{"id":3197,"date":"2020-03-20T20:02:59","date_gmt":"2020-03-20T20:02:59","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=3197"},"modified":"2020-03-21T15:06:20","modified_gmt":"2020-03-21T15:06:20","slug":"covid-19-ile-kuresel-mucadele-mumkun-mu-any-possibility-of-global-fight-against-covid-19","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/covid-19-ile-kuresel-mucadele-mumkun-mu-any-possibility-of-global-fight-against-covid-19\/","title":{"rendered":"Covid-19 ile k\u00fcresel m\u00fccadele m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? \/ Any possibility of global fight against Covid-19?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 20.03.2020<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 k\u00fcresel ili\u015fkilerde tahmin edilemeyecek geli\u015fmelere yol a\u00e7maya devam ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Salg\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 \u00c7in\u2019de daha ilk g\u00fcnlerden itibaren eyalet ve merkezi h\u00fck\u00fcmetin gerekli tedbirleri almada ge\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131 hususu, s\u00fcre\u00e7te hayat\u0131n\u0131 kaybeden doktorlar\u0131n uyar\u0131lar\u0131 meslekta\u015flar\u0131nca payla\u015f\u0131lmas\u0131yla zamanla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olundu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aral\u0131k ay\u0131 sonlar\u0131nda vir\u00fcsle ilgili payla\u015f\u0131m yapan doktorlar \u201cyasa d\u0131\u015f\u0131 ve yanl\u0131\u015f\u201d bilgi yayd\u0131klar\u0131 gerek\u00e7esiyle su\u00e7lanm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belirli d\u00fczeylerdeki idarecilerin, s\u00fcrece en ba\u015f\u0131nda tan\u0131k olan ve g\u00f6zlemleyen \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n uyar\u0131lar\u0131n\u0131 dikkate almamas\u0131 \u00c7in\u2019e maliyeti bug\u00fcn \u00e7ok net ortada.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7in\u2019li yetkililer m\u00fccadelenin \u00f6n saflar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n uyar\u0131lar\u0131na kulak kabartm\u0131\u015f ve \u201csosyal mesafe kural\u0131\u201d gibi gerekli tedbirleri birka\u00e7 hafta i\u00e7erisinde alm\u0131\u015f olsalard\u0131, bug\u00fcnk\u00fc vak\u2019a say\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f olabilece\u011fi iddialar\u0131na \u00f6nem vermek gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kald\u0131 ki, bu geli\u015fme bug\u00fcn sadece Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Asya topraklar\u0131n\u0131 de\u011fil, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya toplumlar\u0131n\u0131 etkisi alt\u0131na alm\u0131\u015f durumda. Bu durumda salt \u00c7in\u2019i su\u00e7laman\u0131n bir anlam\u0131 da yok.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak \u00f6zellikle Avrupa\u2019daki geli\u015fmelere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, art\u0131k tecr\u00fcbe kazand\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131lan \u00c7in\u2019li doktorlar, Avrupal\u0131 meslekta\u015flar\u0131n\u0131n ayn\u0131 hatalar\u0131 tekrarlad\u0131klar\u0131n\u0131 dile getiriyorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Yerel vir\u00fcs &#8211; ithal vir\u00fcs<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7in devleti ald\u0131\u011f\u0131 tedbirlerle salg\u0131n\u0131 kendi i\u00e7inde b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde atlatm\u0131\u015f g\u00f6z\u00fckse de, hen\u00fcz sorun tam anlam\u0131yla ortadan kalkm\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yerel kaynakl\u0131 vir\u00fcs yerini d\u0131\u015fardan ithal edilene b\u0131rak\u0131yor. \u00d6yle ki, ba\u015fka \u00fclkelerden gelen \u00c7inliler yeni vir\u00fcs ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 olarak toplumsal huzursuzlu\u011fu bir kez daha k\u00f6r\u00fckleyen yeni bir geli\u015fme olarak dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Benzer bir durumu di\u011fer \u00fclkeler i\u00e7in de s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. \u00d6rne\u011fin Singapur\u2019da son birka\u00e7 g\u00fcnde g\u00f6r\u00fclen yeni vak\u2019alar\u0131n d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc d\u0131\u015fardan gelenler olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Malezya uzun bir s\u00fcre hem vak\u2019a say\u0131s\u0131n\u0131n azl\u0131\u011f\u0131 hem \u00f6l\u00fcml\u00fc vak\u2019an\u0131n olmamas\u0131yla s\u0131nav\u0131 olduk\u00e7a iyi g\u00f6t\u00fcr\u00fcyordu. Ancak uluslararas\u0131 temelde baz\u0131 geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 toplant\u0131lar\u0131n ard\u0131ndan hem vak\u2019a say\u0131s\u0131 h\u0131zla artmaya ba\u015flad\u0131, hem de \u00f6l\u00fcml\u00fc vak\u2019alar birbiri ard\u0131na g\u00fcndeme geliyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u00c7in-ABD\u2019nin vir\u00fcs dala\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130ki k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 olan ABD ve \u00c7in aras\u0131nda, salg\u0131n \u00f6ncesi \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 ortam\u0131n bu sefer <a href=\"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/2020\/03\/15\/asya-pasifikte-koronavirus-ve-ilgili-gelismeler-coronavirus-and-related-issues-in-asia-pacific\/\" target=\"_blank\">vir\u00fcs \u00fczerinden devam ettirilmekte oldu\u011funa tan\u0131k olunuyor.<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lk defa \u00c7in\u2019de g\u00f6r\u00fclen vir\u00fcs salg\u0131n\u0131n\u0131n ABD taraf\u0131ndan b\u00f6lgeye ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f olabilece\u011fi yolundaki s\u00f6yleme kar\u015f\u0131l\u0131k, aradan k\u0131sa bir s\u00fcre ge\u00e7meden ABD\u2019de yank\u0131s\u0131n\u0131 buldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eubat ay\u0131 sonunda \u00c7in\u2019de bir bilimadam\u0131n\u0131n \u201cvir\u00fcs \u00c7in\u2019de ortaya \u00e7\u0131ksa da, kayna\u011f\u0131 \u00c7in olmayabilir\u201d ifadesine yakla\u015f\u0131k iki hafta sonra daha net bir a\u00e7\u0131klama geldi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Donald Trump\u2019\u0131n \u201cm\u00fccadelesi zor\u201d anlam\u0131na gelecek ifadeleriyle tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 vir\u00fcs\u00fcn kayna\u011f\u0131 konusunda i\u015faret parma\u011f\u0131 Pekin\u2019i g\u00f6steriyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">12 Mart\u2019ta bu sefer \u00c7in d\u0131\u015fi\u015fleri s\u00f6zc\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u201cvir\u00fcs\u2019\u00fc ABD ordusu b\u00f6lgeye ta\u015f\u0131m\u0131\u015f olabilir\u201d twiti, su\u00e7lu arama veya k\u00fcresel kamuoyunu etkilemeye y\u00f6nelik olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit etmek en az\u0131ndan \u015fu an i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak bu t\u00fcr yakla\u015f\u0131mlar su\u00e7lu arama ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k \u00fcretme \u00fczerine devam ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fta\u00a0 ba\u015fkan Donald Trump olmak \u00fczere \u00fcst d\u00fczey baz\u0131 yetkililerin salg\u0131n\u0131 tan\u0131mlamak i\u00e7in \u201cWuhan vir\u00fcs\u00fc\u201d tabirini kullanmalar\u0131 yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n son \u00f6rne\u011fi olarak g\u00fcndemde.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130ki s\u00fcper g\u00fcc\u00fcn k\u00fcresel bir sorun kar\u015f\u0131s\u0131nda sorumlu ve i\u015fbirli\u011fi temelli davran\u0131\u015f sergilemeleri beklenirken, bunun aksi geli\u015fmelerin ya\u015fanmas\u0131 hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, sorunun daha da b\u00fcy\u00fcmesinden \u00f6te bir anlam ifade etmiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Zorunlu i\u015fbirli\u011fine do\u011fru<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sorunun ve de m\u00fccadelenin bir tek \u00fclke veya b\u00f6lgeyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131. Bunun getirdi\u011fi zorunlu sonu\u00e7, \u00fclkelerin birbirleriyle yak\u0131n i\u015fbirli\u011fine ba\u015flanmas\u0131 oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu s\u00fcrecin h\u0131zlanarak devam edece\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor. Ba\u015fka da bir \u00e7are d\u00fc\u015f\u00fcnmek \u015fu an i\u00e7in pek de m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Asya \u00fclkeleri aras\u0131nda i\u015fbirli\u011fi olgusunun ise gecikerek de g\u00fcndeme geldi\u011fine tan\u0131k olunuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Singapur geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda, karantina uygulamas\u0131na ba\u015fvurma gere\u011fi duymadan ald\u0131\u011f\u0131 tedbirlerle sorunu \u00f6l\u00fcm vakas\u0131 olmadan en az\u0131ndan \u015fu g\u00fcne kadar atlatabildi. Covid-19 te\u015fhisiyle tedavi alt\u0131na al\u0131nanlardan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc taburcu olup normal ya\u015fam\u0131na d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ocak ve \u015eubat aylar\u0131 biterken, salg\u0131n\u0131n Endonezya\u2019da hen\u00fcz g\u00f6r\u00fcnmemi\u015f olmas\u0131 herkesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131rken, Mart ay\u0131na girilmesiyle birlikte vaka ve \u00f6l\u00fcmlerin g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flanmas\u0131 sadece birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce devlet ba\u015fkan\u0131 Joko Widodo\u2019nun \u201cSingapur\u2019dan destek alabiliriz\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7in\u2019in yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki G\u00fcney Kore ba\u015far\u0131l\u0131 \u00f6nleyici tedbir ve vak\u2019alara y\u00f6nelik t\u0131bbi y\u00f6ntemlerdeki ba\u015far\u0131s\u0131 iki \u00fclke aras\u0131nda yak\u0131nla\u015fma nedeni olurken, G\u00fcney Kore ayn\u0131 zamanda Ortado\u011fu ve Avrupa \u00fclkelerine s\u00f6z konusu t\u0131bbi techizat\u0131n ithaline ba\u015flanmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu s\u00fcre\u00e7te \u00c7in\u2019in \u2018maske diplomasisi\u2019 ve G\u00fcney Kore\u2019nin \u2018t\u0131bbi ekipman diplomasisi\u2019 vir\u00fcsle k\u00fcresel m\u00fccadelede \u00f6n almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>M\u00fccadelede \u00e7ok katmanl\u0131l\u0131k<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Covid-19 kar\u015f\u0131s\u0131nda ilgili devletlerin tedrici olarak almakta olduklar\u0131 tedbirleri sadece s\u00f6z konusu vir\u00fcsle t\u0131bbi m\u00fccadele olu\u015fturmuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Asl\u0131nda tastamam b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir organizasyon ger\u00e7ekli\u011finin gereklili\u011finden bahsetmek gerekiyor. T\u0131bbi m\u00fccadele bu organizasyonun sadece bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor. Bu \u00e7er\u00e7evede yap\u0131lacak i\u015fbirliklerinin temel itibar\u0131yla iki y\u00f6n\u00fc oldu\u011funa dikkat \u00e7ekmek gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Birincisi, organizasyonu temel itibar\u0131yla yap\u0131land\u0131ran devleti temsil eden resmi organlar. \u0130kinci ise, b\u00fct\u00fcn bir toplumun organizasyon kabiliyetinin sergilenmesi, yani b\u00fct\u00fcnc\u00fcl\/topyek\u00fcn bir \u00e7aban\u0131n ortaya konmas\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Devlete ba\u011fl\u0131 bakanl\u0131klardan ba\u015flayarak en k\u00fc\u00e7\u00fck idari birime kadar devlet mevcut tehdit ortam\u0131n\u0131 tan\u0131ma, buna adaptasyon ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00e7areleri ile ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya hiyerar\u015fik bir yap\u0131lanma oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde bir intiba olu\u015fsa da, asl\u0131nda \u00e7ok daha etkin ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir etkile\u015fim a\u011f\u0131 zincirinden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn. Veya geli\u015fmelerin en az\u0131ndan b\u00f6ylesi \u00e7ok etkile\u015fimli bir boyutta seyretti\u011fini varsaymak ve\/ya b\u00f6yle olmas\u0131n\u0131 uygun g\u00f6rmek gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Covid-19\u2019a kar\u015f\u0131 \u015fu ana kadar \u00f6nleyici tedbirler ve vak\u2019alara m\u00fcdahale konusunda ba\u015far\u0131l\u0131 kabul edilebilecek \u00fclkelerde bu y\u00f6ntemlerin kulan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek zor de\u011fil.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Burada m\u00fccadele vir\u00fcs\u00fcn yay\u0131lma h\u0131z\u0131yla tedbirlerin h\u0131z\u0131 aras\u0131nda. \u0130kincisinin \u00e7ok daha organize olmas\u0131 i\u00e7in herkesin bilin\u00e7li bir \u015fekilde hareket etmesi temennisiyle.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 20.03.2020 Koronavir\u00fcs salg\u0131n\u0131 k\u00fcresel ili\u015fkilerde tahmin edilemeyecek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3200,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-3197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3197"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3201,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3197\/revisions\/3201"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3200"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}