{"id":3469,"date":"2020-09-25T19:57:20","date_gmt":"2020-09-25T19:57:20","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=3469"},"modified":"2020-09-25T19:57:20","modified_gmt":"2020-09-25T19:57:20","slug":"malezyada-siyasal-aktorler-ve-toplumsal-temelleri-political-actors-and-their-social-basis-in-malaysia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/malezyada-siyasal-aktorler-ve-toplumsal-temelleri-political-actors-and-their-social-basis-in-malaysia\/","title":{"rendered":"Malezya\u2019da siyasal akt\u00f6rler ve toplumsal temelleri \/ Political actors and their social basis in Malaysia"},"content":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 25.09.2020<\/strong><\/p>\n

Malezya\u2019da iktidar m\u00fccadelesi gizli\/a\u00e7\u0131k geli\u015fmelerle ve \u00e7ok akt\u00f6rl\u00fc yap\u0131s\u0131yla kendini ortaya koymaya devam ediyor.<\/p>\n

24 \u015eubat 2020\u2019de ba\u015flayan ve sivil darbe olarak adland\u0131r\u0131lmay\u0131 hak eden \u00f6zellikleriyle dikkat \u00e7eken geli\u015fmeler zinciri, Umut Koalisyonu (Pakatan Harapan<\/em>-PH) h\u00fck\u00fcmetinin y\u0131k\u0131lmas\u0131na yol a\u00e7makla kalmad\u0131.<\/p>\n

Bunun \u00f6tesinde, mevcut koalisyon yap\u0131lar\u0131n\u0131n bozulmas\u0131; yeni koalisyon yap\u0131lar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131; baz\u0131 milletvekillerinin partilerinden ayr\u0131lmas\u0131; ve bunlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn yeni partiler kurmas\u0131 kovid-19 s\u00fcreciyle at ba\u015f\u0131 giden son sekiz ayl\u0131k s\u00fcrede Malezya siyasetinin ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir d\u00f6nemden ge\u00e7ti\u011finin kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu s\u00fcrecin, zaten zor g\u00fcnler ya\u015fayan \u00fclke ekonomisine, \u00e7ok etnikli toplum yap\u0131s\u0131ndaki hassas dengelerin varl\u0131\u011f\u0131na etkisi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u00d6te yandan, bu s\u00fcre\u00e7te akt\u00f6r olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kan isimlerin, Malezya siyasetinde 1980\u2019lerden bu yana var olan siyasilerin varl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcc\u00fc siyasetin bir anlamda ki\u015file\u015ftirilmesine neden oluyor.<\/p>\n

Bunlar aras\u0131nda Dr. Mahathir Muhammed, Enver \u0130brahim, Muhyiddin Yasin, Abdul Hadi Awang, Ahmed Zahidi Hamid, Necib Rezzak, Musa Aman, Rais Yatim, Anifah Aman, Abdul Taib Mahmud \u00a0ilk akla gelen isimlerdendir.<\/p>\n

Bununla birlikte, s\u00f6z konusu bu isimlerin gerek bireysel olarak gerekse i\u00e7inde yer ald\u0131klar\u0131 siyasi partiler ve hareketler olarak dayand\u0131klar\u0131 belirli toplumsal kesimlerin oldu\u011funu unutmamak gerekir.<\/p>\n

Her ne kadar, \u00e7e\u015fitli \u00e7evrelerden, s\u00f6z konusu ad\u0131 ge\u00e7en bu siyasilerin biyolojik yap\u0131lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, \u201cya\u015fl\u0131lar siyasetine\u201d y\u00f6nelik ele\u015ftiriler getirilse de, ad\u0131na gen\u00e7 nesil denilen bu belirli \u00e7evrelerin apolitik yakla\u015f\u0131mlar\u0131, b\u0131rak\u0131n \u00fclke siyasetinde yap\u0131la\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 unsurlar olarak yer almalar\u0131n\u0131, olan biteni anlamland\u0131rabilme konusunda sahici fikirlere sahip olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek bile m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. Bu noktada, bug\u00fcn s\u00f6z konusu siyasi elitin \u00fclke siyasal ya\u015fam\u0131nda belirleyiciliklerinin devam etmesine \u015fa\u015fmamak gerekiyor.<\/p>\n

Bu noktada, s\u00f6z konusu \u2018ya\u015fl\u0131lar siyasetinde\u2019 yer alan unsurlar\u0131n ger\u00e7eklikte nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131k buldu\u011funun iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcman eksenli \u00e7oklu siyaset ve reform <\/strong><\/p>\n

Bir \u00fcniversite-M\u00fcsl\u00fcman gen\u00e7lik hareketi olarak ba\u015flayan Enver \u0130brahim\u2019in siyasi ser\u00fcveni, bu yap\u0131la\u015fman\u0131n k\u0131rdan kente g\u00f6\u00e7le birlikte M\u00fcsl\u00fcman Malay bireylerin y\u00fcksek \u00f6\u011frenim imk\u00e2nlar\u0131ndan istifade, giderek \u015fehrin yeniden ve farkl\u0131la\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 toplumsalla\u015ft\u0131rma ortam\u0131nda kendilerine uygun zemin olu\u015fturma m\u00fccadelesi, bunun sivil toplum merkezli a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 ile belirginlik kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

1998\u2019de Enver \u0130brahim\u2019in ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak, o d\u00f6nem mensubu bulundu\u011fu UMNO\u2019dan ihrac\u0131 ile birlikte \u00fclke siyasetine \u2018reform\u2019 kavram\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131, ilk hapis s\u00fcreci ve e\u015fi Wan Azizah \u00f6nderli\u011finde reform hareketin siyasi partiye d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, daha sonra alaca\u011f\u0131 adla Halk\u0131n Adaleti Partisi (Partai Keadilan Rakyat<\/em>-PKR) s\u00f6z konusu \u015fehirli\/gen\u00e7-orta ya\u015f toplum kesimlerinin siyasi arenada yer almalar\u0131na imk\u00e2n tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu yap\u0131, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak M\u00fcsl\u00fcman-Malay toplumunu temsil etti\u011fi gibi, \u00f6rne\u011fin a\u015fa\u011f\u0131da de\u011finilecek olan PAS (Partai Islam Se-Malaysia<\/em>) yap\u0131la\u015fmas\u0131ndan, yine Malay-M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 temsil etti\u011fi iddias\u0131ndaki Birle\u015fik Malay Ulusal Organizasyonu\u2019ndan (United Malay National Organization<\/em>-UMNO) ayr\u0131\u015fan noktalar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u00d6te yandan, Enver \u0130brahim\u2019in ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi hareketin, \u00fclkenin \u00e7ok etnikli ve \u00e7ok dinli yap\u0131s\u0131nda gayet \u00f6nemli bir yer te\u015fkil eden \u00c7inli ve Hintli Malezyal\u0131larla bulu\u015ftu\u011fu noktalar, onu hem siyasi ilkeler ve hem de toplumsalla\u015fma noktas\u0131nda evrensel bir yere oturtmaktad\u0131r. Bu durum, onun siyasal hareketinin omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturan kitlelere yani, Malay M\u00fcsl\u00fcmanlara hitab\u0131nda ve bu kitleleri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme kabiliyetinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kadar, ayn\u0131 zamanda \u00c7inli ve Hintli kesimleri de \u00fclkenin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak \u2018asli unsuru\u2019 olan kitlelerin yani Malaylar\u0131n, Malayl\u0131l\u0131k ve M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k olgular\u0131 ile anlaml\u0131 ili\u015fkiler kurabilmelerine imk\u00e2n tan\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

Enver \u0130brahim\u2019in PKR\u2019\u0131 \u00e7ok etnikli bir parti haline getirmesi \u00fclke siyasal ya\u015fam\u0131 i\u00e7in yeni bir olgu olmamakla birlikte, daha 1950\u2019lerin ba\u015flar\u0131nda Dato Onn bin Jaa\u2019far taraf\u0131ndan g\u00fcndeme getirilen siyaseti hareketin ard\u0131ndan, son yirmi y\u0131lda geli\u015ftirdi\u011fi s\u00f6ylem ve siyasi ba\u015far\u0131lar ile \u00fclke i\u00e7in \u00f6nemli bir kazan\u0131m oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n

1946 y\u0131l\u0131nda Dato Onn bin Jaa\u2019far\u2019\u0131n kurucusu oldu\u011fu UMNO\u2019dan ayr\u0131lmas\u0131na sebep o d\u00f6nemde partiyi di\u011fer etnik yap\u0131lara da a\u00e7ma d\u00fc\u015f\u00fcncesine kar\u015f\u0131 gelinmesiydi. Bug\u00fcn de, 1990\u2019lar\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda G\u00fcneydo\u011fu Asya krizinin de tetikledi\u011fi geli\u015fmelerle Enver \u0130brahim UMNO\u2019dan ihra\u00e7 edilirken, ba\u015f\u0131na ge\u00e7ti\u011fi siyasi hareketin ilkelerinin Dato Onn bin Jaa\u2019far\u2019\u0131n yar\u0131m y\u00fczy\u0131l \u00f6nceki g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle benzerlik ta\u015f\u0131mas\u0131 Malezya\u2019da ortak bir siyasal akl\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n derin izlerine tekab\u00fcl etmektedir.<\/p>\n

PAS\u2019ta d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm<\/strong><\/p>\n

Bug\u00fcn Malezya \u0130slam Partisi (PAS) ba\u015fkan\u0131 olan Abd\u00fcl Hadi Awang\u2019\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 Kelantan Eyaleti\u2019nin kendine \u00f6zg\u00fc \u0130slami toplumsal dokusu i\u00e7erisinde de\u011ferlendirmek gerekmektedir. Bu yap\u0131n\u0131n en \u00f6nemli kurumsal unsuru olan geleneksel \u0130slami e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 etraf\u0131nda \u00f6r\u00fcnt\u00fclenen ve bu anlamda gayet sivil bir yap\u0131la\u015fma olan yerel siyasal unsurlar, merkez siyasetten ayr\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Abd\u00fcl Hadi Awang\u2019\u0131n ve i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 PAS\u2019\u0131n temsiliyetinin y\u00fcksek oldu\u011fu Kelantan-Trengganu-Kedah gibi kuzeydeki \u00fc\u00e7 eyaletin merkez siyasetten ayr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 nokta, \u0130slami de\u011ferlerin sadece teorik d\u00fczeyde de\u011fil, pratikte de kar\u015f\u0131l\u0131k bulaca\u011f\u0131 bir toplumsal-siyasal yap\u0131la\u015fman\u0131n ortaya konulmas\u0131 noktas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

Bununla birlikte, \u00f6zellikle merhum Nik Aziz\u2019in 2015 y\u0131l\u0131nda vefat\u0131n\u0131n ard\u0131ndan PAS\u2019\u0131n ba\u015f\u0131na ge\u00e7en Abd\u00fclhadi Awang\u2019\u0131n ulusal siyasetteki varl\u0131\u011f\u0131, o d\u00f6neme kadar i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 koalisyon blo\u011fu yerine, daha \u00e7ok merkeze yani UMNO eksenli siyasi oda\u011fa eklemlenmesine neden olmu\u015ftur. Bunda, PAS lider yap\u0131s\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu derin geleneksellik kadar, bireysel tav\u0131r al\u0131\u015flar\u0131n da, merkezdeki derin siyaset profili ve yap\u0131la\u015fmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bir zaafiyet olarak ne\u015fet eden unsurlar oldu\u011funu s\u00f6ylemek gerekiyor.<\/p>\n

Bu noktada, ayn\u0131 gelenekselci tutuma sahip olan merhum Nik Aziz d\u00f6neminde, PKR\u2019la siyasi i\u015fbirli\u011finde, ayn\u0131 zamanda Umut Cephesi (Pakatan Harapan<\/em>-PH) koalisyonu ba\u011flam\u0131nda Demokratik Eylem Partisi (Democratic Action Party<\/em>-DAP) ile de birlikte hareket edebilme imk\u00e2n\u0131n\u0131 siyasi pratik olarak kan\u0131tlam\u0131\u015f olmas\u0131, bireysel tutumlar\u0131n tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 kadar, merkez siyaseti iyi okuyabilmenin de bir \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclebilir.<\/p>\n

PAS\u2019\u0131n 2013 sonras\u0131nda, bir ba\u015fka deyi\u015fle Nik Aziz sonras\u0131 d\u00f6nemde, gelenekselci kanattan ayr\u0131lan bir grup milletvekilinin partiden ayr\u0131larak Emanet Partisi\u2019ni (Partai Amanah<\/em>) kurmas\u0131n\u0131n ard\u0131nda b\u00f6ylesi bir siyasi s\u00f6ylem ve pratik farkl\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 aramak gerekir.<\/p>\n

Nik Aziz sonras\u0131nda, merkez siyasetin ana omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturan UMNO ile yak\u0131nla\u015fan Abd\u00fcl Hadi Awang liderli\u011findeki PAS\u2019\u0131n, 2019 y\u0131l\u0131nda ad\u0131na Muafakat<\/em> denilen bir siyasi ittifak kurmas\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 aradan ge\u00e7en \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnce pratikteki de\u011fi\u015fimi ortaya koymas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan gayet \u00f6nemli.<\/p>\n

UMNO Merkezli siyaset ve k\u0131r\u0131lmalar<\/strong><\/p>\n

Dr. Mahathir Muhammed, Muhyiddin Yasin, Necib Rezzak, Ahmed Zahidi Hamid gibi isimlerin, ayn\u0131 k\u00f6ke yani, UMNO\u2019ya ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bug\u00fcn bu isimlerden ikisinin yani, Dr. Mahathir ve Muhyiddin Yasin\u2019in \u00f6zellikle, 2013 y\u0131l\u0131ndan itibaren parti i\u00e7erisindeki temiz siyaset, do\u011fru y\u00f6netim ba\u011flam\u0131ndaki yakla\u015f\u0131m farkl\u0131l\u0131klar\u0131 nedeniyle ba\u015flatt\u0131klar\u0131 ele\u015ftiriler sonras\u0131nda, parti y\u00f6netiminde de\u011fi\u015fiklik ger\u00e7ekletirememeleri \u00fczerine, 2016\u2019da UMNO\u2019dan ayr\u0131larak Malay Birlik Partisi\u2019ne (P<\/em>arti Pribumi Bersatu Malaysia<\/em>-Bersatu) kurmas\u0131yla farkl\u0131 bir zemine kaym\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte, bu partinin kendini mevcut siyasi ortamda kan\u0131tlama imkan\u0131 bulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, 24 \u015eubat 2020 tarihinde ya\u015fanan sivil darbe sonucunda kan\u0131tlanm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n

Dr. Mahathir, bu darbe sonucunda ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 yitirmekle kalmam\u0131\u015f, kurucusu oldu\u011fu partiden de ihra\u00e7 edilmi\u015ftir. Partiyi birlikte kurduklar\u0131 ve parti ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 olan Muhyiddin Yasin ise bu sivil darbenin ard\u0131ndan ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 ve do\u011fal olarak Bersatu\u2019nun ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na getirilmi\u015ftir. Dr. Mahathir\u2019in \u201cihanete u\u011frad\u0131m\u201d dedi\u011fi geli\u015fme tastamam buna dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n

Asl\u0131nda \u00e7ok k\u0131sa tarihi i\u00e7erisinde Bersatu \u00f6zelinde ya\u015fanan siyasal de\u011fi\u015fim ve tart\u0131\u015fmalar Malay politikac\u0131lar\u0131n ne t\u00fcrden entrikalarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131n\u0131n en son \u00f6rne\u011fi olarak kendini ortaya koymaktad\u0131r. Bug\u00fcn, Muhyiddin Yasin gayri-me\u015fru olarak edindi\u011fi ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, Dr. Mahathir Muhammed 95 ya\u015f\u0131nda siyasatten \u00e7ekilmek bir yana, kurdu\u011fu Vatan M\u00fccadelesi Partisi\u2019yle (Parti Pejuang Tanah Air<\/em>-Pejuang), yak\u0131nda yap\u0131lacak se\u00e7imlere haz\u0131rlan\u0131yor.<\/p>\n

Malay-M\u00fcsl\u00fcman siyaseti <\/strong><\/p>\n

Burada dikkat \u00e7ekilmesi gereken \u00f6nemli husus, yukar\u0131da ad\u0131 zikredilen siyasilerin ve bunlar\u0131n i\u00e7inde yer ald\u0131klar\u0131 siyasi hareketlerin, genel itibar\u0131yla s\u00f6ylemek gerekirse, tamam\u0131n\u0131n Malay-M\u00fcsl\u00fcman topluma hitap etme iddias\u0131nda olmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bununla birlikte, s\u00f6z konusu liderlerin ve siyasi hareketlerin birbirinden ayr\u0131\u015fmas\u0131na sebep Malay-M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n nas\u0131l bir toplumsall\u0131k i\u00e7erisinde varl\u0131k s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp s\u00fcrd\u00fcrmeyecekleriyle ilgilidir. Ancak Malay-M\u00fcsl\u00fcman toplumun tek bir toplumsal b\u00fct\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, s\u00f6z konusu siyasi partilerin farkl\u0131la\u015fmas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu durumda, PAS ile PKR aras\u0131nda belirgin fark\u0131n, k\u0131r-kent aras\u0131ndaki toplumsalla\u015fmalarda aramak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Bu farka ra\u011fmen, bu iki yap\u0131y\u0131 yani PAS ve PKR\u2019\u0131, \u00f6rne\u011fin UMNO ile birlikte hareket etmekten \u00e7ok daha yak\u0131nla\u015ft\u0131ran unsurlar\u0131n oldu\u011fu da a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Bu husus, Nik Aziz d\u00f6nemindeki Umut Cephesi (Pakatan Harapan<\/em>-PH) koalisyonu ile gizli\/a\u00e7\u0131k ittifakta ortaya konmu\u015ftur. Belki de, bundan da \u00f6ncesinde Enver \u0130brahim ad\u0131n\u0131n bir d\u00f6nem PAS liderli\u011fi i\u00e7in ge\u00e7ti\u011fini hat\u0131rlamak, bu iki hareketin siyasal ve toplumsal k\u00f6kenlerinin birbirine eklemlenebilece\u011fini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu iki yap\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, UMNO\u2019nun durumu farkl\u0131 vecheleriyle ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Toplumsal k\u00f6kenini salt ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k d\u00f6nemi siyasal ili\u015fkileri ve yap\u0131la\u015fmalar\u0131yla anlamland\u0131r\u0131lamayacak derinlikli unsurlara sahiptir. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, klasik dokuz sultanl\u0131k ve bunlara eklenlenmi\u015f soylular\/elitler ve bunlarla organik ili\u015fkilere sahip toplum kesimleridir.<\/p>\n

Bug\u00fcn, modern Malezya Federasyonu anayasas\u0131nda sultanlara ve bunlar\u0131 federal d\u00fczeyde temsil eden federal sultan\u0131n siyaset d\u00fcnyas\u0131nda rolleri olmamas\u0131, aksine kendilerine sembolik \u00f6zellikler bah\u015fedilmesine ra\u011fmen, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir toplumsalla\u015fmay\u0131 gizli\/a\u00e7\u0131k i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmaya ve bunu siyasi arenaya ta\u015f\u0131maya devam etmektedirler. Bu ba\u011flamda, s\u00f6z konusu sultanlar\u0131n ve\/ya yak\u0131n \u00e7evrelerinin bizatihi siyaset i\u00e7erisinde yer almam\u0131\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen, b\u00f6ylesi bir toplumsall\u0131\u011f\u0131n siyaset d\u00fcnyas\u0131nda temsil ediliyor olu\u015funu, bu istikamette siyaset yapan akt\u00f6rlerin niteliklerinde aramak gerekir.<\/p>\n

Bu anlamda, UMNO\u2019nun \u00f6zellikle \u00fclkenin kurucu ba\u015fbakan\u0131 olan Tunku Abdul Rahman\u2019\u0131n Kedah Sultanl\u0131k \u00e7evresinden gelmesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir. Tunku\u2019nun \u0130ngiltere\u2019de \u00f6\u011frenim g\u00f6rm\u00fc\u015f liberal nitelikleriyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir siyasi ki\u015filik olmas\u0131 bizi \u015fa\u015f\u0131rtmamal\u0131. D\u00f6nemi itibar\u0131yla, 1951 y\u0131l\u0131nda UMNO ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na getirilmi\u015f ve ba\u015fbakan olarak g\u00f6revini 1957-1970 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda icra etmi\u015ftir. Ancak, Tunku Abdul Rahman\u2019\u0131n ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ve \u00f6zellikle de, 1980\u2019lerden itibaren Malay-M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hamisi olma iddias\u0131, o d\u00f6nemden bug\u00fcn vaz ge\u00e7ilmez siyasal arg\u00fcman olarak yer tutmaktad\u0131r.<\/p>\n

Peki burada UMNO neyin siyasetini yap\u0131yor, ni\u00e7in siyaset yap\u0131yor sorular\u0131, bug\u00fcn UMNO\u2019nun kendisini temsil etti\u011fi toplumsal kesimle do\u011frudan ilintilidir. Bunun k\u0131saca kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 Malay-M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 korumak… Bu durum, anayasada yer alan baz\u0131 maddelerle kar\u015f\u0131l\u0131k buldu\u011fu gibi, toplumsal s\u00f6zle\u015fme ad\u0131yla di\u011fer etnik yap\u0131larla farkl\u0131la\u015fan pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131klara konu olmas\u0131yla da \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

Pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n temellerinin ekonomik yoksulluk\/vars\u0131ll\u0131k kavramlar\u0131 ile e\u015fg\u00fcd\u00fcml\u00fc ele al\u0131n\u0131yor olu\u015fu, ortada belirgin bir maddi ili\u015fki t\u00fcr\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderme yapmaktad\u0131r. \u0130\u015fte tam da bu durum, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen PAS ve PKR siyasal ger\u00e7ekliklerinden ayr\u0131\u015fmakta ve bir anlamda, ekonomik yoksullukla kendini tan\u0131mlayan geni\u015f Malay-M\u00fcsl\u00fcman kesimlerin ister\/istemez destek verdi\u011fi bir siyasi yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

Ancak gerek 1980\u2019ler, gerekse Necib Rezzak\u2019\u0131n 2009-2018 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde Malayl\u0131l\u0131k olgusunun siyasal bir a\u00e7\u0131l\u0131m olarak veya Malay-M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k kavram\u0131n\u0131n toplumsal ba\u011flam\u0131 itibar\u0131yla nas\u0131l bir k\u00fclt\u00fcr ve medeniyet in\u015fas\u0131 ve program\u0131 ortaya koydu\u011fu noktas\u0131 belirsizlik i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

Bunu s\u00f6ylerken, yine 1980\u2019lerde Dr. Mahathir Muhammed\u2019in ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde, -ancak sadece onun karar vericili\u011fi ile ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olmayan- toplumsal ya\u015fam\u0131n \u00e7e\u015fitli alanlar\u0131n\u0131 \u0130slami kurumsal unsurlarla destekleme, zenginle\u015ftirme ve yap\u0131la\u015ft\u0131rma s\u00fcrecini yads\u0131yor de\u011filim. Ancak, bu kayda de\u011fer yap\u0131la\u015fmalar\u0131n bug\u00fcn dahi d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerine bir model olarak sunulabilirli\u011fine ra\u011fmen, \u00fclkenin tarihsel olarak ger\u00e7ekli\u011fi olan \u00c7inli ve Hintli olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131na y\u00f6nelik adaletli y\u00f6netim ve payla\u015f\u0131m ilkelerine sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorgulamas\u0131 halen devam etmektedir.<\/p>\n

Bu noktada, \u00fclkede ya\u015fam s\u00fcren s\u00f6z konusu bu az\u0131nl\u0131k unsurlar siyasal yap\u0131n\u0131n Malay etnik yap\u0131s\u0131na y\u00f6nelik pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131k politikalar\u0131na kar\u015f\u0131n kendi ayaklar\u0131 \u00fcst\u00fcnde durabilecekleri, ekonomik ve sosyal ya\u015famda s\u00f6z sahibi olabilecekleri kurumlar\u0131 hayata ge\u00e7irmi\u015f olmalar\u0131n\u0131 da bir ba\u015far\u0131 olarak g\u00f6rmek gerekiyor. \u00d6te yandan, s\u00f6z konusu bu az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131n nas\u0131l olup da, d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde ve toplumlar\u0131nda modellikleri ile dikkat \u00e7eken Malezya\u2019daki \u0130slamile\u015fme y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7al\u0131\u015fmalara mesafeli durduklar\u0131 sorusunu da g\u00fcndeme getirmek gerekiyor.<\/p>\n

Malezya siyasetinde \u00f6ne \u00e7\u0131kan isimlerin genel itibar\u0131yla ayn\u0131 etnik\/dini toplumsal temelden geldikleri g\u00f6r\u00fclmektedir. Bununla birlikte, s\u00f6z konusu etnik\/dini yap\u0131n\u0131n yeksenak bir nitelik arz etmedi\u011fi gerek co\u011frafi \u00f6zellikler, gerek toplumsal de\u011fi\u015fme s\u00fcre\u00e7leri ile ba\u011flant\u0131l\u0131 y\u00f6nleri i\u00e7ermektedir. Olduk\u00e7a tart\u0131\u015fmal\u0131 kabul edilebilecek s\u00fcre\u00e7leri de i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran Malezya siyasetinde ya\u015fanan geli\u015fmeleri bu \u00e7er\u00e7eve de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 25.09.2020 Malezya\u2019da iktidar m\u00fccadelesi gizli\/a\u00e7\u0131k geli\u015fmelerle ve […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3470,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,27],"tags":[],"class_list":["post-3469","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-malezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3469","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3469"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3469\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3471,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3469\/revisions\/3471"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3470"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3469"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3469"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3469"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}