{"id":4629,"date":"2022-06-15T20:58:15","date_gmt":"2022-06-15T20:58:15","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=4629"},"modified":"2022-06-15T20:58:15","modified_gmt":"2022-06-15T20:58:15","slug":"filipinlerde-bangsamoronun-kalkinmasi-ve-ulusal-guvenlik-economic-development-of-bangsamoro-and-natinoal-securitiy-in-the-philippines","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/filipinlerde-bangsamoronun-kalkinmasi-ve-ulusal-guvenlik-economic-development-of-bangsamoro-and-natinoal-securitiy-in-the-philippines\/","title":{"rendered":"Filipinler\u2019de Bangsamoro\u2019nun kalk\u0131nmas\u0131 ve ulusal g\u00fcvenlik \/  Economic development of Bangsamoro and natinoal securitiy in the Philippines"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 15.06.2022<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Filipinler\u2019de genel se\u00e7imlerin ard\u0131ndan devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 koltu\u011funa oturan K\u00fc\u00e7\u00fck Ferdinand Marcos d\u00f6neminde, Bangsamoro bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n gelece\u011fi konusu, \u00fclkenin \u00f6ncelikli siyasi ve hatta ulusal g\u00fcvenlik alanlar\u0131ndan birini olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2010 y\u0131l\u0131nda iktidara gelen ve Bangsamoro bar\u0131\u015f\u0131na giden s\u00fcreci gayet iyi y\u00f6netti\u011fi s\u00f6ylenebilecek Benigno Aquino iktidar\u0131 b\u00f6ylece ulusal g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 gibi, bunun do\u011frudan ve dolayl\u0131 yans\u0131mas\u0131 olarak ekonomik kalk\u0131nma konusunda da olumlu geli\u015fmelere imza atm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2016\u2019dan itibaren \u00fclkeyi y\u00f6neten Rodrigo Duterte ile Bangsamoro ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve kovid-19\u2019un neden oldu\u011fu durgunluk, sonras\u0131nda yeni ba\u015fkan K\u00fc\u00e7\u00fck Marcos\u2019un bu alanda uygulanacak politikalar\u0131n yap\u0131c\u0131 olma d\u0131\u015f\u0131nda bir ba\u015fka s\u00fcrece y\u00f6nelmemesi gerekir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini y\u00f6netmek <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2014 y\u0131l\u0131nda Moro \u0130slami Kurtulu\u015f Cephesi (<em>Moro Islamic Liberation Front<\/em>-MILF) ile Filipinler merkezi h\u00fck\u00fcmeti aras\u0131nda var\u0131lan bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131yla, Bangsamoro\u2019ya tan\u0131nan \u00f6zerk y\u00f6netim s\u00fcreci b\u00f6lge valisi ve 80 ki\u015filik meclis \u00fcyesiyle \u00fc\u00e7 y\u0131ll\u0131k ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci ba\u015flat\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte, 2022 y\u0131l\u0131nda tamamlanmas\u0131 beklenen ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci uygulamas\u0131, kovid-19 engeli ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli alanlardaki eksiklikler nedeniyle 2025 y\u0131l\u0131na kadar ikinci bir d\u00f6nem uzat\u0131lm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00f6z konusu bu s\u00fcrecin \u00fclkede iktidar\u0131n yeni ismi k\u00fc\u00e7\u00fck Ferdinand Marcos\u2019un ilk \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131na tekab\u00fcl etmesi ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin daha da dikkatli bir \u015fekilde g\u00f6zlemlenmesini gerektiriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha \u00f6nceki yaz\u0131larda da dile getirdi\u011fimiz \u00fczere, 1970\u2019li ve 80\u2019li y\u0131llarda baba Ferdinand Marcos d\u00f6neminde ya\u015fanan \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n an\u0131s\u0131 unutulmu\u015f de\u011fil.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ve K\u00fc\u00e7\u00fck Marcos se\u00e7im kampanyas\u0131 d\u00f6neminde bu ge\u00e7mi\u015fi aklamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, kendisinin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 y\u0131lda Bangsamoro konusunda nas\u0131l bir politika izleyece\u011fi merak konusu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Bangsamoro, b\u00f6lgesel \u00f6nem ve kalk\u0131nma<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Filipinler kadar, G\u00fcneydo\u011fu Asya g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in de \u00f6nemli olan Bangsamoro bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n, sadece \u00f6zerk y\u00f6netim \u00e7abas\u0131yla ba\u015far\u0131 elde etmesini beklemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunun baz\u0131 k\u00f6kl\u00fc nedenleri bulunuyor. \u00d6rne\u011fin, 1970\u2019lerden 2014 y\u0131l\u0131na kadar, Bangsamoro toplumunun Filipinler devletinden ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve\/ya otonom y\u00f6netim talebi nedeniyle, b\u00f6lgede y\u00fcksek ve d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funluklu olarak zamanla ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131 seyir takip eden \u00e7at\u0131\u015fma evreleri ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u0131rk y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n \u00e7at\u0131\u015fma d\u00f6neminde Bangsamoro\u2019nun zaman\u0131n gerektirdi\u011fi insan kaynaklar\u0131, teknik bilgi ve uzmanl\u0131k, finans ve yat\u0131r\u0131m gibi birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ekonomik ve toplumsal kalk\u0131nma unsurlar\u0131ndan geri kald\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fi asl\u0131nda bug\u00fcn kendisini \u00e7ok daha derin bir \u015fekilde hissettiriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu durum, bar\u0131\u015f ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00f6nemde, Bangsamoro \u00f6zerk y\u00f6netiminin tek ba\u015f\u0131na alt\u0131nda kalkabilece\u011fi bir s\u00fcre\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, b\u00f6lgedeki di\u011fer benzeri geli\u015fmelerle yap\u0131lacak kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalarla fark etmek ve anlamak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kald\u0131 ki, son d\u00f6nemde \u00f6zellikle, 2013\u2019den bu yana giderek artan bir seyirle \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin, G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019nde egemenlik hakk\u0131 ve bu y\u00f6ndeki sivil ve askeri giri\u015fimlerinin do\u011frudan etkisini g\u00f6sterdi\u011fi \u00fclkelerin ba\u015f\u0131nda Filipinler geliyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e7er\u00e7evede, Bangsamoro \u00f6zerk y\u00f6netimine konu olan Mindanao Ada\u2019s\u0131n\u0131n belirli b\u00f6l\u00fcmleri ile Sulu, Palawan, Tawi Tawi Adalar\u0131\u2019n\u0131n, G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019ne kom\u015fu olmas\u0131 b\u00f6lgedeki geli\u015fmelerin daha \u00f6zerk y\u00f6netim yap\u0131s\u0131 hayata ge\u00e7irilmeden uluslararas\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her ne kadar, \u00f6zerk y\u00f6netim antla\u015fmalar\u0131nda merkezi h\u00fck\u00fcmet savunma, d\u0131\u015f politika, maliye gibi alanlarda s\u00f6z sahibi olsa da, b\u00f6lgede ya\u015fanan geli\u015fmelerin \u00f6zerk y\u00f6netime konu olan yerel h\u00fck\u00fcmetler ve geni\u015f halk kesimlerini do\u011frudan etkileyebilecek ekonomik ve askeri geli\u015fmelere a\u00e7\u0131k oldu\u011fu da bir o kadar ger\u00e7ek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Uluslararas\u0131 destek \u00f6nemli<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bangsamoro \u00f6zerk y\u00f6netiminin, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen birbirinden farkl\u0131 Adalar co\u011frafyas\u0131nda g\u00fcndeme gelmesi, gerek idari yap\u0131lanma ve koordinasyonun sa\u011flanmas\u0131nda, gerekse kalk\u0131nma hedefli projelerde i\u015fini zorla\u015ft\u0131racak unsurlar\u0131n ba\u015f\u0131nda ula\u015f\u0131m ve ileti\u015fim konular\u0131n\u0131n geldi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mindanao Adas\u0131 merkezli \u00f6zerk y\u00f6netim yap\u0131s\u0131n\u0131n di\u011fer adalara ula\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flayacak \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmesi hem b\u00f6lgesel, hem de ulusal ve uluslararas\u0131 insan hareketlili\u011fini sa\u011flayacak \u015fekilde pl\u00e2nlamalar yap\u0131lmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunun i\u00e7inde, \u00f6zellikle deniz ve hava limanlar\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131 ve var olanlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi, kalk\u0131nma hedeflerinde stratejik bir \u00f6neme sahip.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e7er\u00e7evede, ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Mindanao\u2019daki Cotabato ile Tawi Tawi aras\u0131nda ilk seferler ba\u015flat\u0131l\u0131rken, benzeri s\u00fcrecin Sulu ve Palawan Adalar\u0131\u2019na y\u00f6nelik olarak da ortaya konmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ekonomik kalk\u0131nmada ikinci a\u015fama, b\u00f6lgenin ekonomik de\u011ferlerinin do\u011fru tespit edilmesidir. Bunun ard\u0131ndan, s\u00f6z konusu bu de\u011ferlerin salt hammadde olarak ulusal ve b\u00f6lge marketlerine ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131ndan ziyade, ara ve son \u00fcr\u00fcnler \u015feklinde piyasaya ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n ekonomik kazan\u0131m\u0131n\u0131 tedrici olarak art\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kalk\u0131nma tuza\u011f\u0131 ya da alternatifler<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, b\u00f6lgenin tropik iklim akla deniz ve kumu \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, turizm kalk\u0131nmada akla gelen unsurlar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dev oteller zinciri yerine, b\u00f6lgenin do\u011fal in\u015fa \u00f6zelliklerine uygun konaklamalar bir \u00e7are olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilirken, bildik anlamda turizmin b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n de\u011ferlerine uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusu da dikkatle ele al\u0131nmay\u0131 bekliyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6zellikle, ulusal h\u00fck\u00fcmetin bir yandan yat\u0131r\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 \u00f6te yandan, haz\u0131r mek\u00e2nlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 gibi \u00f6zelliklerle turizmi bir alternatif olarak b\u00f6lge toplumuna sunmas\u0131 ba\u015flang\u0131\u00e7ta iyi bir se\u00e7enek olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak, turizmi birincil yat\u0131r\u0131m hedefi haline getirmek yerine, b\u00f6lgenin orman, tar\u0131m ve su \u00fcr\u00fcnleri gibi do\u011fal kaynaklar\u0131n\u0131n b\u00f6lgede olu\u015fturulacak k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmeler vas\u0131tas\u0131yla, b\u00f6lgenin zengin n\u00fcfus yap\u0131s\u0131na sahip pazarlar\u0131na hitap edecek bir yap\u0131lanma sergilemesi orta ve uzun vadede \u00e7ok daha kal\u0131c\u0131 etkiler yapacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ve benzeri hususlar\u0131, bundan on be\u015f y\u0131l \u00f6nce A\u00e7e \u00f6rne\u011finde dile getirdi\u011fimizi hat\u0131rlayacak olursak, bug\u00fcn A\u00e7e\u2019nin ni\u00e7in ekonomik kalk\u0131nma s\u00fcre\u00e7lerinde arzu edilen seviyeye ula\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da daha iyi idrak etmi\u015f oluruz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u00e7e ve Bangsamoro aras\u0131ndaki yak\u0131n benzerlikler bize, Bangsamoro \u00f6zerk y\u00f6netiminin ne t\u00fcr ad\u0131mlar atmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda gayet \u00f6nemli veriler ve tecr\u00fcbeler sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir yandan, Bangsamoro \u00f6zerk y\u00f6netiminin ba\u015f\u0131nda bulunan Hac\u0131 Murad \u0130brahim, \u00f6te yandan y\u00f6netimde yer alan kadrolar ile b\u00f6lge \u00fcniversitelerinde \u00f6\u011frenim mezun olmu\u015f gen\u00e7 ve nitelikli uzmanlar\u0131n bu konuda gerekli analizleri yapm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 \u00fcmit ediyoruz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e7er\u00e7evede, hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 gereken bir di\u011fer husus, Hac\u0131 Murad \u0130brahim\u2019in, 2011 y\u0131l\u0131nda Malezya\u2019n\u0131n Cohor Eyaleti\u2019nde 8. \u0130slam Ekonomi Forumu\u2019na kat\u0131lmas\u0131d\u0131r. Hac\u0131 Murad \u0130brahim\u2019in gerek o forumda gerekse, ondan sonra kuruldu\u011fu varsay\u0131lan ili\u015fkiler s\u00fcrecinde ba\u015fta hel\u00e2l end\u00fcstrisi olmak \u00fczere b\u00f6lge kalk\u0131nmas\u0131na yenilik\u00e7i yakla\u015f\u0131mlar sergilemesi gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu s\u00fcre\u00e7, bir yandan Manila merkezi h\u00fck\u00fcmeti ve bu ba\u011flamda, aktif y\u00f6netime haz\u0131rl\u0131k yapan K\u00fc\u00e7\u00fck Marcos\u2019un yap\u0131c\u0131 politikalar\u0131yla deste\u011fine ihtiya\u00e7 duydu\u011fu gibi uluslararas\u0131 \u00e7evrelerinde ilgisini b\u00f6lge kalk\u0131nmas\u0131na \u00e7ekebilmesi gerekir. Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, b\u00f6ylesi bir s\u00fcre\u00e7 hem Bangsamoro\u2019nun hem de Filipinlerin kazanmas\u0131 anlam\u0131na gelecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 15.06.2022 Filipinler\u2019de genel se\u00e7imlerin ard\u0131ndan devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4630,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62,6],"tags":[],"class_list":["post-4629","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bangsamoro-filipinler","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4629","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4629"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4629\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4631,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4629\/revisions\/4631"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4629"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4629"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4629"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}