{"id":3150,"date":"2020-02-14T06:36:41","date_gmt":"2020-02-14T06:36:41","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=3150"},"modified":"2020-02-14T06:36:41","modified_gmt":"2020-02-14T06:36:41","slug":"arastirma-olgusu-ve-arastirma-universitesi-hakkinda-bazi-gorusler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/arastirma-olgusu-ve-arastirma-universitesi-hakkinda-bazi-gorusler\/","title":{"rendered":"Ara\u015ft\u0131rma olgusu ve ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitesi hakk\u0131nda baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler"},"content":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 14.02.2020<\/strong><\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma olgusu, insano\u011flunun ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de\u011fin gerek d\u0131\u015f zorlamalar gerekse kendi istenciyle s\u00fcrekli g\u00fcndeminde olan kavrama i\u015faret etmektedir. Bu kavram\u0131 bireysel, pratik-kurumsal ve akademik etkinlik alan\u0131 olarak \u00fc\u00e7 farkl\u0131 alanda de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n

Bireyler ile herhangi bir kurumsal ba\u011flam\u0131 olmayan, kendinde ve g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011finde rol alanlar kastedilmektedir. Pratik-kurumsal ile, \u00e7e\u015fitli uzmanl\u0131k alanlar\u0131na g\u00f6re olu\u015fmu\u015f irili ufakl\u0131 \u015firketler ifade edilmektedir. Akademik alan\u0131n ise bizatihi kendisi ara\u015ft\u0131rman\u0131n do\u011fas\u0131, yinelenmesi ve geli\u015fimi ile do\u011frudan irtibatl\u0131 olmas\u0131 ile \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n

Bu \u00e7er\u00e7evede, ara\u015ft\u0131rma kavram\u0131 g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n rutin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde bireyler, pratik-kurumsal yap\u0131lar gibi farkl\u0131 \u00e7evreler taraf\u0131ndan kullan\u0131lmakla birlikte, bu alanlardaki kullan\u0131m\u0131n y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rma ba\u011flam\u0131ndan \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde ayr\u0131\u015fmalar sergiledi\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n

Yap\u0131lar aras\u0131nda ara\u015ft\u0131rma farkl\u0131la\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n

Bireysel ve pratik-kurumsal\u0131n birarada de\u011ferlendirilebilece\u011fi ilk ko\u015fulda, g\u00fcndelik ya\u015famda tek tek bireylerin ve pratik-kurumsallar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 \u00e7e\u015fitli zorluklar\u0131 a\u015fmak amac\u0131yla izlenen yol ve y\u00f6ntemler kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

Daha \u00e7ok pragmatik ba\u011flama oturtulabilecek olan ve \u00f6zellikle bireylerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeleri ile bilin\u00e7li veya bilin\u00e7siz bir \u015fekilde i\u00e7selle\u015ftirilirken, bir daha ki sefere kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilecek bir zorlukta ayn\u0131 ve benzer bir \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015f\u0131 ile kar\u015f\u0131l\u0131k verilebilmektedir.<\/p>\n

G\u00fcndelik ya\u015fam i\u00e7erisinde ele al\u0131nabilecek ara\u015ft\u0131rma olgusu ba\u011flam\u0131nda bir di\u011fer hususu, toplumsal sorunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda karar alma merciinde olan ve pratik-kurumsal yap\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcmleriyle ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7e\u015fitli devlet veya \u00f6zel kurumlar\u0131n\u0131n \u00e7abalar\u0131nda g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n

Bu kurumlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak ortaya koyduklar\u0131 \u00e7aba bir ara\u015ft\u0131rma s\u00fcrecini gerektirirken, bunu ya kendi b\u00fcnyelerinde ilgili sorunu sistematik bir \u015fekilde ele almak suretiyle inceleyebilen ve soruna \u00e7are olabilecek form\u00fclasyonlar geli\u015ftirebilen \u00e7al\u0131\u015fanlar veya yine sorunla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak ilgili y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmac\u0131 kimli\u011fini ta\u015f\u0131yan ki\u015fi ve gruplarla ger\u00e7ekle\u015ftirmektedirler.<\/p>\n

Akademik ara\u015ft\u0131rman\u0131n farkl\u0131la\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n

Akademik ara\u015ft\u0131rma alan\u0131 ise, kas\u0131tl\u0131 ve bilin\u00e7li olarak se\u00e7ilen bir konunun, sorunun, alan\u0131n sistematik ve g\u00f6rece uzun bir s\u00fcrece yay\u0131lan bir etkinli\u011fini gerektirmektedir.<\/p>\n

Ad\u0131na ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve\/ya ara\u015ft\u0131rmac\u0131-akademisyen denilen tekil veya grup olarak faaliyet g\u00f6steren unsurlar\u0131n bizatihi i\u015f tan\u0131mlar\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131rma olgusunun t\u00fcm safhalar\u0131n\u0131 kapsayacak \u015fekilde belirlenmesi ile farkl\u0131 bir nitelik ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131-akademisyenlerin i\u00e7inde bulunduklar\u0131 kurumlar\u0131n ki, bu konvansiyonel anlamda bir y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumu olabilece\u011fi gibi, g\u00f6rece en az\u0131ndan i\u00e7inde bulundu\u011fumuz toplum i\u00e7in yeni say\u0131lan ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitesi ad\u0131 verilen kurumlardaki rol ve i\u015flevleri ile, yeni ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n yeti\u015fmesinde kayda de\u011fer rol oynayabileceklerini de dikkate almakta gerekir.<\/p>\n

Bu noktada, ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitesi ad\u0131 verilen yap\u0131n\u0131n i\u015flevinin, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen iki farkl\u0131 alandaki ara\u015ft\u0131rma olgusundan ne denli ayr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitesi kavram\u0131 ve b\u00fcnyesi alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen ara\u015ft\u0131rma eylemine konu olan faaliyetlerin geli\u015fig\u00fczel se\u00e7ilmeyece\u011fi aksine, ara\u015ft\u0131rma eylemlerinin hususen belirlenen konular \u00e7er\u00e7evesinde t\u00fcm kapsam\u0131 ile ele al\u0131nmas\u0131yla b\u00fct\u00fcnsel bir nitelik sergilemesi gerekti\u011fine vurgu yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bu durumda, kas\u0131tl\u0131 ve bir hedefe matuf olarak yap\u0131lan se\u00e7imlerle belirlenen ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n, nihayetinde insan toplumlar\u0131n\u0131n geli\u015fimine, maddi \u00e7evrenin yap\u0131la\u015fmas\u0131na olumlu ve anlaml\u0131 katk\u0131lar yapmas\u0131 beklenmektedir.<\/p>\n

Bu anlamda, ara\u015ft\u0131rman\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131, toplumsal ve do\u011fal \u00e7evrenin yeniden yap\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r dersek yanl\u0131\u015f s\u00f6ylemi\u015f olmay\u0131z. Yukar\u0131da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, bireysel veya kurumsal i\u015fleyi\u015fte ortaya \u00e7\u0131kan somut bir soruna kar\u015f\u0131l\u0131k gelecek \u015fekilde, belli bir yol ve y\u00f6ntem izlenmesiyle ortaya konulacak s\u00fcre\u00e7, \u015fu veya bu \u015fekilde, bir ara\u015ft\u0131rma olarak de\u011ferlendirilmeyi hak etmektedir.<\/p>\n

Ancak y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda ve hassaten ara\u015ft\u0131rma s\u0131fat\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan \u00fcniversitelerde ara\u015ft\u0131rma s\u00fcre\u00e7lerinin kendinde bir de\u011fer olarak ortaya kondu\u011fu ve \u00f6ncekilerden ayr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ifade edilmelidir.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitesi yap\u0131la\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019de ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversiteleri olgusu ile ilgili ya\u015fanan sorunlara ra\u011fmen, ara\u015ft\u0131rma olgusunun \u00f6rne\u011fin tekil \u00f6\u011fretim \u00fcyesi, belli bir \u00f6\u011fretim \u00fcyesi grubu, belli bir b\u00f6l\u00fcm ba\u011flam\u0131nda var oldu\u011fu zaten ortadad\u0131r. Ancak kendine \u00f6zg\u00fc bir yap\u0131lanma ve \u00f6zelle\u015fme olarak ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitesi kavram\u0131n\u0131n, yine kendine \u00f6zg\u00fc de\u011ferlili\u011fi, \u00f6ncelikleri ve zorunluluklar\u0131 bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 i\u00e7erisindeki bu ay\u0131rt edici \u00f6zelli\u011fi ile dikkat \u00e7eken ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitelerindeki ara\u015ft\u0131rma faaliyetinin sistematik ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir nitelik arz etmesi hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, varolu\u015fsal bir \u00f6neme haizdir.<\/p>\n

S\u00f6z konusu bu t\u00fcr faaliyetlerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011finin \u015fartlar\u0131 aras\u0131nda, sadece ara\u015ft\u0131rmac\u0131 s\u0131fat\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan akademik kadronun de\u011fil, \u00f6\u011frencilerin ve hatta akademik olmayan kadrolar\u0131n da birbirine eklemlenmi\u015f g\u00f6rev ve sorumluluklar\u0131yla ba\u011fda\u015f\u0131k bir y\u00f6n\u00fc bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Fon\u2019un vazge\u00e7ilemezli\u011fi<\/strong><\/p>\n

B\u00f6ylesi bir insan kayna\u011f\u0131 alt yap\u0131s\u0131n\u0131n olup olmamas\u0131 ve\/ya mevcut unsurlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yap\u0131ya oturup oturmamas\u0131 meselesi hayati bir \u00f6neme sahiptir. Ancak bu yap\u0131n\u0131n olu\u015fturulmu\u015f olmas\u0131 sonucundad\u0131r ki, ara\u015ft\u0131rma faaliyetlerinin maddi alan\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan fon ve fon sa\u011flay\u0131c\u0131 unsurlar\u0131n rol ve i\u015flevine s\u0131ra gelebilsin.<\/p>\n

Bu noktada, fon olgusu \u00fczerinde konu\u015fmaya s\u0131ra geldi\u011finde ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131 ve i\u015fleyi\u015fi ile fon sa\u011flay\u0131c\u0131 kurumlar\u0131n talep ettikleri \u015fartlar aras\u0131nda uyum olup olmamas\u0131na bak\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Fon sa\u011flay\u0131c\u0131 kurulu\u015flar\u0131n somut ve uygulanabilir ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 hedeflemeleri ile, \u00f6zellikle sosyal bilim alan\u0131nda faaliyet g\u00f6steren ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131n\u0131n hedef ve ara\u015ft\u0131rma do\u011falar\u0131 aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131k, ortaya s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi olduk\u00e7a sorunlu bir durumu \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sosyal bilimlere a\u00e7\u0131l\u0131mda k\u0131s\u0131tl\u0131l\u0131klar<\/strong><\/p>\n

Tam da burada, T\u00fcrkiye\u2019de ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitelerinin ve \u00f6zellikle de, sosyal bilimlere odaklanan ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitelerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nas\u0131l bir konuma evrilmekte oldu\u011fu konusu \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu konuyla ilgili olarak burada dikkat \u00e7ekilmesi gereken husus, sosyal bilimlerin do\u011fas\u0131na uygun bir yap\u0131la\u015fman\u0131n anla\u015f\u0131l\u0131p anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 meselesidir.<\/p>\n

Sosyal bilimlerin g\u00f6rece uzun s\u00fcreye yay\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n ve bunlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n toplumsal yap\u0131da uygulanabilirli\u011finin m\u00fcmk\u00fcn olup olmamas\u0131, s\u00f6z konusu ilgili ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131n\u0131n fon ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemini ortaya koymaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir Felsefe, Tarih vb. alanlarda yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n somut bir uygulama ve pratik olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131 hususu, fon sa\u011flay\u0131c\u0131 kurulu\u015flar\u0131n karakteristikleri ile \u00e7eli\u015febilmektedir.<\/p>\n

Bu noktada, iki t\u00fcr de\u011fi\u015fimden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Birincisi, sosyal bilimler olgusunun neye tekab\u00fcl etti\u011fi ve bu kurumlar\u0131n nas\u0131l bir yap\u0131la\u015fma sergiledikleri konusunda bilincin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131. Bunu, hem devlet kurumlar\u0131 hem de \u00f6zel kurumlarda yeni bir anlay\u0131\u015f\u0131n geli\u015ftirilmesinin gereklili\u011fi \u015feklinde alg\u0131lamakta yarar var.<\/p>\n

\u0130kincisi ise, T\u00fcrkiye\u2019de fon sa\u011flay\u0131c\u0131 kurulu\u015flar\u0131n sosyal bilimler alanlar\u0131ndaki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ile sosyal bilimler ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversiteleri ile ilgili politikalar\u0131nda paradigmatik denilebilecek boyutta kayda de\u011fer bir de\u011fi\u015fime gitmeleri ihtiyac\u0131 s\u00f6z konusudur.<\/p>\n

G\u00fcndelik ya\u015famda tek tek bireyler olarak kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlara verilen cevaplar\u0131n tatminkar \u00e7\u00f6z\u00fcm sunmas\u0131, pratik-kurumsal yap\u0131lar\u0131n kendi i\u015f ve etkinliklerinin do\u011fas\u0131na uygun \u00e7al\u0131\u015fmalarda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 problemlere pragmatik \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015flar\u0131 s\u00fcre\u00e7ler noktas\u0131nda ara\u015ft\u0131rma olgusunun do\u011fas\u0131na dair baz\u0131 fikirler vermektedir.<\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma olgusunun hakiki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldu\u011fu alan\u0131n, y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 i\u00e7erisinde kendini bu alana hasretmi\u015f ki\u015fi ve gruplar\u0131n ara\u015ft\u0131rma faaliyetleri oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. Bundan daha da \u00f6te, ad\u0131na ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitesi denilen kurumlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tam da ara\u015ft\u0131rma olgusunun neye tekab\u00fcl etti\u011finin cevab\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yap\u0131lar oldu\u011funu g\u00f6rmek ve buna g\u00f6re yap\u0131la\u015fmalar sergilemek gerekmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 14.02.2020 Ara\u015ft\u0131rma olgusu, insano\u011flunun ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de\u011fin […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3151,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,75],"tags":[],"class_list":["post-3150","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-sosyoloji-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3150"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3150\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3152,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3150\/revisions\/3152"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3151"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}