{"id":3572,"date":"2020-11-10T20:43:26","date_gmt":"2020-11-10T20:43:26","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=3572"},"modified":"2020-11-10T20:47:48","modified_gmt":"2020-11-10T20:47:48","slug":"parcalanmis-abd-dunyayi-onarabilir-mi-can-the-fractured-us-repair-the-world","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/parcalanmis-abd-dunyayi-onarabilir-mi-can-the-fractured-us-repair-the-world\/","title":{"rendered":"Par\u00e7alanm\u0131\u015f ABD d\u00fcnyay\u0131 \u2018onarabilir mi\u2019? \/ Can the fractured US \u2018repair the world\u2019?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 10.11.2020<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde (ABD) se\u00e7imlerin kesin sonu\u00e7lar\u0131 a\u00e7\u0131klanmamakla birlikte, genel e\u011filim Demokratlar&#8217;\u0131n se\u00e7imi kazand\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. Bu s\u00fcre\u00e7te, kesin sonu\u00e7lar\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131 beklenirken, Demokratlar sevinci, Cumhuriyet\u00e7iler h\u00fczn\u00fc benimsemi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oylar\u0131n birbirine yak\u0131n olmas\u0131, kaybetti\u011fi belirtilen Donald Trump\u2019un gayet zinde ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir toplumsal deste\u011fe sahip olmas\u0131 asl\u0131nda, Amerikan toplumundaki ayr\u0131\u015fman\u0131n ve k\u0131r\u0131lman\u0131n g\u00f6stergesi olarak dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e7er\u00e7evede, 8 Kas\u0131m se\u00e7imleri ABD\u2019de s\u0131radan bir se\u00e7im olman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda anlamlar ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn giderek daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ifadelerle kendini ortaya koyuyor. Se\u00e7im sonras\u0131 Demokratlar\u2019\u0131n kutlamalar\u0131 kadar, kaybedilen se\u00e7ime a\u011flayan Cumhuriyet\u00e7iler ABD\u2019de ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 siyasal yap\u0131n\u0131n sembolik ifadesi olarak dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kimileri taraf\u0131ndan, neredeyse tarih yapan se\u00e7im olarak da adland\u0131r\u0131lan geli\u015fme, asl\u0131nda bu tan\u0131mlamaya kar\u015f\u0131l\u0131k gelecek \u015fekilde ABD\u2019de siyasal ve toplumsal de\u011ferlerdeki \u00f6nemli bir a\u015f\u0131nmaya u\u011frad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Siyaset \u00e7evrelerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu a\u015f\u0131nman\u0131n nedeni olarak hedefteki isim Donald Trump olsa da, bunun ard\u0131nda daha b\u00fcy\u00fck etkenleri, akt\u00f6rleri ve yap\u0131lar\u0131 g\u00f6rmek gerekiyor. Bu noktada \u00f6rne\u011fin, 70 milyon ABD vatanda\u015f\u0131n\u0131n Trump\u2019a oy vermi\u015f olmas\u0131 ve bu deste\u011fin s\u0131radan politikalar \u00fczerinden de\u011fil, tastamam ideolojik temellere dayanmas\u0131 bunun g\u00f6stergelerinden biridir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fcy\u00fck bir iddiaya veya genellemeye yol a\u00e7mayacak \u015fekilde ifade etmek gerekirse, Kuzey Amerika\u2019da ve Bat\u0131 Avrupa\u2019da ya\u015fanan krizin ABD\u2019de tezah\u00fcr etmi\u015f bir y\u00f6nelimi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya k\u00fcresel kamuoyu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">ABD\u2019nin tek bir etnik yap\u0131dan m\u00fcte\u015fekkil olmad\u0131\u011f\u0131, aksine etnik yap\u0131lar kompozisyonu olarak \u00f6nem kazand\u0131\u011f\u0131 ve bu kompozisyonun ABD ba\u011flam\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu bir ortak de\u011ferler ve ilkeler etraf\u0131nda kayna\u015ft\u0131rma ve erime potas\u0131 olarak yap\u0131salla\u015ft\u0131\u011f\u0131 darb\u0131-mesel olmu\u015f bir husus.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son d\u00f6rt y\u0131lda Trump rejiminin ortaya koydu\u011fu ve \u00f6zellikle de, d\u0131\u015f politika ba\u011flam\u0131nda kendini ortaya koyan geli\u015fmelerin giderek i\u00e7 politikada yans\u0131mas\u0131n\u0131 bulmas\u0131, ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 dilin uluslararas\u0131 ortamdan ulusal boyuta, bir ba\u015fka deyi\u015fle d\u0131\u015ftan i\u00e7eriye do\u011fru evrildi\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Burada bir tek akt\u00f6r, diyelim ki \u00c7in\u2019le ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 yakla\u015f\u0131mdan ibaret olmayan aksine, G\u00fcneydo\u011fu Asya, Do\u011fu Asya, Ortado\u011fu ve Bat\u0131 Asya hatta ve hatta Bat\u0131 Avrupa ile kuzeydeki kom\u015fusu Kanada\u2019y\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131na alan bir ABD siyasi yap\u0131la\u015fmas\u0131na tan\u0131k olundu. T\u00fcm bu ekonomik ve siyasal \u00e7at\u0131\u015fma unsurlar\u0131nda belirleyici y\u00f6n\u00fc, serbest piyasa ekonomisi ile k\u00fcresel demokratikle\u015fme konusunda zaafiyetin giderek derinle\u015fmesi olu\u015fturuyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00fcresel kapitalizm ile bu ekonomi rejiminden ba\u011f\u0131ms\u0131z ele al\u0131nmayan liberal-demokratik de\u011ferlerin tekelini elinde bulundurdu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde gizli\/a\u00e7\u0131k yakla\u015f\u0131mlara sahip olan ABD siyaseti, Trump rejimi vas\u0131tas\u0131yla bunun kendi i\u00e7ine d\u00f6n\u00fck y\u0131k\u0131c\u0131 boyutunu tecr\u00fcbe etti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sadece, son aylarda g\u00fcndeme gelen Afrika k\u00f6kenli Amerikal\u0131lar\u0131n maruz kald\u0131klar\u0131 belirgin \u015fiddet ortam\u0131n\u0131 hat\u0131rlamakla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lamayacak bir d\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131k ortam\u0131n\u0131n hakimiyeti s\u00f6z konusudur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6yle ki, kendi i\u00e7ine kapal\u0131, metropollerin belirli mahallelerinde ve b\u00f6lgelerinde ya\u015fam s\u00fcren farkl\u0131 etnik yap\u0131lar ile bu yap\u0131lar\u0131 e\u011fitimde, sa\u011fl\u0131kta, istihdamda yani k\u0131saca temel toplumsal ve ekonomik ya\u015fam ko\u015fullar\u0131nda kar\u015f\u0131s\u0131na alan beyaz, Protestan, orta-s\u0131n\u0131f Amerikal\u0131 ayr\u0131\u015fmas\u0131, bug\u00fcn \u00fclkenin biricik ger\u00e7e\u011fi g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir yap\u0131 olarak de\u011ferlendirilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan Afrika k\u00f6kenli Amerikal\u0131lar\u0131n, Joe Biden\u2019\u0131n se\u00e7imi \u00f6nde g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6yleminin s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc ilk saatlerde Biden ile Trump aras\u0131nda pek bir fark\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 yolundaki a\u00e7\u0131klamalar dikkat \u00e7ekicidir. Bu durum, siyaset dili ve politik felsefi dayanaklar\u0131 noktas\u0131nda ayr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 izlenimi veren iki ba\u015fkan veya iki siyasi partinin Afrika k\u00f6kenliler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ayn\u0131 yerde konu\u015fland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tam da bu noktada, ABD\u2019deki se\u00e7imi tarihsel bir geli\u015fme Demokratlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 kabul etmenin ard\u0131nda b\u00f6ylesi bir ger\u00e7eklik bulunuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak daha \u00f6nce de ifade etti\u011fimiz \u00fczere, ABD\u2019nin ya\u015famakta oldu\u011fu toplumsal krizin ard\u0131nda, \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131lar\u0131n\u0131n kendini art\u0131k ifade edememesinin rol\u00fc bulunuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcnden yar\u0131na, Trump\u2019a atfedilecek k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerle ge\u00e7i\u015ftirilecek bir durum olmad\u0131\u011f\u0131, aksine onun ard\u0131nda var olan ve geni\u015f ABD toplumun saran \u00e7eli\u015fkileri tetkik etmek gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e7er\u00e7evede, kapitalizmin bir politik-ekonomik olarak temellerini atan isimlerden Adam Smith\u2019in kapitalizmin a\u00e7mazlar\u0131yla m\u00fccadelede \u2018moral\u2019 de\u011ferler, e\u011fitim, sivil toplum konusundaki yap\u0131la\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 s\u00f6yleminin \u015fu anki, ABD toplumundaki par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 gidermeye ne denli yaray\u0131p yaramayaca\u011f\u0131 konusu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki, ABD say\u0131lan bu kurumsal yap\u0131lar yani moral de\u011ferler, e\u011fitim, sivil toplum vb. noktas\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n say\u0131l\u0131 \u00fclkeleri aras\u0131nda yer al\u0131rken, tam da bu noktada b\u00fcy\u00fck bir \u00e7eli\u015fkinin ya\u015fanmas\u0131na neden olacak toplumsal yar\u0131klarla ve kopmalarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu gibi, bunlar\u0131 onaramama riski ile de nas\u0131l y\u00fczle\u015febilece\u011fine vurgulamak gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Se\u00e7imin ard\u0131ndan \u00e7e\u015fitli ele\u015ftirel politik s\u00f6ylemi g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yan isimlerin, yeni ba\u015fkan Biden\u2019\u0131n \u201cd\u00fcnyay\u0131 onarma\u201d metaforuna k\u0131smen hak verilebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yukar\u0131da dikkat \u00e7ekildi\u011fi \u00fczere, Trump\u2019\u0131n daha 2016 se\u00e7im kampanyas\u0131 s\u00fcrecinde g\u00fcndeme getirdi\u011fi uluslararas\u0131 ili\u015fkileri sarsacak a\u00e7\u0131klamalar\u0131na, 2017 ba\u015f\u0131nda yani ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturmas\u0131yla hayatiyet kazand\u0131rmas\u0131n\u0131n etkisi, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131n sonunda ABD i\u00e7 siyasetinde kimlik temelli ayr\u0131\u015fmadan fiziki \u015fiddete kadar varan kampla\u015fmalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn, Biden\u2019in 2021 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturmas\u0131yla, ba\u015fta \u00c7in ve Asya-Pasifik b\u00f6lgesiyle ili\u015fkileri onarma y\u00f6n\u00fcnde ataca\u011f\u0131 ad\u0131mlar\u0131n ABD i\u00e7 toplumsal sorunlar\u0131na \u00e7are olabilecek bir yans\u0131mas\u0131ndan bahsedilebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00f6z konusu bu d\u0131\u015f-i\u00e7 metaforik ili\u015fkiden ba\u015fka ve \u00e7ok temelli olarak, kapitalizmin merkezi h\u00fckm\u00fcndeki ABD\u2019nin tecr\u00fcbe etmekte oldu\u011fu sistemik sorunlara ciddi olarak e\u011finilmedik\u00e7e sadece ABD\u2019nin de\u011fil, kapitalizme kap\u0131 aralayan di\u011fer ulus-devletlerin de benzer \u00e7eli\u015fkilerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalaca\u011f\u0131na hesaba katmak gerekiyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 10.11.2020 Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde (ABD) se\u00e7imlerin kesin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3573,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-3572","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3572","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3572"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3575,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3572\/revisions\/3575"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}