Ge\u00e7en y\u0131l May\u0131s ay\u0131 ortalar\u0131nda Bengal K\u00f6rfezi ve Malaka Bo\u011faz\u0131\u2019nda ya\u015fanan insanl\u0131k dram\u0131ndan bu yana bir y\u0131l ge\u00e7ti. Binlerce Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman\u0131 ta\u015f\u0131yan teknelerin \u00f6nce Tayland ard\u0131ndan Malezya ve Endonezya sahil g\u00fcvenlik yetkililerince \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131na girmesine izin verilmemesiyle Arakanl\u0131lar konusu bir anda yeniden d\u00fcnya kamuoyunun g\u00fcndemi oturmu\u015ftu. Arakanl\u0131lar\u0131n okyanusun ortas\u0131nda ya\u015fam sava\u015f\u0131 vermelerinin do\u011furdu\u011fu dram\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Malezya ve Endonezya gibi M\u00fcsl\u00fcman Malay d\u00fcnyas\u0131n\u0131n temsilcisi oldu\u011fu iddias\u0131ndaki iki \u00fclkenin sergiledikleri tutum da bir ba\u015fka drama tekab\u00fcl ediyordu.<\/p>\n
\u00d6te yandan, Tayland\u2019\u0131n Patani b\u00f6lgesindeki M\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6nelik tavr\u0131ndan hareketle, s\u0131n\u0131rlar\u0131na dayanan di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlara bu \u015fekilde muamele etmesinin, temel insanl\u0131k duru\u015fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan sorunlu oldu\u011funa ku\u015fku yok. Bu noktada, Arakanl\u0131lar\u0131n kendi \u00fclkeleri Myanmar\u2019da vatanda\u015fl\u0131k stat\u00fcs\u00fcnden ba\u015flayarak temel insan haklar\u0131ndan mahrum edilmeleri ve toplumsal lin\u00e7le kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmalar\u0131yla, bu \u00fc\u00e7 \u00fclkenin yakla\u015f\u0131mlar\u0131 aras\u0131nda genel itibar\u0131yla nas\u0131l bir fark olup olmad\u0131\u011f\u0131 da sorgulanmay\u0131 hak ediyor.<\/p>\n
Tekneler s\u00fcrecinin durulmaya y\u00fcz tuttu\u011fu bir anda 2015 y\u0131l\u0131 Haziran ay\u0131nda bu sefer Malezya-Tayland s\u0131n\u0131r\u0131nda, insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131na tak\u0131lan onlarca Arakanl\u0131 s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131n\u0131n mezarlar\u0131 bulundu. Uzunca bir s\u00fcredir dile getirdi\u011fimiz ve b\u00f6lgedeki insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n faaliyetine do\u011frudan g\u00f6nderme yapan bu geli\u015fme bile, ilgili \u00fclkeler ve ASEAN i\u00e7erisinde hakk\u0131yla ele al\u0131n\u0131p, kal\u0131c\u0131 bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebilmesi umudu verecek istikrarl\u0131 bir \u015fekilde ele al\u0131nmad\u0131. Sadece birka\u00e7 g\u00f6revli ve sivil su\u00e7lan\u0131p konunun \u00fczeri kapat\u0131lmas\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak sunuldu. Vak\u0131an\u0131n Tayland taraf\u0131nda \u00fcst d\u00fczey bir subay\u0131n can g\u00fcvenli\u011fini ileri s\u00fcrerek Avustralya\u2019ya s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131 ve akabinde insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131yla ilgili if\u015fas\u0131n\u0131n da kapsaml\u0131 bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmad\u0131.<\/p>\n
\u00d6te yandan, aradan ge\u00e7en bir y\u0131l sonras\u0131nda bu vak\u0131ayla ilgili ak\u0131llarda ne kald\u0131 sorusuna cevab\u0131n\u0131, denize a\u00e7\u0131lan Arakanl\u0131lara ne oldu sorusuyla birlikte cevap aramak gerekiyor. Asl\u0131nda o g\u00fcnlerde mu\u011flak kalan sorulara bir y\u0131l i\u00e7erisinde cevap bulunabildi\u011fini s\u00f6ylemek zor. \u00d6rne\u011fin, 4500 ki\u015finin \u2018karaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131\u2019 ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcp, Birle\u015fmi\u015f Milletler 2000 ki\u015finin a\u00e7\u0131k denizde bulundu\u011funu s\u00f6ylese de, s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n ger\u00e7ekte toplam ka\u00e7 ki\u015fi olduklar\u0131, nereden ve hangi ko\u015fullarda denize a\u00e7\u0131ld\u0131klar\u0131, bu \u2018ma\u011fdur\u2019 insanlar\u0131 kimlerin ne \u015fekilde teknelere bindirdi\u011fi ve ka\u00e7 tekne ile okyanusa a\u00e7\u0131ld\u0131klar\u0131 gibi verilere ula\u015f\u0131lamad\u0131. Bu noktada, Endonezya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Joko Widodo, vicdan yaralay\u0131c\u0131 ilk tepkilerin ard\u0131ndan deniz kuvvetlerine ba\u011fl\u0131 birka\u00e7 geminin uluslararas\u0131 sularda bulundu\u011fu belirtilen tekneleri arama \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapmas\u0131 emrini verse de, bu giri\u015fimin nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi ve nas\u0131l bir sonuca ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na bilgi mevcut de\u011fil. Yukar\u0131da verilen say\u0131lar dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bile, onlarca teknenin bu i\u015fte kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi, son derece organize bir \u2018m\u00fcdahalenin\u2019 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getiriyor. Konuyla do\u011frudan ilintili \u00fclkeler ve geneli itibar\u0131yla ASEAN\u2019\u0131n bu i\u015fin \u00fczerine giderek kesin bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fmas\u0131 beklenirken, herkesin ka\u00e7amak davrand\u0131\u011f\u0131na ve adeta hi\u00e7bir \u00fclkenin sorumluluk almak gibi bir niyet ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olundu. Bu durum, 2012 y\u0131l\u0131ndan itibaren Myanmar\u2019da ya\u015fananlar\u0131n birilerinin ekme\u011fine ya\u011f s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc konusunda ciddi \u015f\u00fcphelerin olu\u015fmas\u0131na neden oldu ve a\u015fa\u011f\u0131da g\u00f6r\u00fclece\u011fi \u00fczere olmaya devam ediyor.<\/p>\n
Yukar\u0131da zikredilen \u00fc\u00e7 \u00fclke yetkilileri, ilk g\u00fcnlerde sergiledikleri \u00e7ekingen duru\u015f sonras\u0131nda, uluslararas\u0131 kamuoyundan gelen tepkiler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki mahcubiyetlerini gidermeye y\u00f6nelik olarak yapt\u0131klar\u0131 toplant\u0131 sonras\u0131nda, Arakanl\u0131 s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n ilgili \u00fclkelerde \u2018bir y\u0131l boyunca\u00a0 kalmalar\u0131na izin verilmesi\u2019 karar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Ancak bu karar, karaya \u00e7\u0131kan Arakanl\u0131lar i\u00e7in g\u00fcn\u00fcn getirdi\u011fi bir umut olarak kar\u015f\u0131l\u0131k bulurken, konunun ne ilgili \u00fclkeler ne de bu \u00fclkelerin \u00fcyesi olduklar\u0131 ASEAN nezdinde kal\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulamayaca\u011f\u0131n\u0131n bir \u00f6rne\u011fi \u015feklinde tezah\u00fcr etti.<\/p>\n
Arakanl\u0131 s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131larla ilgili en somut konu \u00f6yle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ki, A\u00e7e Eyaleti\u2019nin kuzey ve do\u011fu sahillerinde karaya \u00e7\u0131kmalar\u0131; \u00f6nce b\u00f6lge halk\u0131 ve y\u00f6netiminin ve ard\u0131nda merkezi h\u00fck\u00fcmet ve baz\u0131 uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n katk\u0131lar\u0131yla kurulan \u00fc\u00e7 kamp bir y\u0131l boyunca \u2018sessiz sakin\u2019 bir ya\u015fam s\u00fcrmeleriydi.<\/p>\n
Yukar\u0131da Endonezyal\u0131 yetkililerin tepkisini s\u00f6ylerken burada A\u00e7e\u2019de sahile \u00e7\u0131kmalar\u0131 aras\u0131nda acaba bir \u00e7eli\u015fki var m\u0131 diye bir soru insan\u0131n akl\u0131na gelmiyor de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc Arakanl\u0131lar\u0131 ta\u015f\u0131yan teknelerle Malaka Bo\u011faz\u0131 giri\u015finde kar\u015f\u0131la\u015fan ve akabinde tekneleri karaya \u00e7eken A\u00e7eli bal\u0131k\u00e7\u0131lard\u0131. A\u00e7eli bal\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n verdi\u011fi \u2018vicdani\u2019 tepkiyle, Cakarta merkez h\u00fck\u00fcmetinin ve onun A\u00e7e\u2019deki temsilcisi konumundaki ordu yetkililerin verdi\u011fi \u2018resmi\u2019 tepki aras\u0131nda \u00f6nemli bir fark bulunuyordu. A\u00e7eli bal\u0131k\u00e7\u0131lar \u00fczerinde bir bask\u0131 kurma \u015feklinde beliren bu tepkiye kar\u015f\u0131l\u0131k A\u00e7eliler, ge\u00e7mi\u015ften bu yana geleneksel olarak uygulayageldikleri \u2018deniz yasalar\u0131na\u2019 at\u0131fta bulunarak, denizde kim olursa olsun hayat\u0131 tehlikede olana yard\u0131m edilmesi ilkesini g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yarak sadece merkez y\u00f6netime de\u011fil, ba\u015fta Malezya ve Tayland makamlar\u0131 olmak \u00fczere t\u00fcm d\u00fcnyaya mesaj veriyordu. Asl\u0131nda A\u00e7eliler bu tepkiyi ilk defa vermiyordu. 2008, 2009 ve 2013 y\u0131llar\u0131nda da Eyalet\u2019i \u00e7evreleyen sulara vuran Arakanl\u0131lar\u0131 ta\u015f\u0131yan tekneleri gene karaya \u00e7ekerek, onlar i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 ola\u011fan, ancak mevcut k\u00fcresel \u015fartlarda bir insanl\u0131k dersi olmaya aday bir eyleme dikkat \u00e7ekiyorlard\u0131.<\/p>\n
Arakanl\u0131lar Kuzey ve Do\u011fu A\u00e7e\u2019de \u00f6nce sosyal hizmetelere ba\u011fl\u0131 binalarda konuk edildi. Ard\u0131ndan b\u00f6lgede kurulan \u00fc\u00e7 kampta daha d\u00fczenli bir ya\u015fam\u0131 teneff\u00fcs etmeye ba\u015flad\u0131lar. \u00d6yle ki, burada \u00e7e\u015fitli kurumlar\u0131n katk\u0131lar\u0131yla dini e\u011fitim, bah\u00e7ecilik, terzilik gibi bu insanlar\u0131 hayata ba\u011flayacak ve bir anlamda psikolojik tedavi g\u00f6revi g\u00f6recek etkinliklerle g\u00fcnlerini ge\u00e7irmeye ba\u015flad\u0131lar. Ancak y\u0131l sonuna do\u011fru bu \u00fc\u00e7 kampta ya\u015fayan Arakanl\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131nda azalma oldu\u011fu konusunda bilgiler gelmeye ba\u015flamas\u0131, yukar\u0131da dile getirilen sorunlar\u0131n ne denli \u2018derin\u2019 oldu\u011funu ortaya koyuyordu. Emniyet, ordu, sivil birimlerin, STK\u2019lar\u0131n var oldu\u011fu ve \u2018g\u00fcvenlik tedbirlerinin\u2019 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bu kamplardan d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kman\u0131n normal \u015fartlarda m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ancak kimi yetkililer ve kamptan baz\u0131 ki\u015filerin yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda, \u00f6zellikle Malezya\u2019da yak\u0131n\u0131 olan Arakanl\u0131lar\u0131n g\u00f6nderilen paralar kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kamplardan \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131p, \u00f6nce Medan \u015fehrindeki limana oradan da gene ka\u00e7ak yollarla Malezya\u2019n\u0131n bat\u0131 sahillerine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Bu s\u00fcrecin, \u00f6rne\u011fin b\u00f6lgede ya\u015fayan s\u0131radan halk taraf\u0131ndan yap\u0131lmayaca\u011f\u0131, aksine son derece organize bir yap\u0131n\u0131n yeniden harekete ge\u00e7irildi\u011fi sonuca ula\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n
Burada durup, Arakanl\u0131lar hedefinde ni\u00e7in s\u00fcrekli olarak Malezya\u2019ya gitmek var sorusu g\u00fcndeme getirilmeli. G\u00f6rece geli\u015fmi\u015f ekonomisiyle Malezya h\u00fck\u00fcmetinin bu insanlara kucak a\u00e7\/a\/mad\u0131\u011f\u0131 biliniyor. \u00dclkelerinde kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 durum bu insanlar\u0131 siyasi m\u00fclteci stat\u00fcs\u00fcnde ele al\u0131nmalar\u0131n\u0131 gerektirirken, Malezya\u2019n\u0131n BM\u2019nin m\u00fclteciler konusundaki ilgili s\u00f6zle\u015fmelerine imza atmamas\u0131, do\u011fal olarak Malezya h\u00fck\u00fcmetinin bu konuda elini kolunu \u2018ba\u011flayan\u2019 bir hakl\u0131 gerek\u00e7e olarak g\u00f6steriliyor. Buna ra\u011fmen, Arakanl\u0131lar\u0131n Malezya\u2019y\u0131 hedef \u00fclke se\u00e7mesi, neredeyse bu \u00fclkenin g\u00fcndelik sorunlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen yabanc\u0131 i\u015f\u00e7i talebi ve bu talebin nas\u0131l kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131 konusuyla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131. En d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretle, en \u2018kirli\u2019 i\u015flerin yap\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki gizli\/a\u00e7\u0131k talep, resmi kanallardan i\u015f\u00e7i getirtilmesinin maliyetleri gibi ekonomik nedenler, yabanc\u0131 i\u015f\u00e7i g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fc yasal olmayan yollardan y\u00fcr\u00fct\u00fclmesine neden oluyor.<\/p>\n
Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu durum ise, bu alanda her nev\u2019inden \u2018at oynatan \u00e7etelerin\u2019 i\u015fine yar\u0131yor. Kalk\u0131nm\u0131\u015f \u00fclke hedefine ula\u015fmas\u0131na d\u00f6rt y\u0131l kalm\u0131\u015f Malezya\u2019n\u0131n, \u00f6zellikle Malay Yar\u0131madas\u0131\u2019ndaki topraklar\u0131n\u0131n \u2018geni\u015fli\u011fi\u2019 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, her kar\u0131\u015f\u0131nda ne olup bitti\u011fini yakinen bilebilecek bir sivil, emniyet ve askeri g\u00fcc\u00fc bulunuyor. Buna kar\u015f\u0131n, ayn\u0131 \u00fclkede resmi kay\u0131tlara g\u00f6re yakla\u015f\u0131k iki milyon, resmi olmayan rakamlara g\u00f6re ise, bunun iki kat\u0131 kadar ka\u00e7ak g\u00f6\u00e7men\/i\u015f\u00e7inin varl\u0131\u011f\u0131 ise bir \u00e7eli\u015fki olmaktan \u00f6teye ge\u00e7miyor. Tam da bu noktada, kimileri \u00e7\u0131k\u0131p \u2018Ne var bunda. Alan raz\u0131 veren raz\u0131\u2019 diyebilir. Ancak \u00f6zellikle Malezya ba\u015fta olmak \u00fczere, Endonezya, Tayland gibi \u00fclkelere ge\u00e7en Arakanl\u0131lar\u0131n, \u015fayet temel insanl\u0131k kriterlerini baz alacaksak, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 zorluk \u00f6yle san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi Myanmar\u2019da maruz kald\u0131klar\u0131ndan pek fazla farkl\u0131l\u0131k arz etmiyor.<\/p>\n
Bu ba\u011flamda, anavatanlar\u0131nda merkezi h\u00fck\u00fcmetin Arakanl\u0131lar\u0131 resmi bir etnik yap\u0131 olarak tan\u0131mlamamas\u0131ndan kaynaklanan ve bu kitleyi hi\u00e7li\u011fe terk eden yakla\u015f\u0131m\u0131yla yukar\u0131da k\u0131smen tasvir edilen durum aras\u0131ndaki benzerlik mevcut sorunun hen\u00fcz daha anla\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ge\u00e7en y\u0131l May\u0131s ay\u0131 ortalar\u0131nda Bengal K\u00f6rfezi ve Malaka Bo\u011faz\u0131\u2019nda ya\u015fanan insanl\u0131k dram\u0131ndan bu yana bir y\u0131l ge\u00e7ti. Binlerce Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman\u0131 ta\u015f\u0131yan teknelerin \u00f6nce Tayland ard\u0131ndan Malezya ve Endonezya sahil g\u00fcvenlik yetkililerince \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131na girmesine izin verilmemesiyle Arakanl\u0131lar konusu bir anda yeniden d\u00fcnya kamuoyunun g\u00fcndemi oturmu\u015ftu. Arakanl\u0131lar\u0131n okyanusun ortas\u0131nda ya\u015fam sava\u015f\u0131 vermelerinin do\u011furdu\u011fu dram\u0131n yan\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":257,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-256","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arakanli-muslumanlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=256"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":258,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/256\/revisions\/258"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}