{"id":4561,"date":"2022-05-17T18:59:24","date_gmt":"2022-05-17T18:59:24","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=4561"},"modified":"2022-05-17T18:59:24","modified_gmt":"2022-05-17T18:59:24","slug":"rusya-eksenli-bolgesel-guvenlik-isbirligi-cstonun-30-yili-30th-anniversary-of-the-russian-led-regional-security-organization-csto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/rusya-eksenli-bolgesel-guvenlik-isbirligi-cstonun-30-yili-30th-anniversary-of-the-russian-led-regional-security-organization-csto\/","title":{"rendered":"Rusya eksenli b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik i\u015fbirli\u011fi CSTO\u2019nun 30. Y\u0131l\u0131 \/ 30th Anniversary of the Russian-led regional security organization, CSTO"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 17.05.2022<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rusya liderli\u011finde kurulan ve toplam alt\u0131 \u00fclkeden olu\u015fan, Kollektif G\u00fcvenlik \u0130\u015fbirli\u011fi Organizasyonu (<em>Collective Security Treaty Organization<\/em>-CSTO) 30. y\u0131l\u0131n\u0131 kutluyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">16 May\u0131s\u2019da Moskova\u2019da biraraya gelen Rusya, Kazakistan, Tacikistan, K\u0131rg\u0131zistan, Ermenistan ve Belarus \u00fclke devlet ve h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkanlar\u0131, bir yandan birlik b\u00fcnyesinde g\u00fcvenlik olgusunu peki\u015ftirmeyi ama\u00e7larken, \u00f6te yandan i\u00e7inde Birle\u015fmi\u015f Milletler ve NATO\u2019nun da k\u00fcresel yap\u0131larla i\u015fbirli\u011fine a\u00e7\u0131k olduklar\u0131 mesaj\u0131n\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte, 24 \u015eubat\u2019tan bu yana, Rusya\u2019n\u0131n Do\u011fu Avrupa\u2019da Ukrayna\u2019n\u0131n teritoryal egemenli\u011fine y\u00f6nelik ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 i\u015fgal giri\u015fimi, bu \u00fclkenin yani, Rusya\u2019n\u0131n b\u00fcnyesinde yer ald\u0131\u011f\u0131 CSTO\u2019nun i\u015flev ve yap\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fcndeme gelmesine neden oluyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, d\u00fcnk\u00fc zirvede Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin, ge\u00e7ti\u011fimiz Ocak ay\u0131nda birli\u011fin Kazakistan\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131 \u2018bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc m\u00fcdahalesinden\u2019 edinilen tecr\u00fcbenin CSTO\u2019nun askeri ve savunma i\u015fbirli\u011fini geli\u015ftirmedeki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 teyit etti\u011fini dile getirmesi \u00f6nemliydi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>CSTO\u2019nun k\u00fcresel g\u00fcvenli\u011fe katk\u0131s\u0131 (!)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do\u011fu Avrupa\u2019daki i\u015fgal giri\u015fiminin giderek farkl\u0131 \u00fclkeleri de i\u00e7ine alabilecek bir s\u00fcrece evrilebilece\u011fi ihtimali kar\u015f\u0131s\u0131nda, \u00fcye \u00fclkeleri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda Do\u011fu Avrupa\u2019dan Orta Asya\u2019ya kadar uzanan bir co\u011frafi derinli\u011fe sahip CSTO\u2019nun, b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel bar\u0131\u015fa nas\u0131l katk\u0131da bulunabilece\u011fi hususu tart\u0131\u015f\u0131lmaya de\u011fer bir durum arz ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Burada iki hususa dikkat \u00e7ekmekte yarar var. \u0130lki, i\u015fgal sonras\u0131 ve halen devam eden sava\u015f ortam\u0131nda \u00f6zellikle, Avrupa ve Kuzey Amerika\u2019da Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 ortaya konulan siyasal ve ekonomik tepkiler, bu \u00fclkenin bir anlamda do\u011fal lideri konumunda oldu\u011fu CSTO\u2019nun, Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler ve k\u00fcresel kurulu\u015flar nezdinde ne t\u00fcr bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve me\u015fruiyeti oldu\u011funun sorgulanmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yordur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130kincisi ise, Kollektif G\u00fcvenlik Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n 4. Maddesi\u2019ne g\u00f6re, \u201cbir \u00fclkenin askeri sald\u0131r\u0131ya u\u011framas\u0131, di\u011fer \u00fcye \u00fclkelerin de ayn\u0131 sald\u0131r\u0131ya maruz kald\u0131klar\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131\u201d vurgusudur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu husus, birinci durumla \u00e7eli\u015fkili gibi g\u00f6r\u00fclse de, Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler \u00f6zellikle de, NATO taraf\u0131ndan dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Rusya eksenli b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik \u015femsiyesi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1989\u2019dan itibaren Var\u015fova Pakt\u0131\u2019n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ba\u015flayan So\u011fuk Sava\u015f Sonras\u0131 jeo-politik d\u00fczende, Bat\u0131 liberal demokratik d\u00fczenin zaferi gizli\/a\u00e7\u0131k il\u00e2n edildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte, s\u00f6z konusu bu y\u0131k\u0131m\u0131n ard\u0131ndan, Rusya Federasyonu da\u011f\u0131lan \u00fclkeler aras\u0131nda \u00f6zellikle, Do\u011fu Avrupa\u2019dan Orta Asya\u2019ya kadar uzanan ve aralar\u0131nda T\u00fcrk Cumhuriyetleri\u2019den Kazakistan, K\u0131rg\u0131zistan ve Tacikistan\u2019\u0131n da bulundu\u011fu \u00fclkelerle 15 May\u0131s 1992 tarihinde Ta\u015fkent\u2019te yapt\u0131\u011f\u0131 toplant\u0131da Kollektif G\u00fcvenlik Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n ve ard\u0131ndan, 6 Ekim 2007\u2019de Bar\u0131\u015f G\u00fcc\u00fc Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n, temelde yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte var olan g\u00fcvenlik ili\u015fkilerini devam ettirmeyi hedefledi\u011fine ku\u015fku yok.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir anlamda, \u00fcye \u00fclkelerin kaplad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafi geni\u015flik ve \u00e7evrili oldu\u011fu kom\u015fu \u00fclkelerin nitelikle CSTO\u2019nun ortaya bir Rusya \u2018NATO\u2019su \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">CSTO\u2019nun kurulu\u015f s\u00fcrecine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Rusya ve geni\u015f Orta Asya co\u011frafyas\u0131nda hem i\u00e7 hem de G\u00fcney Asya gibi b\u00f6lgelerden gelebilecek g\u00fcvenlik tehditleri kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00f6lgesel bar\u0131\u015f\u0131n ve istikrar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi, \u00fcye \u00fclkelerin egemenlik ve teritoryal haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 gibi hedefleri b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, CSTO\u2019nun kurulu\u015fundan bu yana, Rusya ve Orta Asya co\u011frafyas\u0131 ile \u00e7evresini g\u00fcvenlik ku\u015fa\u011f\u0131 olarak belirledi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6yle ki, ABD\u2019nin ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l A\u011fustos ay\u0131nda Afganistan\u2019dan \u00e7ekilmesinin ard\u0131ndan, \u00fclkede ya\u015fananlar sonras\u0131nda insani g\u00f6\u00e7, ter\u00f6r yap\u0131lar\u0131, uyu\u015fturucu ve insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 vb. geli\u015fmelerin Orta Asya co\u011frafyas\u0131na n\u00fcfuzu kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fcvenlik olgusunu bir kez daha g\u00fcndeme getirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1970\u2019lerin ikinci yar\u0131s\u0131nda o d\u00f6nemki ad\u0131yla Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi (SSCB) i\u00e7in Afganistan\u2019daki geli\u015fmelerden kaynaklanan tehdit alg\u0131s\u0131 ve bunu ortadan kald\u0131rmaya y\u00f6nelik askeri giri\u015fimin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 SSCB\u2019nin y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131ndaki fakt\u00f6rlerden biri olarak de\u011ferlendirilmeyi hak ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Akt\u00f6rleri de\u011fi\u015fmi\u015f olsa da, bug\u00fcn ayn\u0131 Afganistan\u2019\u0131n Rusya ve Orta Asya ulus-devletleri i\u00e7in benzer bir siyasal ve g\u00fcvenlik tehdidi olu\u015fturmas\u0131 dikkat \u00e7ekicidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6te yandan, ge\u00e7ti\u011fimiz Ocak ay\u0131nda Kazakistan\u2019da ya\u015fanan darbe giri\u015fimi kar\u015f\u0131s\u0131nda birlik, ilk defa harekete ge\u00e7erek bir \u00fcye \u00fclkede mevcut iktidar ve egemenlik hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 noktas\u0131nda bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc sevk ederek kayda de\u011fer bir rol oynad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu geli\u015fme, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, birli\u011fin kurulu\u015fu itibar\u0131yla \u00fcye \u00fclkelerde iktidar de\u011fi\u015fikli\u011finin Rusya\u2019n\u0131n do\u011frudan ulusal g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye atabilecek bir siyasal de\u011fi\u015fime konu olmas\u0131n\u0131n kabul edilemezli\u011fine ve izlenecek yola dair bir \u00f6rnek te\u015fkil ediyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>BM\u2019ye \u00e7a\u011fr\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">16 May\u0131s g\u00fcn\u00fc Moskova\u2019da yap\u0131lan 30. y\u0131l zirvesinde dikkatler, Birle\u015fmi\u015f Milletler bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn g\u00fc\u00e7lendirilmesi noktas\u0131nda CSTO\u2019nun \u00fcstlenebilece\u011fi role \u00e7ekildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, CSTO\u2019nun cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir i\u015flevi oldu\u011fu akla gelse de, olu\u015fumun Birle\u015fmi\u015f Milletler nezdinde, bug\u00fcne de\u011fin do\u011frudan bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Birlik taraf\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamaya bak\u0131l\u0131rsa, bu g\u00f6revi zaten yapmakta oldu\u011fu ve bunun \u00f6rne\u011fi olarak, ge\u00e7en Ocak ay\u0131nda Kazakistan\u2019da ya\u015fanan darbe giri\u015fiminde ilk defa rol almas\u0131yla ortaya koydu\u011fu bir s\u00f6ylem olarak g\u00fcndeme ta\u015f\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kazakistan \u00f6rne\u011finde g\u00fcndeme gelen s\u00f6z konusu bu do\u011frudan m\u00fcdahale, birlik i\u00e7erisinde bir t\u00fcr \u2018bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc\u2019 olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcrken, ayn\u0131 zamanda bir ilk olarak b\u00f6ylesi bir m\u00fcdahalede bulunmas\u0131yla son d\u00f6nemde var olan b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l hareket edebilece\u011fini de ortaya koymu\u015f oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her ne kadar, Kazakistan\u2019da ki geli\u015fmeler \u00fczerine BM b\u00f6ylesi bir g\u00f6revi CSTO\u2019ya vermemi\u015f olsa da, ad\u0131na \u2018bar\u0131\u015f g\u00fcc\u00fc\u2019 denilerek belki de, Orta Asya\u2019da ba\u015fka b\u00f6lgelere s\u0131\u00e7rayabilecek geli\u015fme \u00f6nlenmi\u015f oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rusya Devlet ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin\u2019in 24 \u015eubat\u2019ta Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgal karar\u0131 asl\u0131nda yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen ulusal ve b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik s\u00f6yleminin do\u011frudan bir uzant\u0131s\u0131 oldu\u011fu bug\u00fcn \u00e7ok daha net bir \u015fekilde anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, Rusya ve \u00fcye \u00fclkelerin CSTO b\u00fcnyesinde \u201caskeri ve savunma i\u015fbirli\u011fini geli\u015ftirme\u201d konusunda ald\u0131klar\u0131 karar\u0131n, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde yak\u0131ndan takip edilecek geli\u015fmeler yol a\u00e7abilece\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 17.05.2022 Rusya liderli\u011finde kurulan ve toplam alt\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4562,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-4561","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4561"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4563,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4561\/revisions\/4563"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4562"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}