{"id":3007,"date":"2019-09-30T16:34:38","date_gmt":"2019-09-30T16:34:38","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=3007"},"modified":"2019-09-30T16:34:54","modified_gmt":"2019-09-30T16:34:54","slug":"3007","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/3007\/","title":{"rendered":"K\u00fclt\u00fcrel iktidar kap\u0131\u015fmas\u0131nda ideolojiler"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 30.09.2019<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00fclt\u00fcrel iktidar olgusunun varl\u0131\u011f\u0131, \u2018k\u00fclt\u00fcr\u2019 ba\u011flam\u0131nda e\u011fitimden entelekt\u00fcalizme dek uzanan siyasi \u2018iktidar\u2019 \u00f6zelinde g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerini i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, k\u00fclt\u00fcr kavram\u0131n\u0131n iktidar ile ili\u015fkilendirilmesi, 20. y\u00fczy\u0131l post-modernistlerine at\u0131flarla \u2018zenginle\u015ftirilen\u2019 \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7erisinde g\u00f6r\u00fclse de, k\u00fclt\u00fcr ile iktidar olgusu ili\u015fkisinin tarih boyunca g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00e7e\u015fitli entelekt\u00fcel boyutlar\u0131 ile iktidar \u00fczerinde ve\/ya zamanla ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi \u00fczere, bunun tam tersi bir \u015fekilde, iktidar\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00e7e\u015fitli alanlar\u0131 \u00fczerinde olu\u015fturdu\u011fu do\u011frudan etki ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6yle ki, siyasi iktidar\u0131 sivil ve\/ya askeri ba\u011flam\u0131 ile olsun, ellerinde tutanlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrden ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket edemeyecekleri \u00e7e\u015fitli \u00f6rnekleri ile ortadad\u0131r. Bu noktada, ya mevcut k\u00fclt\u00fcrel iktidar ara\u00e7lar\u0131ndan yararlanmay\u0131 veya m\u00fcmk\u00fcnse kendi ara\u00e7lar\u0131n\u0131 icad etmeyi bir t\u00fcr zorunluluk kabul eder siyasi iktidar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte, k\u00fclt\u00fcrel iktidar kavram\u0131n\u0131n \u00fcretildi\u011fi toplumsal evrene bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, salt bir ekonomik sistem olarak kalmayan, aksine bir anlam d\u00fcnyas\u0131na i\u00e7kin olan kapitalizm ba\u015fat bir \u00f6ge olarak dikkat \u00e7eker. Bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda, yine salt ekonomik temellerle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan, farkl\u0131l\u0131k ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131ndaki bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ve prati\u011fi ile tepkisellik ba\u011flam\u0131nda Marksizmin toplumsal \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 ortam\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ortam i\u00e7erisinde birbirine kar\u015f\u0131 olu\u015fturulan sistemik alg\u0131n\u0131n \u00fcstesinden gelinmesi gereken bir durum olmas\u0131, egemenlik olgusunun h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc her toplumsal zeminde bir iktidar olma imk\u00e2n\u0131 ve arac\u0131n\u0131n do\u011fmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ba\u011flamda, k\u00fclt\u00fcrel iktidar kavram\u0131 hakim kapitalist ekonominin varolu\u015f \u015fartlar\u0131n\u0131 tahkim edici, yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve bireyler taraf\u0131ndan i\u00e7selle\u015ftirici olmas\u0131 ile h\u00fckm\u00fcn\u00fc icra etmektedir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Marksist perspektif ise, tarihsel olarak \u00fcstesinden gelemedi\u011fi kapitalizm kar\u015f\u0131s\u0131nda kurdu\u011fu ve kurgulad\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131lanma ile kendi egemenlik sahas\u0131n\u0131, en az\u0131ndan sembolik olarak, sa\u011flama pe\u015findedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fc\u00e7 ve \u00e7at\u0131\u015fma eksenli geli\u015fme g\u00f6steren bu iki yap\u0131la\u015fman\u0131n ilgili toplumlara kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015feyin ne oldu\u011fu meselesi pek de \u00f6nemli de\u011fildir. Asl\u0131nda burada g\u00f6z ard\u0131 edildi\u011fi ileri s\u00fcrebilecek olgu tam da buna tekab\u00fcl ediyor. Yani, \u00fczerinde hakimiyet kurulmak istenen alan ve bu alan\u0131n canl\u0131 \u00f6gesi olarak bireylerin k\u00fclt\u00fcr alan\u0131ndaki iktidar m\u00fccadelesinde nereye savrulduklar\u0131 meselesidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinde, sosyolojik ba\u011flam\u0131 ile kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131lan serbest zamanlar\u0131n nas\u0131l \u00fcretilece\u011fi ve t\u00fcketilece\u011fi kendi haline b\u0131rak\u0131lmak yerine, -aksine ad\u0131na k\u00fclt\u00fcr denilen geni\u015f evren taraf\u0131ndan doldurulmas\u0131 amac\u0131yla-, k\u00fclt\u00fcrel olgular i\u00e7inde zikredilen devasa bir alan\u0131n in\u015fas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu alan \u2018k\u00fclt\u00fcr\u2019 gibi bilgiden azade olmayan, birikimsel, entelekt\u00fcel ve donan\u0131ml\u0131 bir olgu olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131ksa da, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen s\u00f6z konusu toplumsal \u015fartlarda kapitalizmin varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zorunlu ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir alan i\u015flevi g\u00f6rmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda sahne alan Marksizmin ise, tepkiselli\u011fe dayal\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131l\u0131k olgusu ile duru\u015funun bir hakikat aray\u0131\u015f\u0131ndan ziyade, nihai noktada vard\u0131\u011f\u0131 yer materyalizmin \u00e7e\u015fitli versiyonlar\u0131 ile toplumsal ya\u015fam\u0131 \u015fekillendirme \u00e7abas\u0131ndan ibarettir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.blogspot.com\/2019\/09\/kulturel-iktidar-kapsmasnda-ideolojiler.html\">http:\/\/guneydoguasyacalismalari.blogspot.com\/2019\/09\/kulturel-iktidar-kapsmasnda-ideolojiler.html<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>A\u00e7\u0131k Medeniyet<\/em>, Say\u0131 18, Y\u0131l 3, Ekim, s. 28. (\u0130bn Haldun \u00dcniversitesi Yay\u0131n\u0131)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 30.09.2019 K\u00fclt\u00fcrel iktidar olgusunun varl\u0131\u011f\u0131, \u2018k\u00fclt\u00fcr\u2019 ba\u011flam\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3008,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,75],"tags":[],"class_list":["post-3007","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-sosyoloji-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3007","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3007"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3007\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3010,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3007\/revisions\/3010"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}