{"id":3129,"date":"2020-01-23T12:21:20","date_gmt":"2020-01-23T12:21:20","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=3129"},"modified":"2020-01-23T12:21:20","modified_gmt":"2020-01-23T12:21:20","slug":"uluslararasi-adalet-divani-myanmar-ordusu-arakanli-muslumanlara-karsi-soykirim-niyetiyle-hareket-etti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/uluslararasi-adalet-divani-myanmar-ordusu-arakanli-muslumanlara-karsi-soykirim-niyetiyle-hareket-etti\/","title":{"rendered":"Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131: Myanmar ordusu Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 \u201csoyk\u0131r\u0131m niyetiyle\u201d hareket etti"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 23.01.2020<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Myanmar\u2019da Arakan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet ve etnik temizlik\/soyk\u0131r\u0131m konusunda a\u00e7\u0131lan davada uluslararas\u0131 adalet divan\u0131 bug\u00fcn, yani 23 Ocak g\u00fcn\u00fc karar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">17 ki\u015filik uluslararas\u0131 yarg\u0131\u00e7 ekibi Myanmar h\u00fck\u00fcmetinden Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bask\u0131 ve z\u00fclumden korunmas\u0131 hususunda acil tedbirler almas\u0131n\u0131 istedi. Mahkeme ayr\u0131ca, \u00f6zellikle 2017 A\u011fustos ay\u0131ndan itibaren i\u015flenen su\u00e7larla ilgili kan\u0131tlar\u0131n korunmas\u0131na da dikkat \u00e7ekerken, d\u00f6rt ayl\u0131k bir s\u00fcre tan\u0131yarak bu s\u00fcrenin sonunda mahkemeye rapor verilmesini istedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mahkeme heyetinin ald\u0131\u011f\u0131 bu karar, nihai karar olmad\u0131\u011f\u0131 ve bunun i\u00e7in uzun bir d\u00f6neme ihtiya\u00e7 oldu\u011fu belirtiliyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mahkeme karar\u0131nda en \u00f6nemli ifade ise, Birle\u015fmi\u015f Milletler ara\u015ft\u0131rma komisyonunun Myanmar ordusunun \u201csoyk\u0131r\u0131m niyetiyle askeri giri\u015fimde bulundu\u011fu\u201d ifadesi dikkat \u00e7ekici.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mahkemenin bug\u00fcn \u00f6\u011flen saatlerinde karar\u0131 a\u00e7\u0131lmas\u0131ndan saatler \u00f6nce, Myanmar d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 ve devlet ba\u015fkan dan\u0131\u015fman\u0131 (<em>state councillor<\/em>) stat\u00fcs\u00fcne sahip Suu Kyi\u2019nin bir gazetede \u00e7\u0131kan yaz\u0131s\u0131nda, \u201c2017 y\u0131l\u0131nda Arakan Eyaleti\u2019ndeki askeri harekat s\u0131ras\u0131nda \u00fclkenin g\u00fc\u00e7l\u00fc ordusuna mensup ki\u015filerce sava\u015f su\u00e7lar\u0131 i\u015flenmi\u015f olabilir\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 dikkat \u00e7ekiciydi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Suu Kyi, ordu mensuplar\u0131nca i\u015flenmi\u015f olabilecek sava\u015f su\u00e7lar\u0131n\u0131n ordunun tabi oldu\u011fu adalet sistemine g\u00f6re soru\u015fturulaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mahkemece al\u0131nan bu karar\u0131n temyiz edilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00d6te yandan, al\u0131nan karar\u0131n uygulanmas\u0131 konusunda ise, bir yapt\u0131r\u0131m s\u00f6z konusu de\u011fil. Bu durumda, uluslararas\u0131 mahkemenin karar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle Myanmar \u00fczerinde bask\u0131 kurabilecek ilgili devletlerin ve baz\u0131 uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n g\u00fcndeme gelmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6te yandan, Myanmar\u2019da 100\u2019\u00fc a\u015fk\u0131n sivil toplum kurulu\u015fu yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda uluslararas\u0131 adalet kurumunun \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n olup biten ger\u00e7e\u011fi ortaya koymas\u0131n\u0131 istediler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A\u00e7\u0131klamada, \u00fclkede uygulanan siyasi ve askeri politikalar\u0131n Myanmar halk\u0131n\u0131n siyasi ve dini inan\u00e7lar\u0131 ile etnik kimlikleri ba\u011flam\u0131nda sistematik ve kurumsal olarak g\u00fc\u00e7 ve tehdit kullan\u0131lmak suretiyle bug\u00fcne kadar uyguland\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiliyor. Ayr\u0131ca, uluslararas\u0131 mahkemenin ald\u0131\u011f\u0131 karar\u0131n Myanmar halk\u0131na y\u00f6nelik de\u011fil, aksine siyasi ve askeri g\u00fc\u00e7\u00fc elinde bulunduran sorumlulara y\u00f6nelik oldu\u011funa yer veriliyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Suu Kyi, 11 Aral\u0131k 2019\u2019da ba\u015flayan ve yakla\u015f\u0131k bir hafta s\u00fcren duru\u015fmalara bizzat kat\u0131lm\u0131\u015f ve mahkemeden davan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesini talep etmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Suu Kyi\u2019nin bug\u00fcn kaleme ald\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131 ve den Haag\u2019dan gelen karar Myanmar h\u00fck\u00fcmetinin Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u2019a y\u00f6nelik \u015fiddet ve zulm\u00fcn\u00fc kan\u0131tlay\u0131c\u0131 mahiyette.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 (OIC) ad\u0131na Gambia\u2019n\u0131n Myanmar devletinin yakla\u015f\u0131k iki y\u0131l \u00f6nce Arakan Eyaleti\u2019nde ya\u015fanan M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 Myanmar ordusunun (<em>Tatmadaw<\/em>) soyk\u0131r\u0131ma kadar varan \u015fiddet uygulad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla a\u00e7\u0131lan davan\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesine 11 Aral\u0131k 2019\u2019da ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">25 A\u011fustos 2017 tarihinde ba\u015flayan ve k\u0131sa s\u00fcre zarf\u0131nda resmi rakamlara g\u00f6re 750.000\u2019e yak\u0131n Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman\u0131n topraklar\u0131n\u0131 terk ederek kom\u015fu \u00fclke Banglade\u015f\u2019e s\u0131\u011f\u0131nmalar\u0131na neden olan \u015fiddet olaylar\u0131nda insan haklar\u0131 kurulu\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na g\u00f6re yakla\u015f\u0131k 10.000 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu geli\u015fme \u00fczerine harekete ge\u00e7en uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n, Myanmar ordusunun soyk\u0131r\u0131m uygulad\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015fleri g\u00fcndeme gelmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu geli\u015fme \u00fczerine Gambia\u2019n\u0131n 2019 Kas\u0131m ay\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler nezdindeki giri\u015fiminin ard\u0131ndan BM\u2019nin en \u00fcst d\u00fczey organ\u0131 kabul edilen uluslararas\u0131 adalet divan\u0131 konuyu 11 Aral\u0131k\u2019ta g\u00f6r\u00fc\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu karar, adalet aray\u0131\u015f\u0131ndaki Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar ba\u015fta olmak \u00fczere Arakan\u2019daki geli\u015fmeleri yak\u0131ndan izleyen \u00e7evreler taraf\u0131ndan da memnuniyetle kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu karar bir nihai durum arz etmiyor. Aksine mahkeme s\u00fcrecinin devam\u0131n\u0131 ve bunun uzun s\u00fcre alaca\u011f\u0131na dair g\u00f6r\u00fc\u015fler bulunuyor. Bu y\u00f6nde g\u00fcndeme gelecek en \u00f6nemli geli\u015fme hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, bir ba\u015fka ba\u011f\u0131ms\u0131z mahkeme olan Uluslararas\u0131 Su\u00e7lar Mahkemesi\u2019nde konunun g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecek olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte, Suu Kyi\u2019nin gerek hak ihlallerine kar\u015f\u0131 2017\u2019den bu yana sergiledi\u011fi tutum, gerekse mahkeme s\u00fcrecindeki yakla\u015f\u0131mlar\u0131 \u00f6zellikle ele al\u0131nmay\u0131 hak ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Suu Kyi, duru\u015fma s\u0131ras\u0131nda Gambia\u2019n\u0131n ba\u015fvurusunun kabul edilmesi halinde bunun Myanmar\u2019da sorunun \u00e7ok daha derinle\u015fmesine yol a\u00e7aca\u011f\u0131 konusundaki a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00f6nemliydi. Benzer bir a\u00e7\u0131klamay\u0131 mahkeme s\u00fcrecinden \u00f6nce Arakan Eyaleti\u2019nde ya\u015fananlar\u0131n olduk\u00e7a kompleks bir yap\u0131 arz etti\u011fini s\u00f6ylemesi ak\u0131llara uluslararas\u0131 sistemin bilmedi\u011fi ancak \u00fclkeye \u00f6zg\u00fc baz\u0131 siyasi konular\u0131n ve\/ya sorunlar\u0131n oldu\u011funa i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sorunu Arakan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ba\u011flamda ele almak gerekirse, ortada bir d\u0131\u015flaman\u0131n oldu\u011fu ve bunun sadece ayn\u0131 eyalette ya\u015fayan Budist kitlelerle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 kesin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu yap\u0131n\u0131n, devlet organlar\u0131 taraf\u0131ndan da \u015fu veya bu \u015fekilde desteklendi\u011fi ve \u00f6rne\u011fin vatanda\u015fl\u0131k yasas\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikle Arakanl\u0131lar\u0131n \u00fclkenin di\u011fer etnik yap\u0131lar\u0131na tan\u0131nan haktan yararland\u0131r\u0131lmad\u0131klar\u0131 ortada.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir di\u011fer hususu, sadece 2017\u2019den itibaren de\u011fil, 2012\u2019den itibaren vatanlar\u0131n\u0131 terk eden ve ba\u015fta Banglade\u015fle bulunan Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00fclkelerine d\u00f6nmeleri konusunda bug\u00fcne kadar Myanmar h\u00fck\u00fcmetinin olumlu ad\u0131m atmam\u0131\u015f olmas\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcm bu hususlar, Suu Kyi\u2019nin den Haag\u2019daki mahkemede ortaya koydu\u011fu arg\u00fcmanlarla \u00e7eli\u015fen hususlar i\u00e7eriyor. Elbette den Haag\u2019da sadece \u201csoyk\u0131r\u0131m\u201d ba\u011flam\u0131 ele al\u0131nm\u0131\u015f olsa da, Myanmar\u2019daki sorunun bug\u00fcn bu safhaya varmas\u0131nda hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen s\u00fcre\u00e7lerin rolleri yads\u0131namaz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6te yandan Suu Kyi\u2019nin mahkeme s\u00fcrecinde, \u00fclkesi hakk\u0131nda a\u00e7\u0131lan davan\u0131n soyk\u0131r\u0131m s\u00f6zle\u015fmesine binaen g\u00fcndeme getirildi\u011fini, ancak Myanmar ordusunun silahl\u0131 bir gruba kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etti\u011fini\u00a0 s\u00f6yleyerek a\u00e7\u0131klama getirmesi \u00f6nemliydi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uluslararas\u0131 adalet divan\u0131\u2019n bug\u00fcn a\u00e7\u0131klanan karar\u0131, Myanmar h\u00fck\u00fcmetinin ve ordusunun Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131n soyk\u0131r\u0131m niyeti ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 yeni bir s\u00fcrecin ba\u015flamas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Mahkemenin, Myanmar devletine tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 d\u00f6rt ayl\u0131k s\u00fcre sonras\u0131nda yeni belgelerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131yla mahkeme s\u00fcrecinin devam etmesi bekleniyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 23.01.2020 Myanmar\u2019da Arakan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3130,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,6],"tags":[],"class_list":["post-3129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arakan","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3129"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3131,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3129\/revisions\/3131"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}