{"id":3216,"date":"2020-03-31T21:03:12","date_gmt":"2020-03-31T21:03:12","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=3216"},"modified":"2020-03-31T21:03:12","modified_gmt":"2020-03-31T21:03:12","slug":"asya-pasifikde-covid-19la-mucadelede-coklu-yontem-modeli-multiple-methods-to-fight-against-covid-19-in-asia-pacific","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/asya-pasifikde-covid-19la-mucadelede-coklu-yontem-modeli-multiple-methods-to-fight-against-covid-19-in-asia-pacific\/","title":{"rendered":"Asya-Pasifik\u2019de Covid-19\u2019la m\u00fccadelede \u00e7oklu y\u00f6ntem modeli \/ Multiple methods to fight against covid-19 in Asia-Pacific"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 31.03.2020<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Covid-19\u2019la m\u00fccadelede farkl\u0131 toplumsal ve siyasal yap\u0131lar\u0131n olduk\u00e7a ayr\u0131\u015fan \u00e7\u00f6z\u00fcmler ortaya koyduklar\u0131 ifade edilse de, m\u00fccadelede ba\u015far\u0131l\u0131 olan \u00fclkelerdeki uygulamalar\u0131n ortak noktalar\u0131ndan bahsetmek te m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, merkezi idarenin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu kom\u00fcnist \u00c7in, emir komuta zinciriyle hiyerar\u015fik \u015fekilde m\u00fcdahalede bulunurken, bireylerin ad\u0131na \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fckler\u201d denilen g\u00fcndelik pratiklerini, mobilizasyonlar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rma konusunda hi\u00e7bir \u00e7ekin\u00e7e g\u00f6rmemektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6yle ki, daha vir\u00fcs \u015f\u00fcphesini alg\u0131layan doktorlar aras\u0131ndaki yaz\u0131\u015fmalar yasaklan\u0131r, yaz\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00f6neten doktorlara, \u201cyanl\u0131\u015f haber yayd\u0131klar\u0131 i\u00e7in\u201d belgeler imzalat\u0131l\u0131rken, ba\u015fka eyaletlerden doktorlar\u0131n Wuhan \u015fehrine g\u00f6nderilmeleri s\u00f6z konusu olmu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ard\u0131ndan karantina uygulamas\u0131 ge\u00e7 de olsa uygulamaya ge\u00e7irilmesi, sadece Wuhan \u015fehrinde de\u011fil, i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 Hubei eyaletine yay\u0131lacak \u015fekilde yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn, vaka ve \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanan vakalar noktas\u0131nda Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin \u00c7in\u2019in \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda, h\u00e2l\u00e2 \u00c7in y\u00f6netiminin ger\u00e7ek rakamlar\u0131 saklad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki yakla\u015f\u0131ma tak\u0131l\u0131p kalmak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sunmuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kald\u0131 ki, \u00c7in vir\u00fcsle ilgili birincil tehdit safhas\u0131n\u0131 ge\u00e7erek, karantina uygulamalar\u0131n\u0131 tedrici olarak kald\u0131rma, baz\u0131 sekt\u00f6rlerde \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerine yeniden ba\u015flama karar\u0131 almas\u0131n\u0131 yak\u0131ndan takip etmek gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bat\u0131l\u0131lar\u0131n \u00e7ok\u00e7a sevdikleri \u201cotoriter\u201d kavramla tan\u0131mlad\u0131klar\u0131 Singapur ise, y\u00f6netim ve ileti\u015fimdeki saflar\u0131 i\u015flevsel k\u0131larak, kamuoyunu s\u00fcrekli bilgilendirirken, bunu siyasi sorumlular eliyle yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, ba\u015fbakan Lee Hsien Lhoong ve sa\u011fl\u0131k bakan\u0131 Gan Kim Yong\u2019un kamuoyuna yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar so\u011fukkanl\u0131 ve tatmink\u00e2r oldu\u011fu gibi, s\u00fcrecin kontrol alt\u0131nda oldu\u011fu konusunda da bir t\u00fcr g\u00fcvence vermi\u015flerdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e7er\u00e7evede ba\u015fbakan Lee 12 Mart\u2019ta yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, salg\u0131n\u0131n etkisinin bir y\u0131l devam edebilece\u011fini, ancak Singapur halk\u0131n\u0131n gerekli tedbirleri almas\u0131 durumunda ekonomik faaliyetlerin ve g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilece\u011fini ifade etmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Vir\u00fcs\u00fcn etkisinin Ada ekonomisini etkilemesinin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, ekonomik tedbirler birbiri ard\u0131na a\u00e7\u0131klan\u0131rken, y\u0131l i\u00e7i b\u00fcy\u00fcme rakamlar\u0131 da g\u00fcncellenerek, en az\u0131ndan panik havas\u0131n\u0131n olu\u015fmamas\u0131 ve sokaktaki bireye kadar \u201caya\u011f\u0131n\u0131 yorgan\u0131na g\u00f6re uzatmas\u0131\u201d kosunuda gizli\/a\u00e7\u0131k mesajlar veriyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00c7oklu eylem metodu <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Covid-19\u2019un \u00c7in d\u0131\u015f\u0131nda yay\u0131lma e\u011filimleri g\u00f6stermesiyle Singapur, Japonya, G\u00fcney kore, Tayvan gibi \u00fclkeler ile \u00c7in\u2019e ba\u011fl\u0131 \u00f6zerk y\u00f6netim b\u00f6lgesi Hong Kong\u2019da al\u0131nan tedbirlerde \u00e7oklu eylem s\u00fcre\u00e7lerinin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe kondu\u011funa tan\u0131k olundu\u011funu s\u00f6ylemek gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Temelde bu durum, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nan vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lma s\u00fcrei ile etkin oldu\u011fu bireylerde yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n \u00e7oklu nedene dayanmas\u0131yla al\u00e2kal\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Bilinmekle kalmayan, ayn\u0131 zamanda sonu\u00e7lar\u0131 itibar\u0131yla dikkat edildi\u011finde \u00e7oklu fakt\u00f6rlerle hareket edebilen \u00a0bir tehdide, yine \u00e7oklu y\u00f6ntemle m\u00fccadele ortaya koymak anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yukar\u0131da zikredilen s\u00f6z konusu \u00fclkeler i\u00e7in bu durum, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz halde de, benzer \u015fekilde devam ediyor. Baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yok de\u011fil. Ancak bu hususa a\u015fa\u011f\u0131da de\u011finece\u011fim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00f6lgede daha \u00f6nce yani, 2003-2004 y\u0131llar\u0131nda SARS olarak bilinen akut solunum sendromu (<em>Severe Acute Respiratory Syndrome<\/em>) \u00a0ve 2009 y\u0131l\u0131nda H1N1 olarak bilinen domuz gribi gibi benzeri salg\u0131nlara maruz kal\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131, bir anlamda devlet organlar\u0131n\u0131n ve toplumun haz\u0131rl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu anlam\u0131 ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e7er\u00e7evede bireylerin kendi sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 koruma konusundaki geli\u015ftirdikleri bilin\u00e7 ile devletin \u00e7e\u015fitli organlar\u0131 vas\u0131tas\u0131yla ald\u0131\u011f\u0131 tedbirlerin k\u0131sa s\u00fcrede g\u00fcncellenerek uygulamaya konmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir. Bu s\u00fcre\u00e7te, \u00e7e\u015fitli vas\u0131talarla edinilen refleksif ve disiplinli ya\u015fam kodlar\u0131n\u0131n belirleyici oldu\u011funu da ifade etmek gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Disiplin ve haz\u0131rl\u0131k<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hong Kong gibi \u00c7in\u2019e ba\u011fl\u0131 \u00f6zerk b\u00f6lge ve Tayvan gibi <em>de facto<\/em> ba\u011f\u0131ms\u0131z, \u00c7in\u2019in ise kendine ba\u011fl\u0131 bir eyalet stat\u00fcs\u00fcnde b\u00f6lgelerde sa\u011fl\u0131k sistemlerinin ilerili\u011fi gerili\u011fi gibi fakt\u00f6rlerin \u00f6tesinde, bu iki toplumda siyasal tutumlar\u0131n disiplinli toplum in\u015fas\u0131ndaki rol\u00fc g\u00f6z ard\u0131 edilemez.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6yle ki, Hong Kong\u2019da ge\u00e7en y\u0131l Haziran ay\u0131ndan itibaren ba\u015flayan ve neredeyse y\u0131l sonuna kadar devam eden g\u00f6sterilerde toplumsal birlik zuhur ederken, ba\u015fta gen\u00e7ler olmak \u00fczere halk\u0131n \u00e7e\u015fitli gerek\u00e7elerle maske kullanma becerisi ve al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 geli\u015ftirdi\u011fine tan\u0131k olunmu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayn\u0131 \u015fekilde, kendini s\u00fcrekli \u00c7in\u2019in bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda hisseden Tayvan, hem siyasi rejim hem birlikte toplumsal eylem noktas\u0131nda haz\u0131rl\u0131kl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tayvan y\u00f6netimi, \u00c7in\u2019in do\u011frudan bask\u0131s\u0131n\u0131n bir neticesi olarak D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (<em>World Health Organization<\/em>-WHO) taraf\u0131ndan tan\u0131nmayan ve covid-19 hakk\u0131nda al\u0131nan t\u00fcm kararlardan do\u011frudan haber dar edilmemekten dolay\u0131 \u015fikayet\u00e7i olsa da, \u00f6zellikle seyahat ve havayolu \u015firketlerinin u\u00e7u\u015flar\u0131na getirdi\u011fi engellemeler ile, \u00c7in\u2019in yan\u0131 ba\u015f\u0131nda olmas\u0131na ra\u011fmen salg\u0131n\u0131 kontrol edebildi\u011fini ortaya koymu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fcney Kore\u2019de daha ge\u00e7 bir d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kan ve vir\u00fcs ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 ki\u015fi say\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli, ancak \u00f6l\u00fcml\u00fc vak\u2019a say\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a az g\u00f6r\u00fclen geli\u015fme, yukar\u0131da zikredilen \u00fclkeler benzeri bir s\u00fcrecin i\u015fletildi\u011fini akla getiriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00fclkelerde salg\u0131na y\u00f6nelik olarak al\u0131nan tedbirlerin ilk a\u015famas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131yla tamamland\u0131\u011f\u0131 ortada.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak bir s\u00fcredir \u00c7in\u2019de tan\u0131k olundu\u011fu \u00fczere, ikinci a\u015fama salg\u0131n d\u0131\u015fardan gelen yolcular taraf\u0131ndan ta\u015f\u0131nmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015fland\u0131. Bunlar aras\u0131nda ilgili \u00fclkelerin kendi vatanda\u015flar\u0131 oldu\u011fu gibi, bir \u015fekilde zorunlu olarak seyahat etmek durumunda olan baz\u0131 yolcular\u0131n da oldu\u011fu bir vak\u0131a.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu nedenle, s\u00f6z konusu bu \u00fclkeler, \u00e7e\u015fitli \u00fclkelere seyahat yasaklar\u0131na ek olarak, giderek artan \u015fekilde yurt d\u0131\u015f\u0131ndan geli\u015fleri neredeyse t\u00fcm\u00fcyle durdurmaya varacak denli k\u0131s\u0131tlama getirmeye ba\u015flad\u0131lar. Sadece b\u00f6lgenin de\u011fil, d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nemli havayollar\u0131 aras\u0131nda say\u0131lan Singapur Havayollar\u0131 %96\u2019\u0131 ge\u00e7en oranda u\u00e7u\u015flar\u0131n\u0131 durdurmas\u0131 bunun en \u00f6nemli g\u00f6stergelerinden biridir. Ancak Singapur ne \u00fclke i\u00e7erisinde ne de en az\u0131ndan baz\u0131 \u00fclkelerde ekonomik s\u00fcre\u00e7leri durdurmu\u015f de\u011fil. Avustralya ile yap\u0131lan anla\u015fma ile bu s\u00fcre\u00e7te bile ekonomik etkile\u015fimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi konusunda al\u0131nan karar olduk\u00e7a dikkat \u00e7ekici.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayn\u0131 \u015fekilde, kap\u0131 kom\u015fusu Malezya s\u0131n\u0131rlar\u0131 kapatma karar\u0131 almas\u0131na ra\u011fmen, Singapur y\u00f6netiminin talebiyle g\u0131da ihrac\u0131n\u0131n devam\u0131 konusunda anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, Singapur\u2019da \u00e7al\u0131\u015fan Malezya vatanda\u015flar\u0131n\u0131n giri\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 konusunda yeni d\u00fczenleme yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yukar\u0131da dikkat \u00e7ekti\u011fimiz \u00fclkelerde \u00e7oklu tedbirin ayn\u0131s\u0131n\u0131n liberal-demokratik Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerde yani, Avrupa ve Kuzey Amerika\u2019da uygulanamam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 nas\u0131l anlamak gerekiyor?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn gelinen noktada \u00c7in ve G\u00fcney Kore, Singapur\u2019un ilgili \u00fclkelere bilgi ve teknoloji ihra\u00e7 etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Bununla birlikte, salg\u0131nla m\u00fccadelede \u00e7oklu y\u00f6ntem olgusunu g\u00f6z ard\u0131 etmekte ve bu m\u00fccadele ile g\u00f6rece yeni ba\u015flam\u0131\u015f \u00fclkelerin bu ger\u00e7e\u011fi dikkate almalar\u0131nda fayda var.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 31.03.2020 Covid-19\u2019la m\u00fccadelede farkl\u0131 toplumsal ve siyasal [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3217,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-3216","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3216","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3216"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3216\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3218,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3216\/revisions\/3218"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3217"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3216"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3216"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3216"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}