{"id":30,"date":"2013-11-07T07:36:00","date_gmt":"2013-11-07T07:36:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8080\/ini\/?p=30"},"modified":"2016-10-10T07:04:13","modified_gmt":"2016-10-10T07:04:13","slug":"lee-kuan-yewun-dunya-algs-lee-kuan-yew","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/lee-kuan-yewun-dunya-algs-lee-kuan-yew\/","title":{"rendered":"Lee Kuan Yew\u2019un D\u00fcnya Alg\u0131s\u0131 \/ Lee Kuan Yew and \u2018His World\u2019"},"content":{"rendered":"<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><b>Mehmet \u00d6zay \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a06 Kas\u0131m 2013<\/b><\/div>\n<div class=\"separator\" style=\"clear: both; text-align: center;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Lee Kuan Yew\u2019un ad\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi her eserin merak uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm. Kuala Lumpur\u2019da bir Japon \u2018yat\u0131r\u0131m\u0131\u2019 olan en kapsaml\u0131 \u2018kitap\u00e7\u0131 d\u00fckk\u00e2n\u0131\u2019 \u201ckinokunia\u201dda \u201cBir Adam\u2019\u0131n D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan eserini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde de ayn\u0131 meraka kap\u0131ld\u0131m. Bir solukta okunacak kitaplardan biri oldu\u011funa hi\u00e7 ku\u015fkum yoktu. \u00d6yle de oldu&#8230;<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Eser, 2013 bas\u0131m ve \u2018Strait Times Yay\u0131nlar\u0131\u2019 aras\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015f. \u00c7al\u0131\u015fmay\u0131 nas\u0131l bir kategoriye yerle\u015ftirsek acaba. \u00c7\u00fcnk\u00fc emekli bir devlet adam\u0131n\u0131n an\u0131 kitab\u0131 diyemiyoruz. Ne de bir devlet adam\u0131yla yap\u0131lm\u0131\u015f r\u00f6portaj olarak adland\u0131r\u0131lmay\u0131 hak ediyor. Her ikisi birden&#8230;<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Eserin ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 bana, ya\u015f\u0131 doksanbe\u015fe varm\u0131\u015f Lee\u2019nin bir aya\u011f\u0131 \u2018\u00e7ukurda\u2019 olmas\u0131ndan ve biraz da naifce bir duyguyla \u2018manevi\u2019 e\u011filimleri ve \u2018\u00f6te d\u00fcnya\u2019 ile kurdu\u011fu temasa dair g\u00f6r\u00fc\u015flerini okuyaca\u011f\u0131m izlenimi uyand\u0131rd\u0131 ilk etapta. Ancak eserin daha ilk sayfas\u0131ndan itibaren bu \u2018ya\u015fl\u0131 kurt\u2019un genel anlam\u0131yla devlet te\u015fekk\u00fcl\u00fc, idaresi, ekonomisi, kalk\u0131nmas\u0131 -veya kalk\u0131namamas\u0131- gibi fenomenlerden hareketle \u00e7evresinde \u00f6r\u00fcl\u00fc \u2018d\u00fcnya\u2019ya tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kat\u0131 bir ger\u00e7eklikle ortaya koyu\u015fuyla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">\u2018\u00c7evresi\u2019 ve \u2018tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131\u2019 derken, sadece kurucusu de\u011fil her \u015feyi oldu\u011fu Singapur denilen Ada\u2019y\u0131 te\u015fkil eden birka\u00e7 y\u00fcz kilometrekarelik toprak par\u00e7as\u0131 anla\u015f\u0131lmamal\u0131. Lee\u2019nin tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, \u00e7ok daha geni\u015f bir co\u011frafyay\u0131 i\u00e7ine al\u0131yor. T\u0131pk\u0131 eserin ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda ifade edildi\u011fi \u00fczere&#8230; Bir de kitapla ilgili g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurulan \u015fah\u0131slar\u0131n kimliklerinde&#8230; Kim mi bunlar? Henry A Kissinger, Helmut Schmidt, Lee Myung Bak (G\u00fcney Kore Devlet Ba\u015fkan\u0131,2008-2013), George Schultz, Lord Carrington, Daim Zainuddin (Malezya eski Maliye Bakan\u0131)&#8230; Hepsi de d\u00f6nemlerinde \u00fclkelerinde ya da \u00e7ok daha geni\u015f anlamda k\u00fcresel politikalar y\u00f6n vermi\u015f ki\u015filer. Bir anlamda Lee\u2019nin halen hayatta olan \u2018ya\u015f\u0131tlar\u0131\u2019&#8230;<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Peki kitaba konu olan bu \u2018d\u00fcnya\u2019 neresi onun zihninde ve tecr\u00fcbesinde? Bu ba\u011flamda, Ada\u2019n\u0131n (Singapur) modern evrilme d\u00f6nemi diyebilece\u011fimiz kurulu\u015fundan, yani bundan iki y\u00fczy\u0131l \u00f6ncesinden ba\u015flamak gerekir. \u00f6yle ki, bu Ada \u00fclkesi, iki y\u00fcz y\u0131l \u00f6ncesinden ba\u015flayan maceras\u0131ndan bug\u00fcne sadece Do\u011fu ve Bat\u0131 aras\u0131nda de\u011fil, G\u00fcneydo\u011fu Asya M\u00fcsl\u00fcman Malay d\u00fcnyas\u0131yla Kuzey\u2019de kalan, ancak Bat\u0131 uluslararas\u0131 ili\u015fkileri tasar\u0131m\u0131na g\u00f6re okundu\u011funda \u2018Do\u011fu Asya\u2019 denilen topraklarla kurulan ili\u015fkideki \u201caktarma organ\u0131\u201d i\u015flevinden ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011ferlendirilemez. Lee\u2019nin pay\u0131na d\u00fc\u015fense, neredeyse bu iki y\u00fczy\u0131ll\u0131k s\u00fcrecin biraz da abartma pay\u0131m\u0131z\u0131 kullanarak s\u00f6ylersek yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131 te\u015fkil ediyor.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Biyolojik olarak d\u00fcnyada bulundu\u011fu 95 y\u0131ll\u0131k s\u00fcreye kar\u015f\u0131l\u0131k, bunun yakla\u015f\u0131k 70 y\u0131l\u0131n\u0131 aktif ve y\u00f6nlendirici pozisyonunda oldu\u011fu dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda -ki kendisi 50 y\u0131l\u0131n\u0131n devleti y\u00f6netmekle ge\u00e7ti\u011fini belirtir (s. 9), Lee\u2019nin \u2018d\u00fcnya\u2019dan kast\u0131 i\u00e7inden ne\u015fet etti\u011fi \u0130ngiliz Krall\u0131\u011f\u0131 ve yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki Malaya\u2019dan ba\u015flar ve bir ucunda \u00c7in ve Japonya \u00f6teki ucunda ABD\u2019nin oldu\u011fu tam tam\u0131na bir \u2018d\u00fcnyay\u0131\u2019 ku\u015fat\u0131r. Biri \u00f6ncekine devredilemeyecek dinamik ve pek \u00e7ok siyasi ve sosyal yap\u0131la\u015fman\u0131n eklemlendi\u011fi bir d\u00fcnyad\u0131r Lee\u2019nin i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131. Lee bu ba\u011flamda \u2018d\u00fcnya\u2019ya dair g\u00f6r\u00fc\u015flerini ortaya koyarken, hangi ger\u00e7ekli\u011fin tam da ortas\u0131na oturmu\u015f toplumsal ve siyasal g\u00fc\u00e7lerin etkin oldu\u011fundan hareket ediyor hi\u00e7 ku\u015fku yok ki.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Tam da bu noktada, giri\u015f c\u00fcmlelerinde dile getirdi\u011fimiz \u00fczere, Lee\u2019den ya\u015f\u0131ndan, k\u00f6kleri ile ba\u011flant\u0131s\u0131 ne kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fti\u011fi problemli de olsa \u00c7in gibi kadim bir medeniyetten gelmesinden, kan\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc \u0131s\u0131nmamakla birlikte her daim g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde varl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli tekrarlanan Malay ger\u00e7ekli\u011finden hareketle bu 348 sayfal\u0131k eserinde bir \u2018manevi duyu\u015f\u2019 ve \u2018tecr\u00fcbe\u2019 aktar\u0131m\u0131 bulam\u0131yoruz. Aksine Lee, progresif\/kalk\u0131nmac\u0131 felsefenin nas\u0131l m\u00fccessem k\u0131l\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 \u2018\u015fek ve \u015f\u00fcpheye\u2019 yer b\u0131rakmayacak denli ortaya koymu\u015f bir lider olarak maddi hayat\u0131 \u015fekillendiren olaylar dizisine dair hiper-rasyonel, keskin, inat\u00e7\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerini serdetmekle kalm\u0131yor, yak\u0131n gelece\u011fe dair projeksiyonlarla Ada\u2019dan ba\u015flayarak d\u00fcnya devlerinin ahvaline dair g\u00f6r\u00fc\u015flerini ortaya koyuyor. Bunu yaparken \u00fczerinde epeyce kafa yordu\u011fu son derece pratik politikalar \u00fczerinden yap\u0131yor. Bunun bir a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 ise, devleti idare etti\u011fi d\u00f6nemlerde Malezya\u2019ya, \u00c7in\u2019e, Vietnam\u2019a, Myanmar\u2019a, ABD\u2019ye vb. y\u00f6neltti\u011fi ele\u015ftirilerin \u2018hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u2019 bug\u00fcn nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmesinde bulmak m\u00fcmk\u00fcn (s. 161, 199).<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Eserin oda\u011f\u0131nda ne var diye sordu\u011fumuzda kar\u015f\u0131m\u0131za \u2018toplumsal de\u011fi\u015fim\u2019 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bu toplumsal, ulusal, b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel siyasette y\u00fcr\u00fct\u00fclen ili\u015fkiler a\u011f\u0131n\u0131n bir yans\u0131mas\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, her boyutuyla siyasal de\u011fi\u015fimin, toplum denilen b\u00fct\u00fcn i\u00e7erisinde zaman ve mak\u00e2nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u2018akt\u00f6rlerin\u2019 etkile\u015fiminin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fu da bir o kadar ger\u00e7ek. Bu ikisinin \u00f6n\u00fcnde yer alansa \u201cyerle\u015fik k\u00fclt\u00fcr\u201d. Lee\u2019nin tan\u0131k oldu\u011fu, y\u00f6nlendirdi\u011fi, katk\u0131da bulundu\u011fu t\u00fcm de\u011fi\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinde \u015fu basamaklar dikkat \u00e7ekiyor: kim, hangi ara\u00e7larla ve hangi y\u00f6ne do\u011fru de\u011fi\u015fimi y\u00f6nlendiriyor? Bu anlamda Lee\u2019nin analizlerinde \u00c7in kadar M\u0131s\u0131r, Myanmar, Suudi Arabistan i\u00e7in de ayn\u0131 manzara ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7in\u2019in ni\u00e7in bir \u2018Bat\u0131 tarz\u0131 demokrasi olamayaca\u011f\u0131\u2019, Suudi Arabistan\u2019da rejimin ni\u00e7in de\u011fi\u015femeyece\u011fi; M\u0131s\u0131r\u2019da Mursi\u2019yle de\u011fi\u015fimin ni\u00e7in gelmedi\u011fi; Myanmar\u2019da korkular\u0131yla ya\u015fayan ordunun de\u011fi\u015fimi ne h\u0131zda istedi\u011fi; Japonya\u2019n\u0131n nas\u0131l bir t\u00fcr \u2018demografik \u00e7eli\u015fkiler\u2019 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131; Malezya\u2019n\u0131n g\u00f6rece kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011fa ra\u011fmen, ulus-devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131nda pek de hakk\u0131yla dola\u015famad\u0131\u011f\u0131 vs. Farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015f k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131la\u015fmalarla olduk\u00e7a al\u00e2kal\u0131.<\/div>\n<div class=\"M soNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Lee\u2019nin d\u00fcnyay\u0131 okuyu\u015fu pasif bir etkinlik halinde ortaya \u00e7\u0131km\u0131yor. Her ne kadar, zaman\u0131n\u0131n t\u00fcm \u00f6nemli liderleri ile te\u015frik-i mesaisi olmu\u015f ya\u015fl\u0131 bir siyaset\u00e7inin \u2018an\u0131lar\u0131\u2019 \u015feklinde de okunabilse de, eserde dikkat \u00e7ekilen co\u011frafyalar ve \u00fclkelerde olup bitenin zaman\u0131n d\u00fcnk\u00fc par\u00e7as\u0131nda at\u0131l kalmam\u0131\u015f, aksine bug\u00fcn\u00fc yap\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131ndan ve yak\u0131n gelece\u011fe etkisinden hareketle dinamikli\u011fine ku\u015fku b\u0131rakmayacak bir etkile\u015fime tan\u0131k oluyoruz. Bu ba\u011flamda Lee\u2019nin bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn iki \u00f6nemli g\u00fcc\u00fc ABD ve \u00c7in \u00fczerine bina etti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Ancak buradan hareketle Lee\u2019nin ortaya koymak istedi\u011fi k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 kazan\u0131mlar\u0131 ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, son d\u00f6nemde giderek daha net bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kan k\u00fcresel yap\u0131la\u015fmayla s\u0131n\u0131rland\u0131rm\u0131yor elbette. ABD\u2019nin Anglo-Sakson medeniyetinin temsilcisi olarak d\u00fcnya sahnesine \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na, \u00c7in\u2019in ise k\u00f6kl\u00fc k\u00fclt\u00fcr yap\u0131s\u0131na temellenen bir okuma Lee\u2019ninki. Merkeze ald\u0131\u011f\u0131 bu iki siyasi b\u00fct\u00fcn\u00fcn etraf\u0131nda \u015fu veya bu \u015fekilde d\u00f6nemin \u015fartlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131la\u015fan di\u011fer co\u011frafyalar ve \u00fclkeler s\u0131ralan\u0131yor. Bu noktada, Avrupa; G\u00fcneydo\u011fu Asya ve Do\u011fu Asya. Bu b\u00f6lgeler i\u00e7erisinde Japonya\u2019n\u0131n, Almanya\u2019n\u0131n ve de kendine has hususiyetleri ile Hindistan\u2019a vurgusu kulak kabartmaya de\u011fer. Amerika\u2019n\u0131n, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda bir yandan Eski K\u0131ta Avrupa\u2019da Almanlara kar\u015f\u0131, Pasifik\u2019de de Japonlara kar\u015f\u0131 \u2018nihai\u2019 darbeyi indirmesi, d\u00fcnya sahnesine bir g\u00fc\u00e7 olarak \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 sembolize ediyordu. Amerika\u2019n\u0131n bu sava\u015fta geldi\u011fi a\u015fama, ekonomisinin ve teknolojisinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya koyuyordu. Lee\u2019nin yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda sava\u015f\u0131n ma\u011fluplar\u0131 Almanya ve Japonya\u2019n\u0131n ortaya koydu\u011fu agresif kalk\u0131nma hamlesine de\u011finirken, ideolojik ayr\u0131m\u0131na ra\u011fmen, \u00c7in\u2019in Deng Xiaoping d\u00f6neminde \u2018\u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 olmayan bir yola girdi\u011fini\u2019 fark etmesiyle solu\u011fu Bat\u0131 eko-politilar\u0131nda al\u0131\u015f\u0131 \u00fczerinde durur. Lee tam da burada, Xiaoping\u2019e 1978 y\u0131l\u0131nda Singapur ziyareti s\u0131ras\u0131nda verdi\u011fi bir \u2018akl\u0131\u2019 hat\u0131rlat\u0131r. \u201cHarika bir \u015fehir yaratm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z\u201d cevab\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Lee, \u201cBiz bunu G\u00fcney \u00c7in\u2019den gelen topraks\u0131z \u00c7inliler olarak yapt\u0131k. Siz daha iyisini yapabilirsiniz. Bilim adamlar\u0131n\u0131z, m\u00fchendisleriniz var&#8230;\u201d \u00a0Akabinde aradan pek fazla zaman ge\u00e7meden Xiaoping\u2019in b\u00fcrakrasiye \u2018bir emir h\u00fcviyetinde\u2019 verdi\u011fi \u2018a\u00e7\u0131l\u0131m s\u00f6ylemi i\u00e7erisinde \u201cSingapur\u2019dan \u00f6\u011frenin\u201d c\u00fcmlesi elbette ki Lee\u2019nin tebess\u00fcmle hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 bir an\u0131 olmu\u015ftur (s. 30). Tabii, \u2018hik\u00e2ye\u2019 bu kadar da basit de\u011fil asl\u0131nda&#8230; Bu topraks\u0131z \u00c7inli k\u00f6yl\u00fcleri kimin e\u011fitti\u011fi ve yol yordam verdi\u011fi vb. tarz\u0131nda uzun meseleyi tart\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131m burada.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bu s\u00fcrecin ilk etaptaki yap\u0131la\u015fmas\u0131na, yeni nesil \u00c7in lider kadrosunun Bat\u0131l\u0131 e\u011fitim alm\u0131\u015f d\u00fcnyay\u0131 tan\u0131yan ve \u0130ngilizce konu\u015fabilen bir \u2018elit kadro\u2019 olu\u015funda tan\u0131kl\u0131k ederiz. Lee daha da ileri giderek bu \u2018s\u0131n\u0131f\u0131n\u2019 kelimenin ger\u00e7ek anlam\u0131yla \u2018kom\u00fcnistlikle\u2019 falan bir al\u00e2kas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, aksine e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerinin do\u011frudan bir yans\u0131mas\u0131 olarak pragmatisli\u011fi alabildi\u011fince benimsedi\u011fini, zenginle\u015fmeyi ve teknolojik geli\u015fmi\u015fli\u011fi hedefledi\u011fini iddia eder (s. 29).<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bir d\u00f6nem, Japonya d\u00fcnyan\u0131n ikinci en b\u00fcy\u00fck ekonomisiyken \u00c7in\u2019de ger\u00e7ekle\u015fen devrim niteli\u011findeki kararla k\u00fcresel ekonomi politikalar\u0131na endekslenme bug\u00fcn \u00c7in\u2019i ABD ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiriyor izlenimi veriliyor. G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019ndeki Adalar sorunu \u00f6zelinde b\u00f6lge \u00fclkeleriyle a\u011f\u0131z dala\u015f\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7me y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6stergelere ra\u011fmen, Lee\u2019ye g\u00f6re, ABD-\u00c7in hesapla\u015fmas\u0131n\u0131n pek o kadar da kolay ortaya konamayacak gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Ekonomisi hasarl\u0131 olsa da, ABD\u2019nin teknolojik ve askeri \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 \u00c7in\u2019in ekonomik g\u00fcc\u00fcne ra\u011fmen, hen\u00fcz ABD standartlar\u0131nda bir teknoloji ve askeri \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc yakalayamam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n rol\u00fcne dikkat \u00e7ekiyor&#8230; Bu noktada bu iki g\u00fc\u00e7 aras\u0131nda bar\u0131\u015f\u0131n \u201cG\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019dan\u201d ge\u00e7ti\u011fi konusundaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcze destek buldu\u011fumuzu ifade edebiliriz. Son d\u00f6nemde Malezya ve Endonezya\u2019n\u0131n \u00c7in\u2019le giderek artan ekonomik etkile\u015fimlerinin ard\u0131nda, ABD\u2019nin b\u00f6lgede kurmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u201cdengelerin\u201d bir yans\u0131mas\u0131 ku\u015fkusuz ki. Ayn\u0131 \u00fclkeler silah depolar\u0131n\u0131 da ABD\u2019den veya m\u00fcttefiklerinden tedarik ediyorlar hi\u00e7 ku\u015fkusuz ki&#8230; \u0130ki g\u00fc\u00e7 aras\u0131nda, yani ABD ve \u00c7in bilek g\u00fcre\u015finde, \u00f6zellikle ASEAN \u00fclkelerinin manevra alan\u0131n\u0131n geni\u015fledi\u011fi g\u00f6zlemleniyor. Bu alan\u0131 maharetle kullanabilmek ise s\u00f6z konusu \u00fclkelerin siyasi eliti ve b\u00fcrokrasisine ba\u011fl\u0131.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">O zaman, ABD ni\u00e7in b\u00f6lgeye bu kadar \u2018y\u00fckleniyor\u2019 diye sorulabilir. Bunun tarihin bir tekerr\u00fcr\u00fc oldu\u011funu ileri s\u00fcrersek abartm\u0131\u015f olmay\u0131z. 1400\u2019l\u00fc y\u0131llar\u0131n sonunda Hint Okyanusu\u2019na a\u00e7\u0131lan Avrupal\u0131 g\u00fc\u00e7ler varl\u0131klar\u0131n\u0131 Hindistan-Malaka Bo\u011faz\u0131-Tak\u0131madalar ve \u00c7in\u2019e do\u011fru yayg\u0131nla\u015ft\u0131rd\u0131k\u00e7a \u2018i\u015ftahlar\u0131n\u0131n\u2019 daha da bir kabard\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olunur. S\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirmi\u015f, yetmemi\u015f emperyalistle\u015ftirmi\u015f yetmemi\u015f ulus-devletle\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu bu co\u011frafyada s\u00f6zde \u2018ba\u011f\u0131ms\u0131z\u2019 \u00fclkeler b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fcn h\u00e2l\u00e2 Bat\u0131y\u0131 besleyecek i\u00e7i dolu birer \u2018hangar\u2019 oldu\u011funu anlamak zor de\u011fil. Kald\u0131 ki, devir d\u00fcnk\u00fc devir de de\u011fil pek. Art\u0131k Bat\u0131\u2019n\u0131n \u2018akl\u0131yla\u2019 \u00fcretti\u011fini t\u00fcketecek milyarlar var bu co\u011frafyada. Daha \u00f6nce bir ba\u015fka yaz\u0131 vesilesiyle s\u00f6yledi\u011fimiz gibi kapitalizm i\u00e7in merkez ha Washington olmu\u015f ha Beijing pek farz etmez. \u00d6nemli olan \u2018sistemik eyleme\u2019 halel getirilmemesidir. Yukar\u0131da Lee\u2019den al\u0131nt\u0131lad\u0131k ya&#8230; \u00c7in\u2019in kom\u00fcnist ideoloji, e\u015fitlik ve h\u00fcrriyet gibi de\u011ferlere kar\u015f\u0131n son d\u00f6nemde \u00f6ne \u00e7\u0131kan siyasi format\u0131 \u2018kapitalizmdir. Amerika da bu kapitalizm seferberli\u011finde \u00c7in\u2019i alabildi\u011fine te\u015fvik edecek ve d\u00fcnya ekonomisine adaptasyonunu sa\u011flayacak bir mekanizman\u0131n pe\u015finde (s. 84). Son APEC projesiyle \u00c7in\u2019i \u00e7evirme projesi de bunun bir par\u00e7as\u0131 m\u0131d\u0131r acaba?<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn \u00c7in, ad\u0131na 3. D\u00fcnya denilen b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7in siyasi ideolojiyle mi, yoksa ekonomi politikalar\u0131 ile mi g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131yor? Bu arada bir de uyar\u0131 da bulunal\u0131m. \u00c7in\u2019i Amerika\u2019ya kar\u015f\u0131 rakip g\u00f6r\u00fcp de ona yana\u015fma \u00e7abalar\u0131n\u0131n temelde ayn\u0131 kampa oynamak ya da oynamamakla al\u00e2kas\u0131 var. Daha da \u00f6tesi yok bu i\u015fin. Amerika\u2019n\u0131n \u00c7in\u2019i alttan almamas\u0131n\u0131n ard\u0131nda Anglo-Sakson \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 yat\u0131yor diyebilir miyiz? \u00d6yle yaz, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler yurdu Amerika\u2019da h\u00e2l\u00e2 \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gizli\/a\u00e7\u0131k s\u00fcrd\u00fcrebiliyorsa, i\u015f k\u00fcresel hegemonyaya gelip dayand\u0131\u011f\u0131nda Amerika\u2019n\u0131n meydan\u0131 \u2018\u00e7ekik g\u00f6zl\u00fclere\u2019 b\u0131rakmayaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131labilir mi?<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Son s\u00f6z olarak acaba diyorum T\u00fcrkiye\u2019de k\u00f6kl\u00fc \u00fcniversitelerden birinin davetlisi olarak Lee Kuan Yew\u2019un \u00fclkemize getirilemez mi? Dr. Mahathir\u2019i dinleyenlerin muhalifini dinlemelerinde de fayda olaca\u011f\u0131na \u015f\u00fcphem yok. Lee\u2019nin meydan okumalar\u0131n\u0131n i\u015fimize \u00e7ok\u00e7a yarayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<p><a href=\"http:\/\/www.dunyabizim.com\/Manset\/14954\/le-kaun-yew-dunyayi-singapurdan-ogrenin.html\">http:\/\/www.dunyabizim.com\/Manset\/14954\/le-kaun-yew-dunyayi-singapurdan-ogrenin.html<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a06 Kas\u0131m 2013 Lee Kuan Yew\u2019un ad\u0131n\u0131n ge\u00e7ti\u011fi her eserin merak uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm. Kuala Lumpur\u2019da bir Japon \u2018yat\u0131r\u0131m\u0131\u2019 olan en kapsaml\u0131 \u2018kitap\u00e7\u0131 d\u00fckk\u00e2n\u0131\u2019 \u201ckinokunia\u201dda \u201cBir Adam\u2019\u0131n D\u00fcnya G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan eserini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde de ayn\u0131 meraka kap\u0131ld\u0131m. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1487,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,30],"tags":[],"class_list":["post-30","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-singapur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1488,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30\/revisions\/1488"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1487"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}