{"id":2932,"date":"2019-07-09T14:09:53","date_gmt":"2019-07-09T14:09:53","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=2932"},"modified":"2019-07-09T14:09:53","modified_gmt":"2019-07-09T14:09:53","slug":"malezya-siyasetinde-bazi-yeni-gelismeler-some-new-issues-in-malaysian-politics","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/malezya-siyasetinde-bazi-yeni-gelismeler-some-new-issues-in-malaysian-politics\/","title":{"rendered":"Malezya siyasetinde baz\u0131 yeni geli\u015fmeler \/ Some new issues in Malaysian politics"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay &#8211; Kuala Lumpur\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 09.07.2019<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Malezya\u2019da 2018 y\u0131l\u0131 May\u0131s ay\u0131nda ya\u015fanan iktidar de\u011fi\u015fikli\u011finin ard\u0131ndan, \u00e7e\u015fitli reform s\u00fcre\u00e7lerinin hayata ge\u00e7irilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi hakimdi. Ancak s\u00fcrecin istenildi\u011fi \u015fekilde i\u015fletilemedi\u011fine tan\u0131k olunuyor. \u00a0D\u00f6rt ana partiden olu\u015fan iktidardaki Umut Koalisyonu (<em>Pakatan Harapan<\/em>-PH) i\u00e7erisinde, bu konuda genel bir konsens\u00fcs oldu\u011fu ger\u00e7ek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kald\u0131 ki, bu iktidar koalisyonu i\u00e7erisinde, \u00f6zellikle Halk\u0131n Adaleti Partisi (PKR) gibi etnik temele dayanmayan bir siyasi hareketin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki bir iktidar yap\u0131s\u0131n\u0131n olmas\u0131 reform konusundaki d\u00fc\u015f\u00fcnceleri g\u00fc\u00e7lendiriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Reform arzu edilen h\u0131zda de\u011fil<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak aradan ge\u00e7en bir y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre zarf\u0131nda, \u2018Yeni Malezya\u2019y\u0131 in\u015fa edece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen Umut Koalisyonu\u2019nun reform s\u00fcre\u00e7lerinde ni\u00e7in yava\u015f ilerledi\u011fi konusu \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeyi hak ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu konuda geri ad\u0131m at\u0131lm\u0131\u015f olmamas\u0131 gelece\u011fe umutla bakmay\u0131 sa\u011fl\u0131yor. \u0130ktidar\u0131n \u00e7ok partili koalisyon yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00fclke siyasal ya\u015fam\u0131na yeni bir tecr\u00fcbe ve bir katk\u0131 olarak de\u011ferlendirilebilece\u011fi gibi, iktidar ortaklar\u0131 aras\u0131nda etkin ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sesin varl\u0131\u011f\u0131 ve bunun s\u00fcreklili\u011finin nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131 sorusunu da beraberinde getiriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sadece siyasal yap\u0131da de\u011fil, toplumsal kurumlar\u0131n tamam\u0131nda derin izler b\u0131rakm\u0131\u015f 62 y\u0131ll\u0131k bir iktidar gelene\u011finin ard\u0131ndan gelen Umut Koalisyonu h\u00fck\u00fcmetinin, \u00fclkenin k\u00f6kle\u015fmi\u015f sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmeye y\u00f6nelik reformlar\u0131 nas\u0131l ve hangi s\u00fcre\u00e7te ortaya koyaca\u011f\u0131 hususu \u00f6yle bir \u00e7\u0131rp\u0131da cevap verilebilecek bir konu da de\u011fil. \u0130ktidar mensuplar\u0131 da bunun fark\u0131nda g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir yandan d\u00f6rt ana partiden olu\u015fan koalisyon ortaklar\u0131n\u0131n birbirlerine al\u0131\u015fmas\u0131, \u00f6te yandan mevcut sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zme iradesinde istikrar\u0131n zaman almas\u0131 kadar, i\u00e7inden ge\u00e7ilmekte oldu\u011fu d\u00f6nemi zorlayan bir ba\u015fka husus farkl\u0131 \u00e7evrelerin yeni siyasi aray\u0131\u015flar\u0131 oluyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Ba\u015fbakanl\u0131k g\u00f6revi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, \u00fclkede reform hareketinin ba\u015flat\u0131c\u0131s\u0131 kabul edilen Enver \u0130brahim\u2019in ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funa oturmas\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir reform anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor. 1990\u2019lar\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren siyasal ve toplumsal alanda yenile\u015fmeyi \u00f6ng\u00f6ren ve bu anlamda <em>reformasi<\/em> hareketini ba\u015flatan Enver \u0130brahim\u2019in, k\u0131sa gelecekte ba\u015fbakan olmas\u0131 ile bu s\u00fcreci y\u00f6netecek birincil isim olacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak bug\u00fcnlerde siyasal g\u00fcndemi me\u015fgul eden ise, Enver \u0130brahim\u2019in ba\u015fbakanl\u0131k s\u00fcrecinin gecikebilece\u011fi konusu oluyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fbakan Dr. Mahathir, Bangkok\u2019da yap\u0131lan ASEAN zirvesi s\u0131ras\u0131nda verdi\u011fi bir deme\u00e7te, ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 Enver \u0130brahim\u2019e devrinin \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131 ge\u00e7meyece\u011fini s\u00f6ylemesi kafalarda soru i\u015fareti olu\u015fmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunun nedeni ise, se\u00e7im \u00f6ncesi ittifak anla\u015fmas\u0131nda iktidar\u0131n elde edilmesi halinde ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 ilk iki y\u0131l boyunca Dr. Mahathir\u2019in y\u00fcr\u00fctece\u011fi ve ard\u0131ndan g\u00f6revin Enver \u0130brahim\u2019e devredece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeydi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fbakan Dr. Mahathir\u2019in \u2018\u00fc\u00e7 y\u0131l\u2019 s\u0131n\u0131r\u0131na getirdi\u011fi me\u015fru a\u00e7\u0131klama ise, \u00fclke ekonomisinin i\u00e7inden ge\u00e7mekte oldu\u011fu dar bo\u011faz\u0131n atlat\u0131lmas\u0131n\u0131n ancak kendisinin Ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funda olmas\u0131yla sa\u011flanabilece\u011fini ima etmesi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ekonomiyi d\u00fczl\u00fc\u011fe \u00e7\u0131karma amac\u0131na matuf yap\u0131lan \u201c\u00fc\u00e7 y\u0131l\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131na ra\u011fmen, Dr. Mahathir\u2019in farkl\u0131 hesaplar pe\u015finde oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde de g\u00f6r\u00fc\u015flerin g\u00fcndeme gelmesine yol a\u00e7\u0131yor. Bu konuda ge\u00e7en hafta sonunda ya\u015fanan geli\u015fme bug\u00fcnlerin ana konusunu te\u015fkil ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Malay etnik partisinde \u0131srar<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dr. Mahathir\u2019in ge\u00e7mi\u015fte \u00fclkeyi y\u00f6neten Ulusal Cephe koalisyonunun b\u00fcy\u00fck orta\u011f\u0131 Birle\u015fik Malay Ulusal Organizasyonu (UMNO) milletvekillerine ve \u00fcyelerine \u00e7a\u011fr\u0131da bulunarak kendisinin kurdu\u011fu Bersatu\u2019ya (<em>Parti Pribumi Bersatu Malaysia <\/em>-PPBM) davet etti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Asl\u0131nda bu davet yeni de\u011fil. 2018 May\u0131s se\u00e7imlerinden k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce kurulan Bersatu, 12 milletvekili ile mecliste temsil edilme hakk\u0131 kazan\u0131rken, aradan ge\u00e7en bir bu\u00e7uk y\u0131ll\u0131k s\u00fcre zarf\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 transferlerle mecliste milletvekilli\u011fi say\u0131s\u0131n\u0131 ikiye katlamas\u0131 di\u011fer partilerdeki \u00f6zellikle de UMNO\u2019daki milletvekillerini davetin bir sonucu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 bir di\u011fer husus ise, c\u0131l\u0131z ifadelerle g\u00fcndeme getirilmekte olan ve Dr. Mahathir sonras\u0131 d\u00f6nemde ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funa \u015fu anki h\u00fck\u00fcmette ekonomi bakan\u0131 g\u00f6revini y\u00fcr\u00fcten PKR milletvekili Azmin Ali\u2019nin ad\u0131n\u0131n ge\u00e7mesi\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ulusal siyasette Ba\u015fbakanl\u0131k de\u011fi\u015fimi s\u00fcrecinde yol al\u0131n\u0131rken, birden g\u00f6zler \u201cEnver \u0130brahimsiz bir s\u00fcre\u00e7 aray\u0131\u015f\u0131na m\u0131 giriliyor\u201d \u015f\u00fcphesini do\u011furacak geli\u015fmeler ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu geli\u015fmeler, iktidar ortaklar\u0131 aras\u0131nda h\u00fck\u00fcmet yap\u0131lanmas\u0131nda yeni aray\u0131\u015flar oldu\u011funa ku\u015fku b\u0131rakm\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2018 se\u00e7imleri \u00f6ncesinde siyasi i\u015fbirli\u011fi anla\u015fmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, Dr. Mahathir\u2019in yar\u0131 d\u00f6nemli ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan g\u00f6revi Enver \u0130brahim\u2019e b\u0131rakaca\u011f\u0131 konusunda yayg\u0131n bir kanaat ve de kamuoyunda b\u00f6ylesi bir beklenti var(d\u0131). Bu konuda kamuoyunda de\u011fi\u015fim oldu\u011funu s\u00f6ylemek zor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir yandan Enver \u0130brahim\u2019in g\u00f6reve ba\u015flamas\u0131n\u0131n geciktirilmesi olarak anla\u015f\u0131labilecek ifadeler, \u00f6te yandan Bersatu\u2019nun \u015fu anki iktidar i\u00e7erisinde g\u00fc\u00e7 dengesini kendi lehine \u00e7evirme y\u00f6n\u00fcnde att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlar, Malezya siyasetinde neler olup bitti\u011fi veya yak\u0131n gelecekte neler olup bitece\u011fi konusunu dikkate almay\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ba\u011flamda, siyasetin merkezinde iki odak nokta bulundu\u011funu ileri s\u00fcrebiliriz. Enver \u0130brahim\u2019in ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bekleyen \u00f6nemli bir siyasi hareketin ve bu harekete destek veren bir se\u00e7men kitlesinin varl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, ulusal siyasette sadece iki y\u0131l de\u011fil, \u00f6yle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ki dizginleri ele ge\u00e7irerek daha uzun s\u00fcre rol oynama hesaplar\u0131 yapan Dr. Mahathir bulunuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cB\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f Malaylar\u201d s\u00f6ylemi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu geli\u015fmeyi, bir t\u00fcr ayr\u0131\u015fma olarak alg\u0131lamak m\u00fcmk\u00fcn. Ancak \u00fclkenin i\u00e7inden ge\u00e7mekte oldu\u011fu s\u00fcreci dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, yeni siyasal yap\u0131la\u015fmalar\u0131n olduk\u00e7a dinamik oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, Dr. Mahathir\u2019in \u2018siyasette b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f Malaylar\u2019 s\u00f6ylemi hareket noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kurt politikac\u0131ya bunu s\u00f6yleten i\u00e7inden geldi\u011fi siyasi gelenek oldu\u011fu gibi, 62 y\u0131ll\u0131k UMNO iktidarlar\u0131 sonunda bug\u00fcn Malezya kamuoyunu olu\u015fturan \u00e7ok etnikli, \u00e7ok dinli toplumsal yap\u0131daki tekil, yani her bir etnik unsurun, hen\u00fcz kendi ayaklar\u0131 \u00fczerinde duracak siyasal ve toplumsal bilin\u00e7 kazanmam\u0131\u015f oldu\u011fuyla a\u00e7\u0131klanabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dr. Mahathir\u2019in s\u00f6ylemlerine kulak kabartt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bu kitlenin Malay etnik yap\u0131s\u0131 oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. UMNO da ayn\u0131 arg\u00fcman\u0131 \u00f6ne s\u00fcrerek se\u00e7imler \u00f6ncesinde Malezya \u0130slam Partisi (PAS) ile gizli koalisyon yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu siyasi yap\u0131 bu iddias\u0131na ra\u011fmen se\u00e7imi kaybederken, bug\u00fcn Dr. Mahathir\u2019in yine Malay etnik yap\u0131s\u0131 \u00f6zelinde bir siyaset g\u00fctmesinin ard\u0131nda ba\u015fka ve de k\u00f6kl\u00fc toplumsal ger\u00e7eklikleri aramak gerekir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn Dr. Mahathir\u2019in d\u00f6n\u00fcp UMNO \u00fcyelerini kendi partisi Bersatu\u2019ya davet etmesi, kimi \u00e7evrelerin, \u201cO zaman Dr. Mahathir UMNO\u2019dan niye ayr\u0131ld\u0131?\u201d sorusunu y\u00f6neltmelerine neden oluyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak burada ince bir ayr\u0131nt\u0131 var. O da, Dr. Mahathir UMNO\u2019dan ancak kirlenmemi\u015f, yani yolsuzluklara bula\u015fmam\u0131\u015f \u00e7evrelerin partisine kat\u0131labilece\u011fine vurgu yap\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu vurguyu y\u00fcksek sesle g\u00fcndeme getirmesinde. PKR i\u00e7erisinde reform konusunda \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7 merkezi olu\u015fturan \u00f6zellikle gen\u00e7 politikac\u0131lar\u0131n iddias\u0131n\u0131n ve iknas\u0131n\u0131n bulundu\u011funu s\u00f6ylememiz gerekir. PKR\u2019\u0131n bu s\u00f6ylemine iktidardaki di\u011fer partilerin de destek verdi\u011fi biliniyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Malay toplumunu siyasette temsil edilmesinde birlikten yoksunluk, asl\u0131nda yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen reform s\u00fcreciyle yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131. Reformu sadece kendisi i\u00e7in de\u011fil, b\u00fct\u00fcn bir toplum i\u00e7in isteyenlerle, reform s\u00fcrecini kendine bir tehdit olarak alg\u0131layanlar aras\u0131nda bir ayr\u0131\u015fma s\u00f6z konusu. Bunu k\u00f6r\u00fckleyen Malay toplumsal yap\u0131s\u0131ndan gelen unsurlar oldu\u011fu gibi, yine bu olgu \u00fczerinden siyasi avantaj ve kazan\u0131m elde etmek i\u00e7in manip\u00fcle eden siyasi \u00e7evrelerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n oldu\u011fu da ortada.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &#8211; Kuala Lumpur\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 09.07.2019 Malezya\u2019da 2018 y\u0131l\u0131 May\u0131s ay\u0131nda ya\u015fanan iktidar de\u011fi\u015fikli\u011finin ard\u0131ndan, \u00e7e\u015fitli reform s\u00fcre\u00e7lerinin hayata ge\u00e7irilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi hakimdi. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2933,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,27],"tags":[],"class_list":["post-2932","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-malezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2932","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2932"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2932\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2934,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2932\/revisions\/2934"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2933"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}