{"id":3184,"date":"2020-03-05T14:14:26","date_gmt":"2020-03-05T14:14:26","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=3184"},"modified":"2020-03-05T14:14:26","modified_gmt":"2020-03-05T14:14:26","slug":"arastirma-olgusu-ve-arastirma-universitesi-hakkinda-bazi-gorusler-iii-some-issues-about-research-phenomenon-and-research-university-iii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/arastirma-olgusu-ve-arastirma-universitesi-hakkinda-bazi-gorusler-iii-some-issues-about-research-phenomenon-and-research-university-iii\/","title":{"rendered":"Ara\u015ft\u0131rma olgusu ve ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitesi hakk\u0131nda baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler III \/ Some Issues about research phenomenon and research university III"},"content":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a05 March 2020<\/strong><\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitesinin varl\u0131\u011f\u0131 ve etkinli\u011fi, konvansiyonel y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndan ayr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 noktalar\u0131n kesin olarak belirlenmesiyle ortaya konulabilir.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma olgusunun temelde bir d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u00fcreci oldu\u011fu konusunun g\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gerekmektedir. Nihayetinde g\u00fcndelik ya\u015fam i\u00e7erisinde bireylerin rutinle\u015fen eylemler dizisi i\u00e7erisinde ortaya koyduklar\u0131 ara\u015ft\u0131rma ile konumuzun \u00f6z\u00fcn\u00fc te\u015fkil eden kurumsal ara\u015ft\u0131rma ile akademi kurumlar\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rman\u0131n yap\u0131sal farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olduk\u00e7a a\u015fik\u00e2rd\u0131r.<\/p>\n

Akademi kurumlar\u0131nda ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6znesi konumundaki akademisyen-ara\u015ft\u0131rmac\u0131, i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f s\u00fcre\u00e7ler boyunca en etkin oldu\u011fu ve ara\u015ft\u0131rmas\u0131na y\u00f6n ve sonu\u00e7 kazand\u0131racak olan alan\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcnme ve d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u00fcrece oldu\u011fu konusunun anla\u015f\u0131l\u0131p anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 hususu ciddiyetle ele al\u0131nmay\u0131 beklemektedir.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma olgusu ve eylemini akademi d\u00fcnyas\u0131ndaki di\u011fer eylemler dizisi ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak, onlara eklemlenmi\u015f bir s\u00fcre\u00e7mi\u015f gibi alg\u0131lamak ve politikalar\u0131 bu yanl\u0131\u015f alg\u0131 \u00fczerine bina etmek ara\u015ft\u0131rman\u0131n olu\u015fturdu\u011fu yap\u0131sall\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6zen, da\u011f\u0131tan, anlams\u0131zla\u015ft\u0131ran boyutlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olacak g\u00fc\u00e7tedir.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rman\u0131n bizatihi kendisinin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7en d\u00fc\u015f\u00fcnceler b\u00fct\u00fcn\u00fc ve bu b\u00fct\u00fcn\u00fc olu\u015fturan ara katmanlar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn olu\u015fmas\u0131ndaki rol\u00fc birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z ele al\u0131namayacak \u00f6nemdedir. Ancak t\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7leri bir arada ele almaya sevk eden ve bu b\u00fct\u00fcn\u00fcn anlaml\u0131 ve kendinde bir varl\u0131k olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olan ise d\u00fc\u015f\u00fcnce ediminin s\u00fcreklili\u011fidir.<\/p>\n

Burada k\u0131sa bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma ile ne demek istedi\u011fimizi \u00f6rneklendirmekte fayda var. Kamp\u00fcs ya\u015fam\u0131na hen\u00fcz yeni ad\u0131m atm\u0131\u015f bireylerin e\u011fitim \u00f6\u011fretim faaliyeti ile ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi var say\u0131lan bilgi edinme s\u00fcre\u00e7lerinde ara\u015ft\u0131rma olgusunun nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kmakta oldu\u011funa dair g\u00f6zlemler \u00f6nemlidir. Ara\u015ft\u0131rmay\u0131, diyelim ki, konvansiyonel olarak kaynaklar\u0131n bulundu\u011fu bir k\u00fct\u00fcphaneyi fiziki olarak ziyaret edip, ilgili eserlerden yap\u0131lan bir dizi aktar\u0131mlar\u0131n, ara\u015ft\u0131rma nispetinde oldu\u011fu varsay\u0131m\u0131 bu bireylerin temel yan\u0131lsamalar\u0131ndan biridir.<\/p>\n

……<\/p>\n

\u00dcniversite kurumunda rol alan ve i\u015flev g\u00f6ren e\u011fitimci kadronun hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, bireysel akademik kariyerlerinin geli\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinde kendilerinden beklenen akademik \u00e7aban\u0131n bir yan\u0131yla ara\u015ft\u0131rmaya u\u011fra\u015f\u0131yla ba\u011flant\u0131s\u0131 yads\u0131namaz. Bu noktada, y\u00fcksek lisans, doktora gibi s\u00fcre\u00e7lerde ara\u015ft\u0131rmaya konu olan alanlar\u0131n tamamlanmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan \u2018akademik\u2019, \u2018bilimsel\u2019 \u00fcr\u00fcnlerin kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde, ki\u015filerin unvanlar almas\u0131yla kendilerine \u00fcniversite ortam\u0131nda bir yer edinmektedir.<\/p>\n

Akademisyenlerin kariyer bu s\u00fcre\u00e7lerinde, ara\u015ft\u0131rman\u0131n neye tekab\u00fcl etti\u011fine dair ipu\u00e7lar\u0131 veren baz\u0131 olgulara rastlanmaktad\u0131r. Normal \u015fartlar alt\u0131nda y\u00fcksek lisans, doktora haz\u0131rl\u0131klar\u0131 ve tez yaz\u0131mlar\u0131ndan ama\u00e7, bir \u2018iddia\u2019dan hareket ederek ortaya bir \u2018tez\u2019 koymak ve bunu savunmakt\u0131r. Bu nedenle, bu s\u00fcre\u00e7lerin bizatihi ara\u015ft\u0131rman\u0131n ve bunun vazge\u00e7ilmez \u00f6gesi olan d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u00fcre\u00e7lerine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortadad\u0131r.<\/p>\n

Burada sorun \u015fu ki, s\u00f6z konusu bu iki temel s\u00fcrecin ard\u0131ndan gelmesi beklenen di\u011fer akademik kazan\u0131mlar -diyelim ki, do\u00e7entlik ve profes\u00f6rl\u00fck s\u00fcre\u00e7leri- zamana yay\u0131labilir ve ihtimaller dahilinde ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir performanslarla ortaya konulabilmektedir. Ancak bunun bir zorunluluk arz etmedi\u011fi de g\u00f6zlemler ba\u011flam\u0131nda bir ger\u00e7eklik pay\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bununla s\u00f6ylemek istedi\u011fimiz, \u00fcniversitede bir akademik unvan ve kariyer sahibi olman\u0131n, ara\u015ft\u0131rma temelinde y\u00fckselen bir vechesi olmakla birlikte, ara\u015ft\u0131rma olgusunun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi konusunda farkl\u0131la\u015fmalar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 hususudur.<\/p>\n

Asl\u0131nda tam da bu nokta, bilgi \u00fcretim s\u00fcreci ad\u0131 verilen yap\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fine y\u00f6nelik alt yap\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fu varsay\u0131m\u0131yla, bir devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n has\u0131l olaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin neden oldu\u011fu bir t\u00fcr yads\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k ve kan\u0131ksanm\u0131\u015fl\u0131k halinin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmektedir. Bu kan\u0131ksanm\u0131\u015fl\u0131k hali, \u00e7e\u015fitli nedenlerle \u00fcretim s\u00fcrecinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131na, bir meslek \u00f6rg\u00fcs\u00fc i\u00e7erisinde s\u0131n\u0131rl\u0131-dar kal\u0131plarla hareket edilmesine ve uzun y\u0131llar b\u00f6ylesi bir yo\u011funla\u015fmaya konu olmas\u0131yla tezah\u00fcr etmektedir.<\/p>\n

Akademisyen olmaya aday bireyin, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen s\u00fcre\u00e7leri \u2018ba\u015far\u0131\u2019 ile ge\u00e7mesi ve ilgili akademik unvanlar\u0131 kazanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, \u2018mesleki rehavet\u2019 kavram\u0131yla izah edilebilecek durum, asl\u0131nda ara\u015ft\u0131rma s\u00fcrecinin biti\u015fi ile farkl\u0131 bir s\u00fcrece ge\u00e7i\u015fin izlerini ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu yeni s\u00fcre\u00e7, art\u0131k ad\u0131na \u00f6\u011freticilik mesle\u011fi denilen ve ilgili kurumu, \u2018y\u00fcksek lise\u2019 olmaya y\u00f6nlendirilen ve hatta zorlayan \u00fcniversite ortam\u0131nda g\u00fcndeme gelen \u00f6\u011freticilik faaliyetidir.<\/p>\n

Bu ba\u011flamda, bir kurum olarak \u00fcniversitenin bilgi \u00fcretim merkezi oldu\u011fu varsay\u0131m\u0131 do\u011fruluk pay\u0131 ta\u015f\u0131makla birlikte, b\u00f6lgesel, ulusal, e\u011fitim yap\u0131la\u015fmas\u0131, n\u00fcfus vb. \u00f6zellikler \u00e7er\u00e7evesinde \u00fcniversite kurumunun bir \u2018y\u00fcksek lise\u2019 konumuna gelip dayanmas\u0131 da, kimi \u00fclkeler \u00f6zelinde g\u00f6zlemlendi\u011fi \u00fczere bir ger\u00e7eklik pay\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

Konvansiyonel \u00fcniversitelerin \u2018y\u00fcksek lise\u2019 ba\u011flam\u0131na oturmas\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcmsenir bir yan\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ifade etmek gerekir. Bununla birlikte, bu kurumsal yap\u0131n\u0131n ne gibi toplumsal sorunlara kar\u015f\u0131l\u0131k gelen cevaplar verdi\u011fini de sorgulamak gerekmektedir. \u00d6rne\u011fin, g\u00fcn\u00fcn getirdi\u011fi ulusal ve k\u00fcresel kalk\u0131nma s\u00fcre\u00e7lerinde ihtiya\u00e7 duyulan i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fc olu\u015fturacak kitlelerin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n bir yolu olarak y\u00fcksek \u00f6\u011fretimin bir kanad\u0131n\u0131n daha fazla i\u015flev g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gizli\/a\u00e7\u0131k ortada durmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu noktada, kalk\u0131nmac\u0131 modernle\u015fmelere konu olan \u00fclkelerde g\u00f6zlemlendi\u011fi \u00fczere, \u2018y\u00fcksek lise\u2019 ile ara i\u015f g\u00fcc\u00fc denilen ve \u00e7ok farkl\u0131 alanlardaki i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeti\u015fmesinde i\u015flevsel olan teknik y\u00fcksek okullar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok daha i\u015flevsel bir halde kar\u015f\u0131l\u0131k buldu\u011funu unutmamak gerekir.<\/p>\n

…..<\/p>\n

Bu noktada k\u0131saca b\u00fcrokratikle\u015fmeye g\u00f6z atmakta fayda var. En az\u0131ndan modern d\u00f6neme damgas\u0131n\u0131 vuran b\u00fcrokratikle\u015fme olgusunu kavramsal d\u00fczeyde ortaya koyan Max Weber\u2019den bu yana, b\u00fcrokrasinin ele\u015ftirel bir de\u011ferlendirilmeye tabi tutuldu\u011fu ortadad\u0131r.<\/p>\n

Ad\u0131na geli\u015fmi\u015f liberal \u00fclkeler denilen yap\u0131larda toplum-birey ile y\u00f6netim \u00e7evreleri ve b\u00fcrokrasi aras\u0131ndaki ili\u015fkinin, bireyin sorunlar\u0131n\u0131 anlama ve \u00e7\u00f6zme s\u00fcre\u00e7lerinde mesafe kat etme konusunda sergilenen \u00e7al\u0131\u015fmalar hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, di\u011fer \u00fclkeler taraf\u0131ndan \u00f6nce g\u00f6zleme tabi tutulmu\u015f ve ard\u0131ndan bir uygulama alan\u0131 olarak kar\u015f\u0131l\u0131k bulmu\u015ftur. Tabii, t\u0131pk\u0131 di\u011fer modernle\u015fme s\u00fcre\u00e7lerinde oldu\u011fu gibi sanc\u0131l\u0131, sorunlu olan ve temelde taklit \u00f6zelli\u011fi dikkat \u00e7eken bu yap\u0131la\u015fman\u0131n asli unsuru, devleti temsil etti\u011fi iddias\u0131ndaki b\u00fcrokrasi \u00fczerinden devlet ile kurulan ili\u015fkide bireyin rahat\u0131n\u0131 ve memnuniyetini sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 da bu b\u00fcrokratikle\u015fmeden nasibini hayli alan kurumlar olarak dikkat \u00e7ekmektedir. Aradan ge\u00e7en uzun s\u00fcre\u00e7lere ra\u011fmen, baz\u0131 \u00fclkelerde b\u00fcrokrasinin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirmeye devam etmesi, y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n da bu s\u00fcre\u00e7te ele\u015ftirel bir g\u00f6zle ele al\u0131nmas\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n

Temelde, ad\u0131na devlet denilen kurum yap\u0131la\u015fma olarak b\u00fcrokrasiye dayanmakla birlikte, \u00f6zellikle y\u00fcksek \u00f6\u011fretim gibi belli ba\u015fl\u0131 kurumlar\u0131n i\u015flerlik ve verimlilik noktas\u0131nda kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na, m\u00fc\u015fterilerine sunulan hizmet ve ili\u015fkiler a\u011f\u0131n\u0131 b\u00fcrokratik zorunluluklarla \u00f6rme, asl\u0131nda kontrol mekanizmas\u0131n\u0131n bir unsuru olarak tezah\u00fcr etmektedir.<\/p>\n

Ancak genelde y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n, \u00f6zelde ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131n\u0131n tipik bir b\u00fcrokratik mekanizmaya dahil edilmesinin ama\u00e7lar ve hedefler noktas\u0131nda \u00fcretim kayb\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fi olgusu yabana at\u0131lacak bir konu de\u011fildir.<\/p>\n

Max Weber\u2019 bir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda, o d\u00f6nem Almanya akademi gelene\u011finde gen\u00e7 akademisyenlerin \u2018ikincil\u2019 dersler vermeleri sayesinde bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmaya daha fazla vakit ay\u0131rabildiklerini s\u00f6ylemektedir. Bu durum, konvansiyonel y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndaki mevcut durumla kuvvetle muhtemel benzerlik g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Ancak ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitesi \u2018birincil\/ikincil\u2019 ayr\u0131m\u0131na gitmeden, ad\u0131na ara\u015ft\u0131rmac\u0131 denilen grubun faaliyetlerinin oda\u011f\u0131na b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir anlamda ara\u015ft\u0131rmay\u0131 almas\u0131ndan daha do\u011fal bir durum olamaz. Kald\u0131 ki, ba\u015fka yerlerde de dile getirildi\u011fi \u00fczere, ara\u015ft\u0131rma \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde bir \u00f6\u011fretim faaliyetinden edinilecek birikimin \u00f6\u011frenci grubunda olu\u015fturaca\u011f\u0131 motivasyon, verim, tecr\u00fcbe ve hatta ekonomik anlamda kazan\u0131mlar k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmemesi gereken hususlard\u0131r.<\/p>\n

Bu nedenledir ki, konvansiyonel \u00fcniversitelerden ayr\u0131\u015fman\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitelerinin varl\u0131\u011f\u0131, bizatihi ara\u015ft\u0131rmay\u0131 do\u011fal ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir eylem alan\u0131 k\u0131lmas\u0131yla anlaml\u0131 bir hale gelmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a05 March 2020 Ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitesinin varl\u0131\u011f\u0131 ve etkinli\u011fi, konvansiyonel […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3185,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,75],"tags":[],"class_list":["post-3184","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-sosyoloji-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3184"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3186,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3184\/revisions\/3186"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3185"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}