{"id":4254,"date":"2021-12-23T19:26:59","date_gmt":"2021-12-23T19:26:59","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=4254"},"modified":"2021-12-23T19:26:59","modified_gmt":"2021-12-23T19:26:59","slug":"asean-bolgesinde-dogal-afetler-iklim-degisikligi-iliskisi-relations-of-natural-disasters-climate-change-in-asean-region","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/asean-bolgesinde-dogal-afetler-iklim-degisikligi-iliskisi-relations-of-natural-disasters-climate-change-in-asean-region\/","title":{"rendered":"ASEAN b\u00f6lgesinde do\u011fal afetler-iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ili\u015fkisi \/ Relations of natural disasters-climate change in ASEAN region"},"content":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 23.12.2021<\/strong><\/p>\n

G\u00fcneydo\u011fu Asya b\u00f6lgesinde, y\u0131l\u0131n farkl\u0131 d\u00f6nemlerinde meydana gelen a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar, tayfun vb. do\u011fal hadiseler bir s\u00fcredir etkili olmaya devam ediyor.<\/p>\n

Birer do\u011fal afet olarak g\u00fcndeme gelen ve \u00f6nemli can kayb\u0131 ve maddi hasarlara neden olan tayfun, seller, heyelanlar ve benzeri geli\u015fmeler, ayn\u0131 zamanda ulusal g\u00fcvenlik konusu olarak da ele al\u0131nmay\u0131 hak ediyor.<\/p>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Tak\u0131madalar \u00fclkesi Filipinleri vuran tropikal Rai Tayfun\u2019u, -bir ba\u015fka ad\u0131yla Odette <\/em>Tayfunu- ile Malezya\u2019n\u0131n \u00f6zellikle ba\u015fkent Kuala Lumpur ve Selangor Eyaleti\u2019nde etkili olan a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f\u0131\u015flar sadece, bu iki \u00fclke ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan, aksine b\u00fct\u00fcn bir b\u00f6lgeyi ilgilendiren boyutlar\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n

Filipinler\u2019de \u00f6zellikle, \u00fclkenin orta b\u00f6lgeleri olan Visayas\u2019da baz\u0131 alanlar ile g\u00fcneydeki Mindanao Adas\u0131\u2019nda Lanao del Sur ve Maguindanao b\u00f6lgelerinde etkili olan \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015f ve tayfun y\u00fczlerce ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetmesine neden olurken, on binlerce ki\u015fi ise g\u00fcvenli yerlere tahliye edildi.<\/p>\n

Malezya\u2019da ise, \u00fclkenin geli\u015fmi\u015f yerlerinden kabul edilen Selangor\u2019daki fel\u00e2kete, son y\u00fczy\u0131l i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclen en \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n neden oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Ya\u015fanan can kay\u0131plar\u0131 ile maddi zararlar\u0131n \u00f6tesinde, ortaya hem ulus-devlet hem de, ASEAN gibi b\u00f6lgesel birlik yap\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde ulusal ve b\u00f6lgesel g\u00fcvenlikleri tehdit eden bir boyutun oldu\u011funa i\u015faret etmekte yarar var.<\/p>\n

K\u00fcreselle\u015fme ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi<\/strong><\/p>\n

B\u00f6lgenin genel iklim \u00f6zelliklerinden olan tayfunlar bir yandan, k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00f6te yandan, yerel ve merkezi y\u00f6netimlerin yerle\u015fim yerleri altyap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yetersizli\u011finin de kurban\u0131 oluyor.<\/p>\n

Y\u0131l i\u00e7erisinde yakla\u015f\u0131k yirmi tayfunun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Filipinler\u2019de, ge\u00e7ti\u011fimiz hafta ya\u015fanan ve \u00fclkenin g\u00fcneyini vuran Rai Tayfunu, bunlardan biri olarak dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n

Tayfun ve benzeri hava olaylar\u0131n\u0131n \u015fiddetli r\u00fczg\u00e2r ve ya\u011f\u0131\u015fla birlikte \u00f6zellikle sahil \u015feritlerindeki yerle\u015fim yerlerini etkilerken, \u00f6zellikle geni\u015f toplum kesimlerinin tar\u0131m ve bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131kla ge\u00e7indi\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda kay\u0131plar\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybeden ve yaralananlar ile yerle bir olan yerle\u015fim yerleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n

Ad\u0131na, do\u011fal afetler denilen bu s\u00fcre\u00e7lerin, k\u00fcreselle\u015fmenin etkisiyle ya\u015fanan iklim de\u011fi\u015fiklikleriyle ba\u011flant\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenemez.<\/p>\n

Bu noktada, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde ve \u00f6zellikle de geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerinin \u00fcretim-t\u00fcketim y\u00f6nelimleriyle do\u011frudan ilintilidir.<\/p>\n

D\u00fcne kadar, \u201cend\u00fcstrile\u015fmi\u015f\u201d denilen \u00fclkelerin aradan ge\u00e7en zaman zarf\u0131nda teknolojik yeniliklere paralel olarak end\u00fcstri kelimenin yerini geli\u015fmi\u015f s\u0131fat\u0131n\u0131n almas\u0131, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00fczerindeki baz\u0131 ger\u00e7eklerin \u00f6rt\u00fclmesine de gizli\/a\u00e7\u0131k arac\u0131l\u0131k ediyor.<\/p>\n

Oysa, sadece k\u00f6m\u00fcr gibi kat\u0131 yak\u0131t t\u00fcketimiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan ve g\u00fcndelik ya\u015famda konutlardan, sanayi \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerine kadar uzanan farkl\u0131 ya\u015fam pratiklerinin neden oldu\u011fu iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi s\u00f6z konusudur.<\/p>\n

Ulusal g\u00fcvenlik sorunu<\/strong><\/p>\n

Ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Filipinleri etkisi alt\u0131na alan Rai Tayfunu\u2019nun, baz\u0131 adalardaki sahil g\u00fcvenlik birimleri ve alt yap\u0131s\u0131na verdi\u011fi zarar\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koydu\u011fu \u00fczere, ya\u015fananlar asl\u0131nda ulusal g\u00fcvenlikle yak\u0131ndan ili\u015fkilidir.<\/p>\n

\u00d6te yandan, yukar\u0131da k\u0131saca dikkat \u00e7ekildi\u011fi \u00fczere, geni\u015f toplum kesimlerinin temel ekonomik faaliyetleri olan tar\u0131m ve bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcnde ya\u015fanan hasarlar\u0131n kay\u0131plar\u0131n tek tek \u00fcreticilerin \u00f6tesinde, ulusal ekonomiye do\u011frudan bir etkisi bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bir yandan, \u00fcretim alanlar\u0131nda ya\u015fanan de\u011fi\u015fimin \u00f6te yandan, ilgili b\u00f6lgelerin \u00fcretim, lojistik ve pazar gibi s\u00fcre\u00e7lerle birbirlerine eklemlenmesi, ya\u015fanan fel\u00e2ketlerin geni\u015f kesimler i\u00e7in g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi olgusunu \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Bu noktada, ge\u00e7ti\u011fimiz hafta tayfunun etkili oldu\u011fu b\u00f6lgeleri ziyaret eden Filipinli yetkililerin itiraflar\u0131 bu konuda yerel ve merkezi y\u00f6netimlerin acziyetini ortaya koymas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan gayet dikkat \u00e7ekicidir. \u0130\u00e7me suyu ve g\u0131da gibi \u00e7ok temel maddelere ula\u015f\u0131m\u0131n olmamas\u0131, tayfunda tahliye merkezinin hasar g\u00f6rmesi gibi geli\u015fmeleri sadece birka\u00e7 b\u00f6lgenin maruz kald\u0131\u011f\u0131 geli\u015fmeler olarak de\u011ferlendirmemek gerekiyor.<\/p>\n

S\u00f6z konusu ulusal g\u00fcvenlik olgusunun sadece, tek tek \u00fclkeler baz\u0131nda de\u011fil, bir b\u00fct\u00fcn olarak G\u00fcneydo\u011fu Asya \u00dclkeleri Birli\u011fi (Association of Southeast Asian Nations<\/em>-ASEAN) i\u00e7erisinde de y\u00fcksek sesle dillendirildi\u011fine tan\u0131k olunuyor.<\/p>\n

\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin do\u011frudan tezah\u00fcrleri olan ve bug\u00fcnlerde tan\u0131k olunan do\u011fal afetlerin \u00fclkelerin tek tek m\u00fccadele edebilecekleri alanlar olmamas\u0131 hem ASEAN b\u00fcnyesinde hem de uluslararas\u0131 arenada i\u015fbirliklerinin geli\u015ftirilmesini zorunlu k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Bu noktada, ASEAN b\u00fcnyesinde kurulu olan acil yard\u0131m ve kurtarma yap\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n ne denli etkin bir \u015fekilde hayata ge\u00e7irildi\u011fi konusu ise tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6te yandan, \u00c7in ve ABD gibi geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerden bu konuda yard\u0131m taleplerinin g\u00fcndeme geldi\u011fini biliyoruz.<\/p>\n

B\u00f6lge \u00fclkelerinin, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yerel ve ulusal d\u00fczeydeki geli\u015fmelerle m\u00fccadelede en az\u0131ndan, Asya-Pasifik b\u00f6lgesindeki \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 ortam\u0131n sona erdirilerek, ortak ak\u0131lla kamusal faydan\u0131n azami \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 konusunda \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmas\u0131 talebi g\u00fcndeme getiriliyor.<\/p>\n

Y\u0131k\u0131ma davetiye \u00e7\u0131karmak<\/strong><\/p>\n

B\u00f6lgenin tropik iklim ku\u015fa\u011f\u0131nda olmas\u0131n\u0131n do\u011fal sonu\u00e7lar\u0131 olarak kabul edilebilecek bu geli\u015fmeler, temelde insan-do\u011fa ili\u015fkileri ile \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinin kontrols\u00fcz ve pl\u00e2ns\u0131z yap\u0131lanma gibi sorunlarla birle\u015ferek daha y\u0131k\u0131c\u0131 boyutlara ula\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ormanl\u0131k arazilerin tar\u0131ma a\u00e7\u0131lmas\u0131, ormanlar\u0131n kesimi sonucu yo\u011fun ya\u011f\u0131\u015flarla birlikte toprak kaymalar\u0131na neden olmas\u0131, tar\u0131m arazilerinin sular alt\u0131nda kalmas\u0131 vb. geli\u015fmeler \u015fehirlerin d\u0131\u015f\u0131nda kasaba ve k\u00f6ylerin de, ya\u015fanan fel\u00e2ketlerden b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkilendi\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n

Bu geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6zellikle, yerel d\u00fczeyde veya merkez d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00f6lgelerde arama-kurtarma, insani yard\u0131m gibi \u00e7al\u0131\u015fmalarda yeterli donan\u0131m ve tecr\u00fcbenin olmamas\u0131 sorunlar\u0131 daha da kangren hale getiriyor.<\/p>\n

Bu durum, Tak\u0131madalar\u2019dan olu\u015fan Filipinler ile geni\u015f bir k\u0131r toplumu \u00f6zelli\u011fi sergileyen Malezya gibi \u00fclkelerde toplumun refah\u0131ndan sorumlu olan yerel ve merkezi y\u00f6netimlerin giderek daha b\u00fcy\u00fck acziyetle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmalar\u0131na neden oluyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 23.12.2021 G\u00fcneydo\u011fu Asya b\u00f6lgesinde, y\u0131l\u0131n farkl\u0131 d\u00f6nemlerinde […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4255,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,6],"tags":[],"class_list":["post-4254","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asean","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4254"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4256,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4254\/revisions\/4256"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}