{"id":4807,"date":"2022-12-23T00:35:05","date_gmt":"2022-12-23T00:35:05","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=4807"},"modified":"2022-12-25T07:55:01","modified_gmt":"2022-12-25T07:55:01","slug":"modernitenin-bir-dis-oteki-olarak-islama-ihtiyaci-modernitys-exigency-for-islam-as-an-external-other","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/modernitenin-bir-dis-oteki-olarak-islama-ihtiyaci-modernitys-exigency-for-islam-as-an-external-other\/","title":{"rendered":"Modernite\u2019nin bir \u2018d\u0131\u015f-\u00f6teki\u2019 olarak \u0130slama ihtiyac\u0131 \/ Modernity&#8217;s exigency for Islam as an &#8216;external other&#8217;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 22.12.2022<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir felsefi ve sosyolojik kavram olarak \u2018modernite\u2019 ile hesapla\u015fma s\u00fcre\u00e7lerinde ya\u015fanan de\u011fi\u015fim, dikkat \u00e7ekici bir boyutta seyrediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminde ger\u00e7ekle\u015fen uzun d\u00f6nemli hesapla\u015fman\u0131n, \u00f6tekileri -\u00f6teki toplumlar\u0131, \u00f6teki d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131lar\u0131n\u0131 vb.- d\u0131\u015farda b\u0131rakma e\u011filimi, yerini giderek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde \u00f6tekini i\u00e7ine almaya evrilmi\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00d6teki\u2019ne davetiye<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, \u2018modernite\u2019 ile hesapla\u015fmada, bir s\u00fcredir akt\u00f6r olma g\u00f6revine soyunan ve\/ya kendisine b\u00f6ylesi bir g\u00f6rev bah\u015fedilen yap\u0131lar aras\u0131nda belki de, en \u00f6nceliklisi olarak, Do\u011fulu toplumlar ve toplum d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yer al\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir yandan globalle\u015fmenin (<em>globalization<\/em>) k\u0131smen, \u00f6te yandan post-modernitenin \u00e7ok\u00e7a katk\u0131da bulundu\u011fu veya daha do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse, Do\u011fulu toplumlara -d\u00f6nemin \u00f6zelli\u011fi gere\u011fi bunu, G\u00fcneyli toplumlar olarak da adland\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn- davetiye \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 bu geli\u015fme dikkatle incelenmeyi hak ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do\u011fulu ve\/ya G\u00fcneyli toplumlar\u0131 temsil kabiliyetindeki kurumlar\u0131n, entellekt\u00fcellerin, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin, akademisyenlerin kendilerine verilen bu g\u00f6revi hakk\u0131yla yerine getirme konusunda istekli olduklar\u0131na ku\u015fku bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Burada, her ne kadar, Do\u011fulu ve\/ya G\u00fcneyli ger\u00e7eklikleriyle bu \u00e7evreler g\u00f6r\u00fcn\u00fcr akt\u00f6r (<em>visible actor<\/em>) konumunda olsalar veya bu konuma ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f bulunsalar da, moderniteyi \u00fcreten d\u00fc\u015f\u00fcnce sisteminin devam ettiricilerinin, s\u00f6z konusu bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eylem s\u00fcre\u00e7lerinde g\u00f6r\u00fcnmeyen akt\u00f6r (<em>invisible actor<\/em>) olarak gayet \u00f6nemli bir i\u015flev sergiledikleri yakla\u015f\u0131m\u0131 dikkatle ve \u0131srarla g\u00fcndeme getirilmelidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu durum, ortada bir i\u015fbirli\u011finin (<em>collaboration<\/em>) oldu\u011fu mesaj\u0131 oldu\u011funu g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde yans\u0131tmaktad\u0131r. \u0130lk etapta, ya\u015fanan bu durumu, de\u011fi\u015fen ve\/ya de\u011fi\u015fme arzusundaki modernite olarak anlamak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Devaml\u0131l\u0131k olgusu: \u2018d\u0131\u015f-\u00f6teki\u2019nin deste\u011fi <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin devam\u0131 olarak, modernite\u2019nin bu t\u00fcrden bir devam ettirici yap\u0131ya ihtiya\u00e7 duymas\u0131n\u0131n, bizatihi kendi i\u00e7 zaafiyeti oldu\u011fu ve bu durumun mant\u0131ki bir \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 olarak, \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn de yak\u0131n oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesinin akla gelmesinin do\u011furdu\u011fu bir t\u00fcr gizli\/a\u00e7\u0131k memnuniyet\/ho\u015fluk kendini eleveriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa, tarihi geli\u015fim s\u00fcrecinde modernitenin, ne t\u00fcr evrelerden ge\u00e7ti\u011fi ve bu ge\u00e7ti\u011fi evreler \u00fczerinde gizli\/a\u00e7\u0131k yeniden kendini nas\u0131l var k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda, bug\u00fcn olan bitenin uyan\u0131k bir bilin\u00e7le ele al\u0131nmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, modernite kayda de\u011fer bir \u015fekilde yani, kurumsal ba\u011flam\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u011flar\u0131 \u00f6zelinde g\u00fcndeme gelmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 16. y\u00fczy\u0131ldan itibaren, dura\u011fan (<em>static<\/em>) de\u011fil aksine, kendi i\u00e7inde d\u00f6n\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc (<em>self-transformation<\/em>) ve de\u011fi\u015fimi s\u00fcrekli g\u00f6zetmi\u015f ve hatta gizli\/a\u00e7\u0131k bunu te\u015fvik etmi\u015f felsefi bir ba\u011flama sahiptir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00f6ylesi bir sistemik yap\u0131 bunu ger\u00e7ekle\u015ftirirken, d\u00fcn yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki \u2018i\u00e7-\u00f6teki\u2019den yararlan\u0131rken, bug\u00fcn \u2018d\u0131\u015f-\u00f6teki\u2019nden yararlanmakta herhangi bir mahzur g\u00f6rmemektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, burada, bir bilin\u00e7ten s\u00f6z etti\u011fimiz ortadad\u0131r. S\u00f6z konusu bu bilin\u00e7, modernitenin kas\u0131tl\u0131 ve belirleyici olacak \u015fekilde kendini ortaya koydu\u011fu ve gelece\u011fe dair ilerlemeci (<em>progressive<\/em>) bir mant\u0131kla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirmekte oldu\u011fuyla al\u00e2kal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan veya tam tezat i\u00e7eren bir ba\u011flamda ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, modernitenin -Weberci bir yakla\u015f\u0131mla- bir t\u00fcr \u2018niyetlenilmemi\u015f sonu\u00e7\u2019 (<em>unintended consequence<\/em>) olarak de\u011ferlendirilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu durumda bile, bu niyetlenilmemi\u015fli\u011fin bir t\u00fcr devaml\u0131l\u0131k (<em>recurrencess<\/em>) sergilemekte olu\u015fu, bir t\u00fcr ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131 akla getiriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn, modernite\u2019nin kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirme konusunda davet etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131lar\u0131n\u0131n ki, bunlar aras\u0131nda \u00f6zellikle, \u0130slami d\u00fc\u015f\u00fcncenin veya bir ba\u015fka \u015fekilde s\u00f6ylemek gerekirse, kendini \u0130slami d\u00fc\u015f\u00fcnceye k\u00f6klendirmi\u015f, temellendirmi\u015f \u00e7e\u015fitli d\u00fc\u015f\u00fcnce a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n giderek g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir nitelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Modernite\u2019nin zaafiyetinin varl\u0131\u011f\u0131na ku\u015fku yok\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak, modernite\u2019nin bug\u00fcne kadar \u00e7e\u015fitli a\u015famalardan ge\u00e7irerek bug\u00fcne ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan i\u00e7 dinamizmi, kendini yenileyebilme ba\u011flam\u0131 onun, devaml\u0131l\u0131k konusunda pek de sorun ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0130kircikli yap\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Modernite\u2019nin zaaflar\u0131n\u0131n onun kendi i\u00e7 b\u00fcnyesinde olu\u015fturdu\u011fu y\u0131k\u0131mlar\u0131n sonucu oldu\u011fu ortadad\u0131r. \u00d6yle ki, bu geli\u015fmeyi veya de\u011fi\u015fmeyi Bat\u0131\u2019daki sosyal kurumlar, sosyal d\u00fczenler ve sosyal yap\u0131lar \u00fczerinden test etmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Veya bu durumun, \u00e7ok\u00e7a dillendirildi\u011fi \u00fczere, Bat\u0131 Avrupa eksenli geli\u015fen ve temelleri noktas\u0131nda ayr\u0131\u015fsa da, bizatihi kendi Bat\u0131 Avrupa geli\u015fim s\u00fcrecinde ve bu co\u011frafyay\u0131 olu\u015fturan unsurlar aras\u0131nda tarihsel olarak s\u00fcreklilik arz etti\u011fi \u00fczere din sava\u015flar\u0131, d\u00fcnya sava\u015flar\u0131 ve s\u00f6m\u00fcrge sava\u015flar\u0131 ba\u011flam\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini hat\u0131rlamakta yarar var.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Modernite\u2019nin i\u00e7 evriminin g\u00fcncel, s\u0131radan s\u00f6ylemlere kadar inmi\u015f hali olan post-modernizm s\u00fcrecinde do\u011fal d\u00fczenin bozulu\u015fu ve tek tek d\u00fcnya bireylerinin tan\u0131k oldu\u011fu \u00fczere, k\u00fcresel pandemi ile kendini ortaya koyan acziyet kar\u015f\u0131s\u0131nda gizli\/a\u00e7\u0131k artan \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar asl\u0131nda, biten bir modernite\u2019den de\u011fil, geni\u015fleyen bir modernite\u2019den bahsedilmesi gerekti\u011fini bize hat\u0131rlat\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belki de, bu gelinen durum, yani geni\u015fleyen modernite\u2019nin, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak -i\u00e7inde \u0130slami d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131lar\u0131n\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131- \u2018d\u0131\u015f-\u00f6teki\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131na ihtiya\u00e7 duymas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu varl\u0131ktan beklentinin, moderniteyi yineleyici bir \u015fekilde ayaklar\u0131 \u00fczerinde durmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak, ona g\u00fcven a\u015f\u0131layacak ve bu g\u00fcveni ayn\u0131 zamanda \u2018d\u0131\u015f-\u00f6teki\u2019ne yans\u0131tacak bir boyutta seyretti\u011fi iddias\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirebiliriz. Burada, ikircikli bir durum oldu\u011funa ku\u015fku yok.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ikirciklilik kendini, modernitenin bir yandan \u2018d\u0131\u015f-\u00f6teki\u2019ni i\u00e7ine al\u0131rken, ayn\u0131 zamanda onu kendi b\u00fcnyesinde bir de\u011fi\u015fimi k\u00f6r\u00fckleyecek bir ara\u00e7 k\u0131lma noktas\u0131nda, gizli\/a\u00e7\u0131k zorlay\u0131c\u0131 bir nitelik sergilemesinde ortaya koyuyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 22.12.2022 Bir felsefi ve sosyolojik kavram olarak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4808,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,75],"tags":[],"class_list":["post-4807","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-sosyoloji-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4807","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4807"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4807\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4811,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4807\/revisions\/4811"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4807"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4807"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4807"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}