirilen, aralar\u0131nda tarih\u00e7i, iktisat\u00e7\u0131, sosyolog vb. sosyal bilim mensuplar\u0131n\u0131n oldu\u011fu bu ara\u015ft\u0131rmac\u0131, akademisyen, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr \u00e7evrelerinin Osmanl\u0131 ve T\u00fcrk toplumunun geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine s\u00f6ylemlerinin ve bu konuya e\u011filimlerinin ideolojik kurgulamalar nedeniyle, var olan ger\u00e7ekliklere ne denli n\u00fcfuz edebildi\u011fi ve\/ya bu ger\u00e7eklikleri ne denli yans\u0131t\u0131p yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131 da tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130deolojik kal\u0131plar ve s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Burada birilerinin \u00e7\u0131k\u0131p, \u201cideolojilerin amac\u0131 var olan ger\u00e7ekli\u011fi kendi s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde de\u011ferlendirmektir\u201d demesi halinde, o zaman Osmanl\u0131 ve T\u00fcrk toplumunun tarihsel s\u00fcre\u00e7te ekonomik geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamland\u0131rabilmenin, d\u00f6rt ba\u015f\u0131 mamur bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fini s\u00f6ylemek de herhalde bir yan\u0131lg\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bir ba\u015fka grup \u00e7\u0131k\u0131p, \u201cSosyal bilimlerin amac\u0131, art\u0131k b\u00f6ylesine uzun d\u00f6nemli geli\u015fmeleri ele almak de\u011fildir\u201d demesi de, halen \u00f6n\u00fcm\u00fczde duran kapsaml\u0131 sorunu anlama \u00e7abam\u0131za bir engel te\u015fkil edecektir.<\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda, tam da burada, bir s\u00fcredir dikkat \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir olgunun \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k oluyoruz.<\/p>\n\n\n\n

O da, modern T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nde genelde sosyal bilimlerin neredeyse her alan\u0131nda, \u00f6zelde ise, Osmanl\u0131 toplumu \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalarda -sa\u011f ve sol ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetmeksiniz-, ideolojik yap\u0131la\u015fmalar\u0131n egemenli\u011finin kendini gayet ba\u015fat bir \u015fekilde hissettirdi\u011fidir.<\/p>\n\n\n\n

Bu durum, ilgili ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, akademisyenlerin ve entellekt\u00fcellerin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n, s\u00f6z konusu t\u00fcm bu \u00fc\u00e7 unsurun, -yani ara\u015ft\u0131rma, akademisyen, entellekt\u00fcel- i\u00e7ermemesi gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye sahip olsak da, asl\u0131nda s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klara konu edildi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n

Yak\u0131n ge\u00e7mi\u015f dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, daha \u00e7ok So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemine atfen g\u00fcndeme getirilmekte olan ideolojik yap\u0131la\u015fmalar\u0131n, bir t\u00fcr intikamc\u0131 gizil hedeflerle hareket etti\u011fi ve \u00f6teki ideolojilerle rekabette, var olan tarihsel ger\u00e7eklikleri -ve de bug\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekliklerini- anlamada, anlamland\u0131rmada bizi yar\u0131 yolda b\u0131rakabilecek bir indirgemecili\u011fe evrilebildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcm bu ekstra c\u00fcmleleri, Osmanl\u0131 ve T\u00fcrk toplumunun ekonomik geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 konusunda mevcut literat\u00fcre katk\u0131da bulundu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclen \u00e7evreler nezdinde durdu\u011fumuzu daha iyi anlayabilmek ad\u0131na sarf ediyorum.<\/p>\n\n\n\n

Ekonomik geri kalm\u0131\u015fl\u0131k konusunun, salt iktisat terminolojisi s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde ele al\u0131namayaca\u011f\u0131 ortada. Zaten yukar\u0131da zikredilen ve bug\u00fcne kadar ortaya konulan g\u00f6r\u00fc\u015fler aras\u0131nda \u2018zihniyet\u2019 (weltanschauung<\/em>) konusunun varl\u0131\u011f\u0131 da, buna i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Hint Okyanusu ve kalk\u0131nma<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hint Okyanusu ger\u00e7ekli\u011finin, temelde Bat\u0131 Avrupa i\u00e7in bilin(e)mez oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil…<\/p>\n\n\n\n

Hindistan ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Hindistan \u00fczerinden \u00c7in ile ba\u011flant\u0131l\u0131 ticaret yollar\u0131n\u0131n, Roma \u00f6ncesine kadar gerilere giden tarihi Avrupa k\u0131tas\u0131 toplumlar\u0131n\u0131n ancak \u201cunutulmu\u015fluk\u201d haliyle a\u00e7\u0131klanabilir.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte, bu \u201cunutulan\u201d co\u011frafyalar\u0131 bilinir k\u0131lmada, \u0130slam dinini benimseyen toplumlar\u0131n Arap Yar\u0131madas\u0131\u2019ndan ba\u015flayan yay\u0131lma s\u00fcrecinin, \u0130slam \u00f6ncesi d\u00f6nemden farkl\u0131 bir sosyo-ekonomik geli\u015fme s\u00fcreci ortaya koydu\u011fu ve bunun, \u00f6zellikle Bat\u0131\u2019da Avrupa co\u011frafyas\u0131yla do\u011fal veya kendinde bir rekabet, \u00e7eki\u015fme ve nihayetinde \u00e7at\u0131\u015fmaya yol a\u00e7an s\u00fcre\u00e7lere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fu\u2019nun ticari metalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve zenginli\u011fini sadece ipekli kuma\u015flar, m\u00fccevherler vb. gibi p\u00fcr \u2018zevk, \u015fatafat, \u015fa\u015faa s\u00fcre\u00e7lerine konu olan \u00fcr\u00fcnler\u2019 ile a\u00e7\u0131klamak gayet yanl\u0131\u015f. Bu noktada \u0130pek Yolu (Silk Road<\/em>) ile Baharat Yolu (Spice Road<\/em>) aras\u0131nda gayet \u00f6nemli bir fark oldu\u011funu ileri s\u00fcrmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Temelde, farkl\u0131 co\u011frafyalarda ve farkl\u0131 iklim ko\u015fullar\u0131nda ya\u015fanan insan toplumlar\u0131n\u0131n g\u0131da, farmokoloji, t\u0131b, dini rit\u00fceller ve hatta teknoloji ve end\u00fcstri gibi alanlarla ilgili s\u00fcre\u00e7lerde ihtiya\u00e7 duydu\u011fu do\u011fal maddeleri \u00fcreten veya t\u00fcm bu \u00fcr\u00fcnlere do\u011fal ko\u015fullarda sahip olan Hindistan\u2019dan ba\u015flayarak Malay Tak\u0131madalar\u0131\u2019na ve \u00c7in\u2019e kadar uzanan co\u011frafyalard\u0131r. <\/p>\n\n\n\n

Emeviler\u2019den Sel\u00e7uklular\u2019a kadar olan tarihsel d\u00f6nemi bir kenara b\u0131rakarak, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Hint Okyanusu ile ilgisine, ba\u011f\u0131na, ili\u015fkisine, g\u00f6z att\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, -hakl\u0131 olarak- 1517 y\u0131l\u0131n\u0131n belirleyicili\u011fi dikkat \u00e7ekebilir…<\/p>\n\n\n\n

Ancak, Osmanl\u0131\u2019y\u0131 Hint Okyanusu\u2019yla ilintilendiren s\u00fcre\u00e7, Portekizlilerin neredeyse, bir bu\u00e7uk y\u00fczy\u0131l\u0131 bulan \u00e7abalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan nihayet, 1498\u2019de Hindistan\u2019\u0131n bat\u0131 sahillerinde, \u2018Malayalam\u2019 olarak bilinen b\u00f6lgede Kalikut liman\u0131na ula\u015fmalar\u0131yla ba\u015flar. Bu durum bile asl\u0131nda, bize Bat\u0131 Avrupa\u2019da okyanus denizcili\u011finin Osmanl\u0131 ku\u015fatmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00f6tesinde bir geli\u015fmeye konu oldu\u011funu hat\u0131rlatmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n\n\n\n

Meml\u00fckl\u00fclerin teritoryal hakimiyetindeki Hicaz b\u00f6lgesinin, K\u0131z\u0131ldeniz uzun d\u00f6nemli deniz ticaret yolunun \u00fczerinde bulunmas\u0131, ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n zedelenmesi vb. s\u00fcre\u00e7ler asl\u0131nda, 1517 ile ba\u015flayacak \u015fekilde tam da, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n kendini i\u00e7inde bulaca\u011f\u0131 duruma tekab\u00fcl ediyor(du).<\/p>\n\n\n\n

Bu s\u00fcre\u00e7 \u00e7er\u00e7evesinde a\u00e7\u0131k\u00e7a sorgulanmas\u0131 gereken \u015fu hususlar olmal\u0131d\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

i)Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Hint Okyanusu \u00fczerinde geli\u015ftirilebilece\u011fi bir co\u011frafi d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemi ve anlamland\u0131rma olmu\u015f mudur?<\/p>\n\n\n\n

ii) Modern anlamda ifade etmek gerekirse, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n do\u011fu politikas\u0131n\u0131n Safavi Devleti\u2019yle \u00e7at\u0131\u015fma eksenli ba\u015flayan s\u00fcrecin \u00f6tesinde ve d\u0131\u015f\u0131nda Okyanus ve Okyanus a\u015f\u0131r\u0131 bir d\u0131\u015f politikas\u0131 s\u00f6z konusu muydu?<\/p>\n\n\n\n

iii) Osmanl\u0131 Devleti sivil ve askeri b\u00fcrokrasisi, Bat\u0131 Avrupa milletlerinin, Do\u011fu\u2019ya ula\u015fma iste\u011finin temelini olu\u015fturan ekonomik kaynaklara sahip olma gibi bir niyet ve\/ya bu kaynaklara sahip olan toplumlarla -ki, kahir ekseriyetini M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor- ikili ili\u015fkiler geli\u015ftirme y\u00f6n\u00fcnde bir siyasal ve ekonomik bilince sahip miydi?<\/p>\n\n\n\n

iv) Bunun \u00f6tesinde, Osmanl\u0131 Devleti siyasi elitinin, t\u00fcm Hint Okyanusu \u00f6zelinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ile bu toplumlara yak\u0131nl\u0131klar\u0131yla dikkat \u00e7eken di\u011fer toplumlara y\u00f6nelik epistemolojik temelden hareket eden kas\u0131tl\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir yak\u0131nla\u015fmas\u0131ndan bahsedebilir miyiz? <\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer ilgili sorular\u0131 birbiri ard\u0131na s\u0131ralamak m\u00fcmk\u00fcn…<\/p>\n\n\n\n

Temelde, bu ve benzeri sorulara verece\u011fimiz cevaplar\u0131n, Osmanl\u0131 ve T\u00fcrk toplumunun ekonomik geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 sorunuyla birebir ili\u015fkilendirece\u011fine ku\u015fku bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n

Hint Okyanusu merkezi yakla\u015f\u0131m (Indian Ocean-centric<\/em>) ve bu merkez \u00fczerinden geli\u015ftirdi\u011fimiz yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen sorular bize sadece, Osmanl\u0131\u2019da ekonomik yap\u0131la\u015fma ve gerileme ile ilgili veriler sa\u011flamakla kalmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00f6tesinde, Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n nas\u0131l olup da, feodal toplumdan burjuva toplumuna ge\u00e7ti\u011fini ve bunun bireysel m\u00fclkiyet haklar\u0131yla ve s\u0131n\u0131fl\u0131 toplum te\u015fkiliyle do\u011frudan ili\u015fkisi, -ekonomik geli\u015fmeler ve ba\u011flamlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda- daha rasyonel bir \u015fekilde anlamam\u0131za olanak tan\u0131yacakt\u0131r. Her hal\u00fck\u00e2rda, s\u00f6m\u00fcrgecilik s\u00fcre\u00e7lerini yeniden ele almak bize bir yandan, Bat\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, -alan\u0131n uzmanlar\u0131n\u0131n dile getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00fczere-, ne t\u00fcrden bir askeri, siyasal ve ekonomik ba\u011flamlarda yenilgiye konu oldu\u011fumuza \u0131\u015f\u0131k tutacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

[1]<\/a> Mehmet Din\u00e7aslan; Haydar Akyaz\u0131. (2018). \u201cOsmanl\u0131-T\u00fcrk Toplumu\u2019nda \u0130ktisadi Geri Kalm\u0131\u015fl\u0131k Sorunsal\u0131: \u00dclgener ve K\u00fc\u00e7\u00fck\u00f6mer\u2019den \u2018\u0130nsan\u2019 Fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00d6nemine\u201d, Journal of Political Science<\/em>, 27(1), s. 32. (23-46).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

spice route<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4947,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,6],"tags":[],"class_list":["post-4946","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-endonezya","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4946","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4946"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4946\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4950,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4946\/revisions\/4950"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4947"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}