{"id":3540,"date":"2020-10-28T18:09:17","date_gmt":"2020-10-28T18:09:17","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=3540"},"modified":"2020-10-28T18:09:17","modified_gmt":"2020-10-28T18:09:17","slug":"malezyada-siyasallasan-federal-sultan-politisizing-of-the-monarch-in-malaysia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/malezyada-siyasallasan-federal-sultan-politisizing-of-the-monarch-in-malaysia\/","title":{"rendered":"Malezya\u2019da siyasalla\u015fan federal sultan \/ Politisizing of the monarch in Malaysia"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 28.10.2020<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Malezya\u2019da siyasi kaos ortam\u0131 devam ederken, yeni liderlik biraz da s\u00fcrpriz bir \u015fekilde federal sultana ge\u00e7mi\u015f durumda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">23 Ekim Cuma g\u00fcn\u00fc yani bundan bir hafta \u00f6nce, mevcut Ulusal \u0130ttifak (<em>Perikatan Nasional<\/em>-PN) h\u00fck\u00fcmetinin ba\u015fbakan\u0131 Muhyiddin Yasin, federal sultan Abdullah Ri\u2019ayatuddin\u2019le g\u00f6r\u00fc\u015ferek, artan kovid-19 vakalar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda etkin m\u00fccadele amac\u0131yla \u201cola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l il\u00e2n\u0131\u201d talebinde bulunmu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Sultan siyaseti y\u00f6netiyor<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">25 Ekim Pazar g\u00fcn\u00fc sultanlar konseyince bu talebin reddedilmesinin ard\u0131ndan ya\u015fanan geli\u015fmeler, federal sultan\u0131 \u00fclke siyasetinde etkin bir karar merciine getirmi\u015f durumda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sultanlar konseyinin ald\u0131\u011f\u0131 karar a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, Muhyiddin Yasin\u2019in saray ve \u00e7evresi taraf\u0131ndan g\u00fcvenoyu olarak yorumlanmaya elveri\u015fli bir duruma i\u015faret ediyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu nedenle Pazar ak\u015fam\u0131 istifaya haz\u0131rlanan Muhyiddin Yasin\u2019in bekle-g\u00f6r politikas\u0131yla bu karar\u0131 vermedi\u011fi ortada.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6te yandan, federal sultan\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda mevcut siyasi ortam\u0131n, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 h\u00fck\u00fcmet de\u011fi\u015fikli\u011fine yer olmad\u0131\u011f\u0131 vurgusu, mevcut PN h\u00fck\u00fcmetinin t\u00fcm siyasi partilerce desteklenmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131yla ortaya konmu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Federal sultan\u0131n bu a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u2018nazik\u2019 bir uyar\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131rken, \u00f6zellikle PN h\u00fck\u00fcmetinin en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7isi Birle\u015fik Malay Ulusal Organizasyonu\u2019nda (<em>United Malay National Organization-<\/em>UMNO) Muhyiddin Yasin gitsin ve\/ya ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere baz\u0131 \u00f6nemli bakanl\u0131klar\u0131n UMNO\u2019ya verilmesi talebi h\u00e2l\u00e2 g\u00fcndemde olmaya devam ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kan kaybeden PAS <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">UMNO ile siyasi i\u015fbirli\u011fini ge\u00e7en y\u0131l var\u0131lan anla\u015fmayla (<em>muafakat<\/em>) resmile\u015ftiren Malezya \u0130slam Partisi\u2019nin (<em>Parti Islam SeMalaysia<\/em>-PAS), sultan\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015farts\u0131\/ko\u015fulsuz PN h\u00fck\u00fcmetine deste\u011fini verdi\u011fini hemen a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu durum, PAS\u2019\u0131n 24 \u015eubat 2020 tarihindeki sivil darbe giri\u015fimi neticesinde, halk\u0131n oylar\u0131yla se\u00e7ilmi\u015f me\u015fru, demokratik h\u00fck\u00fcmetin ala\u015fa\u011f\u0131 edilmesine sessiz kalmas\u0131 bir yana, uzun s\u00fcredir stat\u00fckonun koruyucusu bir siyaseti benimsemesinin son \u00f6rne\u011fi olarak de\u011ferlendirilmeyi hak ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sultana sayg\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kan siyasi etik-d\u0131\u015f\u0131l\u0131k ve kaos ortam\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn demokratik yollarla ortaya konmas\u0131 ilkesini g\u00f6z ard\u0131 eden PAS, \u00fclkede sadece M\u00fcsl\u00fcman olmayan \u00e7evrelerin de\u011fil, ayn\u0131 zamanda siyasi eti\u011fi \u00f6ncellemi\u015f M\u00fcsl\u00fcman \u00e7evrelerden de inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitiriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lkesizli\u011fi ilke edindi\u011fi izlenimi veren PAS y\u00f6netiminin, en az\u0131ndan partinin isminde yer alan kavramlar \u00fczerinden kendini sigaya \u00e7ekmesi i\u00e7in daha ne t\u00fcrden hatalar yapmas\u0131 gerekiyor, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bekleyip g\u00f6rmekten ba\u015fka se\u00e7enek bulunmuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cGitme, kal\u201d ve kriz sendromu<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Siyasi inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmi\u015f g\u00f6z\u00fcken Muhyiddin Yasin, federal sultan\u0131n gizli a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00fcndeme getirdi\u011fi \u201cgitme, kal\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funda oturmaya devam etse de, PN kabinesini olu\u015fturan siyasi kompozisyonun de\u011fi\u015fmeden devam edebilmesi mucizelere ba\u011fl\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu s\u00fcre\u00e7te, ba\u015fbakan i\u00e7in bir sonraki en \u00f6nemli imtihan 6 Kas\u0131m\u2019da yap\u0131lacak olan b\u00fct\u00e7e g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">UMNO b\u00fct\u00e7e g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde verece\u011fi deste\u011fi, PN h\u00fck\u00fcmetinde alaca\u011f\u0131 bakanl\u0131klarla \u00f6l\u00e7me e\u011filimi, bug\u00fcn federal sultan\u0131n yeniden ulusal siyasetin merkezinde yer almas\u0131na neden olacak bir a\u00e7\u0131klama yapmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Federal sultan, 6 Kas\u0131m\u2019daki b\u00fct\u00e7e g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine mecliste \u201cfire verilmeden\u201d desteklenmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, onu siyasi karar mercii noktas\u0131na getirmi\u015f durumda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">UMNO-Muhyiddin Yasin \u00e7eki\u015fmesinden has\u0131l olan krizde, ayr\u0131ca Enver \u0130brahim\u2019in 23 Eyl\u00fcl\u2019de \u201c\u00e7o\u011funluk deste\u011fini sa\u011flad\u0131m\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan uygun ad\u0131mlar\u0131 atmayan\/atmakta geciken federal sultan\u0131n yeni bir h\u00fck\u00fcmet olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc t\u0131kamas\u0131 sonras\u0131nda \u00fclke y\u00f6netimi gizli\/a\u00e7\u0131k federal sultana ge\u00e7mi\u015f durumda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u00e7\u0131k\u00e7a ifade edilmese de, son bir haftad\u0131r ya\u015fanan geli\u015fmeler, ba\u015fbakan Muhyiddin Yasin\u2019in siyasi me\u015fruiyetinin iyice dejenere oldu\u011fu ve istifan\u0131n e\u015fi\u011finden d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu durum daha net bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Federal Sultan\u2019\u0131n Pazar g\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u00e2l il\u00e2n\u0131n\u0131 reddetmekle birlikte, ba\u015fbakan Muhyiddin Yasin\u2019e ve PN h\u00fck\u00fcmetine destek olunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131, a\u00e7\u0131k\u00e7a Enver \u0130brahim\u2019e ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131n verilmemesi y\u00f6n\u00fcnde bir ba\u015fka i\u015faret olarak okunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Enver \u0130brahim\u2019den b\u00fct\u00e7e g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine \u2018adil\u2019 destek!<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcm bu geli\u015fmelerin \u201cm\u00fcsebbibi!\u201d olan Enver \u0130brahim geli\u015fmelere nas\u0131l tepki veriyor acaba?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fct\u00e7e g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinden ba\u015flayal\u0131m&#8230; Federal sultan\u0131n \u201cfiresiz destek\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 sonras\u0131nda Enver \u0130brahim, PN h\u00fck\u00fcmetine ve de ba\u015fbakana \u201ctarafs\u0131z bir b\u00fct\u00e7e \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131\u201d \u00f6nerisi gayet rasyonel bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fct\u00e7e ile, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, t\u0131pk\u0131 di\u011fer b\u00f6lge \u00fclkeleri gibi, kovid-19\u2019la m\u00fccadele ve ekonominin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde al\u0131nacak kararlar anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Malezya genelinde giderek art\u0131\u015f g\u00f6steren b\u00f6ylesine \u00f6nemli bir sa\u011fl\u0131k krizi ve bunun ekonomiye ve hatta bundan da \u00f6te \u00e7ok etnikli, \u00e7ok dinli bir toplumsal yap\u0131ya sahip \u00fclkede sosyal bar\u0131\u015fa olumsuz yans\u0131malar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmenin yolu, federal meclisteki t\u00fcm partilerin ortak kararlar\u0131yla al\u0131nacak bir b\u00fct\u00e7e olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Enver \u0130brahim de b\u00f6ylesi bir talepte bulunuyor. Mevcut PN h\u00fck\u00fcmeti, 26 Eyl\u00fcl\u2019deki Sabah<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eyalet se\u00e7imleri s\u00fcrecinde kovid-19\u2019la etkin bir m\u00fccadele sergileyemedi\u011fi gibi, hemen akabinde Sabah Eyaleti\u2019nden Malay Yar\u0131madas\u0131\u2019na s\u0131\u00e7rayan salg\u0131n\u0131n giderek art\u0131\u015f g\u00f6stermesi kar\u015f\u0131s\u0131nda da eli kolu neredeyse ba\u011fl\u0131 durumda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayr\u0131ca, bug\u00fcn sadece emniyet genel m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne mensup say\u0131s\u0131 on bini bulan polisin kovid-19 nedeniyle karantinaya al\u0131nmas\u0131 ulusal g\u00fcvenlik sorunu olarak n\u00fcksetmesi yine mevcut h\u00fck\u00fcmetin \u00fclkenin g\u00fcvenlik omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturan polislerin kovid-19 s\u00fcrecinde nas\u0131l bir koruma tedbirlerine konu olduklar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131k\u00e7a sorgulatmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Enver \u0130brahim, t\u00fcm bu geli\u015fmeleri dikkate alarak, kovid-19\u2019la m\u00fccadele ba\u015fta olmak \u00fczere i\u015fsizlik ve yoksullukla m\u00fccadelede b\u00fct\u00e7enin partiler\u00fcst\u00fc bir anlay\u0131\u015fla ele al\u0131nmas\u0131 \u00f6nerisinin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde yads\u0131n\u0131r bir yan\u0131 bulunmuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fct\u00e7e g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine az bir s\u00fcre kala federal sultan ve mevcut h\u00fck\u00fcmet \u00e7evrelerinin b\u00fct\u00e7eye destek \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na ra\u011fmen, muhalefetin \u201cko\u015fulsuz evet\u201d demeyece\u011fi ortada. Bu konudaki g\u00f6r\u00fc\u015fler, Enver \u0130brahim\u2019in a\u00e7\u0131klamas\u0131nda a\u00e7\u0131k se\u00e7ik ortaya koydu\u011funa \u015f\u00fcphe yok.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Bam teli<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gelinen bu noktada \u00e7at\u0131\u015fan g\u00f6r\u00fc\u015fler a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, Malezya siyasetinin bir anlamda \u201cbam teli\u201d ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Federal b\u00fct\u00e7enin hangi kalemlerden olu\u015ftu\u011fu, hangi toplumsal kesimlere ne yard\u0131m\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, hangi kurumlar\u0131n ve i\u015f \u00e7evrelerinin bu b\u00fct\u00e7eden pay ald\u0131\u011f\u0131 vb. konular hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, aylard\u0131r g\u00fcndeme getirdi\u011fimiz siyasi ahl\u00e2k, kriz ve kaos ortam\u0131n\u0131n nedenlerinden en \u00f6nemlisini olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">UMNO\u2019nun, PN h\u00fck\u00fcmetinde \u00e7ok daha \u00f6nemli pozisyonlarla temsil edilme arzusu, PAS\u2019\u0131n 2019\u2019da UMNO ile resmile\u015ftirdi\u011fi siyasi ittifak, Muhyiddin Yasin\u2019in bir anlamda siyasi kader orta\u011f\u0131 Dr. Mahathir Muhammed\u2019i siyasi kumpas\u0131n kurban\u0131 yapmas\u0131 vb. geli\u015fmeleri bu anlamda de\u011ferlendirmek gerekiyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 28.10.2020 Malezya\u2019da siyasi kaos ortam\u0131 devam ederken, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3541,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,27],"tags":[],"class_list":["post-3540","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-malezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3540","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3540"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3540\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3543,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3540\/revisions\/3543"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3540"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3540"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3540"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}