{"id":2865,"date":"2019-05-15T16:00:48","date_gmt":"2019-05-15T16:00:48","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=2865"},"modified":"2019-05-31T11:04:15","modified_gmt":"2019-05-31T11:04:15","slug":"yeni-malezyada-son-bir-yil-the-last-one-year-in-new-malaysia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/yeni-malezyada-son-bir-yil-the-last-one-year-in-new-malaysia\/","title":{"rendered":"Yeni Malezya\u2019da son bir y\u0131l \/ The last one year in New Malaysia"},"content":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 15.05.2019<\/strong><\/p>\n

Malezya\u2019da 14. genel se\u00e7imlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 8 May\u0131s 2018 tarihinden bu yana bir y\u0131l ge\u00e7ti. \u00dclkede ge\u00e7en bir y\u0131la dair de\u011ferlendirmeler g\u00fcndemde yer al\u0131rken, bu y\u0131l ayn\u0131 zamanda 1999 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan reformasi<\/em> s\u00fcrecinin de 20. y\u0131l\u0131 olmas\u0131yla \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

\u00dclke modern tarihinde \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fim anlam\u0131 ta\u015f\u0131yan 14. genel se\u00e7imler, 62 y\u0131ll\u0131k Birle\u015fik Malay Ulusal Organizasyonu\u2019nun (UMNO) ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi Ulusal Cephe iktidar\u0131n\u0131 yerinden etmesiyle, sadece b\u00f6lge \u00fclkelerinde de\u011fil, k\u00fcresel kamuoyunda da yank\u0131 bulmu\u015ftu.<\/p>\n

Bu se\u00e7im zaferinin yirmi y\u0131l \u00f6nce reformasi<\/em> s\u00fcrecini ba\u015flatan siyasi akt\u00f6rlerin ve bunlara eklenen yeni isimlerin birlikteli\u011fiyle ger\u00e7ekle\u015fmesi, \u00fclke siyasal ya\u015fam\u0131nda \u00f6nemli bir d\u00f6nemin ya\u015fanmakta oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n

Ge\u00e7en y\u0131l ya\u015fanan iktidar de\u011fi\u015fiminin ayak izleri, 2008 ve 2013 genel se\u00e7imlerinde, o d\u00f6nemki ad\u0131yla Halk Cephesi (Pakatan Rakyat<\/em>-PR) ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan muhalefet blo\u011funun ba\u015far\u0131lar\u0131nda g\u00f6rmek gerekir.<\/p>\n

Malezya\u2019n\u0131n son bir y\u0131l\u0131<\/strong><\/p>\n

Malezya\u2019da salt bir h\u00fck\u00fcmet de\u011fi\u015fikli\u011fiyle kalmayan, bunun \u00f6tesinde ulusal \u2018iktidar\u2019 alg\u0131s\u0131n\u0131 da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyen de\u011fi\u015fimin ba\u015flamas\u0131ndan bu yana bir y\u0131l tamamland\u0131. Bu nedenle, aradan ge\u00e7en bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcre zarf\u0131nda bu de\u011fi\u015fimin neler getirdi\u011fine k\u0131saca de\u011finmekte fayda var.<\/p>\n

Yeni Malezya ad\u0131yla an\u0131lan bu d\u00f6nem, b\u00f6lge medyas\u0131nda ba\u015f akt\u00f6r\u00fcn\u00fcn sab\u0131k ba\u015fbakan Necib bin Rezzak oldu\u011fu ve uluslararas\u0131 boyuta sahip yolsuzluk soru\u015fturmas\u0131, \u00c7in\u2019in Tek Ku\u015fak Tek Yol (OBOR) projesinin bir aya\u011f\u0131 olarak de\u011ferlendirilebilecek b\u00f6lgedeki yat\u0131r\u0131mlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda sergilenen refleks, Malezya-Singapur deniz k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 problemi, daralan ekonomiyi canland\u0131rma ad\u0131na baz\u0131 \u00fclkelerle yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler gibi temel ba\u015fl\u0131klar dikkat \u00e7ekiyordu.<\/p>\n

Bu s\u00fcre\u00e7te, yeni Malezya\u2019n\u0131n iktidar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda Dr. Mahathir Muhammed yer alsa da, g\u00f6zler yakla\u015f\u0131k yirmi y\u0131ld\u0131r muhalefet lideri olarak dikkat \u00e7eken Enver \u0130brahim\u2019in \u2018hak etti\u011fi\u2019 ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funa ne zaman oturaca\u011f\u0131 sorular\u0131 da giderek \u00f6nem kazanmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemleniyor.<\/p>\n

Reformu engelleyen hususlar<\/strong><\/p>\n

Ge\u00e7en bir y\u0131ll\u0131k s\u00fcre zarf\u0131nda, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, ya\u015fanan de\u011fi\u015fim farkl\u0131 siyasal ve toplum kesimleri i\u00e7in de\u011fi\u015fik anlamlar i\u00e7eriyor. H\u00fck\u00fcmet kanad\u0131 ise, \u00fclkedeki etnik farkl\u0131la\u015fmayla an\u0131lan toplum kesimleri aras\u0131ndaki ekonomik ve sosyal ayr\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 ortadan kald\u0131racak modeller \u00fcretme sanc\u0131s\u0131 \u00e7ekiyor.<\/p>\n

Bu konuda ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engeller, salt yasal d\u00fczenlemelerin yap\u0131l\u0131p yap\u0131lmamas\u0131yla ilgili teknik bir mesele de\u011fil. Bundan \u00f6te, 62 y\u0131ld\u0131r var olan kemikle\u015fmi\u015f yap\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirme konusunda, toplumun ilgili t\u00fcm kesimlerinin kabul edebilece\u011fi ortak bir akla ula\u015fmak gerekiyor.<\/p>\n

Bu ba\u011flamda, \u2018yeni ekonomi politikas\u0131\u2019 (NEP) ad\u0131yla literat\u00fcre ge\u00e7en ekonomi politikalar\u0131yla on y\u0131llar boyunca sosyo-ekonomik pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131ktan beslenmi\u015f kesimlerin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 bir ikilem \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Bir yanda, bu pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa ra\u011fmen, kendilerini halen devletin deste\u011fine muhta\u00e7 g\u00f6ren, \u00fcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck bunu bir kazan\u0131m olarak g\u00f6rerek bundan fer\u00e2gat etmek istemeyen kesimler, \u00f6te yanda mevcut h\u00fck\u00fcmetin Yeni Malezya ruhunu somut olarak ortaya koymas\u0131 beklentisi i\u00e7erisindeki di\u011fer kesim h\u00fck\u00fcmet \u00fczerinde bir bask\u0131 unsuru olu\u015fturuyor.<\/p>\n

UMNO\u2019nun sab\u0131k lideri Necib bin Rezzak hakk\u0131nda yolsuzluk iddialar\u0131yla nedeniyle a\u00e7\u0131lan davalar\u0131n devam ederken, yukar\u0131da zikredilen ilk grubun halen bu yap\u0131yla kendini ba\u011f\/\u0131m\/l\u0131 hissetti\u011fini kan\u0131tlayacak \u015fekilde bu lider etraf\u0131nda birle\u015fme \u00e7abalar\u0131n\u0131 bu ba\u011flamda de\u011ferlendirmek gerekiyor.<\/p>\n

Bu ili\u015fkinin bir yan\u0131nda Malezya \u0130slam Partisi\u2019nin (PAS) aktif bir \u015fekilde yer almas\u0131 ise, geli\u015fmelerin belki de en tart\u0131\u015fmal\u0131 ve \u00fczerinde en fazla durulmas\u0131 gereken yan\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n

\u0130\u015fin sadece ekonomik boyuttan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131na ise, daha yeni h\u00fck\u00fcmet kurulur kurulmaz ulusal ba\u015fsavc\u0131l\u0131k makam\u0131na M\u00fcsl\u00fcman olmayan bir ismin atanmas\u0131 s\u00fcrecinde federal sultanl\u0131k kurumu ile ya\u015fanan kriz bir kan\u0131t olarak g\u00f6sterilmeyi hak ediyor. Bundan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra ise, federal sultan\u0131n g\u00f6rev s\u00fcresi dolmadan \u00e7ekilmesi, \u00fclkede g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n geldi\u011fi noktay\u0131 g\u00f6steriyordu.<\/p>\n

Yeni bir Malaysia Boleh<\/em><\/strong><\/p>\n

Dr. Mahathir\u2019in 1980\u2019ler ve 1990\u2019lerdeki b\u00f6lgedeki ekonomik modernle\u015fme ve kalk\u0131nma yar\u0131\u015f\u0131nda Malezya\u2019n\u0131n da yer almas\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131kan Dr. Mahathir\u2019den bug\u00fcn de benzer bir ekonomik s\u0131\u00e7ramay\u0131 tetikleyecek ad\u0131mlar atmas\u0131n\u0131 bekleyenler, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 d\u00f6nemsel farkl\u0131l\u0131klar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ediyorlar.<\/p>\n

S\u00f6z konusu kalk\u0131nma s\u00fcreci, bizzat Dr. Mahathir taraf\u0131ndan Malaysia Boleh<\/em> slogan\u0131yla pop\u00fclerle\u015ftirilirken, bug\u00fcn benzer bir kalk\u0131nma hamlesi i\u00e7in farkl\u0131 ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n

Bu ba\u011flamda, yak\u0131nda ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funa oturmas\u0131 beklenen Enver \u0130brahim, ya\u015fanan h\u00fck\u00fcmet de\u011fi\u015fikli\u011fine ra\u011fmen, Yeni Malezya\u2019n\u0131n reformlar konusunda i\u015finin zor oldu\u011funu ortaya koyan a\u00e7\u0131klamalar\u0131 dikkat \u00e7ekici.<\/p>\n

Kan\u0131ksanan yolsuzluk ve kalk\u0131nma ikilemi<\/strong><\/p>\n

Enver \u0130brahim, h\u00fck\u00fcmetin sadece reformlar\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131makla de\u011fil, belki de bundan \u00f6nce halk\u0131n adaletsizlikler ve yolsuzluklar konusunda bilin\u00e7lenmesi ve bu nedenle reformlara ihtiyac\u0131 oldu\u011funu geni\u015f kitlelere anlatmak zorunda oldu\u011funu ifade ediyor.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmetin \u00f6nde gelen isimlerinin yapt\u0131klar\u0131 bu ve benzeri a\u00e7\u0131klamalar, sadece se\u00e7im kazanman\u0131n de\u011fil, se\u00e7im sonras\u0131nda ortaya konulacak politikalara halk\u0131n s\u00fcrekli deste\u011finin ne denli \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Bu konuyla ilgili olarak yap\u0131lan kamuoyu ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 dikkate al\u0131nacak olursa, ilgili toplum kesimlerinin ekonomik yeniden yap\u0131la\u015fma konusunda h\u00fck\u00fcmet icraatlar\u0131 konusundaki alg\u0131s\u0131, ge\u00e7en y\u0131l A\u011fustos ay\u0131 ile bug\u00fcn aras\u0131nda giderek azalma e\u011filimi sergiliyor.<\/p>\n

\u0130hra\u00e7 odakl\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ekonomi yap\u0131la\u015fmas\u0131na sahip bir \u00fclke olmas\u0131na ra\u011fmen, k\u00fcresel ekonomide g\u00f6r\u00fclen dura\u011fanl\u0131k ve bundan \u00f6te, 2009 y\u0131l\u0131ndan itibaren 1 Malezya Kalk\u0131nma Fonu (1MDB) \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirilen uluslararas\u0131 boyutta seyreden suiistimaller nedeniyle de etkisi bulunuyor.<\/p>\n

2015\u2019den itibaren ba\u015f g\u00f6steren ekonomik daralma ve artan enflasyon kar\u015f\u0131s\u0131nda, Malezya toplumunun geni\u015f kesimlerinde, yeni h\u00fck\u00fcmetin a\u00e7\u0131l\u0131mlar yapmas\u0131 beklentisi halen hakim. Ancak bu konuda gerekli ad\u0131mlar\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n

Dr. Mahathir liderli\u011findeki yeni h\u00fck\u00fcmet bir yandan son on y\u0131ldaki yolsuzluklar \u00fczerine giderken, bunun do\u011furdu\u011fu a\u00e7\u0131\u011f\u0131 kapatmaya y\u00f6nelik \u00e7abalar i\u00e7erisinde. Bu ba\u011flamda bir a\u00e7\u0131l\u0131m sergilemek amac\u0131yla Dr. Mahathir ilk uluslararas\u0131 ziyaretini Japonya\u2019ya yapsa da, \u015fu ana kadar kayda de\u011fer bir geli\u015fme ortaya konulamad\u0131.<\/p>\n

ASEAN\u2019da demokratikle\u015fme <\/strong><\/p>\n

Malezya\u2019daki iktidar de\u011fi\u015fikli\u011fi G\u00fcneydo\u011fu Asya \u00dclkeleri Birli\u011fi\u2019ne (ASEAN) \u00fcye baz\u0131 \u00fclkelerde de dikkatle izlenirken, Singapur, Tayland gibi kom\u015fu \u00fclkelerdeki muhalefet olu\u015fumlar\u0131n\u0131 benzer bir siyasi ba\u015far\u0131 yakalama konusunda motive edici bir y\u00f6n\u00fc bulunuyor. Bu noktada, kom\u015fu \u00fclkeler ya\u015fanan demokratikle\u015fme s\u00fcreci kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi siyasal ve toplumsal yap\u0131lar\u0131ndaki s\u00fcreci g\u00f6zden ge\u00e7irme gere\u011fi hissediyorlar.<\/p>\n

Her ne kadar, ge\u00e7en Mart ay\u0131nda Tayland\u2019da yap\u0131lan se\u00e7imleri, beklentilerin aksine iktidardaki cunta uzant\u0131s\u0131 y\u00f6netim kazanm\u0131\u015f olsa da, bunun ard\u0131nda son d\u00f6rt y\u0131ld\u0131r ba\u015fbakanl\u0131k g\u00f6revini y\u00fcr\u00fcten cunta ba\u015f\u0131, eski general Prayut Chan-o-cha\u2019n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirilen yasal d\u00fczenlemelerinin \u00f6nemli bir etkisi var.<\/p>\n

Singapur\u2019da ise, t\u0131pk\u0131 UMNO gibi yar\u0131m y\u00fczy\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir Ada siyasetinde egemen olan Halk\u0131n Eylem Partisi\u2019nde (PAP) 2021 se\u00e7imleri \u00f6ncesinde liderlik de\u011fi\u015fimi tedrici bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi, Malezya\u2019dakine benzer bir de\u011fi\u015fimin \u00f6n\u00fcn\u00fc almaya y\u00f6nelik bir hamle oldu\u011funa ku\u015fku yok.<\/p>\n

Maleyza\u2019da bir y\u0131l \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fen iktidar de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00fclkede yeni bir d\u00f6neme girildi\u011fini ortaya koydu\u011funa ku\u015fku yok. \u0130ktidara gelen Umut Cephesi (Pakatan Harapan) koalisyonunun reformlar konusunda gerekli ad\u0131mlar atmas\u0131, ayn\u0131 zamanda k\u00f6kle\u015fmi\u015f sorunlar yuma\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7mak anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Malezya gibi \u00e7ok etnikli ve \u00e7ok dinli bir toplumda b\u00f6ylesine \u00f6nemli bir de\u011fi\u015fimin ya\u015fanmas\u0131 ise ancak halk kesimlerinin deste\u011fiyle ger\u00e7ekle\u015febilir. Bir y\u0131l gibi k\u0131sa s\u00fcrede sorunlar\u0131n \u00fcstesinden gelmek pek m\u00fcmk\u00fcn olmasa da, mevcut iktidardan beklentiler bu s\u00fcreci bir an \u00f6nce ba\u015flatmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 15.05.2019 Malezya\u2019da 14. genel se\u00e7imlerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 8 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2888,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,27],"tags":[],"class_list":["post-2865","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-malezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2865"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2865\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2867,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2865\/revisions\/2867"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}