{"id":2784,"date":"2019-02-28T12:43:44","date_gmt":"2019-02-28T12:43:44","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=2784"},"modified":"2019-02-28T12:43:44","modified_gmt":"2019-02-28T12:43:44","slug":"mindanaoda-gorev-devir-teslimi-mission-handover-in-mindanao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/mindanaoda-gorev-devir-teslimi-mission-handover-in-mindanao\/","title":{"rendered":"Mindanao\u2019da g\u00f6rev devir teslimi \/ Mission handover in Mindanao"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 28.02.2019<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Filipinler\u2019in g\u00fcneyi \u00f6zerk y\u00f6netim s\u00fcreci 26 \u015eubat g\u00fcn\u00fc Cotabato \u015fehrinde yap\u0131lan devir teslimle resmen ba\u015flad\u0131. Bu de\u011fi\u015fiklik, 1996 y\u0131l\u0131 bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 sonras\u0131nda uygulamaya konulan M\u00fcsl\u00fcman Mindanao \u00d6zerk B\u00f6lgesi (ARMM) ba\u015f\u0131nda bulunan b\u00f6lge valisi Mujiv Hataman\u2019\u0131n g\u00f6revini, yeni kurulan \u2018Bangsamoro M\u00fcsl\u00fcman Mindanao \u00d6zerk B\u00f6lgesi\u2019 (BARMM) ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi valisi Murad \u0130brahim\u2019e b\u0131rakmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Moro halk\u0131n\u0131n demografik olarak \u00e7o\u011funlukta bulundu\u011fu Mindanao Adas\u0131\u2019nda belli b\u00f6lgeler ile Sulu Tak\u0131madalar\u0131\u2019na \u00f6zerk y\u00f6netim karar\u0131, Moro \u0130slami Kurtulu\u015f \u00d6rg\u00fct\u00fc (MILF) ile merkezi h\u00fck\u00fcmet aras\u0131nda 2014 y\u0131l\u0131nda var\u0131lan anla\u015fman\u0131n ard\u0131ndan senato onay\u0131 ile s\u00fcreci 21 Ocak ve 6 \u015eubat\u2019ta yap\u0131lan referandumlarla b\u00f6lgede M\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6netimde s\u00f6z hakk\u0131 tan\u0131yan \u00f6zerk yap\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi s\u00fcreci ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yeni \u00f6zerk y\u00f6netim, 2014 y\u0131l\u0131nda Moro \u0130slami Kurtulu\u015f \u00d6rg\u00fct\u00fc (MILF) ile Filipinler merkezi h\u00fck\u00fcmeti aras\u0131nda var\u0131lan Bangsamoro Kapsaml\u0131 Anla\u015fmas\u0131 ad\u0131yla an\u0131lan bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 sonras\u0131nda olu\u015fturulan Bangsamoro Temel Yasas\u0131\u2019na dayal\u0131 olarak b\u00f6lgenin siyasi sorumlusu anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Murad \u0130brahim, 2022 y\u0131l\u0131na kadar devam edecek ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde b\u00f6lge valili\u011fi g\u00f6revini \u00fcstlenirken, b\u00f6lge 80 ki\u015fiden olu\u015fan b\u00f6lge meclisi taraf\u0131ndan y\u00f6netilecek. 30 Haziran 2022 y\u0131l\u0131na kadar g\u00f6rev yapmas\u0131 beklenen ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi meclisi i\u00e7in MILF 41, merkezi h\u00fck\u00fcmet ise 39 aday g\u00f6stermesine karar verilmi\u015fti. 22 \u015eubat\u2019ta yap\u0131lan atama t\u00f6reninde 76 \u00fcyenin bulundu\u011fu, d\u00f6rt ismin ise daha sonra a\u00e7\u0131klanaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015fti. S\u00f6z konusu bu ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin, 2022 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lacak valilik ve meclis yerel se\u00e7imleriyle do\u011fal bir s\u00fcrece ge\u00e7mesi bekleniyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1970\u2019li y\u0131llarda ba\u015flayan ve 1990\u2019lar\u0131n ortalar\u0131nda o d\u00f6nemki bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan hayata ge\u00e7irilen ARMM b\u00f6lgede bar\u0131\u015f\u0131 istikrarl\u0131 k\u0131lmakta ba\u015far\u0131l\u0131 olamad\u0131. Bu anlamda, bug\u00fcn hayata ge\u00e7irilen \u00f6zerk y\u00f6netimin Moro halk\u0131 i\u00e7in yeni bir geli\u015fme olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmek gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu nedenle yeni \u00f6zerk b\u00f6lge y\u00f6netiminin belki \u00f6nceki tecr\u00fcbeler ve olas\u0131 yeni tehditler kar\u015f\u0131s\u0131nda daha aktif bir y\u00f6netim bi\u00e7imi ta\u015f\u0131mas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. Bu noktada, b\u00f6lgede toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n tesisi noktas\u0131nda normalle\u015fme s\u00fcrecinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi, sadece vali ve meclisten m\u00fcte\u015fekkil yap\u0131n\u0131n de\u011fil, sivil toplum, dini az\u0131nl\u0131klar, merkezi h\u00fck\u00fcmet ve uluslararas\u0131 \u00e7evreler gibi farkl\u0131 boyutlarda i\u015fbirli\u011fini gerektirdi\u011fine \u015f\u00fcphe yok.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ad\u0131na \u2018ge\u00e7ici\u2019 de dense, g\u00f6reve ba\u015flayan yeni ve \u00f6zerk y\u00f6netimin b\u00f6lgede siyasal ve toplumsal d\u00fczeni sa\u011flamak gibi \u00e7ok \u00f6nemli bir g\u00f6revi bulunuyor. Bu g\u00f6revi, g\u00fcvenlik ve sosyo-ekonomik kalk\u0131nma \u015feklinde iki kategoride ele almak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00f6lgede \u00e7e\u015fitli silahl\u0131 gruplar\u0131n, ulusal h\u00fck\u00fcmetle bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131na ve \u00f6zerk y\u00f6netime muhalif olan \u00e7evrelerin yan\u0131 s\u0131ra, ad\u0131na uluslararas\u0131 denilen \u2018ter\u00f6r\u2019 yap\u0131la\u015fmalar\u0131n\u0131n b\u00f6lgede kendilerine alan a\u00e7ma \u00e7abalar\u0131 b\u00f6lgesel g\u00fcvenli\u011fi tehdit eden unsurlar olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">21 Ocak\u2019ta yap\u0131lan referandumdan sadece bir hafta sonra 27 Ocak\u2019ta Sulu Adalar\u0131\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Jolo\u2019da Katolik kilisesine yap\u0131lan bombal\u0131 sald\u0131r\u0131 ve birka\u00e7 g\u00fcn sonra Zamboanga\u2019da bir camideki patlama s\u00f6z konusu yap\u0131lar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyor. Bu ve benzeri g\u00fcvenlik sorunlar\u0131n\u0131n \u00f6zerk y\u00f6netimi me\u015fgul edecek en \u00f6nemli konu oldu\u011funa \u015f\u00fcphe yok.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir di\u011fer husus, geni\u015f halk kitlelerini i\u00e7ine alacak sosyo-ekonomik kalk\u0131nma s\u00fcreci. MILF hareketi i\u00e7inden \u00e7\u0131kan isimler ve h\u00fck\u00fcmetin atad\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kan siyasilerin temsilci olarak bulunaca\u011f\u0131 meclisin bu konudaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 merakla bekleniyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Merkezi h\u00fck\u00fcmetin eyalete yapaca\u011f\u0131 yard\u0131mlar\u0131n \u00f6tesinde, b\u00f6lge halk\u0131n\u0131 \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerine dahil edecek ve b\u00f6lge kaynaklar\u0131n\u0131n ulusal ve uluslararas\u0131 alana ta\u015f\u0131narak ekonomik bir d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn olu\u015fturulabilmesi i\u00e7in zamana ihtiya\u00e7 oldu\u011funa ku\u015fku yok. Bu nedenledir ki, uzun d\u00f6nemli \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgelerinde rastlanan zorluklar\u0131n burada da ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte, benzeri anla\u015fma b\u00f6lgelerinde rastland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, merkezi h\u00fck\u00fcmetin ekonomik yard\u0131mlar\u0131n\u0131n bir rehavet ortam\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 ve\/ya \u00e7e\u015fitli etnik ve g\u00fc\u00e7 merkezleri aras\u0131nda orant\u0131s\u0131z da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n neden olaca\u011f\u0131 yeni bir \u00e7at\u0131\u015fma s\u00fcrecinin potansiyel olarak ortada durdu\u011funa dikkat \u00e7ekilmelidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu ba\u011flamda, b\u00f6lgedeki istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n yeni ve basit bir nedene dayanmad\u0131\u011f\u0131, aksine s\u00f6m\u00fcrge d\u00f6neminden ba\u015flayan siyasi ve toplumsal sorunlar nedeniyle bug\u00fcnlere kadar geldi\u011fini hat\u0131rlatmakta\u00a0 fayda var. Bu noktada, s\u00fcrecin en son geli\u015fme g\u00f6sterdi\u011fi d\u00f6nem olarak 20. y\u00fczy\u0131l son \u00e7eyre\u011finden 2014 y\u0131l\u0131ndaki bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131na kadar ge\u00e7en s\u00fcre\u00e7 bug\u00fcn bar\u0131\u015f i\u00e7in bir neden kabul edilse de, \u00f6nceki s\u00fcre\u00e7lerin de unutulmamas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6yle ki, her ne kadar tarihte Sulu Tak\u0131madalar\u0131\u2019n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Mindanao Adas\u0131\u2019n\u0131n tamam\u0131n\u0131n da demografik ve siyasi olarak M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n egemenli\u011finden bahsedilse de, s\u00f6m\u00fcrgeci yap\u0131lar\u0131n ve ard\u0131ndan Filipinler ulus devletinin \u00e7e\u015fitli sosyal ve ekonomi politikalar\u0131 nedeniyle bug\u00fcn \u00f6zerk y\u00f6netime konu olan co\u011frafyan\u0131n ger\u00e7ek s\u0131n\u0131rlar\u0131 yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Teritoryal gerileme olarak adland\u0131r\u0131labilecek olan bu geli\u015fmede, b\u00f6lgenin verimli topraklar\u0131n\u0131n, yer alt\u0131 ve \u00fcst\u00fc kaynaklar\u0131n\u0131n d\u0131\u015fardan gelen ve ba\u015fka dine mensup g\u00f6\u00e7men gruplar\u0131n\u0131n yerle\u015ftirilmesiyle M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ekonomik ve siyasal y\u00f6netim ba\u011flamlar\u0131nda gerilemelerine neden oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu durum, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, yeni \u00f6zerk y\u00f6netim ekonomi politikalar\u0131nda, toprak sahipli\u011fi, yerel akrabal\u0131k ili\u015fkilerinin olu\u015fturdu\u011fu derin \u00e7\u0131kar gruplar\u0131 yap\u0131lar ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli yap\u0131sal ve \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinde olu\u015fturulan tekellerin a\u015f\u0131lmas\u0131 gibi baz\u0131 temel sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6zellikle \u00e7at\u0131\u015fma d\u00f6neminin \u2018do\u011fal\u2019 bir korunma ve g\u00fcvenlik havzas\u0131 olu\u015fturma gere\u011fi olarak toplumun belli kesimlerinin etnik ve ailevi ba\u011flarla k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar \u015feklinde olu\u015fturduklar\u0131 yap\u0131lar\u0131n ve bunlar\u0131n bir t\u00fcr mafyatik denilebilecek tutum ve eylemlerini yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Referamdum s\u00fcrecinde, \u2018evet\u2019 oyu \u00e7\u0131kmas\u0131 beklenen en az\u0131ndan baz\u0131 b\u00f6lgelerde \u2018hay\u0131r\u2019 oyunun \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 bu ba\u011flamda de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kendisinin, yeni \u00f6zerk y\u00f6netim yap\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde temsil edilmedi\u011fini kanaat getirecek yap\u0131lar\u0131n salt bir ekonomik problem olarak ortaya \u00e7\u0131kmayacaklar\u0131, aksine bundan da \u00f6te kamusal g\u00fcvenli\u011fi tehdit edici bir boyut kazanabilece\u011fini ak\u0131lda tutmak gerekiyor. Bu ba\u011flamda, hukuki s\u00fcre\u00e7ler ve bunlar\u0131n yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 zamana ihtiya\u00e7 duydu\u011fundan s\u0131radan vatanda\u015flar\u0131n ekonomik kalk\u0131nma ad\u0131na ne ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilecekleri \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 28.02.2019 Filipinler\u2019in g\u00fcneyi \u00f6zerk y\u00f6netim s\u00fcreci 26 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2785,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62,6],"tags":[],"class_list":["post-2784","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bangsamoro-filipinler","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2784","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2784"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2784\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2786,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2784\/revisions\/2786"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}